madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 14:44 Przyznani się, że nigdy nie mogłem sobie zdać sprawy z tego, jak człowiek obcy, tutejszych stosunków zupełnie nie znający, ani nie mający wyobrażenia o spo sobie prowadzenia w tutejszych okolicach gospodarstwa; w przeciągu kilku godzin przechadzki po gruntach dwor skich i włościańskich, które łącznie około 1,000 morgów wynoszą, był wstanie rozpoznać dokładnie glebę, oce nić jej dobroć, wyśledzić jakość i ilość produktów jakie wydaje i podług wydawanej produkcyi rozklassyfikować grunta. Ja sądziłem w prostocie ducha mojego, że pan Kommissarz szacunkowy pragnąc jak należy tak trudne do wykonania dzieło oszacowania przyprowadzić do skut ku, tak, aby i skarb nie poniósł straty i kontrybuent nie był pokrzywdzony, każę sobie pokazać rejestra eko nomiczne z lat kilku, albo przynajmniej zapyta: na ja kich zasadach Kommissyja włościańska szacowała grunta dworskie w Bieńczycach, boć mu tajnem być nie mogło, że c. k. Rząd w celu wymierzenia indemnizacyi za znie sione powinności i zabrane w połowie grunta dworskie, przyjął za zasadę operat tejże Kommissyi włościańskiej, a dlaczegóżby nie miał reflektować jej operatów co do oszacowania pozostałych gruntów folwarcznych ?... Lecz panu Kommissarzowi tak się znać podobało swoich współ- towarzyszów do oszacowania — to zdanie: że na grun tach dworskich w Bieńczycach ziemia tak do bra, jak na „Czarnej-Wsi“, i tak mu to zdanie w głowie utkwiło, że przyjął je za jedyną normę do oszacowania tychże gruntów.... Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 14:47 A najprzód co się tyczy zabezpieczenia intrat i pos- sessyj osób akademickich imieniem P. Kommissyi de klaruje, iż JX. Chrzanowski mający probostwo Ś. Flo riana od Akademii sobie konferowane, toż probostwo wraz z pensyją pro Facilitate Philosophica niegdy wy płacaną ad vitae tempora posiadać będzie. Lecz jeżeliby wieś Bieńczyce z woli tejże P. Kommissyi podobnym sposobem jak insze dobra Kollegijaty Ś. Floryjana roz rządzona była, tedy z Prokuratoryi corocznie złp. 6,000 mieć będzie sobie powrócone. A gdyby wieś Skawce za kordonem będąca sprzedaną, lub pro Clero inferiori Kollegiaty S. Floryjana inkorporowa- ną była, tedy z Prokuratoryi Akademii Kra kowskiej w nagrodę intrat wsi pomienionej 1,000 złp. corocznie brać powinien. Wydano i wypisano z Księgi pod tytułem : „ Proto kół obrad Szkoły głównej koronnej “ na karcie 14 pod rokiem 1780 d. 3. 8bris. — Kraków d. 4. Maja 1823 roku — (podpisano) Franciszek Bogucki Z. A. M. W Księdze pod tytułem: „Statuta Scholae S. Flo- riani Clepardiae 1779 an.“ czytamy w zapiskach: „JSr bonis Skawce Praepositurae S. Flor lani dotalibus, ad praesens A. D. 1782 cum caeteris Bonis Ecclesiasticis^ trans Vistulam consistentibus, a Josepho 2do Bomano- rum Imperatore contra fas et aeguum ademptis ac mdło jure possesses, salariatur a praeposito Senior Scholae S. Tloriani marcis 4or seu fl. 18“. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 14:49 Gleiches hat aucli in Betreff der in dem rekurrirten Erlasse entschiedenen Vorfrage der rechtlichen Ver- pflichtung des jeweiligen Pfarrers zu St. Florian zur Erhaltung der dortigen Schulgebaude zu gelten, da auch in dieser Beziehung die zivilrechtliche Competenz des Erkenntnisses wahrzunehmen ist, die einerseits durch die Beshaffenheit des allegirten Verpflichtungstitels und andererseits durch den Umstand begriindet erscheint, dass der Fall nicht vorhanden ist, wo die politische Behorde iiber den, fiir die Beurtheilung der Konkurrenz- pflicht massgebenden faktischen Bestand dieser Ver- pflichtung anlasslich einer speziellen Konkurrenzverhand- lung selbst zu erkennen und den Interessenten den Weg Rechtens vorzubehalten berufen und befugt ware. Hiervon werden Euer Hochwiirden in Folge hohen Staatsministerial-Erlasses vom 13. Juli 1866 Z. 5828 C. U. unter Riickschluss der Rekursbeilagen verstandigt. Krakau am 4. August 1865. (unterZeichnet) Cavriani mp. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 14:52 Ext ract us. Actum Cracoviae coram actis terrestribus die decima septima mensis Januarii anno Domini millesimo octingentesimo sexto. Oblata Resolutionis ex Commissione Educationis Pa- rocho ad Sanctum Florianum Clepardiae penes Craco- viam servientis. Ad acta praesentia terrestria Cracoviensia persona liter veniens Dominus Justinianus Miedziński nomine Illustris admodum Reverendi Francisci Kolendowicz ec- clesiae collegiatae parochialis Sancti Floriani Clepardiae ad Cracoviam sitae praepositi infracontentam resolutio- nem Commissionis Educationis nationalis Varsaviae ex protocollo oeconomico Commissionis ejusdem authentice depromptam hie ad ingrossandum obtulit de tenore tali. Działo się w Warszawie na sessyi ekonomicznej Kom- missyi edukacyi narodowey dnia ośmnastego Listopada roku Tysiąc siedmset ośmdziesiątego. Kommissyja edu kacyi narodowej dwie Kanonie krakowskie toiest: Ka nonią fundi Bętkowska y Kanonią fundi Karniow, jako też Probostwo świętego Floryjana na Kleparzu Akade mii krakowskiey inkorporowane dla trzech Emerytów duchownych pro dote wiecznemi czasy naznacza, tak iż żadne z tych trzech Beneficiów do skarbu Akademii nic opłacać nie będzie, ale całkowity fundusz Kanonii y Pro bostwa Emerytom dostawać się powinien będzie, na których po długiem dzisieyszych possessorów życiu ci wybierani będą, którzy naydawniey w szkole Królestwa publicznie uczyli. Że jednak praca uczących od wpro- \ wadzenia reformy rachować się musi, bo reforma-dopiero los nauczycielów porównała, przeto zabiegając wszelkim trudnościom, któreby wyniknąć mogły w staraniu się o miejsca EmerytówyKommissyja stanowi, iż na ten raz tych za Emerytów podawać będzie Universtati, którzy do dobra iey przyłożyli się, albo którzy przez napisane w Teologii lub w prawie duchowaem dzieło y od wy znaczonych przez Kommissyją reformatorów Teologii przyjęte na to sobie szczególniej od innych zasłużą. Z protokółu ekonomicznego Kommissyi edukacyi naro dowcy wypisano y wydano. Franciszek Zabłocki Kom missyi edukacyiney protokolista. Locus sigilli officios i ejusdem Commissionis Educationis nationalis. Post cujus quidem resolutionis modo quo supra ingrossationem Extractum authenticum suprascriptus offerens illico ad se recepit. Justinianus Miedziński mandatarius mp. Ex actis in caesareo regio Archivo ac- torum castrensium et terrestrium Cra- coviensium sub denominatione „Tran- sactiones perpetuae“ existentium Libr. 16. pag. 14. Nr. IG. depromptum et extraditum. Theodoras Łuszczyński Vicesger. c. k. Archivi.(L. S.) Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:31 Legata zaprowadzono do katedry krakowskiej na Wawelu, gdzie w środku kościoła nad grabem św. Stanisława (który jeszcze nie był kanonizowany, dlatego spoczywał pod posadzka) złożył drogocenne szczotki rzymskiego męczennika. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 16.05.25, 23:50 Gośćmi hotelu „Saskiego” byli m.in. Ferenc Liszt, Johannes Brahms, Ignacy Jan Paderewski, Józef Hofmann, Artur Rubinstein, Stefan Żeromski. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 16.05.25, 23:58 HOTEL HILTON OTWARTY W KRAKOWIE Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 20.05.25, 23:49 Powstał z inicjatywy Zofii i Władysława Jaremów jako teatr dziecięcy – Teatr Lalki, Maski i Aktora Groteska. Jego historia sięga 9 czerwca 1945 roku, kiedy to odbyła się premiera „Cyrku Tarabumba” w reżyserii Władysława Jaremy. Pierwszym dyrektorem teatru został Władysław Jarema, po którego odwołaniu z funkcjizastąpili Henryk i Maria Rylowie. W sezonie 1948/1949 na krótko powrócił na stanowisko dyrektora. W 1949 dyrektorką teatru była Zofia Jarema, której patronowali Sławomir Mrożek oraz Konstanty Ildefons Gałczyński. W teatrze przeważała więc polityczna metafora i poezja. Na ówczesnej scenie dla dorosłych odbyły się tak wybitne inscenizacje jak „Męczeństwo Piotra Ohey’a” Sławomira Mrożka (1959), „Kartoteka” Tadeusza Różewicza (1961) czy też „Ubu król” Alfreda Jarry’ego. Równocześnie realizowano widowiska dla dzieci i młodzieży. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 20.05.25, 23:52 Międzynarodowy Festiwal Teatru Formy Materia Prima – przedsięwzięcie prezentujące najpiękniejsze i najbardziej znaczące spektakle teatru formy oraz teatru tańca z całego świata. Festiwal odbywa się co dwa lata. Do tej pory w ramach tego wydarzenia wystąpiły w Krakowie takie zespoły i twórcy jak: NoGravity Dance Company, Carte Blanche. The Norwegian National Company of Contemporary Dance, Caroline Finn. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 00:02 Kino Sztuka – kino istniejące od 1916 roku, znajdujące się przy ul. św. Jana 6 w Krakowie. Następnie w tym miejscu działało Krakowskie Centrum Kinowe ARS z wejściem od ul. św. Tomasza, w skład którego wchodziło m.in. dawne kino „Sztuka” (do 7 maja 2012 roku jedna z kilku sal kinowych w ARS-ie) – najstarsze działające kino w Krakowie. Zakończyło działalność 1 stycznia 2019 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 00:04 W lutym 1929 roku w „Sztuce” jako drugim kinie w Krakowie zainstalowano „rozgłośniki” i rozpoczęto wyświetlanie filmów dźwiękowych. 23 października 1932 roku w kinie wyświetlono eksperymentalny film László Moholy-Nagya Światła i cienie, U wrót śmierci Josefa von Sternberga, jeden akt Gabinetu doktora Caligari Roberta Wiene. Słowo wstępne przed seansem wygłosił działacz Studia Polskiej Awangardy Filmowej (SPAF) Witold Zechenter. 3 czerwca 1933 roku odbył się pokaz polskich filmów awangardowych – słowo wstępne wygłosił Jalu Kurek, wyświetlono także jego eksperymentalny film OR (Obliczenia rytmiczne), a także Europę Stefana i Franciszki Themersonów. W 1934 roku Jalu Kurek zaprezentował osiągnięcia awangardy czechosłowackiej i angielskiej. Zaprezentowano dorobek m.in. Karela Plicki, Martina Friča, Otakara Vávry oraz dokumentalistów: Basila Wrighta, Harry’ego Watta, Alberta Cavalcantiego, eksperymentatora László Moholy-Nagya i animatora Lena Lye Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 00:07 Wyświetla repertuar studyjny, posiada umowy z sieciami Europa Cinemas w Paryżu i Siecią Kin Studyjnych w Warszawie. Od 1995 roku organizuje Tajemnicze pokazy specjalne – pokazywany film zawsze jest przedpremierowy i zawsze jest niespodzianką, widzowie nie znają wcześniej tytułu filmu. Do 7 grudnia 2012 roku odbyło się 798 Tajemniczych pokazów specjalnych. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 00:10 Piotr Lenar (autor zdjęć m.in. do filmów Jana Jakuba Kolskiego) zamierzał nakręcić film dokumentalny o kinie „ARS” – „W starym kinie”. Premiera planowana była na jesień 2012 roku. Jako goście mieli wystąpić filmowcy i ludzie związani z ARS-em, m.in. Krzysztof Globisz, Andrzej Wajda, Krzysztof Krauze, Jan Jakub Kolski, Krzysztof Jasiński i Zygmunt Konieczny Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 00:14 KINO ARS ZNIKA Z KAMIENICY PRZY ŚWIĘTEGO TOMASZA -www.livekrakow.pl Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:24 – Już mogę potwierdzić oficjalnie, że czeka nas wyprowadzka z kamienicy przy ul. św. Tomasza 11. Z tym miejscem musimy się pożegnać końcem grudnia. Właściciel ma w planach utworzenie tu hotelu, a kino po prostu nie wpasowało się w całość – mówi Ludmiła Kucharczyk, dyrektor kina Ars. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:26 Początkiem 2019 roku rusza remont budynku położonego u zbiegu ulic św. Tomasza i św. Jana. Według założeń, ma potrwać dwa lata. W styczniu 2018 właściciel kamienicy zapowiedział jej przebudowę w hotel. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:28 – Miejsce, które zaproponowano mi w Nowej Hucie, znajdowało się na samym krańcu dzielnicy. To odległa część miasta, więc jednak trzymałabym się centrum. Jeśli chodzi o budynek dworca, to jest na najbliższe lata wynajęty. Nie możemy czekać tak długo, więc szukamy dalej – przyznaje nasza rozmówczyni. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:32 KINO SZTUKA MA 90 LAT - Radio RMF(archiwum) Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:39 Kino ARS powiększa się o jedną salę kinową. Tam gdzie dotąd mieścił się gabinet dyrektora, za kilka dni będzie ARS Gabinet Do tej pory kinomaniacy mieli do dyspozycji w ARS-ie pięć sal kinowych: Salon, Redutę, Aneks oraz Kiniarnię. Od piątku, 19 listopada, kino przy ul. Św. Jana wzbogaci się o szóstą salę - Gabinet. - Po prostu chcemy wyświetlać więcej filmów, a niektóre dłużej - powiedział Andrzej Kucharczyk, dyrektor kina ARS. Gabinet dyrektora pomieści 32 widzów. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:41 A walka nie jest łatwa, bowiem w erze multipleksów, nie zostaje wiele miejsca tradycyjnym kinom. - W ostatni długi weekend, pomimo wielkich promocji w multipleksach, nasze kino również odwiedziło wiele osób. To dla znak, że ludzie chcą do nas przychodzić. Dlatego z myślą o nich powiększamy nasze kino - mówi Kucharczyk. ARS w najbliższym czasie planuje także zakup cyfrowego projektora oraz uruchomienie hot spot, dzięki któremu bywalcy kina będą mogli za darmo korzystać z internetu. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:44 Reduta Niepowtarzalny charakter sali Kinoteatr, DOLBY DIGITAL SURROUND EX, ekran perełkowy, fotele konferencyjne Klimatyzacja Liczba miejsc: 171 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:45 Salon również wyjatkowo klimatyczno klubowa sala w której mozna sie pobujać (taki mniejszy Aneks) Sala kameralna Dolby SR, fotele klubowe. Klimatyzacja Liczba miejsc: 20 Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:55 6 studyjnych sal kinowych znajdujących się przy ul. św. Jana: Sztuka, Reduta, Aneks, Salon, Gabinet i Kiniarnia muszą zniknąć, bo właściciel budynku nałożył na prowadzących Centrum Kinowe Ars dwukrotną podwyżkę czynszu. Nieoficjalnie mówi się, że za lokal mieliby teraz płacić blisko 100 tys. złotych miesięcznie. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 11:57 Jednak urzędnicy, pytani o ewentualną pomoc, odpowiadają dyplomatycznie. - Zdajemy sobie sprawę z wartości tego miejsca, jesteśmy więc otwarci na rozmowy z dyr. Kucharczykiem - zapowiada Filip Szatanik z Urzędu Miasta. Ale zaraz ostrożnie dodaje: - Nie chciałbym jednak, żeby zabrzmiało to jak konkretna deklaracja. Nie wiem nawet, w jaki sposób moglibyśmy pomóc. W podobnym tonie wypowiada się marszałek województwa, Marek Sowa. - Mamy ograniczone fundusze, nie mogę więc nic obiecać. Myślę, że moglibyśmy wesprzeć kino na zasadzie mecenatu, ale w tej sytuacji oczekiwałbym aktywności z drugiej strony. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 12:00 Kucharczyk podziękował za wsparcie ze strony mieszkańców Krakowa i kinomanów. Poprosił jednak, żeby nikogo nie winić za zaistniałą sytuację. - Decyzję podjąłem ja. Nie jesteśmy w stanie sprostać finansowo najbliższym miesiącom i tak naprawdę już miniony rok udało nam się zamknąć "na granicy". Teraz pozostaje mi zaprosić wszystkich, aby ostatni miesiąc istnienia kina Ars przy ulicy Jana 6 spędzili razem z nami. Planujemy zagrać 50 najpopularniejszych filmów, które wyświetliliśmy od 1995 roku. Chcemy grać we wszystkich salach, jeśli tylko prace demontażowe nie zmuszą nas do zamknięcia części z nich jeszcze w kwietniu. Mamy nadzieję, że będziecie z nami - zachęcał Kucharczyk. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 12:08 Kucharczyk jest zadowolony z tego kompromisu, ponieważ umowa najmu skończyła się 30 kwietnia i nic nie zapowiadało, że zostanie przedłużona. Kultowemu kino groziło zamknięcie. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:32 Kościół budowano około 20 lat. Postawiony z kamienia świecił z daleka białością swych ścian. Konsekrował ten kościół błogosławiony Wincenty Kadłubek, biskup krakowski, w 1212 r Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:34 Część relikwii św. Floriana, które były złożone w środku katedry na Wawelu, przeniesiono do kolegiaty św. Floriana, której sława rozchodziła się daleko; kolegiatę poczęli odwiedzać liczni pielgrzymi, którzy się udawali pod opiekę św. Floriana i upraszali u niego liczne łaski. Koło kolegiaty stojącej na błoniu budowano domy, w których pielgrzymi nocowali i gdzie zamawiali posiłki. Utworzyła się wieś św. F1oriana. Księża z kolegiaty po odprawieniu pacierzy i odśpiewaniu godzin kanonicznych wychodzili do pielgrzymów i spełniali posługę duszpasterska. tak nad pielgrzymami, jak i nad mieszkańcami osiedla św. Floriana. Prepozyt kolegiaty wykonywał nad tymi ludźmi duszpasterstwo, czuwając nad spełnianiem sakramentów świętych. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:38 W końcu wieku XIII Kraków został otoczony murami i basztami i okopany głębokim rowem, a postawione bramy zamykano na noc. Osada, która powstała koło kościoła św. Floriana, została odcięta od miasta i znalazła się w trudnym położeniu. Żeby ulżyć doli świętofloriańskiej osady król Kazimierz Wielki założył w tym miejscu osobne miasto w r. 1366, które nazwał od kościoła św. Floriana – Florencja. Nazwa ta utrzymała się tylko przez jeden wiek, później mieszkańcy zaczęli nazywać swoje miasto Kleparzem. Miasto Kleparz miało swoje władze miejskie: burmistrza i własny sąd. Kolegiata św. Floriana stała się kościołem parafialnym dla Kleparza. Prócz kolegiaty stały tu jeszcze trzy kościoły: św. Filipa i Jakuba przy rynku kleparskim, gdzie dziś stoi nowy kościół św. Wincentego a Paulo Księży Misjonarzy (zburzony w r. 1801), św. Walentego na Pędzichowie ze szpitalem dla trędowatych (1817 zburzony), trzeci św. Szymona i Judy ze szpitalem. Na jego miejscu stanął klasztor dla SS. Szarytek przy ul. Warszawskiej, zbudowany przez bpa Ludwika Łetowskiego (1871). Za granicami miasta, bo murów nie było, bł. królowa Jadwiga postawiła w r. 1390 klasztorek z kościołem św. Krzyża dla benedyktynów słowiańskich, którzy odprawiali nabożeństwa nie po łacinie, ale w błogosławionej mowie słowiańskiej (zburzony w r. 1808). Miasto Kleparz istniało 450 lat. Gdy Austriacy zajęli Kraków po trzecim rozbiorze Polski miasto Kleparz przyłączyli do niego, tak że w r. 1800 stanowiło przedmieście Krakowa. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:40 Wspomniano wyżej, że królowie i biskupi, gdy wjeżdżali do krakowskiej stolicy, zatrzymywali się przed kościołem św. Floriana. Wszystko duchowieństwo wychodziło z kościoła, by powitać dostojne osoby udające się do Krakowa. Dlatego drogę, która prowadziła od kolegiaty św. Floriana przez ulicę Floriańska, Rynek, Grodzka aż do Wawelu nazwano „droga królewska” (via regia). W r. 1383, gdy do Krakowa miała przyjechać królowa Jadwiga, księże mazowiecki Ziemowit IV, który wiedział, że przed kościołem św. Floriana dostojni goście się zatrzymają, zebrał wojsko i koło kościoła urządził zasadzkę na królową, żeby 9-letnia dziewczynkę porwać, uczynić ją na razie swą narzeczona, a potem po odpowiednich latach wziąć ślub i zostać królem polskim. Ale to mu się nie udało, bo tak młodego dziecka matka nie chciała w tym roku puścić z Węgier do Polski. Dopiero rok później, w sierpniu 1384, Jadwiga przyjechała, a właśnie w tym raku obchodzimy 600-letnia rocznicę jej przyjazdu do nas; przyjmowana była przez ludność Krakowa koło kościoła św. Floriana z wielka radością, następnie udała się droga królewską na Wawel, aby przygotować się do koronacji królewskiej, która odbyła się w dzień jej patronki. 15 października 1389 roku. Błogosławiona Jadwiga zmarła bardzo młodo, w chwili śmierci miała 26 lat. Jej ostatnia wola było, aby w Krakowie został odnowiony uniwersytet czterowydziałowy, to jest wraz ze studium teologii. Na ten cel zapisała przed śmiercią wszystkie swe kosztowności. To życzenie błogosławionej Jadwigi wypełnił po jej śmierci w r. 1900 maż Władysław Jagiełło, reaktywując uniwersytet zwany obecnie Jagiellońskim. Ustanowiono katedry, mianowano profesorów. Osiem katedr otrzymała teologia. Chodziło teraz o zabezpieczenie bytu tym profesorom. Jagiełło, który był patronem kolegiaty, fundowanej przez władców polskich, oddał prałatury i kanonie w kościele św. Floriana do obsady przez uniwersytet, ale sobie i następcom swoim zostawił do dyspozycji obsadę prepozytury, czyli najwyższej godności w kolegiacie św. Floriana. Dopiero Stefan Batory w r. 1578 odstąpił nadawanie prepozytury akademii i odtąd uniwersytet posiadał cała kolegiatę św. Floriana. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:41 Profesorowie teologii, związani z kolegiatą św. Floriana, byli mężami wielkiej wiary, miłośnikami nauk Bożych. Na ogół posiadali dar niepospolitej wymowy, byli wzorami pobożności i pokory. Odznaczali się wielkim miłosierdziem wobec biedoty krakowskiej, czego piękny przykład dał św. Jan Kanty, który przez pewien czas zaliczał się do członków kolegiaty św. Floriana. Przy kolegiacie mieszkał tylko prepozyt – proboszcz i wikarzy, inni prałaci i profesorowie mieli swoje cele i wikt w kolegium przy ulicy św. Anny, tam gdzie wykładali teologię. Jadali wspólnie w wielkiej izbie. Gdy w czasie obiadu zapukał do nich żebrak, wówczas przełożony wołał: „Pauper venit” – to znaczy „Biedny przyszedł”, a wszyscy profesorowie siedzący przy stołach odpowiadali: „Chxistus venit”, to znaczy „Chrystus przyszedł” i raczyli biedaka swoją strawą. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:44 Tu w kolegiacie znajduje się tylko cząstka relikwii św. Floriana. Główna ich część jest przechowywana na środku krakowskiej katedry na Wawelu. W srebrzystej trumnie w centrum kościoła św. Stanisława spoczywają razem dwaj wielcy patronowie naszej ojczyzny i miasta Krakowa: św. Stanisław i św. Florian. Ich cześć była tak powiązana, że gdzie czczony był św. Florian, tam również był chwalony św. Stanisław. Stało się to dlatego, że św. Florian był wcześniej umieszczony w środku katedry wawelskiej, ale wiek później, gdy św. Stanisław został w r. 1253 kanonizowany, dołączono do niego i relikwie św. Stanisława. Modląc się przed trumna relikwiarzową św. Stanisława na Wawelu, może zapominamy, że razem z nim spoczywa tam i Św. Florian. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:46 Kolegiata św. Floriana zaopiekowała się Skałką, na której zginął św. Stanisław męczennik i utworzyła tamże ze swej posiadłości parafie i nad tą parafią wykonywała patronat. Gdy w r. 1472 sławny nasz historyk Jan Długosz kanonik krakowski, sprowadził na Skałkę oo. paulinów, prepozyt kolegiaty św. Floriana, Jakub z Koniecpola zrezygnował z patronatu, oddając opieka nad Skałką przybyłym zakonnikom. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 15:47 Gdy Sobieski umarł w Warszawie kolegiata przy sprowadzeniu jego zwłok do Krakowa w r. 1739 zatrzymywała je, tak samo, jak jego żony Marysieńki, oraz króla Augusta II Sasa, przez cztery miesiące. Trumny były ustawione w dwóch kaplicach. Księża krakowscy, świeccy i zakonni, codziennie na zmianę odprawiali za dusze zmarłych królów msze św. W nabożeństwach tych brało też udział bractwo Ubóstwa Chrystusowego, istniejące przy kościele św. Floriana od r. 1601. Odprawiając te nabożeństwa czekano, kiedy król August III przyjedzie na koronację, bo w Polsce był taki zwyczaj, że nowo wybrany król grzebał najpierw poprzednika, a potem się koronował. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:14 Po upadku niepodległości Polski prepozyt kościoła św. Floriana, ks. Sebastian Sierakowski przeżył wielką uroczystość patriotyczną. Mianowicie Senat Walnego Miasta Krakowa (utworzonego po Kongresie Wiedeńskim w r. 1815) postanowił sprowadzić zwłoki bohatera narodowego Tadeusza Kościuszki, który zamknął dzieje Polski przedrozbiorowej, do Krakowa i uumieścić je w krypcie św. Leonarda na Wawelu. Ciało Kościuszki, który umarł w mieście Solurze w Szwajcarii, przywieziono do kolegiaty św. Floriana dnia 11 IV 1818 r. Złożono je w kaplicy kościoła, gdzie miały oczekiwać na uroczysty pogrzeb. Dopiero 22 czerwca ks. infułat mariacki Wincenty Łańcucki odprowadził prochy Kościuszki na Wawel o godzinie 7-mej wieczorem. Towarzyszyła mu ludność Krakowa z chorągwiami i świecami. Nazajutrz na Wawelu mszę św. odprawił biskup krakowski Jan Paweł Woronicz, po czym trumnę przeniesiono do krypty. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:16 Z murów tej kolegiaty wyszedł pierwszy prymas Polski Mikołaj Traba, pierwszy kardynał polski Zbigniew Oleśnicki, o ściany tej świątyni odbijały się słowa pięknych i mądrych kazań tutejszego wikarego (1949-1951) Karola Wojtyły, potem pierwszego papieża Polaka Jana Pawła II. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:25 W kościół św. Floryjana na Kleparzu wymurowany z cegły w 1187 roku, dwa razy był pożarem dotknięty: raz w r. 1528 w dzień św. Marka, drugi raz w r. 1655 podczas oblę żenia Krakowa przez Szwedów. W skutek tych dwóch klęsk postać jego pierwotna zupełnie się zmieniła, tak, iż dziś zaledwie skarpy zewnętrzne świadczą o stylu, w jakim niegdyś był zbudowany. Nie wszystko jednak, co kościół ten w sobie mieścił, siało się pastwą płomieni; dotąd bowiem zachowały się w nim przed- pożarowe zabytki sztuki, do których należy piękny ołtarz św. Jana Chrzciciela, przedmiot niniejszego opisu. Mieściła go pierwsza od wielkiego ołtarza kaplica przy północnej ścianie kościoła zbudo wana, w której też i chrzcielnica dotąd się znajduje. Po nastą pionej w r. 1767 kanonizacyi błogosławionego Jana Kantego, doktora i profesora Teologii w uniwersytecie Jagiellońskim, kiedy świeżo w poczet świętych wpisanemu Patronowi Akademii wzno sić zaczęto ołtarze, wtedy i kaplica rzeczona przeznaczona została ku czci tegoż Świętego, a ołtarz dawny nowemu miejsca ustąpił, tern łatwiej, że przez czas półtrzecia wieku mocno pouszkadzany, albo kosztownej naprawy, albo usunięcia wymagał. Stan jego wątły był przeszkodą, że go w całości przenieść do innej kaplicy nie było można: jego skrzydła z rzeźbionemi obrazami przytwierdzono na fdarach kościoła, ozdobną oprawę głównej środkowej grupy figur z nadgłowiem i podstawą przymocowano do ściany nade drzwiami bocznego babieńca, sama zaś w wypukłej rzeźbie główna grupa figur stała luźno w jednej z kaplic, dopóki za ś. p. księdza Mikołaja Janowskiego, naprzód zakonnika reguły * św. Franciszka, a następnie kanonika katedralnego, profesora Teologii w uniwersytecie Jagiellońskim i proboszcza św. Flory- jana, nie została przeniesioną do kościoła św. Franciszka, gdzie jej najprzód przy corocznem urządzaniu grobu wielkopiątkowego, Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 12:14 KRĘCĄ FILM O KINIE ARS - Gazeta Krakowska(archiwum) Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 21.05.25, 12:20 Budynek Kino mieści się w pięknym pałacu z XVI wieku. Pierwotnie zostało otwarte jako Kino Sztuka w 1916 roku i działało do 1980 roku. Zostało odrestaurowane przez obecnych właścicieli w 1995 roku. Oprócz uroku aksamitnych kurtyn i dawnej sali balowej większych sal – Aneks i Sztuka – kino może pochwalić się czterema mniejszymi „salonami” dla widzów, z których sześć łącznie oferuje 560 miejsc. Pomimo drewnianych schodów i staroświeckiej przytulności Kino Ars było jednym z pierwszych kin w Polsce, w którym zainstalowano system Dolby Digital Surround i system rezerwacji online. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 14:54 Nr 4. Kamienica Zajdliczowska – z XV w., zachowały się barokowe portale, a w sieni dekoracje stiukowe. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 14:57 Kamienica posiada cztery kondygnacje. Fasada, ostatecznie ukształtowana w 1888, jest trójosiowa, o symetrycznym układzie osi. Reprezentuje ona styl eklektyczny z zachowanymi licznymi detalami barokowymi. W parterze znajduje się boniowany portal bramny z 1640, ozdobiony łacińskimi sentencjami i XVIII-wieczną figurką Matki Boskiej. W jego nadświetlu umieszczono kratę i napis: "Pan Bóg z nami". Okna pierwszego piętra ozdobione są trójkątnymi frontonami i maszkaronami, drugiego piętra – półkolistymi frontonami i maszkaronami, a trzeciego piętra – gzymsami i kluczami. Budynek wieńczy gzyms koronujący. Na elewacji tylnej zachował się uszaty portal z gmerkiem z inicjałami A. Czeskiego, uszate obramienia okien oraz rzeźbione drewniane słupki okien Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 14:59 Nr 5-7. „Grand Hotel” – powstał z połączenia dwóch kamienic: Wężykowskiej (nr 5) i Wierzbięcińskiej (nr 7) w połowie XIX w. Kamienica „Wężykowska” – nazwę zawdzięcza właścicielowi z końca XVI w. Brykczemu Wężykowi, który był sekretarzem królewskim. Jednym z właścicieli Kamienicy „Wierzbięcińskiej” był w 2 połowie XVI wieku Maciej Wierzbięta. Prowadził drukarnię, która wydawała dzieła Jana Kochanowskiego, Mikołaja Reja oraz teksty kalwińskie. Obecnie dziedzińce obu kamienic są nakryte szklanym dachem. Wewnątrz znajduje się sala restauracyjna na planie ośmiokąta, nazywana Lustrzaną. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:07 Budynek ten został zakupiony przez ks. Aleksandra i Marcelinę Czartoryskich w drugiej połowie XIX w. z przeznaczeniem na ich miejską siedzibę. Przebudowy pałacu dla nowych właścicieli dokonał w 1875 architekt Maksymilian Nitsch. W gustownie i elegancko urządzonych wnętrzach zgromadzono dzieła sztuki i pamiątki historyczne związane z dziejami Polski i historią rodu Czartoryskich. Główna sala pałacu – tzw. marmurowa – została przeznaczona na potrzeby koncertowe. Ks. Marcelina dawała w niej koncerty fortepianowe dla zapraszanych w środy gości. Komnatę zdobił kominek, na którym stało marmurowe popiersie Fryderyka Chopina, a całość uzupełniały jedwabne kotary z wyhaftowaną "Pogonią" – herbem Czartoryskich. W wielkim salonie zawieszono natomiast portret ks. Adama Czartoryskiego autorstwa Delaroche'a, portret ks. Aleksandra Czartoryskiego malowany przez Henryka Rodakowskiego i portret ks. Marceliny Czartoryskiej pędzla Jana Matejki. W gabinecie pani domu znajdowały się dwa inne cenne płótna: "Śmierć ks. Adama Czartoryskiego" Le Roux i "Maciek Borkowic" Matejki. Rezydencja przy Sławkowskiej pozostawała we władaniu Czartoryskich przez 10 lat. W 1886 została przebudowana na reprezentacyjny "Grand Hotel" Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:20 W średniowieczu w miejscu obecnej kamienicy znajdowały się dwa gotyckie domy. Dom południowy, zwany Kamienicą Krauzowską, został wzniesiony około 1300. U schyłku XIV wieku został rozbudowany do rozmiarów typowej kamienicy krakowskiej. U schyłku średniowiecza jego parcelę powiększono o tylne części działek przy ulicy św. Tomasza. W XVI wieku wzniesiono oficynę. Na początku XVII wieku został nadbudowany o drugie piętro i przebudowany. Dom północny, zwany Kamienicą Padowską, został wzniesiony w połowie XIV wieku. W II połowie XIV wieku został nadbudowany o drugie piętro i rozbudowany. W XVI wieku wzniesiono murowaną oficynę tylną. Około 1604 został przebudowany przez J. Bękowieckiego. W połowie XVII wieku był własnością S. Padowskiego Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:22 We wnętrzach kamienicy zachowały się trzy gotyckie kamienne wsporniki stropu. Na pierwszym i drugim piętrze znajdują się obszerne sale, ozdobione m.in.: drzwiami z supraportami z przedstawieniami antycznych ruin, kominkami, sztukaterią i polichromiami z motywami architektonicznymi Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:26 Kamienica Badeniowska – zabytkowa kamienica o charakterze pałacowym przy ul. Sławkowskiej 10 na rogu z ul. św. Tomasza 10), wpisana do rejestru zabytków w 1966. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:29 Pałac Badenich – zabytkowy pałac znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ul. Sławkowskiej 32, na rogu z ul. Pijarską 7–9, na Starym Mieście. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:33 Nr 13. Pałac Tarnowskich – powstał w XVII wieku z połączenia dwóch domów. Zachowana barokowa sień oraz portale. Ta krakowska rezydencja możnego rodu Tarnowskich jest typowym przykładem miejskiego pałacu z odpowiednio ukształtowaną fasadą oraz reprezentacyjnymi pomieszczeniami na pierwszym piętrze (piano nobile). Bogato zdobione wnętrza budynku uzupełniały piękne meble i dzieła sztuki. Znajdowała się tam m.in. cenna galeria obrazów włoskich i flamandzkich mistrzów, która wzmiankowana była w opisach zabytków Krakowa jeszcze w okresie międzywojennym. Kolekcja ta uległa później rozproszeniu. Obok sieni i portali, wartościową ozdobą pałacu są także kartusze herbowe umieszczone nad wejściem. Ponadto, po obu stronach portalu wejściowego znajdują się autentyczne wgłębienia wyżłobione w kamieniu, które służyły do gaszenia w nich pochodni. Na narożu gmachu umieszczony był niegdyś żelazny łańcuch zamykający ulicę na noc oraz podczas oblężenia miasta. Właściciel posesji zobowiązany był do zamykania go na ogromną kłódkę. Łańcuch ten wymieniany jest jeszcze w 1679 r. Do naszych czasów dotrwały jedynie żelazne kabłąki. Pałac Tarnowskich przez wieki stanowił ważny ośrodek życia towarzyskiego w dawnym Krakowie. Po II wojnie światowej postępował proces powolnego niszczenia tej rezydencji. W ostatnich latach przeprowadzono jej gruntowny remont Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:35 Przebudowa miała miejsce w latach 1639–1644. Pałac uzyskał wówczas cechy klasycznej miejskiej rezydencji z bogato zdobionymi wnętrzami pierwszego piętra (piano nobile) i reprezentacyjną elewacją. Z czasem w pałacu zgromadzono wartościowe meble i bogate zbiory dzieł sztuki. Na szczególną uwagę zasługiwała cenna galeria obrazów włoskich i flamandzkich mistrzów, która wzmiankowana była w opisach zabytków Krakowa jeszcze w okresie międzywojennym. Po obu stronach portalu zdobiącego bramę rezydencji, znajdują się autentyczne wgłębienia wyżłobione w kamieniu, które służyły do gaszenia w nich pochodni. Na narożu budowli umieszczony był niegdyś żelazny łańcuch zamykający ulicę podczas oblężenia miasta. Do dzisiaj dotrwał jedynie żelazny kabłąk. Łańcuchy musiały być także rozpinane na noc, a właściciele posesji zobowiązani byli do zamykania ich na ogromne kłódki. W 1679 roku zanotowano, że w Krakowie znajdowały się jeszcze dwa łańcuchy do zamykania przecznic i dziesięć łańcuchów przykowanych do kamienic Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:38 Dom Dębiński (także Kamienica Pod Beczką) – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie przy ulicy Sławkowskiej 14, na Starym Mieście. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:41 W 1908 roku budynek przeszedł w ręce Henryka Ebera, na którego zlecenie jeszcze w tym samym roku dokonano przebudowy według projektu Henryka Lamensdorfa. Objęła ona przebudowę sieni, budowę nowej klatki schodowej i zmianę wystroju wnętrz. W 1927 roku wybudowano piętrową oficynę boczną oraz nadbudowano drugie piętro w oficynie tylnej. W latach 30. XX wieku rozebrano oficynę tylną, a w latach 60. także oficynę boczną. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:44 Fasada kamienicy jest trzyosiowa, o symetrycznym układzie. W drugiej osi parteru znajduje się kamienny, półkoliście zwieńczony portal z profilowaną archiwoltą. Okna ozdobione są obramieniami i gzymsami nadokiennymi. Budynek wieńczy attyka i gzyms koronujący. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:46 Nr 18. Kamienica Kuśnierzowska – pochodzi z XIV wieku. Zachowana bez większych zmian architektonicznych. Nazwa pochodzi od jednego z właścicieli – Macieja Kuśnierza. Attyka pochodzi z przełomu XVI i XVII wieku. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:49 Kamienica jest jednym z zachowanych bez większych zmian nowożytnych domów krakowskich. Ma ona dwie kondygnacje i trzy osie elewacji o asymetrycznym układzie. Fasada reprezentuje styl klasycystyczny, z wyjątkiem renesansowej attyki. W parterze zachował się portal z początku XVII wieku, z tego samego czasu pochodzą też obramienia okien i sklepienia Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 15:52 ZOBACZ JAK ZMIENIŁA SIĘ ULICA SŁAWKOWSKA - www.krakow.pl Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 19:30 Na zewnętrznej ścianie prezbiterium, od ul Sławkowskiej, znajduje się kopia, wykonana przez Mariana Paciorka, Golgoty: gotycki krzyż z Chrystusem oraz figury Matki Boskiej Bolesnej i św. Jana Ewangelisty. Rzeźba, z początków XVI wieku, pierwotnie wisiała w tęczy i według tradycji miała przemówić do bł. Michała Giedroycia, który jest pochowany przy ołtarzu głównym. Do nawy południowej przylega kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej, dawnego Bractwa Świętej Zofii, w której ołtarzu znajduje się obraz Madonny. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 19:32 W kruchcie znajduje się niewielka kaplica Matki Boskiej Bolesnej. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 19:51 Po prawej stronie od głównego wejścia znajduje się wspomina powyżej kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej. Wezwanie to zostało zmienione w połowie XIX wieku. Wcześniej była to kaplica poświęcona świętej Zofii, a opiekowało się nią bractwo świętej Zofii. Pamiątką po poprzedniej patronce jest figura Świętej oraz znajdujący się w antepedium ołtarza jej wizerunek z córkami oraz członkami bractwa. W samym ołtarzu, pochodzącym z połowy XVII wieku, możemy zobaczyć kopię cudownego wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej w srebrnej sukience. Zaś w zwieńczeniu konstrukcji kaplicy przedstawiona jest scena ofiarowania Marii w świątyni Jerozolimskiej. Po prawej stronie wejścia do kaplicy znajduje się z kolei klasycystyczny, wykonany w XVIII wieku, ołtarz świętego Erazma. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 19:53 W nawie północnej możemy oglądać monumentalny ołtarz dedykowany świętej Dorocie. Obraz w nim umieszczony wyszedł spod pędzla Teodora Stachowicza w roku 1849. Patronkę adoruje grupa aniołów, zaś w zwieńczeniu ołtarza znajduje się przedstawienie stygmatyzacji Franciszka. Dalej na północnej ścianie umieszczono grupę Ukrzyżowania. Grupa rzeźb pochodzi z połowy XV wieku i wcześniej znajdowała się w absydzie, na zewnątrz kościoła od strony ulicy Sławkowskiej. W latach osiemdziesiątych została zastąpiona kopiami, zaś oryginalne wizerunki znalazły miejsce w kościele. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 22.05.25, 19:57 Bocznym wyjściem, znajdującym się w prezbiterium, możemy następnie przejść do kruchty kościoła. Do niej przylega, umieszczona w przyziemiu wieży, kaplica Matki Boskiej Pocieszenia. Malowany, drewniany ołtarz pochodzi z XVIII wieku, zaś sam wizerunek Madonny powstał w latach czterdziestych XIX wieku. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:27 Rok 1859 nastręczył' do tego szczęśliwa sposobność: p. Józef Brzostowski poprzednio za granica pracujący jako rzeźbiarz w drzewie i zamiłowany w swoim zawodzie, przybył w tym roku do Krakowa, a pragnąc dać się poznać ze swoich zdolno ści, upatrzył sobie jedne z płaskorzeźb rzeczonego ołtarza, mia nowicie najpiękniejszą, taniec Herodyjady przedstawiającą, i usilnie starać się zaczął, aby mu ją dla skopijowania odjąć od filara dozwolono. Zachodziła wszakże obawa, aby zwątlona ta rzeźba, przy odejmowaniu jej od fdaru nie uległa większemu uszkodzeniu lub zupełnemu rozsypaniu się. Gdy ksiądz kanonik Teliga po za- siągnieniu pod tym względem zdania znawców, skłonił się do zezwolenia p. Brzostowskiemu, aby rzeźbę rzeczoną odjął dla zrobienia sobie kopii, powziął jednocześnie myśl, aby z wspo- mnionych części porozdzielanych, a niegdyś całość ołtarza stano wiących, złożyć na powrót tęż całość, powierzając wykonanie tej trudnej pracy p. Brzostowskiemu; kopija, którą dla siebie tenże artysta wykonać zamierzył, miała służyć za dowód zdol ności i rękojmie należytego przywrócenia do dobrego stanu i zło żenia całości ołtarza. Po wyrozumieniu środków, jakie p. Brzo stowski przedstawił do użycia przy restaurowaniu tego zabytku, powzięto przekonywające zapewnienie, że mu ta praca pomyślnie się powiedzie; stanęła więc umowa i rzeźbiarz wziął się do dzieła. Wykonał najprzód kopiję tańca Herodyjady, w tych samych co pierwotwór rozmiarach, i tak wiernie, iż gdyby jej dał też Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:29 w których grupa rzeźbiona do wnętrza szafy przytwierdzoną była. Rzeźba z trzech popiersi złożona w zbiorach Towarzystwa Naukowego Krakowskiego zachowana, a od p. Wolańskiego te muż Towarzystwu darowana, także zwróconą została ołtarzowi. Po zebraniu przeto wszystkich prawie części tego dzieła, ich utrwaleniu i odświeżeniu, złożona szczęśliwie całość nic więcej do życzenia nie zostawia i dziś do najpiękniejszych w Kra kowie zabytków sztuki średniowiecznej policzoną być może. Oł tarz ten umieszczono na ścianie kaplicy św. Anny w kościele św. Floryjana, gdzie światło korzystnie przez okno nań wpada jące, więcej jeszcze uroku i świetności dziełu temu dodaje. Kiedy sławny Thorwaldsen, będąc w Krakowie, oglądał i podziwiał utwory rzeźby przez Wita Stwosza wykonane, miano wicie pomnik grobowy króla Kazimirza Jagiellończyka w katedrze krakowskiej, wielki ołtarz w kościele archipresbyteryjalnym N. P. Maryi i rzeźbę w kamieniu, osadzoną na zewnętrznej ścianie jednego z domów kościół ten otaczających, która przedstawia J. Chrystusa w ogrojcu, znalazł w nich i wskazał znamiona prze mawiające za tern, iż dzieła te wyszły z pod dłóta jednego ar tysty. Ktokolwiek też ma poczucie sztuki, a rozpatrzy się w wy mienionych dopiero utworach naszego krakowskiego rzeźbiarza, ten rzuciwszy tylko okiem na ołtarz św. Jana, o którym tu mó wimy, pozna w nim rękę Wita Stwosza Krakowianina. Nie chcąc Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:31 czy pionowo podobnaż strzała czyli ostrogran, w większych nieco, niż tamte, rozmiarach. Wierzch szafy nakrywa niby sklepienie odwrotne, *) to jest wklęsłością ku górze, a wypukłością na dół obrócone, złożone z dwóch powierzchni obłych, przecinających się w środku czyli w zaworniku i gzymsem z przodu ozdobione. Na sklepieniu tern stoją trzy łuki przejźroczyste, przechodzące w strzały listkami i kwiatonami ubrane, zaś między temi, równie jak i po bokach, w miejscach odpowiednich ścianom bocznym szafy, wystają mniejsze strzałki na swoich czworogranach stojące. Pod sklepieniem szafy, zagłębiona nieco rama obwodząca jej wnętrze, doszedłszy swemi pobocznemi listwami do wysokości wspomnionych wyżej baldachimów, zgięta jest w półkole, w środku przerwane i krzyżujące się z łukami powyżej wyrastającemi, które tworzą przejżroczyste narożniki przybrane w listki wąskie i zawi jane. Tło szafy przez cienkie pionowe filarki jest na cztery wąskie pola podzielone; z tych skrajne okryte kwiecistą, nakształt ko bierca rytą powierzchnią złoconą, do średnich zaś błękitem po wleczonych przytwierdzone są dwa małe baldachimki ze strzałami wysoko sterczącemi i w kwiatony zakończonemu Szafa mieści w sobie główną grupę z czterech rzeźbionych figur złożoną, przedstawiającą chwilę, w której św. Jan Chrzciciel *) Podobne i prawie współczesne łuki kamienne widzimy w oprawach okien biblioteki uniwersytetu Jagiellońskiego. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:33 W skrzydle prawem (na lewej ręce patrzącego na ołtarz), obraz górny przedstawia św. Jana i rzeszę ludu słuchającego jego nauki i przepowiedni *); w głębi obrazu daleka okolica. Drugi obraz w temże szkrzydle niżej umieszczony, przedstawia skaliste brzegi Jordanu, w którym zwolennicy nauki św. Jana odbierają chrzest od tego świętego męża*"*"), u stóp baranek, jako godło jego spoczywa na obu tych obrazach. Skrzydło lewe (po prawej ręce patrzącego na ołtarz), mie ści w górnym przedziale widok wnętrza sali biesiadnej z oknem w głębi; za stołem nakrytym siedzi Herod w koronie i bratowa jego również ukoronowana, w głębi stoją trzy figury dmace w narzędzia muzyczne, na przodzie zaś obrazu oparty o filar przywódzca straży i Herodyjada w długiej szacie i w koronie na głowie, tańcząca, na którą oczy wymienionych osób są zwró cone.*****)"*) Na niższym tegoż skrzydła czwartym obrazie, widać wnę trze więzienia z galeryją u góry, z której cztery osoby widzów *) In diebus autem illis venit Joannes Baptista praedicans in deserto Ju- deae, et dicens: poenitentiam agite, appropinguavit enim regnum coelorum. Evang, sec. Maith, cap. III. **) Tum exibat ad eum Jerosolyma et omnis regio circa Jordanum; et baptizabantur ab eo in Jordane, confitentes peccata sua. Evang. sec. Matth. cap. III. ***) Die autem natali Herodis saltavit filia Heriodiadis in medio, et placuit Herodi. Undo cum juramento pollicitus est ei dare, quodcumque postulasset ab eo. At ilia praemonita a matre sua; da mihi inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:35 bez żadnego na głowie ubrania. Jest to ta sama rzeźba, którą niegdyś p. Wolański posiadał. Drugą grupę na tejże ramie i pra wie na jej środku przytwierdzona składają dwie postacie męskie: jedna starsza, brodata, w czepcu kratkowatym na głowie i w zło conej odzieży, przypomina tak rysami twarzy jak i nakryciem głowy i długą środkiem rozdzieloną brodą, owo popiersie za wizerunek Wita Stwosza uznane, które się w Norymberdze w kaplicy cmentarzowej w ołtarzu Zmartwychwstania Pańskiego znajduje; druga postać męska za poprzedzającą widziana, młoda, z długiemi bez nakrycia głowy włosami, w złoconej szubie z wy winiętym szeroko futrzanym kołnierzem, przypomina swym ubio rem stan możniejszy owego wieku, w którym ołtarz był robiony, i przedstawia może fundatora tego pomnika sztuki. Po trzeciej grupie przy wewnętrznym boku ramy ślad tylko pozostał. Kiedy złożenie całości ołtarza już było ukończone, ksiądz kanonik Teliga powziął był wiadomość, iż podobne popiersia w drzewie rzeźbione widziano w zbiorze hrabi Seweryna Miel- żyńskiego w Poznańskiem; przełożył więc listownie ich posiada czowi ważność uzupełnienia ołtarza św. Jana i bez trudności uzy skał je od rzeczonego obywatela, a w roku zeszłym w miejscu swem dawnem na ramie lewego skrzydła ołtarzowego trzecia ta grupa została przytwierdzoną. Składa się ona z dwóch męskich popiersi, mających nakrycia głów kulisto prawie zaokrąglone i w brzegach wywinięte. Wszystkie męskie twarze w tych nadramiwych Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:37 nieobecność nastąpiło, mianowicie w roku 1518, który na stro nie odwrotnej dna szafy był wypisany, jak tu dołączony naślad okazuje W ogólności powtarzamy, iż przy odświeżeniu tego zabytku średniowiecznej sztuki i przywróceniu mu dawnej jego całości, żadne przerabianie lub przekształcanie miejsca nie miało. Doro bioną tylko została lewa podniesiona ręka u figury głównej św. Jana, bo ołtarz nie do muzeum, lecz do kościoła przeznaczony, tego wymagał. Części architektoniczne ze swemi ozdobami, o ile przez nasycenie ich stósownemi płynami zachować się i nadal użyć dały, zostały utrwalone i użyte; w miejsce zaś zupełnie spróchniałych, lub całkiem brakujących na jednej stronie, doro biono nowe, którym za wzór służyły spróchniałe, lub na stronie przeciwnej w całości dochowane. Części niedające się umocnić, a mianowicie do konstrukcyi należące, leżą w zachowaniu przy kościele, i są przystępne każdemu dla porównania ich z nowemi. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:39 że główna grupa z innego ołtarza wzięta i przekształcona, że wreszcie skrzydła do tego ołtarza z trzeciego znowu innego za bytku sztuki przyczepione, składają całość niemającą harmonii. Że tak nie jest, szczegóły powyższego opisu naszego dostatecznie objaśniają. Dziwi nas to nie mało, że p. Essenwein, nie widząc nigdy owej głównej grupy, ani szczegółów ornamentyki, a tern mniej złożonego w jedne całość ołtarza, bo skrzydła jego były jeszcze na filarach kościoła przytwierdzone, kiedy tenże był ostatnim razem w Krakowie, tak niekorzystne wyrzeka zdanie o uratowaniu od zniszczenia tego szacownego zabytku. Sam ry sunek na małą skalę w drzeworycie p. Jędrzeja Dudraka, w Ty godniku illustrowanym Warszawskim umieszczony, a tu załączony jakkolwiek wybornie, lecz w drobnych rysach całość ołtarza przedstawia, nie mógł być dlań dostateczną podstawą do skreśle nia wspomnionej krytyki. Artysta z takim na sztukę poglądem, ja kim się zaszczyca p. Essenwein, znany powszechnie z pism swo ich w tym zawodzie, byłby niewątpliwie inaczej orzekł o całości dzisiejszej ołtarza św. Jana, gdyby go był naocznie zbadał. Dał on swoję firmę słowom improwizowanych znawców krakowskich, których zadaniem jest wszystko sponiewierać, w czem tylko sami udziału mieć nie mogli.*'5*) *”■) Znani zaszczytnie ze swych dzieł artystycznych P. P. Antoni i Wła dysław Oleszczyńscy, którzy nie tylko z tytułu swego zawodu i licznych prac Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:40 Widzimy w ołtarzu św. Jana, równie jak w innych utwo rach Wita Stwosza, iż łuki nie wznoszą się wysoko w ostrych z sobą przecięciach, lecz są nisko kreślone a szeroko, i zwykle po spotkaniu się z sobą w odwrotną krzywiznę przechodzą; są przy tem cienkie i lekko gzymsowane, równie jak wszystkie członki architektoniczne, jakich on używa. Listki na cienkich i długich gałązkach, przeważnie wąskie, w obwodzie wykrawane i pojedynczo zawijane. Strzały wysmukłe, wysoko strzelające, często zagięte przy kwiatonach, które również lekkością się od znaczają , więcej bowiem w szerz niż na wyż są rozcią gnięte. Filarki często skręcone sznurowo, lub prątkiem kręto obwinięte. Figury znamionuje piękność proporcyj ciała, wyrazi stość i zadziwiająca rozmaitość charakterów; postawy ich pełne życia i ruchu, modelowanie członków ciała znakomite. Włosy w długich kędziorach spadające, lub zawijane kręto na brodach i głowach, mają ten sam układ partyj w obudwu ołtarzach. Na krycia głów u wielu figur zupełnie też same widzieć można w jednym, co i w drugim utworze. Odzienia tak w układaniu fałdów cięższych jak i śmiałem połamaniu lżejszych, chociaż w rozmaity sposób rzuconych, i często odznaczających się sze- rokiem wywróceniem stroną odwrotną, dają skazówkę, iż je taż sama ręka wykonała. Skrzydlate cherubiny pierzem odziane w obu ołtarzach się znajdują. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:47 Stojąc na przeciwległym rogu dawnego kleparskiego rynku, a dziś placu imienia Jana Matejki widzimy ogrodzoną świątynię. Murowane ogrodzenie przypomina o istniejącym tu parafialnym cmentarzu. Wiele takich miejskich nekropoli zlikwidowali Austriacy, ze względów sanitarno- epidemiologicznych, po 1800 roku. Dalej wznosi się barokowa fasada dwuwieżowej świątyni o dwóch równych kondygnacjach. Front kościoła flankują dwie kaplice powstałe po roku 1779. W samym centrum, w niszy, znajduję się rokokowy posąg świętego Floriana, przedstawionego zgodnie z obowiązującą ikonografia jako żołnierza rzymskiego. Nawiązaniem do jego życia i śmierci są zdobienia umieszczone na pilastrach ukazujące atrybuty świętych męczenników: miecz, maczuga, chorągiew, piła i ruszt. Ponad patronem widzimy herb krakowskiego Studium Generale, co podkreśla patronat akademii nad tutejszą bazyliką. Odpowiedz Link
madohora Re: Kraków, dzielnice i okolice IX 12.05.25, 19:51 Do świątyni wchodzimy przez neobarokową kruchtę, powstałą na początki XX wieku, projektu Franciszka Mączyńskiego, a wzorowanej na wcześniejszej- barokowej wybudowanej tu po potopie szwedzkim. Znajdujemy się w trójnawowej bazylice, w której nad bocznymi, niższymi nawami umieszczono empory otwarte do nawy głównej. Dopełnieniem nawy głównej jest wydłużone prezbiterium, zamknięte wielobocznie. Od zewnątrz ujrzelibyśmy szkarpy jakie je opinają, jest to bowiem jedyna, zachowana pozostałość po kościele gotyckim. Przed nami znajduje się monumentalny, złocony ołtarz, w centrum którego wprawiony jest obraz pędzla Jana Trycjusza, nadwornego malarza króla Jana III Sobieskiego, a wyobrażający świętego patrona na tle Kleparza. Ponad nim modły wznosi Jan Chrzciciel, zaś po bokach adorują go święci: w dolnej kondygnacji Piotr i Paweł, a w górnej polscy męczennicy Stanisław i Wojciech. Odpowiedz Link