do BOA projekt 991

[czaja1]

Masz jakieś info o tym super cichym projekcie???

Pzdr

[marek_boa]

Mam! Nigdy nie wyszedł po za papier i był projektowany w 5 różnych wersjach! Głównym konstruktorem był G.N.Czernyszew z "Malachita"! Okręt był od początku projektowany jako doświadczalny mały "myśliwiec" podwodny!
- wyp. - 4800 - 5900 t
- v/max - 37 w.
- załoga - 27 ludzi
- uzbrojenie - 2 x 650 (+ 6 zapasowych), 4 x 533 (+ 20 zapasowych)
- głębokość zanurzenia - 600 metrów
- autonomiczność - 90 dni
Pozdrawiam!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Mam! Nigdy nie wyszedł po za papier i był projektowany w 5 różnych wersjach! Gł
> ównym konstruktorem był G.N.Czernyszew z "Malachita"! Okręt był od początku pro
> jektowany jako doświadczalny mały "myśliwiec" podwodny!
> - wyp. - 4800 - 5900 t
> - v/max - 37 w.
> - załoga - 27 ludzi
> - uzbrojenie - 2 x 650 (+ 6 zapasowych), 4 x 533 (+ 20 zapasowych)
> - głębokość zanurzenia - 600 metrów
> - autonomiczność - 90 dni
> Pozdrawiam!

Latem 1965 r. adm. Gorszkow zaaprobował podjcie przez SDB-143 programu dwóch okretów - ultraszybkiego projektu 696 oraz ultra-cichego proj. 991.

Pierwszy z pojedynczą turbiną i wałem, oraz jedną kontraobrotową śrubą, z zaawansowanym systemem zmniejszania oporów kadłuba (kontrola warstwy granicznej i polimery) oraz jedną siłownią 100.000 KM.

Drugi (991) - zaawansowane systemu osłabania dźwięku (jednak bez wykorzystania polimerów). Projekt okazał sie bardzo udany, ale doszli do wniosku, że nie ma potrzeby wyspecjalizowanego ultracichego SSN. W 1972 roku, podjęto decyzję o transferze opracowanych w tym przypadku technologii, do produkowanych seryjnie okrętów proj. 945 (NATO: Sierra).

[marek_boa]

Nie wiem skąd informacje o "przekazaniu" czegokolwiek na "produkowane seryjnie" op typ Projekt 945 (Barrakuda) w 1972 roku skoro pod pierwszy op tego typu stępkę położono 20 lipca 1979 roku?!
Jedyna koligacja oby tych projektów jaka miała miejsce w realu z okrętami podwodnymi ,które zostały zbudowane to rozpatrywanie pewnych aspektów technicznych projektowanego op typ Projekt 696 w dalszej kolejności jako pakiet modernizacyjny dla op typ Projekt 971 "Szczuka-B"!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Nie wiem skąd informacje o "przekazaniu" czegokolwiek na "produkowane seryjnie"
> op typ Projekt 945 (Barrakuda) w 1972 roku skoro pod pierwszy op tego typu st
> ępkę położono 20 lipca 1979 roku?!


Napisałem że w "W 1972 roku, podjęto decyzję o transferze opracowanych w tym przypadku technologii", a nie że w tym własnie roku technologie zastosowano juz w produkcji.

Sierry były pierwszymi (poza proj. 670 SSGN) radzieckimi bojowymi okrętami, w których zastosowano pojedynczą śrubę i pojedynczy reaktor - rozwiązanie opracowane dla proj. 991, przy czym pozyskiwania energi zastosowano OK-650a generujący 50.000 km na wyjsciu, z naturalną konwekcją dla prędkosci do 5-6 w.


> Jedyna koligacja oby tych projektów jaka miała miejsce w realu z okrętami podw
> odnymi ,które zostały zbudowane to rozpatrywanie pewnych aspektów technicznych
> projektowanego op typ Projekt 696 w dalszej kolejności jako pakiet modernizacyj
> ny dla op typ Projekt 971 "Szczuka-B"!

[marko125]

OK-650a generujący
> 50.000 km na wyjsciu, z naturalną konwekcją dla prędkosci do 5-6 w.

OK 650 nie ma chyba cyrkulacji z naturalną konwekcją ? Taki reaktor musi być trochę większy. Zastosowali to ale na Ohio.

[bmc3i]

marko125 napisał:

> OK-650a generujący
> > 50.000 km na wyjsciu, z naturalną konwekcją dla prędkosci do 5-6 w.
>
> OK 650 nie ma chyba cyrkulacji z naturalną konwekcją ? Taki reaktor musi być tr
> ochę większy. Zastosowali to ale na Ohio.

Sierry zarówno 1 jak i 2, miały OK-650A. W żródle które mam stoi że miały system konwekcji.

[marek_boa]

A kto Ci takich głupot nagadał??!
-> Pojedyncza śruba:
- typ Projekt 671/671W/671K - (1966)
- typ Projekt 671RT (1975)
- typ Projekt 671RTM/671RTMK (1976)
- typ Projekt 685 (1978)
- typ Projekt 705 (1969)
- typ Projekt 670 (1966)

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> A kto Ci takich głupot nagadał??!
> -> Pojedyncza śruba:
> - typ Projekt 671/671W/671K - (1966)
> - typ Projekt 671RT (1975)
> - typ Projekt 671RTM/671RTMK (1976)
> - typ Projekt 685 (1978)
> - typ Projekt 705 (1969)
> - typ Projekt 670 (1966)

Ty powninieneś się leczyć. Nie wiem na co, ale powinienes, z tą swoja kłótliwościa.

Napisałem pojedyncza sruba i jeden reaktor. Ile reaktorów miały okręty projektu 671?

[marek_boa]

- typ Projekt 671 - 2 reaktory OK-300
- typ Projekt 685 - 1 reaktor OK-650B-3
- typ Projekt 705 - 1 reaktor OK-550
- typ Projekt 670 - 1 reaktor OK-350
Czyli jak to?! "Pierwszy op z jedną śrubą i jednym reaktorem" a tu się okazuje ,że w 1963 roku zatwierdzono do produkcji op typ Projekt 670???! Tylko 10 lat wcześniej??!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Czyli jak to?! "Pierwszy op z jedną śrubą i jednym reaktorem" a tu się okazuje
> ,że w 1963 roku zatwierdzono do produkcji op typ Projekt 670???! Tylko 10 lat
> wcześniej??!

No to jeszcze raz cytat, może w końcu dotrze

"Sierry były pierwszymi (poza proj. 670 SSGN) radzieckimi bojowymi okrętami, w których zastosowano pojedynczą śrubę i pojedynczy reaktor "

forum.gazeta.pl/forum/w,539,147592491,147596260,Re_do_BOA_projekt_991.html
Cos Ci to mówi? Komsomec (proj. 685) zwodowany w 1983 do słuzby wszedł w 31 grudnia 1984 roku, tymczasem K-239 oket wiodący typu Sierra weszła do słuzby 21 września 1984 r. Który był wczesniejszy? I tak dalej, i tak dalej. Ech marecki. Jak nie "przeoczenie" ze napisałem "i jeden reaktor" to "nie zauważenie" wskazanego wyjątku. Cały Twój sposób dyskusji. Mam nadzieję że przynajmniej nie dziwisz się, że nie tylko ja, ale i kiedys ogarek pisał Ci ze mataczenie, to Twój ulubiony sposób prowadzenia dyskusji.

[marek_boa]

Fakt przeoczyłem ,że Wspomniałeś o typ Projekt 670!
Daty Ci się nie zgadzają i dlatego!
Op typ Projekt 685 czyli K-278 "Komsomolec"
- data zakładki - 22 04 1978
- data wodowania - 9 05 1983
- data wejścia do służby - 28 10 1983 (a nie 31 grudnia 1984)
Op typ Projekt 945 czyli K-239 "Karp"
- data zakładki - 20 07 1979
- data wodowania - 29 07 1983
- data wejścia do służby - 29 09 1984 (a nie 21 09 1984)

[bmc3i]

Takie rpzeoczenia zdarzaja Ci sie tak czesto, że wyglądają na celowe.

[marek_boa]

Gdyby były celowe to wzorem kilku forumowych "speców" w życiu bym się do błędu nie przyznał!
- Ło i tyli!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Op typ Projekt 685 czyli K-278 "Komsomolec"

> - data wejścia do służby - 28 10 1983 (a nie 31 grudnia 1984)


Kiedy on wszedł do słuzby? Ja u siebie w źródłach mam "she entered service late in 1984". To samo źródło w tabelce ze specyfikacją okretu podaje jednak, że "operacyjnym" stał sie w 1983 roku.
Z kolei angielska Wikipedia pisze "Commissioned: 31 December 1984", co zgadza się z tym late in 1984 wyżej.

en.wikipedia.org/wiki/Soviet_submarine_K-278_Komsomolets

[marek_boa]

A proszę Ciebie bardzo - dokładne daty:
- 16 marzec 1976 - wpisany na listę okrętów WMF jako "Krasjerskaja Podwodnaja Łodka"
- 15 wrzesień 1976 - sformowano załogę główną i 604.załogę rezerwową
- 22 kwiecień 1978 - położono zakiadkę pod budowę okrętu (cech Nr.42) na Siewmaszu
- 25 lipca 1978 - przekwalifikowano na "Bolszaja Podwodnaja Łodka"
- 30 maj 1983 - okręt wytoczono z cechu
- 3 czerwiec 1983 - okręt spuszczono na wodę
- lipiec-sierpień 1983 - przeprowadzono próby zakładowe
- 30 sierpień 1983 - podniesienie bandery WMF rozpoczęcie prób w morzu
- 30 listopad 1983 - zakończenie prób w morzu
- 28 grudzień 1983 - podpisano akt przyjęcia - okręt wszedł do służby
- 18 styczeń 1984 - okręt wszedł w skład 6.Dywizji Okrętów Podwodnych 1.Flotylli Podwodnej Floty Północnej z miejscem bazowania - zatoka Łopatkina
- 14 grudnia 1984 roku przybyła do miejsca bazowania
I tyli!

[bmc3i]

To sksd sie wxiela ta informacja o wejsciu do sluzby pod koniec 1984 t? Bo sprawdzilem i ta informacja jest nie tylko w mojej ksiazce ale i w wielu miejscach w sieci.

[marek_boa]

Najprawdopodobnie z innych procedur w Zachodnich flotach!

[bmc3i]

Jakie śruby miał K-278?
W jednych xródłach piszą że miał jeden wał napędowy ale dwie sruby 4 płatowe, w innych zas że miał jeden wał z jedna srubą 7-płatową.

[marek_boa]

Jeden wał napędowy z dwoma śrubami od kadłuba większą i następnie mniejszą! Niestety nie mam informacji czy to były śruby cztero czy pięcio łopatowe!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Jeden wał napędowy z dwoma śrubami od kadłuba większą i następnie mniejszą! Nie
> stety nie mam informacji czy to były śruby cztero czy pięcio łopatowe!

Dzieki. Tak podobnie mam w swoim ulubionym xródle, z tym ze ono twierdzi ze były czteroplatowe. Kilka jednak podało informacje o jednej srubie 7-platowej.

Te dwie sruby byly kontraobrootowe?

[marek_boa]

Wcześniejsze Rosyjskie źródła również podawały jedną 7-mio łopatową śrubę ale okazało się ,że tak to miało wyglądać po modernizacji w latach 90-tych!
- Niestety tego nie wiem!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Wcześniejsze Rosyjskie źródła również podawały jedną 7-mio łopatową śrubę ale o
> kazało się ,że tak to miało wyglądać po modernizacji w latach 90-tych!
> - Niestety tego nie wiem!


Dziekuję

Uzbrojenie

[bmc3i]

Jak ten okret był uzbrojony? 2 x RPK-2 Wjuga, ? x RPK-6 Wodopad, torpedy 53-65? Ile czego przenosił, no i co z tymi dwoma torpedami z głowicami jądrowymi z którymi jakoby miał zatonąć? To rzeczywiscie były torpedy, czy może własnie Wjugi?

[marek_boa]

E tam - przesądy,światło ćmiące Matrek! 22 sztuki uzbrojenia a w tym:
- 10 sztuk 3M10 "Granat"
- 2 sztuki WA-111 "Szkwał" ( z głowicami A)
- 10 sztuk torped (SAET-60M/SET-65)
RPK-2 "Wjuga" nigdy nie była przenoszona przez "Pławnika" a RPK-6 "Wodopad" okazjonalnie zamiast dwóch "Granatów"! Na temat 53-65 nic nie wiem ale żadne źródła ich nie wymieniają!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> E tam - przesądy,światło ćmiące Matrek! 22 sztuki uzbrojenia a w tym:
> - 10 sztuk 3M10 "Granat"
> - 2 sztuki WA-111 "Szkwał" ( z głowicami A)
> - 10 sztuk torped (SAET-60M/SET-65)
> RPK-2 "Wjuga" nigdy nie była przenoszona przez "Pławnika" a RPK-6 "Wodopad" o
> kazjonalnie zamiast dwóch "Granatów"! Na temat 53-65 nic nie wiem ale żadne źró
> dła ich nie wymieniają!

Czyli te dwie torpedy z głowicami jądrowymi w trakcie tragicznego rejsu, to były Szkwały?

[marek_boa]

Na 99%!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Na 99%!

W 93 roku WMF poinformowała że zalali czymś dziób K-278, aby zabezpieczyc srodowisko naturalne przed efektem rozpadu tych głowic. Wież może co oni tam zrobili?

[marek_boa]

Standardowa procedura zalewania wyrzutni torpedowych czy rakietowych polipropylenem!
militaryrussia.ru/i/284/398/tpg8u.jpg
Tak to wygląda - wyrzutnia SM-225 z pociskiem 3M45 "Granit" na wraku "Kurska"!
Z wrakiem op typ Projekt 685 były inne chocki-klocki! Pomiędzy 1989 a 1998 rokiem Rosjanie odbyli 7 ekspedycji aparatami głębokowodnymi i o ile zaraz po 1989 roku zamontowali specjalną aparaturę do badań i rejestracji promieniowania radioaktywnego to już w 3 ekspedycji odbytej w początku lat 90-tych po aparaturze odnaleźli tylko oderżnięte resztki mocowań!

[bmc3i]

marek_boa napisał:

> Standardowa procedura zalewania wyrzutni torpedowych czy rakietowych polipropyl
> enem!
> militaryrussia.ru/i/284/398/tpg8u.jpg
> Tak to wygląda - wyrzutnia SM-225 z pociskiem 3M45 "Granit" na wraku "Kur
> ska"!
> Z wrakiem op typ Projekt 685 były inne chocki-klocki! Pomiędzy 1989 a 1998 rok
> iem Rosjanie odbyli 7 ekspedycji aparatami głębokowodnymi i o ile zaraz po 1989
> roku zamontowali specjalną aparaturę do badań i rejestracji promieniowania rad
> ioaktywnego to już w 3 ekspedycji odbytej w początku lat 90-tych po aparaturze
> odnaleźli tylko oderżnięte resztki mocowań!


Wietnamczycy?

[marek_boa]

Wietnamczycy w Morzu Norweski????!
Koordynaty wraku
- szerokość - 73 stopnie 43 minuty 17 sekund
- długość - 13 stopni 15 minut 51 sekund
- głębokość - 1858 metrów
Albo Amerykanie albo Brytole!

[marko125]

z zaawa
> nsowanym systemem zmniejszania oporów kadłuba (kontrola warstwy granicznej i po
> limery) oraz jedną siłownią 100.000 KM.

Możesz coś więcej o tym napisać ? Stosująto na nowszych okrętach ?

[bmc3i]

marko125 napisał:

> z zaawa
> > nsowanym systemem zmniejszania oporów kadłuba (kontrola warstwy graniczne
> j i po
> > limery) oraz jedną siłownią 100.000 KM.
>
> Możesz coś więcej o tym napisać ? Stosująto na nowszych okrętach ?

Czy stosują to nie wiadomo, bo oczywiście tajne przez poufne. Wiadomo że pomysł praktycznie przetestowali w latach 1969-1971 Amerykanie na USS Albacore, ze znakomitymi rezultatami:

W celu redukcji oporu hydrodynamicznego opływającej kadłub wody, zainstalowano system dozowania nieujawnionego z nazwy wodnego roztworu polimeru. Noszący nazwę SURPASS – zawierający zbiorniki, pompy oraz zespół rur – system, zainstalowany został w sekcji dziobowej okrętu, gdzie następowało mieszanie i skąd polimer był rozprowadzany za pomocą rozmieszczonych w kadłubie oraz kiosku otworów. Zbiorniki systemu, mieściły 40000 galonów (151400 litrów) polimeru zmieszanego ze słodką wodą. Dzięki użyciu polimeru, w trakcie przeprowadzonych w listopadzie 1971 roku testów, maksymalna prędkość okrętu wzrosła o 9%, a prędkość podróżną 21 węzłów udało się osiągnąć przy zaledwie 77% normalnego poboru mocy. Przy zastosowanej prędkości dystrybucji roztworu polimeru, system zużywał posiadane 40 000 galonów cieczy w 26 minut. SURPASS udowodniła swoją skuteczność w zmniejszaniu oporów i polepszeniu wyników okrętu, wadą tego systemu był fakt możliwości transportu ograniczonej ilości roztworu.

Polimer tworzy otaczajaca kadłub warstwę, która neutralizuje najwiekszego wroga okretów podwodnych - warstwe graniczną - cienką warstwę wody na styku kadłuba z woda morską. Warstwa graniczna, w zachodniej literaturze zwana boundary layer, odpowiada za powstawanie oporów i turbulencje wody, co zwiększa zuzycie energi, zmniejsza prędkosć oraz wywołuje 100% hałasu powodowanego ruchem okrętu w wodzie.

Te wyniki eksperymentu były rewelacyjne w tamtych czasach, ale NAVSEA nie zdecydowała sie na zastosowanie ich w okretach operacyjnych, po pierwsze z powodu zbyt duzego zuzycia polimerów, po drugie amerykańska marynarka zawsze byla konserwatywna.

[marko125]

Ciekawa sprawa z tymi polimerami. Z tym, że na długo to by im nie starczyło.

ienką warstwę wody na styku kadłuba
> z woda morską. Warstwa graniczna, w zachodniej literaturze zwana boundary layer
> , odpowiada za powstawanie oporów i turbulencje wody, co zwiększa zuzycie energ
> i, zmniejsza prędkosć oraz wywołuje 100% hałasu powodowanego ruchem okrętu w wo
> dzie.

Szumy laminarne wynikające z opływającej kadłub wody. Swoją drogą ciekawe właśnie jka te polimery przyczyniły się do redukcji poziomu szumów okrętów. To chyba najciekawsze.

[bmc3i]

marko125 napisał:

> Ciekawa sprawa z tymi polimerami. Z tym, że na długo to by im nie starczyło.
>
> ienką warstwę wody na styku kadłuba
> > z woda morską. Warstwa graniczna, w zachodniej literaturze zwana boundar
> y layer
> > , odpowiada za powstawanie oporów i turbulencje wody, co zwiększa zuzyci
> e energ
> > i, zmniejsza prędkosć oraz wywołuje 100% hałasu powodowanego ruchem okrę
> tu w wo
> > dzie.
>
> Szumy laminarne wynikające z opływającej kadłub wody.

To pewne uproszczenie. Te szumy nie są wywoływane przez opływ wody sam w sobie, lecz przez powstające przy tym opływie zawirowania i turbulencje warstwy granicznej, na styku kadłuba i otaczającej okręt.

Swoją drogą ciekawe właśn
> ie jka te polimery przyczyniły się do redukcji poziomu szumów okrętów. To chyba
> najciekawsze.

Najprościej rzecz ujmując, woda ma określoną lepkość, która na styku z kadłubem, wywołuje opory skutkujące zawirowaniami wody. Polimery którymi "oblany" jest kadłub, powodują zmniejszenie lepkości wody warstwy granicznej, co w efekcie zmniejsza opory a w konsekwencji zmniejszenie turbulencji i zawirowań.

Tutaj teoria warstwy granicznej

pl.wikipedia.org/wiki/Warstwa_graniczna_%28mechanika_p%C5%82yn%C3%B3w%29

[marko125]

Ciekawe zagadnienie.
Polimery niestety miały tą poważną wadę, że na długo by im tego płynu nie starczyło. Rozumiem, że mieli to używać tylko w określonych warunkach ?

A Sowieci też kombinowali coś w tym temacie? Bo jak się patrzy na ich okręty to hydrodynamikę mieli fatalną. Choćby słynne Delty czy też nawet nowe Boreje. Ten kadłub jest okropnie wyprofilowany, tam się musi tworzyć sporo szumów laminarnych.

[bmc3i]

Wez pod uwage ze ssbny sa z definicji przeznaczone do wolnego plywania przy ktorym powstaje niewiele szumow. Stad np te plaskie poklady ktore przy szybkim plywaniu utrudniaja stabilizacje.

[marko125]

Wez pod uwage ze ssbny sa z definicji przeznaczone do wolnego plywania przy kto
> rym powstaje niewiele szumow. Stad np te plaskie poklady ktore przy szybkim ply
> waniu utrudniaja stabilizacje.

No tak masz rację. Z drugiej strony na SSBNy montują pędniki, które też podobno są bardziej cichsze od tradycyjnych śrub przy większych prędkościach( mniejsza kawitacja ) czyli bardziej przydadzą się na SSN.

[bmc3i]

marko125 napisał:

> Wez pod uwage ze ssbny sa z definicji przeznaczone do wolnego plywania przy kto
> > rym powstaje niewiele szumow. Stad np te plaskie poklady ktore przy szyb
> kim ply
> > waniu utrudniaja stabilizacje.
>
> No tak masz rację. Z drugiej strony na SSBNy montują pędniki, które też podobno
> są bardziej cichsze od tradycyjnych śrub przy większych prędkościach( mniejsza
> kawitacja ) czyli bardziej przydadzą się na SSN.

Podstawową zaleta pędnika wodnoodrzutowego z punktu widzenia okrętu SSBN, jest mniejsza kawitacja, co utrudnia wykrycie okrętu podczas pływania płytko pod powierzchnią wody. Kawitacja wprawdzie maleje wraz z prędkością, niemniej na małej głębokości zawsze występuje. Zysk więc z zastosowania tego rodzaju pędnika, jest wiec jakby niezależny od takiej czy innej prędkości okrętu, bo dla jednostki SSBN płytkie zanurzenie jest podstawową głębokością w której wykonuje swoje zadanie. Głębokość wystrzelenia pocisków nie przekracza 50 metrów.

[marko125]

ysk więc z zastosowania tego rodzaju pędnika, je
> st wiec jakby niezależny od takiej czy innej prędkości okrętu, bo dla jednostki
> SSBN płytkie zanurzenie jest podstawową głębokością w której wykonuje swoje za
> danie. Głębokość wystrzelenia pocisków nie przekracza 50 metrów.

SSBNy operują na głębokości 50 m ? Sądziłem, że znacznie głębiej a tylko w przypadku rozkazu odpalenia pocisków wchodziły na 50 m?

[bmc3i]

marko125 napisał:

> ysk więc z zastosowania tego rodzaju pędnika, je
> > st wiec jakby niezależny od takiej czy innej prędkości okrętu, bo dla je
> dnostki
> > SSBN płytkie zanurzenie jest podstawową głębokością w której wykonuje sw
> oje za
> > danie. Głębokość wystrzelenia pocisków nie przekracza 50 metrów.
>
> SSBNy operują na głębokości 50 m ? Sądziłem, że znacznie głębiej a tylko w przy
> padku rozkazu odpalenia pocisków wchodziły na 50 m?

Masz rację, ale to na głębokościach do 50 metrów maja wykonac swoje podstawowe zadanie, ktore trwa do kilku minut. Bardzo krytycznych minut.

do Bmc3i opływ laminarny

[kawitator]

Mam pytanie do cCiebie jako do skarbnicy technologii podwodnych
Kiedyś troszkę się regaciłem i wtedy jako szczawiki podniecaliśmy się artykułami opisującymi ssaki morskie głownie delfiny potrafiące poruszać sie w wodzie znacznie szybciej niz wynikało by to z ich możliwości mocowych Zapewniały sobie opływ laminarny rozwijając szybkości w wodzie do 60 km/godz.
Podobno robiły to z zastosowaniem rożnych mechanizmów ( jednocześnie )
1 Wydzielały odpowiedni śluz na skórę - co opisujesz, ze próbowano to skopiować dla OP
2 Skóra delfinów ma drobne fałdy i bruzdy ułożone równolegle na bokach ciała pod kątem 30 stopni do długiej osi ciała. Występują także na płetwach , gdzie ich przebieg jest horyzontalny. Nie są one widoczne gołym okiem.
3 posiadają specjalna budowę skóry Budowa ta zapewnia ogromną elastyczność i szybkie zmiany kształtu pod wpływem zmian lokalnego ciśnienia wody.
4 Przy dużych prędkościach wywołują podobno skurcze wygaszające turbulencje wody

Wtedy mówiono o próbach zbudowania czegoś na kształt takiej "skóry"

Czy wiesz o pracach lub projektach głębiej badających problem delfinów lub umożliwiających adaptacje ich rozwiązań do współczesnej techniki
Pozdro
Kawi