Gość: chłopy ze wsi!
IP: *.neoplus.adsl.tpnet.pl
13.06.07, 18:24
- Ludzie uciekli mi z pola, jak usłyszeli po ile skupują truskawkę do
chłodni. Zostali tylko Ukraińcy, którzy zrywają za pół darmo, ale i oni nie
są w stanie zerwać owoców, które gniją na polach. Przyślijcie mi jakiś ludzi,
nawet dzieci z domów dziecka, niech przynajmniej one się najedzą - załamywała
ręce Krystyna Piechnik, plantatorka z Krajna-Łęki. W tak dramatycznej
sytuacji jak ona są inni rolnicy z gmin Górno i Bieliny, którzy we wtorek
protestowali przed Urzędem Wojewódzkim w Kielcach.
Rolnicy nie mają wątpliwości. Ktoś na nich zarabia. Głośno mówią o "zmowie
cenowej" pośredników, przetwórców i eksporterów truskawki, maliny, porzeczki,
wiśni itp. Ceny truskawki w skupach mówią same za siebie. Dwa złote za
ponaddwukilogramowy koszyczek to prawdziwa darmocha. Zważywszy, że kilogram
truskawki na bazarach kosztuje 3 złote. Ci, którzy "postawili" w tym roku na
zbiory truskawek załamują ręce. Nikt nie pamięta tak niskiej ceny.
Tylko Ukraińcy się zgadzają
- Na co te wszystkie opryski od chwastów i szkodników? Truskawki gniją na
polu, bo skupy zamknęły swoje podwoje we wtorek. Za co opłacimy Ukraińców,
którzy jako jedyni zgadzają się jeszcze pracować na polu za tak niskie
stawki? - narzekają rolnicy ze Świętokrzyskiego. I biją się w piersi, że
dopiero teraz manifestują, jak się już kończy sezon na truskawki. I że
wcześniej nie zrzeszyli się w grupy producenckie, które mogłoby bronić ich
interesów przed pazernością pośredników i eksporterów owoców miękkich oraz
przed wielkimi zachodnimi koncernami, które dyktują warunki.
- My naprawdę nie mamy nic do powiedzenia. Jeśli zaczniemy dyskutować, to
zachodni przetwórcy wezmą tańszą truskawkę z Chin, a my będziemy mogli
wyrzucić swoje do rowów. Żeby wzięli nasz towar, musimy im zaproponować
konkurencyjną cenę. A konkurencyjna znaczy niższa niż innych eksporterów -
broni się przedstawiciel pińczowskiej firmy "Gomar", skupującej owoce od
świętokrzyskich rolników.
Jak by tego było mało, Polska - jeden ze światowych potentatów w produkcji
truskawek importuje tanie owoce z Chin. O tym, kto ma rację, kto tak naprawdę
zarabia wspinając się po chłopskim grzbiecie, ma rozstrzygnąć Urząd Ochrony
Konkurencji i Konsumenta, do którego trafiły już skargi świętokrzyskich,
lubelskich i podlaskich rolników.
To nie zaraza, to głupota
- Oszukali nas. W zimie było zebranie z przedstawicielami kieleckiej chłodni.
Kazali robić opryski od chwastów, od zgnilizny, od szkodników. Kazali nawet
godziny oprysków notować. I co z tego? Jak dwa hektary moich truskawek gnije
na moich oczach, i to nie od zarazy, ale dlatego, że nikt już nie chce ich
przyjmować. Tyle owoców zmarnować i przez co? Przez ludzką głupotę - zaczyna
lamentować Krystyna Piechnik z Krajna-Łęki, która nie bała się zanieść
wojewodzie swoje truskawki z żądaniem, by zaczął interesować się sprawami
swoich rolników.
Ogrom rozpaczy chłopów widać dopiero na polu. Pole truskawek pani Krystyny
ciągnie się aż po horyzont. Owoce rozpływają się dosłownie w palcach, tak są
już przejrzałe. Te, których nie udało się zebrać, pleśnieją całymi radlonkami
(są sadzone w rzędach, zwanych radlonkami - przypis autora). W dniu, w którym
oglądamy jej plantację, ostatni raz skupują owoce. Dziesięciu wynajętych
przez nią pracowników zza wschodniej granicy zrywa tylko co większe sztuki. I
tak nie są w stanie obejść nawet części pola.
- Mnie potrzeba przynajmniej trzydziestu ludzi, żeby oberwać taką plantację.
I najęłam tylu z początkiem sezonu. Jak zobaczyli, że płacę im tylko złotówkę
od koszyka, to uciekli mi z pola. Nikt nie będzie mi przecież darmo zbierał.
A ja nie mogłam dać im więcej, skoro sama w skupie dostaję za koszyczek 2
złote. A przecież z tych dwu złotych muszę im zapłacić, dać coś do zjedzenia,
wody do umycia i przenocować - wylicza pani Krystyna z Krajna, która w
ubiegłym roku oddawała dziennie po 1000 koszyków do skupu.
Bierzcie sobie ją za darmo!!!
- W tamtym roku zarobiłam na truskawkach 43 tys. zł. W tym dosadziłam jeszcze
hektar krzaków i wyjdzie na to, że nie spłacę długów. Bo na razie oddałam
owoców za 21 tys. zł. Z tego trzeba odjąć 2 tys. zł, które straciłam na
opryski, 15 tys. zł które będę musiała zapłacić pracownikom. I jeszcze nie
wystarczy mi na spłatę ciągnika, który kupiłam za 20 tys. zł, żeby mieć czym
truskawki do skupu wozić. Więc pytam się, co za interes? Zaczęłam odwozić
truskawki prosto na bazar, tam przynajmniej płacą po 3 złote za kilogram. Ale
i tak wszystkiego nie zdołam zebrać. Może chociaż dzieci z jakiegoś domu
dziecka przyjadą i się najedzą do syta, bo nie mogę patrzeć, tyle owoców się
marnuje - prosi nas plantatorka z Krajna.
- Nie oddajemy truskawek. Bo kto by schylał kręgosłup za takie grosze? Wolę
kompoty porobić niż oddawać komuś truskawki za pół darmo - twierdzi żona
Ryszarda Jagusia z Krajna-Pogorzelec, który również brał udział we wtorkowej
manifestacji przed Urzędem Wojewódzkim. U niej na polu gnije hektar owoców. W
takiej samej sytuacji są rolnicy z całej gmin Górno i Bieliny.
Każą wyrzucać truskawki do rowów
Rolnicy pokazują palcem na skupujących i pośredników. - To oni są winni.
Zmawiają się i ustalają jedną cenę. Tak samo niską - twierdzą plantatorzy
truskawek.
- To firmy i chłodnie dyktują nam cenę truskawki i limity przyjęć. Gdy im
zawozimy towar, mówią nam, jaka będzie następnego dnia cena i ile ton możemy
im przywieźć. Nam pozostaje się tylko dostosować - twierdzi Jan Jamrożek,
skupujący truskawki w Krajnie.
- My oddajemy truskawki do "Gomaru" do Pińczowa. Nikt się nie liczy z naszym
zdaniem. Codziennie o godz. 13 otrzymujemy telefony od dyrekcji "Gomaru",
która mówi nam, jaka będzie cena truskawki tego dnia. Gdy zawozimy towar do
Pińczowa oglądamy dantejskie sceny. Odbiorcy narzekają, że truskawka jest zła
jakościowo. Jednym słowem wybrzydzają, żeby zbić z ceny. Utworzyli nawet
specjalną klasę, tzw. pw, w tej klasie owoce idą za bezcen. Praktycznie
odebrany od rolników towar oddajemy za darmo. Jak zaczynamy dyskutować, nie
chcą przyjąć towaru. Widziałam jak oporni z płaczem wyrzucali całe lawety
truskawek do rowu - opowiada.
Tak samo dzieje się w kieleckiej chłodni i "Kerry - Polska" w Kielcach.
To nie my, to koncerny
Dyrektor "Kerry - Polska" nie miał czasu z nami rozmawiać. O zarzutach pod
adresem producentów i eksporterów udało nam się porozmawiać z
przedstawicielem pińczowskiego "Gomaru", który skupuje towar od około 100
dostawców ze Świętokrzyskiego. Ponad połowa owoców jedzie za granicę.
- Ceny dyktuje nam Zachód. Ponieważ w ubiegłym roku polska truskawka była
droga, więc zagraniczni odbiorcy poszukali sobie tańszych dostawców. A limity
biorą się stąd, że chłodnie są już przepełnione. Nie mają już gdzie trzymać
truskawki - argumentuje Waldemar Mrożek, dyrektor Zakładu Przetwórstwa Owoców
i Warzyw Irena i Michał Górniak "Gomar".
- Odbiorcy z Zachodu mają świetne rozeznanie w cenach w polskich skupach.
Dzwonią po całej Polsce i orientują się, kto ma najtaniej. I stamtąd skupują.
Nie dziwię się rolnikom, że są zrozpaczeni, ale my, żeby istnieć, musimy być
konkurencyjni - dodaje Waldemar Mrożek z "Gomaru".
Kto tu kręci?
Rolnicy nie dowierzają polskim eksporterom. Jak poinformował przedstawiciel
NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych plantatorzy ze Świętokrzyskiego
złożyli wniosek do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta w sprawie łamania
ustawy antymonopolowej przez odbiorców truskawek, którzy na terenie 3
województw ustalili taką samą niską cenę. Taki sam protest złożyli już
rolnicy z Lubelskiego i Podlaskiego w Lublinie.
- Badamy jak zmieniały się ceny truskawek w kilku województwach jednocześnie.
I czy rzeczywiście nie doszło do zmowy cenowej? Co było przyczyną tak niskich
cen? Jaki procent udziału biorą dla siebie skupujący i producenci? Czy tak
niska cena rzeczywiście jest uzasadniona kontraktami z za