cmentarze sieradzkie

[ebusia_fam_fatal]

wlasnie wrocilam z ponad dwugodzinnego spaceru po cmentarzu przy pow, z
ksiazka p. Milczarka w reku. ciekawa historia miasta..
nie znalazlam dwoch grobow. czy ktos mi moze powiedziec, gdzie one sa, o ile
jeszcze sa?
*grobowiec rodziny Sobczynskich, z lezążbym krzyzem jako symbolem glebokiej
rozpaczy (s. 26 "sieradzkie cmentarze" Milczarek)
*grob Maiditcha, w okolicy grobu Cierplikowskiego, ino nie znalazlam (s. 31)

poza tym dowiedzialam sie, gdzie leza x. Pogorzelski, x. Jarmicki (ten co
"postawil" mur wokol cmentarza) i ostatni dominikanin w Sieradzu - x. Zefiryn
Kołomiński.. :-)

polecam :)

"leżącym" oczywiscie :-) n/t

[ebusia_fam_fatal]

[ebusia_fam_fatal]

acha:-) i gdyby komus przyszlo do glowy podawac mi kierunki to dziekuje:) wiemy
juz jak to w sieradzu i na sieradzkim cmentarzu z nimi jest.
poprosze raczej kierunki: wiadukt, mickiewicza, tory do gorzelni i bazylika :)

oj

[sieradzak]

Łoj ;-)

Chyba za dużo wymagasz ;-)
Chodziłaś z książką i nie znalazłaś, to kto z pamięci Ci poda takie szczegóły ?

Choć jakiś krzyż leżący, gdzieś mi świta w głowie, ale czy to ten ?

Aż tak wielki to ten cmentarz nie jest, może przy następnej wizycie znajdziesz ;-)

A może szukałaś po 24:00, wtedy ciut ciemno jest ;-)

[ebusia_fam_fatal]

po pierwsze: napisalam ze dopiero wrocilam, wiec owszem - bylam po 24 ale o 17;)
po drugie: ja wiem gdzie sa niektore charakterystyczne groby, wiec moze ktos tez
kojarzy akurat te, ktore wymienilam?
:-)

[sieradzak]

no cóż, ja tam często bywam, ale jakoś nie zwracałem na to uwagi, obiecuję, że
teraz się poprawię, a że groby mojej rodziny są przy Cierplikowskim to ... będę
bardziej uważał ;-)

[ebusia_fam_fatal]

w sobote wybieram sie na cmentarz zydowski - tzn na jego pozostalosci i byc moze
znwu na cmentrarze przy pow. wybierze sie ktos ze mna?
paenka wiem ze mialas ochote. wexmiemy Kaiserka??

[paenka]

ja chetnie ale kaiserkom nie wolno po cmentarzach latac...jeszcze by jakiegos czlowieka znalazl:p

[ebusia_fam_fatal]

łe. to idziemy same:D
tzn bez kaiserka ale moze z kims z forum:)

[szaramysza9]

A gdzie ten cmentarz żydowski??

[sbi]

Raczej to co z niego zostało, na Zakładników, o ile dobrze pamiętam vis a vi Xella'i (dawny Ytong)

[gosiaczek_sdz]

Ja bym poszła, ale mam randke :D ebka:*

[euroazja]

jak obecnie wyglada cmentarz żydowski?

[ebusia_fam_fatal]

podobno nie wyglada, bo nagrobkow uzyto do budowy domow (na obramowania drzwi,
okien, schody, podstawy na wiadra przy studniach) i czegostam. po prtostu teraz
postawiono tam symboliczny pomnik. ale chyba warto sie przejsc?

[paenka]

Ja tam byłam dawno temu jak jeszcze harcerka byłam taki placyk niewielki porosniety trawa i ogrodzony lancuchami no i oczywiscie pomnik tez jest

[euroazja]

Pamiętam pomnik wystawiony dla uczczenia błogosławionej pamięci rodziny Dawida
Józefowicza, lub Józefa Dawidowicz – coś kiepsko z moją pamięcią.
Pomnik Zakładników rozstrzelanych i pochowanych na tym cmentarzu (po wojnie
przeniesieni na cmentarz katolicki) oraz kilka kawałków macew porozwalanych po
terenie.
Cmentarz był o wiele większy aniżeli to, co teraz ogrodzone jest łańcuchami,
mam jedno przedwojenne zdjęcie.
Przykre jest to, że miejsce prawdopodobnie zniknęłoby z powierzchni ziemi,
gdyby nie fakt rozstrzelania tam sieradzkich zakładników i uznania go jako
miejsca pamięci narodowej.

[ebusia_fam_fatal]

ej podziel sie ta fotka :)

[euroazja]

mogę wysłać fotkę.

[ebusia_fam_fatal]

poprosze :-) na adres gazety - nie podaje w calosci, bo spamu potem sie pozbyc
nie mozna:)

[ebusia_fam_fatal]

dziekuje zafotke. cos niesamowitego...

[ebusia_fam_fatal]

czy moge to zdjecie umiescic na stronie z fotkami
www.ebusia.nasze.pl/sieradz ?

[ebusia_fam_fatal]

ide na cmentarze z paenka o 15.. moze jednak ktos sie skusi? :)

[ebusia_fam_fatal]

bylysmy. zaniedbane, zarosniete, ale klimatyczne miejsce..
o ile mozna mowic o jakims "klimacie"

wrazenie robi doł, z ktorego ekshumowano ciala 20 sieradzan zamordowanych przez
hitlerowcow.. to taki "naoczny dowod" - tam lezaly czyjes ciala.. brrr taki
bliski kontakt z historia..
oczywiscie zdaje sobie sprawe, ze tam lezy bardzo, bardzo duzo cial Zydow.
po ich nagrobkach pozostaly fragmenty plyt nagrobnych, dwa fragmenty - jeden
wbudowany w pomnik rodziny Józefowiczow, drugi lezy obok...

[euroazja]

A masz może jakieś fotki?

[ebusia_fam_fatal]

to miejsce nie zmienilo sie wcale od 2001 roku - patrzac na zdjecia z ksiazki p.
Milczarka. ja zdjec nie zrobilam, ale moge zeskanowac i w poniedzialek umieszcze
skany z ksiazki..

[annat4]

Witam, też lubię czasami pospacerować po cmentarzu, zwłaszcza tym starym. Ale
jesli mozna, chciałabym sprostować, że cmentarz ten znajduje się przy ulicy
Wojska Polskiego (to ta z wiaduktem) . Ulica POW (Polskiej Organizacji
Wojskowej) to dawna 15-go Grudnia (od Ronda w kierunku Kalisza).Pozdrawiam .Ania

[ebusia_fam_fatal]

oczywiscie masz racje. nie wiem czemu napisalam pow :)

[hajdana]

Niestety nie mam przewodnika po cmentarzu sieradzkim, nie mogę pomóc w
poszukiwaniach, ale mam za to prawdziwą legendę :)
Rzecz się działa jak to w legendzie dawno temu, może przed I wojną światową,
może w międzywojniu. Była sobie rodzinka - piękna żona, mąż oficer wojskowy i
ich śliczna córeczka. Mąż był chorobliwie zazdrosny o żonę i podczas pewnego
przyjęcia urządzonego w ich domu, upijawszy się w rozpaczy z powodu tańczącej z
innym żony, postanowił ją ukarać. Wszedł na górę do sypialni ich córeczki,
wyjął broń i strzelił - najpierw do dziecka potem do siebie. On przeżył.
Pogrążona w żałobie matka dziecka zamówiła pomnik - artysta odtworzył rysy
twarzy dziewczynki w symbolicznej figurze nawiązującej do postaci aniołka.
A teraz miejsce: alejka blisko muru od strony ul.Bazylika, lewa strona, gdzieś
w połowie. Grup otoczony łańcuchami rozwieszonymi między kamiennymi słupkami,
płyta pionowo ustawiona, zwięczona główką aniołka (twarz dziewczynki z krótko
obciętą grzywką i ciachniętymi włoskami do ucha - taka typowa fryzurka ze zdjęć
dzieci sprzed wojny), zarysem półokrągłych skrzydeł, przechodzących w
prostokątną płytę. Napisy zatarte...

[ebusia_fam_fatal]

on przezyl? widzialam ten grob., jest o nim w ksiazce p. Milczarka
byl to dyrektor szpitala sieradzkiego i lekarz - Antoni Shroeder. popelnil on
samobojstwo po tem, jak zastrzelil swoja czternastoletnia corke na przyjeciu
rodzinnym. - tyle z ksiazki p. Milczarka

[sieradzak]

O smutna, ale piękna opowieść !!
Co tu wiecej powiedzieć ?

PS: Był wątek o legendach sieradzkich, może warto tam tą historię wklepać ?

[hajdana]

to on się zabił? Myślałam, że ta historia usłyszana od pewnej pani na cmentarzu
jest taką bardziej legendą a tu masz - na faktach... Niech więc tutaj z
wyjaśnieniem ebusi niech zostanie :)
Mam w takim razie pytanie do posiadaczy ksiązki Milczarka - czy jest tam
opisany nagrobek kiedyś leżący w głównej alejce niedaleko kościółka św.Ducha,
na którym bodajże wierszem opisana była napaść i popełnione morderstwo?
Widziałam go osobiście, napis bardzo zatarty, moja mama jako dziecko z innymi
dzieciakami sypała piasek w rowki napisu, aby go przeczytać :). Jakiś czas temu
zniknął z tego miejsca. Jest coś o tym? I można prosić o jakiś przedruk tej
historii na forum?

[euroazja]

A czy o cmentarzu ewangelickim była kiedyś mowa na tym forum?
Był jeszcze cmentarz choleryczny.

[ebusia_fam_fatal]

byla mowa.
choleryczny? to ten na albo w okolicach poswietnej gorki?

[ebusia_fam_fatal]

tzn ja wiem o ewangelicko-augsburskim :)
ale mozna podyskutowac jeszcze raz. byc moze masz jakies nowe dla nas "fakty" :)

[euroazja]

tak, to teren na poświetnej górce.
Jedyny ślad, to kaplica.
W latach 60-tych były tam prowadzone badania archeologiczne.

cmentarz żydowski - kirkut

[ebusia_fam_fatal]

zastanawia mnie jedno. dlaczego tam nie ma pomnika wszystkich zmarlych i
zlozonych w tej ziemi Żydów? ze to jest miejsce cmentarza żydowskiego, ze jest
to jeden z pierwszych cmentarzy zydowskich w polsce, ze powstal w 1804 roku
??
gdyby trafila tam osoba postronna, pomyslalaby, ze to tylko "łączka", na ktorej
rozstrzelano 20 zakladnikow sieradzkich...
pomnik rodziny Józefowicza jest baaardzo malo czytelny.. chyba ze on jest
symbolicznym pominikiem Zydow z kirkutu.. a nie jest przeciez chyba?

[ebusia_fam_fatal]

a no i zeby napisac od razu, ze dlatego sie nic nie zachowalo bo lodzcy
kamieniarze i sieradzanie rozkradli wszystko. jest mi wstyd, ze mieszkancy
sieradza pokradli nagrobki z kirkutu :/

[euroazja]

Sprawa jest prosta. Za komuny nikomu nie zależało na upamiętnianiu takich
miejsc. A sami Żydzi nie bardzo mieli, za co to zrobić. Cmentarz przestałby
istnieć zupełnie, gdyby nie to, że jest to miejsce masowej egzekucji (wpisane
do rejestru), inaczej podzieliłby los innych tego typu miejsc w Polsce.

Niestety musze Cię poprawić, nie jest to pierwszy cmentarz żydowski w Polsce.
Najstarszy udokumentowany cmentarz był w Kaliszu (dziś miałby ponad 800 lat,
ale za komuny wybudowali tam szkołę, pogotowie i bloki). Najstarsza macewa
pochodzi z Wrocławia.

Pamiętam, kiedy był stawiany pomnik rodziny Józefowicza (po części jest
symboliczny, bo Dawid nie wie gdzie leżą jego bliscy, matka jest pochowana na
tym cmentarzu). Dawid sam wystawił ten pomnik, raczej można to nazwać
lapidarium, bo postawione jest z fragmentów macew.

Teren cmentarza prawdopodobnie przejęła gmina żydowska łódzka (sprawdzę to),
jeśli nie to proces restytucyjny zapewne w toku.

Słusznie zauważyłaś, że potrzebna jest tam, choć tablica informacyjna.
Marzeniem byłoby postawienie lapidarium upamiętniającego społeczność żydowską
Sieradza.

[ebusia_fam_fatal]

nie napisalam ze pierwszy. sieradzki jest starszy o 2 lata od warszawskiego, w
tym samym roku powstal co krakowski - tak pisze pan Milczarek.
ja sie domyslam, ze pewnie sa gdzies cmentarze zydowskie w Polsce starsze:) albo
- tak jak piszesz - bylyby :(

[hajdana]

witaj, kiedyś rozmawialiśmy z przedstawicielem gminy żydowskiej w Łodzi o
stanie cmentarza w Sieradzu, ale wyjaśnił nam, że ten teren nie jest w ich
zasięgu. Też jestem bardzo ciekawa kto jest tak naprawdę właścielem - miasto?

[euroazja]

Jeśli nie gmina to Fundacja Dziedzictwa Żydowskiego.

[euroazja]

znalazłam inną date powstania kirkutu:

"Cmentarz założony w 1812r., znajduje się przy ul. Zakładników. Powierzchnia 1
ha., częściowo ogrodzony, istnieje zaledwie kilka fragmentów połamanych macew i
kilka widocznych miejsc po nagrobkach. Na cmentarzu znajduje się obelisk
upamiętniający egzekucję 20 zakładnikach oraz pomnik ku czci rodziny
Dawidowiczów".

[ebusia_fam_fatal]

podejrzewam, ze w 1804 roku Zydzi dostali, kupili teren od hrabiego Rittberga,
23 wrzesnia 1804. ale czy trwaloby 8 lat przystosowywanie go na cmentarz?

tych fragmentow macew zostaly - jak wspomnialam - dwa. w tym jeden w pomniku
rodziny Dawidowiczow.

widocznycxh miejsc po nagrobkach nie widzialam, widocznie byly zarosniete :/

[euroazja]

fragmenty macew były w krzakach po prawej stronie pomnika - przynajmniej jakieś
dwa lata temu, kiedy tam szperałam

[ebusia_fam_fatal]

no wlasnie przyszlam "sprostowac"
to co ja mowie - ile zostalo fragmentow macew to tyle, ile widzialam, restza
moze lezec w krzakach, ale nie szperalam bo mi to do glowy nie przyszlo, tzn
przyszlo - teraz:D

[euroazja]

Sprawdziłam w Jewish Encyklopedy.
"W 1804r. władze kamry pruskiej w Kaliszu wydały zezwolenie na założenie
kirkutu i wybudowanie synagogi"

[euroazja]

No i zgłupiałam.
Pinkas Hakehillot Polin podaje iż: "w 1812r., cmentarz został udostępniony,
wcześniej Żydzi chowali swych zmarłych w pobliskim Burzeninie".

Ale to też mi się nie zgadza, bo cmentarz w Burzeninie też był pierwszej
połowie XIX w. zakładany - burzenińscy Żydzi chowali swych zmarłych w Łasku.

przy okazji - stare nagrobki

[sieradzak]

Byłem na starym cmentarzu.
Przeszedłem się poszukując starych grobów, pomników i nagrobków.
Stan niektórych jest wręcz tragiczny ;-(

[ebusia_fam_fatal]

no niestety :(

[euroazja]

A czy przeprowadzane są kwerendy na renowacje?
Mam doświadczenia ze zbiórkami, co prawda ludzie nie dają oszałamiających kwot,
ale podczas jednej kwerendy (na Święto Zmarłych) zbiera się tyle, aby choć
jeden pomnik odnowić.
Lepsze to, niż nic.

[sieradzak]

W ramach Bractwa planujemy też takie działania, typu kwesty, ale nie wiem czy
damy radę zorganizować to na najbliższe zaduszki ?

Jak masz doświadczenie i chęci to ... zapraszam do współpracy ;-)