Gość: fosfinka
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
01.04.08, 23:03
Projekt GZNF Fosfory na której opiera się decyzja Marszałka o zamknięciu
składowiska, stanowi ostateczną realizację publicznych zapowiedzi, które
opisywały jedynie jego ogólny kształt. Pierwsza publiczna prezentacja
zatytułowana „Informacja dotycząca zamknięcia składowiska fosfogipsów w
Wiślince” z dnia 30.05.2007 r. zawierała rozwiązania uszczelniające, izolujące
hałdę od otoczenia. Projekt ten zakładał m.in. uszczelnienie rowów opaskowych
i zbiornika retencyjnego geomembraną. Publicznie zapowiadano konieczność
wykonania zastrzyków iniekcyjnych mających na celu izolowanie hałdy od spodu.
Natomiast dnia 15.11.2007 podczas konferencji zorganizowanej przez Gdańskie
Zakłady Nawozów Fosforowych „Fosfory” metody zmierzające do izolowania hałdy
fosfogipsów nazwano nieodpowiedzialnymi. W obecnym projekcie autorzy
zrezygnowali ze stosowania jakichkolwiek materiałowych metod uszczelniających
zbiornik retencyjny i rowy opaskowe. Ponadto wszelkie metody zmierzające do
izolowania hałdy nazwali „nieprzemyślanymi krokami, które nie widzą skutków
swojego działania”.
Warto wspomnieć, iż na podstawie pracy, która opierała się na owych
„nieprzemyślanych krokach” Pomorski Urząd Wojewódzki wydał decyzję na odzysk
fosfogipsu. Obecny projekt nie zawiera również innych rozwiązań
przedstawianych pierwotnie: zbiornika retencyjnego na wierzchowinie (N.G.I.
„Fosfi” krytykowała ten pomysł ze względu na niską stateczność skarp hałdy,
oraz istnienie szczelin na wierzchowinie), dodatkowego zbiornika retencyjnego.
„Ocena skuteczności rozwiązań zaproponowanych przez Gdańskie Zakłady Nawozów
Fosforowych, mających na celu zabezpieczenie hałdy fosfogipsów w Wiślince k.
Gdańska przed oddziaływaniem na środowisko” (napisana w marcu dla WIOŚ) w
której dwóch autorów powyższego opracowania brało później udział również z
przygotowywaniu technicznego projektu zamknięcia dla G.Z.N.F.. Podważa wiele
rozwiązań zawartych w projekcie GZNF.Opinię dla WIOŚ można przeczytać na
stronie www.fosfi.prv.pl
Koncepcja neutralizacji odcieków w celu podlewania planowanej uprawy wierzby
energetycznej zakłada filtrację przez warstwę ustabilizowanych osadów
ściekowych oraz filtrację przez korpus hałdy. „Deszczowanie” składowiska
pokrytego osadem sedymentacyjnym nie doprowadzi do znacznej poprawy stanu
odcieków z hałdy gdyż po przesączeniu się przez osady ściekowe odcieki zostaną
ponownie zanieczyszczone i zakwaszone podczas przesączania się przez hałdę.
Dokumentacja na podstawie, której zezwolono na odzysk ustabilizowanych osadów
ściekowych oraz określono sposób zamknięcia składowiska nie zawiera danych na
temat wprowadzania zanieczyszczeń do wód podczas przesączania się ich przez
składowisko (oraz przez jaki okres czasu osady zachowają właściwości
poprawiające parametry odcieków). Jeśli odcieki zgodnie z koncepcją zawartą w
dokumentacji zostaną wprowadzone na wierzchowinę w 2008 roku wypłyną po 12-
13 latach, zatem wierzba energetyczna przez najbliższe 12 lat jaki później
będzie „podlewana” odciekami które nie będą nadawały się do „podlewania” ze
względu m.in. na zbyt kwaśny odczyn pH. „Deszczowanie” spowoduje również
retencjonowanie nadmiaru ilości wody w składowisku tym samym zmianę położenia
zwierciadła wody w korpusie hałdy.
Projekt GZNF zakłada, iż proces oczyszczania musi eliminować emisję odcieków
poza obszar wyznaczonej strefy oraz nie powstawanie odpadów lub odcieków
wymagających dodatkowych procesów utylizacji. Należy zaznaczyć, że odcieki z
hałdy których w sposób kontrolowany nie można ująć stanowią główną przyczynę
jej negatywnego oddziaływania na środowisko. Hałda jest składowiskiem starego
typu i nie posiada sprawnego systemu drenażowego ani izolacji od spodu nadal
będzie występowała infiltracja wód. Można co najwyżej ograniczyć negatywne
oddziaływanie ale zawsze będzie ono występowało w różnym stopniu. W w.w.
„Ocenie skuteczności …” czytamy na str. 7 ”Profile geologiczne terenu uzyskane
przy okazji wiercenia piezometrów P9 i P10 wskazują na brak wystarczająco
wytrzymałej i nieprzepuszczalnej warstwy gruntu mineralnego, co praktycznie
uniemożliwia ujęcie odcieków ze składowiska w sposób kontrolowany. Dodatkowo
duże odkształcenie warstwy namułów organicznych zaliczanych do gruntów
słabonośnych i jednocześnie małoprzepuszczalnych, stwarzają warunki do
przedostawania się odcieków do niższych warstw wodonośnych i do
niekontrolowanego rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń na większych
głębokościach o czym świadczą na przykład wskazania piezometru nr 9 z
głębokości 6 do 7 metrów poniżej poziomu terenu.”. Następnie czytamy:
„Zasypanie istniejących zapadlisk i szczelin na wierzchowinie hałdy i
zrekultywowanie tych miejsc nie zmieni ani trochę zagrożenia występowania
procesów krasowych wewnątrz hałdy, osłabiających stateczność hałdy. Trzeba by
było zaprojektować szczelną wierzchowinę hałdy i zbierać opady deszczu do
bardzo kosztownego systemu drenażowego, a następnie bezpiecznie ewakuować te
wody do Martwej Wisły.”
Projekt zakłada nasadzenie wierzby energetycznej. W.w. opinia dla WIOŚ zawiera
na ten temat następujące uwagi: „Nasadzenie w pasie nabrzeżnym Martwej Wisły
wierzby energetycznej niczemu nie przeszkadza, ale również na pewno nie ma
wpływu na ograniczenie migracji odcieków w kierunku rzeki, z powodów które
zostały przedstawione wyżej. Działanie o należy zaliczyć do działań
pozornych.” Z tego powodu zastosowanie wierzby, która będzie chłonąć dużą
ilość wody, fosforanów oraz metali ciężkich, nie powinno stanowić ostatecznego
rozwiązania problemu jakim jest nadmiar wód oraz nieszczelności.
Decyzja nie zakłada również, możliwości zmiany sposobu zamknięcia jeśli okaże
się ,że zatwierdzony przez Organ projekt nie będzie sprawdzał się w praktyce i
nie ograniczy w sposób właściwy negatywnego oddziaływania składowiska .Zakłada
zastosowanie m.in. metody „deszczowania” która nie przyczyni się do znacznej
poprawy stanu odcieków z hałdy gdyż po przesączeniu się przez osady ściekowe
odcieki zostaną ponownie zanieczyszczone i zakwaszone podczas przesączania się
przez korpus składowiska.
Należy podkreślić, iż decyzja o sposobie zamknięcia składowiska fosfogipsów
powinna być wydana dopiero po zapewnieniu wszystkim zainteresowanym
należytego udziału oraz po wykonaniu raportu oddziaływania na środowisko. Co
nie miało miejsca.
Więcej informacji na temat składowiska na stronie Nieformalnej Grupy
Inicjatywnej "Fosfi" www.fosfi.prv.pl
