polnad
25.09.09, 09:59
www.mojeopinie.pl/dioksyny_jako_nowy_problem_ekologiczny,3,125
1643593
Dioksyny jako nowy problem ekologiczny
zanieczyszczenia • dioksyny • związki toksyczne • odpady
przemysłowe • 30 sierpień 2009 (16:46)
Rozwój cywilizacji bezpośrednio przyczynia się do poprawy warunków
życia społeczeństwa, ale jednocześnie ma ogromny wpływ na
pogorszenie się stanu środowiska naturalnego. Wprowadzenie do użycia
wielu obcych naturze związków chemicznych (ksenobiotyków), takich
jak np. środki ochrony roślin czy preparaty grzybobójcze, jest
działaniem celowym i może być kontrolowane oraz ograniczane.
Zanieczyszczenie środowiska może też powstać na skutek
niezamierzonego działania np. podczas niekontrolowanego spalania
odpadów z gospodarstw domowych na otwartej przestrzeni lub w piecach
domowych. Wszystkie te czynności, których efektem jest m.in. emisja
dioksyn do środowiska, bezpośrednio wpływają na zdrowie ludzi i
zwierząt.
Czym są dioksyny?
Jest to potoczna nazwa grupy organicznych związków chemicznych
będących pochodnymi oksantrenu. Składają się one z dwóch pierścieni
benzenowych połączonych przez dwa atomy tlenu oraz od jednego do
ośmiu atomów chloru. Dioksyny są jednymi z najbardziej toksycznych
związków, jakie otrzymano w wyniku syntezy. Istnieją jednak też na
Ziemi jako m.in. produkty spalania drewna. Dioksyny, które pozostają
w środowisku, bioakumulują się poprzez łańcuch pokarmowy i stanowią
potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i dla środowiska.
Jakie są źródła powstawania dioksyn?
v W przeciwieństwie do większości toksycznych substancji chemicznych
syntetyzowanych w ściśle określonym celu, dioksyny nie są wytwarzane
celowo w żadnym procesie technologicznym i nie znajdują żadnego
zastosowania technicznego. Stanowią one niepotrzebny balast, głównie
podczas otrzymywania środków ochrony roślin czy grzybobójczych. Jest
także wystarczająco dużo dowodów na poparcie tezy, że za ich
obecność w środowisku odpowiadają również papiernie stosujące chlor
jako wybielacz.
Inne oczywiste źródła dioksyn stanowią przemysłowe spalarnie i
składowiska niebezpiecznych odpadów oraz fabryki chemiczne,
farmaceutyczne i produkujące tworzywa sztuczne.
W ostatnich latach wzrasta popularność spalania jako metody
utylizacji śmieci. Jest to szczególnie niebezpieczne w przypadku
dioksyn. Po pierwsze, mogą one stanowić produkt uboczny procesów
zachodzących w spalarniach. Po drugie, dzięki tej metodzie łatwo
mogą trafić do atmosfery, gdyż temperatura w spalarniach jest z
reguły zbyt niska, by dioksyny uległy rozkładowi na substancje
nieszkodliwe. Badania wykazały też, że szczególne problemy wiążą się
ze spalarniami przyszpitalnymi. Nie oznacza to jednak, iż spalarnie
komercyjne, czy też przycmentarne krematoria nie stanowią
zagrożenia. Poważnym źródłem dioksyn może być też przetwórstwo
surowców wtórnych, takich jak: złom metalowy, tworzywa sztuczne czy
szkło. Dioksyny w tych procesach tworzone są najczęściej podczas
spalania materiałów zawierających chlor, np. polichlorku winylu,
który stosowany jest m.in. jako izolacja przewodów miedzianych.
Jak wiele innych związków, dioksyny mogą przemieszczać się niczym
autostopowicze, mieszając się z innymi, bardziej mobilnymi
substancjami. Mają one bowiem szczególną łatwość łączenia się z
tłuszczami, co sprawia, że podróżują rozpuszczone w odpadach po
ropie naftowej.
Oddziaływanie dioksyn na człowieka i jego środowisko
Dioksyny są niezwykle trwałymi związkami. W glebie rozkładają się
przez 10 lat. Natomiast w organizmie człowieka odkładają się w
tkance tłuszczowej, a także w wątrobie. Związki te odpowiedzialne są
między innymi za powstawanie chorób nowotworowych, uszkadzanie
systemu odpornościowego, niszczenie ważnych składników układu
hormonalnego. Dioksyny mogą oddziaływać też na komórki człowieka
poprzez szereg niezależnych od siebie mechanizmów. Mogą ingerować w
syntezę, wydzielanie, transport, usuwanie, wiązanie lub działanie
hormonów.
Dioksyny są przyczyną zwiększania zachorowalności na nowotwory
(piersi, jąder), są powodem wczesnych poronień, przedwczesnych
porodów, a także problemów z bezpłodnością. Badania prowadzone na
zwierzętach wykazały że dioksyny są czynnikami zaburzającymi rozród.
Niektóre dioksyny zaburzają funkcjonowanie tarczycy, a także
zwiększają podatność na zakażenia wirusowe i bakteryjne. Ludzie
często nie zdają sobie sprawy z tak groźnego działania dioksyn. Bez
skrupułów palą w piecach śmieci, nie wiedząc, że wyrządzają krzywdę
nie tylko sobie, ale i innym ludziom, a nawet przyrodzie (lasom,
rzekom, zwierzętom). Jednak każdy z nas może pomóc i zahamować w
jakimś stopniu wydzielanie się dioksyn: np. poprzez kupowanie
produktów w najbardziej ekologicznych i ekonomicznych opakowaniach,
zaprzestanie spalania odpadów zawierających chlor i uświadamianie
osób w naszym otoczeniu o szkodliwości tego procesu.
www.google.pl/search?hl=pl&source=hp&q=dioksyny+i+spalarnie+%C5%9Bmieci&btnG=Szukaj+w+Google&lr=&aq=f&oq=
