Zamek Lipowiec

[madohora]

S KANSEN WYGIEŁZÓW

[madohora]

WYGIEŁZÓW ULE

[madohora]

Jechała szybko – może nawet zbyt szybko jak na stromą i wyboistą drogę. Nie zauważyliśmy, czy ktoś siedział na koźle – najbardziej nas jednak zdumiał fakt, że nie słychać było turkotu kół po kamieniach i tętentu końskich kopyt. Wtedy dopiero przeraziliśmy się naprawdę i biegiem wróciliśmy do namiotu. Na drugi dzień wyruszyliśmy w dalszą drogę”.

[madohora]

[madohora]

Warto się wybrać, zarówno do Parku Etnograficznego oraz ba zamek Lipowiec.

[madohora]

Na ekspozycji garncarskiej wyposażonej w koła do toczenia garnków odbywają się zajęcia edukacyjne „Nie święci garnki lepią”. Duża izba przeznaczona jest do prowadzenia lekcji muzealnych z zakresu szerokiej obrzędowości i plastyki: „Na szkle malowane”, „Strój krakowski”, czy „Zwyczaje i ozdoby świąt Bożego Narodzenia”.

[madohora]

Spichlerz dworski z Kościelca (gmina Chrzanów) z 1798
Budynek należał do zabudowań folwarcznych, w majątku Adama hrabiego Starzeńskiego. Ściany z bali o konstrukcji zrębowej osadzone na kamiennej podmurówce. Dach gontowy, czterospadowy nadwieszony nad wejściem. W połaciach dachowych dwie ”powieki” doświetlające strych. Wnętrze jednoprzestrzenne z wąskimi otworami wentylacyjnymi w ścianach. Obiekt przeznaczony na ekspozycje czasowe.

[madohora]

Olejarnia z Dąbrowy Szlacheckiej (pow. krakowski) z II połowy XIX wieku.
Budynek z drugiej połowy XIX w. przebudowany w1902 r., używany do 1945 r. Konstrukcja zrębowa z półokrąglaków łączonych w węgłach „ na obłap”. Dach wysoki, czterospadowy kryty słomą. Wnętrze jednoprzestrzenne z glinianą polepą. Olejarnia jest wyposażona w oryginalne sprzęty służące do wyrobu oleju; stępy nożne do miażdżenia siemienia lnianego, palenisko do podgrzewania mączki, prasę taranową do tłoczenia oleju.

[madohora]

Stodoła ośmioboczna z Przeciszowa (pow. oświęcimski) z II połowy XIX wieku.
Obiekt zrębowy z okrąglaków wiązanych „ na obłap”. Dach konstrukcji krokwiowo – jętkowej, kryty słomianą strzechą. Wrota obustronne, osadzone na biegunach. Nad wrotami wjazdowymi ruchoma połać strzechy umożliwiająca wjazd wozu sianem lub zbożem. Wnętrze dzieli się na środkowe klepisko i dwa sąsieki, gdzie zobaczyć można podręczne sprzęty obrazujące cykl obróbki ziarna takie jak cepy do ręcznego młócenia zboża, żarna do mielenia, stępa przysiadkowa służąca do „chrustania” kaszy. W stodole odbywają się lekcje warsztatowe „Od ziarna do chleba”.

[madohora]

W składziku, przylegającym do szczytowej ściany chałupy, wyeksponowano warsztat wikliniarski składający się z pochyłej, szerokiej deski, z wystającym metalowym kolcem, na którym osadzano dno wyplatanego kosza, obok różnorodne wyroby z lat 70 XX wieku, wykonane przez mistrzów wikliniarskich.

[madohora]

Chałupa półkurna z Rozkochowa (pow.chrzanowski) z 1813 r.
Przykład zagrody jednobudynkowej, łączącej pod wspólnym dachem część mieszkalną, a więc sień, izbę, komorę i stajnię dla bydła. Budynek o konstrukcji ścian zrębowej, wiązany na „rybi ogon” i częściowo na „obłap”, kryty słomą. Podczas odbudowy chałupy w skansenie wykorzystano drewna pochodzącego z pogorzeliska zabytkowego XVI wiecznego kościoła z Zabrza – Mikulczyc (woj. śląskie) przeniesionego na pocz. XX wieku do parku w Bytomiu, gdzie strawił go pożar. Wnętrze chałupy jednotraktowe. W sieni na ekspozycji warsztat do lania świec woskowych, składający się z dużego koła z haczykami na 50 knotów, które polewano gorącym woskiem pszczelim. Miękką jeszcze świecę formowano i wygładzano na stolnicy. Michał Bodzenta z Miękini na tym warsztacie wykonywał rocznie około 250 świec na potrzeby miejscowego kościoła. Z sieni można zajrzeć do izby z glinianą polepą, w której na ekspozycji znajduje się rozłożysty piec. Jego starsza część ma otwarte palenisko i okap do odprowadzania dymu na strych, zaś nowsza posiada palenisko zamknięte, nakryte żelazną płytą z fajerkami. Naprzeciw pieca znajduje się najbardziej honorowe miejsce ”święty kąt” z obrazami i stołem. Meble rozmieszczone pod ścianami według XIX wiecznych wzorców. Podstawowym meblem były ławy o różnorodnym przeznaczeniu. Ława z szufladą „ślufanek” służyła do spania, zaś niskiej ławy używano do codziennego spożywania posiłków ze wspólnej misy. Nad łóżkiem zawieszona żerdka do zawieszania wierzchniego okrycia, która wraz ze skrzynią zastępowała szafę w rodzinach chłopskich. Ekspozycja izby o wystroju towarzyszącym wigilii świąt Bożego Narodzenia, z „sadem” zawieszonym u powały i snopami zboża rozstawionymi w czterech kątach chałupy, zwiastującymi dobry urodzaj w nadchodzącym roku. Do izby przylega komora z drewnianą podłogą, w której możemy zobaczyć: skrzynię tzw. „sąsiek” na zboże, wialnie do czyszczenia ziarna, beczki i pojemniki zasobowe ze słomy i drewna, żarna, stępy do kaszy oraz drobne sprzęty domowe. Z drugiej strony chałupy znajduje się stajnia, z oddzielnym wejściem, w jej wnętrzu żłób i „jaśla” na siano dla krów, koryta dla świń i grzęda dla drobiu. Wzdłuż frontowej ściany domu gliniana „pogródka” zwana przyzbą , osłonięta szerokim okapem strzechy, gdzie gospodarz reperował sprzęty, a starzy przysiadywali na pogawędkę.

[madohora]

Karczma z Minogi (pow. olkuski) z II połowy XIX wieku.
Budynek o konstrukcji zrębowej z bali uszczelnionych warkoczami z drewnianych wiórów. W elewacji frontowej wydatny podcień, wsparty na ozdobnie profilowanych słupach. Dach czterospadowy kryty gontem, z otworami doświetlającymi poddasze. Obiekt jest rekonstrukcją dawnego zajazdu, który w bryle i w formie został dostosowany do pełnienia usług gastronomicznych. Wnętrze dwukondygnacyjne funkcjonuje jako karczma regionalna, serwująca dania kuchni regionalnej

[madohora]

Zamek Lipowiec
Godziny otwarcia
w tygodniu oraz sobota, niedziela i święta:
w sezonie letnim (1 marzec – 31 sierpnia)
od 9.00 do 18.00
w sezonie jesiennym ( 1 września – 31 października)
od 9.00 do 17.00
W listopadzie: od 9.00 do 15.00
W sezonie zimowym:
1.12 – 28/29.02 Zamek czasowo zamknięty

[madohora]

ZAMEK LIPOWIEC ZNÓW OTWARTY DLA TURYSTÓW - www.i.pl - 2025

[madohora]

[madohora]

WYGIEŁZÓW POWOJE

[madohora]

CHAŁUPA SOŁTYSIA Z PRZEGINI DUCHOWNEJ

[madohora]

Na środkowej belce tragarzowej widnieje napis fundacyjny:
– „Pobłogosław Boże to moie mieszkanie zachowy ognia święty Floryanie d
25 Lipca 1862 roku Dałeś mi Boże Ztwoiey Opatrzności dajże i temu który mi zazdrości”,
– „Umar Jezus Na Krzyżu tak bardzo zraniony Dla Ciebie Grzeszniku żebyś był zbawiony”
-„Kto wtem dom mieszalnikiem Pamiętay abyś był Matky Boskiey miłośnikiem” „Fondatorowie Mikołay y Mariana Marchewkowie”.

[madohora]

Stodoła z Regulic ( powiat chrzanowski) z końca XVIII wieku, należała do parafii rzymsko- katolickiej.
Był to obiekt wolno stojący, ulokowany w oddaleniu od domostw ze względu na ryzyko zagrożenia pożarowego. Służyła do magazynowania siana, snopów zboża i słomy po omłotach, a także była wykorzystywana do różnego rodzaju prac gospodarskich. Ze względu na swoje przeznaczenie wybudowana była ze znacznie gorszego jakościowo materiału, nie posiadała wykończenia ścian w postaci uszczelnień.

[madohora]

OLEJARNIA Z DĄBROWY SZLACHECKIEJ

[madohora]

SPICHLERZ Z GIEBUŁTOWA

[madohora]

CHAŁUPA

[madohora]

SKANSEN.

[madohora]

Chałupa z Przeciszowa z 1837 r. z wystawą „W szkole naszych dziadków” i ze sprzętami do obróbki lnu i warsztat wikliniarski.

[madohora]

WYGIEŁZÓW SKANSEN

[madohora]

STODOŁA PLEBAŃSKA.

[madohora]

CHALUPA Z PRZECISZOWA

[madohora]

SKANSEN OGRÓDEK

[madohora]

.SKANSEN OGRÓDEK

[madohora]

Dwór z Drogini z 1730 r. zamożnej rodziny szlacheckiej – jest to największy obiekt w skansenie. W części muzealnej wystawa „Mieszkanie zamożnej rodziny szlacheckiej. Ekspozycja obejmuje pięć sal: salon, pokój pani, pokój rezydentki, sypialnie, gabinet pana.

[madohora]

W 1985 roku nastąpiła rozbiórka dworu w związku z budową dobczyckiego zbiornika wodnego. W roku 1996 resztki z dawnej świetności dworu, zostały zakupione przez Muzeum i przeniesione do Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego w Wygiełzowie, gdzie w latach 2002-2006 dokonano rekonstrukcji obiektu w wyniku współpracy finansowej Województwa Małopolskiego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wszystkich gmin powiatu chrzanowskiego. Dwór wraz z otaczającym go parkiem jako cenny zabytek dwor2architektury rezydencjalnej wzbogacił ekspozycję budownictwa wiejskiego skansenu. Wnętrze dawnej siedziby szlacheckiej zostało zaadaptowane do potrzeb działalności muzealnej i komercyjnej. Część muzealną zaaranżowano na „Mieszkanie zamożnej rodziny szlacheckiej” w okresie od połowy XIX wieku do 1945 roku. Ekspozycja wnętrz dworskich obejmuje pięć sal: salon, pokój pani, pokój rezydentki, sypialnię i gabinet pana. Z dawnego wyposażenia dworu zachowały się jedynie portyk kamienny, część belek stropowych, stolarka okienna i drzwiowa oraz trzy piece kaflowe z początku XX wieku. Ich zróżnicowana kolorystyka była wyznacznikiem koloru ścian, tak jak to było w zwyczaju dawnych właścicieli dworu. Część komercyjna dworu obejmuje dwie duże sale przeznaczone na potrzeby działalności konferencyjnej, koncertowej i wystaw czasowych.

[madohora]

SALONIK

[madohora]

SKANSEN WYGIEŁZÓW PIEC KAFLOWY

[madohora]

DWÓR

[madohora]

– Forum Regionalne „ Między Małopolską a Górnym Śląskiem”
Spotkania muzealników, etnografów, regionalistów i wszystkich zainteresowanych zachowaniem i pielęgnowaniem tożsamości lokalnej. Celem spotkań odbywających się w Bibliotece w Chrzanowie i w Muzeum NPE w Wygiełzowie jest popularyzacja wiedzy dotyczącej historii, kultury Małopolski i Górnego Śląska.

[madohora]

– Noworoczne Spotkania Władz Samorządowych i Sponsorów Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Kameralnej i Organowej w Wygiełzowie

[madohora]

I zjazd rodzinny Janotów Bzowskich w Muzeum Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie i Zamek Lipowiec

I zjazd rodzinny Janotów Bzowskich w Muzeum – Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie i Zamek Lipowiec

Rodzinny zjazd Janotów Bzowskich odbył się w dniach 19.09- 20.09.2009 roku, we dworze z Drogini, znajdującym się na terenie Muzeum – Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie i Zamek Lipowiec. Był to prawdziwie rodzinny zjazd wszystkich linii i gałęzi rodu, z różnych części Polski, w którym uczestniczyło 49 osób. Głównym inicjatorem i organizatorem zjazdu był Jacek Janota Bzowski, wnuk Józefa Janoty Bzowskiego z Bobrownik- pierwszego wydawcy przedwojennych „Łączników Rodzinnych”. Zjazdowi rodzinnemu towarzyszyły wystąpienia członków rodziny Janotów Bzowskich, przywołujące najważniejsze wspomnienia związane z historią Rodu i dworu w Drogini. Nie zabrakło informacji dotyczących historii rekonstrukcji dworu, jak i dalszych planów inwestycyjnych i kulturalnych. Podczas dwudniowego zjazdu odbyły się: koncerty i pokazy tematyczne związane z wydarzeniami organizowanymi przez muzeum.
Zjazdowi rodzinnemu w Wygiełzowie został poświęcony Zeszyt 6 „Łącznika Rodzinnego” Związku Rodowego Janotów Bzowskich wydany w 2012 roku.

[madohora]

DWÓR POKOJE.