Kraków, dzielnice i okolice IX

[madohora]

Po ok. 15 minutach wyszedł z kościoła i pojechał do Szpitala Uniwersyteckiego, w którym od kilku tygodni przebywa b. metropolita krakowski kard. Franciszek Macharski. To był nieoficjalny i nieplanowany wcześniej punkt wizyty Franciszka w Krakowie.

[madohora]

Zgromadzenie od początku istnienia zajmuje się działalnością wychowawczo-pedagogiczną - to prezentki prowadziły pierwszą w Polsce, formalnie zorganizowaną szkołę żeńską (powstała ona w Krakowie w 1627 r.).

[madohora]

Zgromadzenie Sióstr Prezentek

[madohora]

Ulica Pijarska – jedna z nielicznie zachowanych w Krakowie ulic podmurnych. Biegnie wzdłuż dawnych murów miejskich od ulicy św. Marka do ulicy Szpitalnej. Łączy ulice wychodzące z Rynku: Floriańską, św. Jana i Sławkowską.

[madohora]

Gmach został wzniesiony w latach 1897–1899 z przeznaczeniem na siedzibę Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Krakowskiego oraz Rady Powiatowej. Projekt budynku sporządził Tadeusz Stryjeński, natomiast detale zaprojektował Franciszek Mączyński. Kierownikiem budowy był Zygmunt Hendel

[madohora]

BANK BPH

[madohora]

Kamienica z Atlantami – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ulicy Pijarskiej 3, na Starym Mieście.

[madohora]

Nr 5. – Kamienica nr 5 – dom w którym mieszkał Juliusz Osterwa, aktor, reżyser, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie w latach 1932–1935. Informuje o tym tablica: W tym domu mieszkał Juliusz Osterwa, wielki artysta teatru, twórca "Reduty". 1885 – 1947.

[madohora]

KRYTYCZNA SYTUACJA W KRAKOWSKIM KOŚCIELE - www.msn.com.pl - 25.05.2025

[madohora]

[madohora]

[madohora]

Arsenał na początku XIX wieku ocalał przed rozbiórką, która dotknęła większość murów obronnych dzięki interwencji senatora Feliksa Radwańskiego. W latach 1854–1861 został przebudowany przez Antoniego Stacherskiego. Nadbudowano piętro z przeznaczeniem na magazyn i koszary, a budynek otrzymał kształt włoskiego, wczesnorenesansowego zameczku. W 1874 r. gmina ofiarowała budynek razem z basztami Stolarską i Ciesielską na cele muzealne księciu Władysławowi Czartoryskiemu. Zostały zakupione również sąsiednie kamienice i część dawnego klasztoru oo. Pijarów. Po adaptacji budynków, opracowanej przez Maurycego Ouradou powstał zespół architektoniczny, składający się z pałacu, tzw. klasztorka i arsenału, połączonych ze sobą pomostami.

[madohora]

Nr 2. – Kościół Przemienienia Pańskiego i konwent oo. pijarów.

[madohora]

[madohora]

Pałac Czartoryskich

[madohora]

Pałac Czartoryskich (narożnik z ul. św. Jana nr 19) – zbudowany według projektu Alberta Bitnera i Zygmunta Hendla w latach 1879–1901 z połączenia trzech kamienic. Wraz z dawnym klasztorem Pijarów i Arsenałem Miejskim tworzy Muzeum Czartoryskich. Przebudowę pałacu i klasztoru na muzeum wykonano według projektów Maurycego Ouradou, również ganek łączący pałac z klasztorem jest jego autorstwa. Z trzech stojących niegdyś w tym miejscu kamienic najbardziej znaną jest często wymieniana w źródłach kamienica zw. "Na Chocimiu". Dom ten był budynkiem jednopiętrowym, z dłuższą elewacją od ul. Pijarskiej. Wejście główne, prowadzące przez sklepioną i wybrukowaną sień, znajdowało się od strony ul. św. Jana, na którą wychodziły też dwa okna pierwszego piętra. Wjazd na podwórze wiódł od strony ul. Pijarskiej. Cały budynek był podpiwniczony. W połowie XVI w. mieścił się w nim browar. Od ok. 1578 stanowił własność szpitala św. Ducha. Mieszkał w nim wówczas karczmarz Lenart Choczim – stąd nazwa kamienicy. W XVIII w. w domu "Na Chocimiu" mieściła się zapewne poczta, a następnie pełnił on już wyłącznie funkcje mieszkalne. "Stara Poczta" należała do szpitala św. Ducha aż do roku 1804. Po licznych licytacjach i zmianach właścicieli, kamienicę nabył w roku 1878 dyrektor krakowskiego teatru Stanisław Koźmian, który zamieszkał na pierwszym piętrze od strony ul. św. Jana. W oficynie, również na pierwszym piętrze, mieszkała natomiast znana ówczesna aktorka Antonina Hoffmann. Od Koźmiana dom nabył w roku 1886 ks. Władysław Czartoryski, lokując w nim swoje bogate zbiory muzealne. W swoim dotychczasowym kształcie budynek przestał istnieć w wyniku gruntownej przebudowy na przełomie XIX i XX wieku. Podczas prac budowlanych natrafiono w 1901 r. na pozostałości kadzi i koryt z dawnego browaru, które setki lat przeleżały w przepastnych piwnicach.

[madohora]

Muzeum gromadzi dzieła malarstwa europejskiego XIII–XVIII w., zabytki europejskiego i islamskiego rzemiosła artystycznego od średniowiecza do XIX w., grafiki, sztuki starożytnej oraz militaria. Najcenniejszym dziełem w muzeum jest Dama z gronostajem Leonarda da Vinci.

[madohora]

Muzealne zbiory Czartoryskich początkowo zostały umieszczone w Arsenale Miejskim, który został przekazany na cele muzealne przez władze miejskie. Następnie ks. Władysław Czartoryski zakupił wschodnią część klasztoru Pijarów (tzw. klasztorek pijarski) i trzy kamienice na rogu ulic Pijarskiej i św. Jana, które zostały scalone i przekształcone w jednolitą budowlę pałacową przez architektów: Alberta Bitnera, Wandalina Beringera i Zygmunta Hendla. Przebudowa miała miejsce w l. 1879–1901. W jej wyniku powstała rezydencja z attyką i renesansowym dziedzińcem ozdobionym kolumnadą. Przebudowy pałacu na muzeum dokonał Maurycy Ouradou, uczeń Viollet le Duca. Architekt ten zaprojektował fasady od strony ul. Pijarskiej i od strony baszty Pasamoników oraz ozdobiony herbami kryty ganek przerzucony nad ul. Pijarską, łączący budynek główny pałacu z „klasztorkiem” i dalej z Arsenałem oraz z częścią murów miejskich z basztami Stolarską i Ciesielską. W ten sposób powstał zespół pałacowo-muzealny.

[madohora]

W kolejnych latach kontynuowano dalsze prace modernizacyjne. Od wiosny 2021 roku oddano do celów muzealnych po remoncie i rozbudowie Arsenał. W czerwcu 2023 roku otwarto wystawę w Klasztorku, stanowiącą ostatnią część Muzeum Książąt Czartoryskich.

[madohora]

[madohora]

Klasztorek, biorący nazwę od wcześniejszej przynależności do klasztoru OO. Pijarów. Znajduje się pośrodku kompleksu nieruchomości stanowiących historyczną siedzibę Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Obecny budynek powstał w wyniku przebudowy zakupionej przez księcia Władysława Czartoryskiego nieruchomości, wg projektu Maurycego Augusta Gabriela Ouradou, francuskiego architekta i kierownika robót konserwatorskich (m.in. przy katedrze Notre-Dame w Paryżu)

[madohora]

Budynek Arsenału Miejskiego (XVI, XIX w.) wraz z basztami: Stolarską i Ciesielską (XIV-XV w.), stanowią od 1874 r. część siedziby Muzeum XX. Czartoryskich w Krakowie[26]. W budynku mieści się stała galeria sztuki starożytnej. Prezentuje ona kompleksowy obraz sztuki i kultur starożytnych. Trzon ekspozycji stanowi zbiór pozyskany przez księcia Władysława Czartoryskiego w 2. połowie XIX wieku.

[madohora]

[madohora]

Zbiór rzemiosła artystycznego obejmuje zarówno obiekty o wysokiej randze artystycznej i historycznej, związane z postaciami zasłużonymi dla historii Polski oraz historii powszechnej, jak również przedmioty o charakterze pamiątek i relikwii. Cenne zespoły tworzą wyroby z kości słoniowej – dzieła artystów bizantyjskich, francuskich, niemieckich i włoskich od wieku XI po XVIII, średniowieczne i renesansowe emalie głównie z warsztatów w Limoges, ale także wyroby lotaryńskie i katalońskie. Reprezentowana jest również renesansowa majolika włoska i hiszpańsko-mauretańska, porcelana miśnieńska, wczesne szkła weneckie, tkaniny i kobierce oraz sztuka orientalna, głównie perska i turecka. Wartościową grupą zabytków są medale polskie i obce oraz kolekcja monet polskich

[madohora]

Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie utraciło w okresie II wojny światowej część swoich najcenniejszych zbiorów. Po zakończeniu wojny powróciły do Muzeum obrazy Leonarda da Vinci i Rembrandta oraz kilka innych cennych przedmiotów to lista strat wojennych Muzeum Czartoryskich liczy 377 złotych monet oraz 329 muzealiów. Wśród nich są m.in. obraz Rafaela Portret młodzieńca, pamiątki po monarchach i wybitnych polskich osobistościach, zgromadzone przez księżną Izabelę Czartoryską w tzw. Szkatule Królewskiej oraz przedmioty z kolekcji rzemiosła artystycznego, militariów, tkanin, zabytków archeologicznych, grafiki i malarstwa.

[madohora]

[madohora]

W 1330 r. było już przy ul. Floriańskiej co najmniej 10 domów, zaś pod koniec XV w. większość jej zabudowy była już murowana. Początkowo zabudowa ulicy miała charakter w przeważającej części mieszkalny. Tutejsze domy należały zazwyczaj do zamożnych warstw mieszczaństwa, a także szlachty. Od końca XVIII wieku powstawały przy ul. Floriańskiej liczne domy zajezdne i hotele, restauracje i muzea, stopniowo wypierające tradycyjną funkcję mieszkalną. W 1882 r. uruchomiono na ul. Floriańskiej linię tramwaju konnego przekształconą następnie (w 1901) w linię elektryczną (istniejącą do 27 czerwca 1952)

[madohora]

Rodzina Kwapińskich jest również odpowiedzialna za współczesny wygląd kamienicy. W połowie XVII wieku Grygier Kwapiński przebudował kamienicę z drewnianej na murowaną, a pod koniec XVII wieku jego syn Jacenty Kwapiński dodał drugie piętro (pisownia oryginalna)