arnold7
06.10.04, 18:54
W początkach XIX w. były jeszcze Katowice małą wioską o słomą krytych
dachach, w r. 1832 miały 750 mieszk., w r. 1855 wzrosły już do 8.000 m,
miastem zostały dopiero w r. 1860, a swój wzrost zawdzięczają głównie
staraniom tajnego radcy Grundmanna, który z nich zrobił centrum
górnośląskiego handlu węglem i miasto przemysłowe. Do r. 1920 miały Katowice
charakter niemiecki i były jedną z twierdz niemczyzny na Śląsku. W r. 1910
miasto (bez przedmieść) miało 43.000 m w tem 37.000 Niemców i 6.000 Polaków.
W czasie plebiscytu padło tu za Polską 3.900 głosów, za Niemcami 22.774
głosy. Od roku 1922 są Katowice stolicą województwa śląskiego i siedzibą
sejmu, oraz biskupa, a polonizacja miasta postępuje szybko. Przy wyborach
sejmowych w r. 1922 na listy polskie padło tu 38% gł., na niemieckie 60% a na
komunistów 2%.
Charakter miasta nowoczesny, ulice czyste i ładnie zabudowane, dobre bruki,
piękne wystawy sklepowe, tramwaje, oświetlenie elektryczne, wodociągi,
kanalizacja - pod każdym względem jaskrawa antyteza do sąsiedniego Sosnowca.
Na schludnym Rynku, zwanym poprzednio pl. Fryderyka stoj gustowny
modernistyczny teatr miejski, zbud. w ostatnich czasach przedwojennych.
Pryncypalną ulicą miasta jest pięknie zabudowana ul. Trzeciego Maja
(poprzednio Grundmanna), posiadająca najelegantsze magazyny. Pięknie
zabudowane są też plac Wolności (poprzednio pl. Wilhelma) na którym stał od
r. 1898 podwójny pomnik Wilhelma I i Fryderyka III, obecnie usunięty, oraz
obszerny plac Karola Miarki (dawniej Blüchera) obydwa ze skwerami pośrodku,
otoczone trzypiętrowemi kamienicami.
Katowice posiadają dwa kościoły katolickie, obydwa neogotyckie, z wysokiemi
wieżami. W szczególności kościół św. Piotra i Pawła z r. 1870, przy ul.
Mikołowskiej i kościół P. Marji z r. 1898 przy ul Marjackiej. Kościół
ewangelicki, zbud w r. 1858, neoromański, ma wieżę zaprojektowaną przez
Fryderyka Wilhelma IV. Kościół staro-katolicki wzniósł głośny swego czasu ks.
Kamiński, popierany przez rząd pruski, który wydawał tutaj swą "Prawdę"
Do okazalszych gmachów należy oprócz teatru secesyjny dworzec kolejowy,
województwo mieszczące się w neogotyckim gmachu dawnej szkoły górniczej,
sejm, mieszczący się w gmachu szkoły rzemiósł, oraz wyższa Szkoła Realna,
przy ul. Jagiellońskiej. Synagoga z r. 1900 w maurytańskim stylu z kopułą.
Przed łaźnia miejską pomnik dr. Holtzego, zasłużonego przy przekształceniu
Katowic na miasto.
Wśród zakładów przemysłowych do największych należy lejarnia żelaza Huta
Ludwika, oraz walcownia Huta Marty.
Miasto ma dwa parki, w szczególności przy ul. Zamkowej, park miejski, oraz
pod miastem o wiele większy * Park Kościuszki (dawniej Południowy) położony
na wzgórzu 335 m. n. m. pod miastem (tramwaj). Znajduje się tu restauracja i
20 m. wysoka wieża widokowa z rozległym widokiem na Zagłębie Węglowe, zwana
poprzednio wieżą Bismarcka. Ku południowi widok obejmuje cały powiat
pszczyński i sięga aż po Beskidy Śląskie, na północ u stóp leżą Katowice, a
dalej i ku wschodowi, ciągnie się las ginących w dymie kominów fabrycznych
kopalni i hut Zaglębia Śląskiego i Dąbrowskiego.
Auszug aus dem Buch:
Ilustrowany przewodnik po wojewodztwie Slaskim
Dr. Mieczyslaw Orlowicz - 1924
