Ciekawa rozmowa z Prezydentem Dutkiewiczem

[Gość: !]

Z Rafałem DUTKIEWICZEM, prezydentem Wrocławia, przedstawicielem Unii
Metropolii Polskich w Radzie Regionów Europy, rozmawia Marek Sznajder.


- Wrocław w różnych krajowych rankingach zawsze mieści się w ścisłej
grupie najatrakcyjniejszych miast dla inwestorów - co jest zresztą
zrozumiałe, wszak największa dynamika transformacji w gospodarce ma miejsce w
metropoliach. To one kreują procesy zachodzące w regionach. Ale tak jest
jeszcze dzisiaj. Co w scenariuszach rozwoju Wrocławia władze miejskie uznają
za najważniejsze, by aglomeracja wrocławska także w przyszłości nie straciła
na atrakcyjności - konkurenci z ofertami inwestycyjnymi nie muszą być daleko,
czasem działają w sąsiadujących gminach.

- Zacznijmy od tego, co jest kluczem do sprawy, tj. jak rozumiemy
pojęcie aglomeracji wrocławskiej. Z jednej strony mamy do czynienia z
Wrocławiem, jako miastem w jego granicach administracyjnych. Z drugiej strony
z dwojako postrzeganą aglomeracją wrocławską.

Pierwsza jej interpretacja, z którą się utożsamiam, obejmuje Wrocław z
przylegającymi doń gminami, druga rozciąga jej obszar zbliżony do granic
dawnego województwa wrocławskiego.
Dlaczego bliższa jest mi ta pierwsza interpretacja? Moim zdaniem nie
ma różnicy w sposobie postrzegania Wrocławia przez mieszkańca Leśnicy czy
Bielan, choć z formalnego punktu widzenia mieszkaniec Leśnicy jest
wrocławianinem, mieszkaniec Bielan Wrocławskich gminy Kobierzyce.

Rozwój Wrocławia, moim zdaniem, powinien przebiegać tak, że inwestycje
przemysłowe powinny być lokalizowane na terenie całej aglomeracji
wrocławskiej - w tym jej pierwszym rozumieniu. Tak zresztą one w
rzeczywistości przebiegają - z klasycznymi przykładami gmin Długołęka czy
Kobierzyce. Postawmy jednak pytanie: dlaczego inwestorzy tak chętnie lokują
swe przedsięwzięcia w Długołęce czy Bielanach? Na pewno dlatego - będzie
brzmiała odpowiedź - że mają one dobre władze gminne. Ale jest to odpowiedź
niepełna, w uzupełnieniu trzeba dodać, że również z tego powodu, iż są to
obszary przylegające do Wrocławia. Inwestorzy korzystają z tego, że Wrocław
ze swymi instytucjami kulturalnymi, naukowymi, z całą infrastrukturą
cywilizacyjną stwarza atrakcyjne warunki do życia. Niestety, nie ma na razie
takich mechanizmów prawnych, żeby te wszystkie przedsięwzięcia inwestycyjne
we Wrocławiu i gminach ościennych dokonywały się w pewnej symbiozie. Inaczej
mówiąc - powinienem być zainteresowany tym, by poszukując inwestorów
wskazywać obszary nie tylko w granicach miasta, ale i w sąsiednich gminach,
by aglomeracji wrocławskiej zapewnić równowagę rozwojową - lecz pojawia się
problem: podatki tych inwestorów pozostaną poza granicami Wrocławia i jako
jego prezydent wejdę w kolizję interesów. To musimy w przyszłości jakoś
prawnie uregulować dla naszego wspólnego dobra. W tej chwili, patrząc
krótkoterminowo, każdy z nas chce mieć inwestora na swoim terenie.

- Wróćmy do pytania o przyszłość?

- Właśnie w imię przyszłości Wrocławia musimy zacząć myśleć bardzo
praktycznie w skali aglomeracji wrocławskiej - bez porozumienia z sąsiadami
nawet tak podstawowego problemu dla rozwoju miasta, jakim jest system
komunikacyjny, nie rozwiążemy tylko w granicach miasta. System komunikacyjny
z kolei stanowi czynnik sprzyjający inwestycjom, dlatego w naszym myśleniu o
przyszłości jest on priorytetowym przedsięwzięciem. Trzeci ważny czynnik
rozwojowy dla miasta stwarzają wyższe uczelnie. Nie ma postępu bez wysoko
wykwalifikowanych kadr - one są zapleczem dla inwestycji.

- Dla inwestorów zwykle ważna jest stabilność władzy. Wrocław, co w
warunkach polskich jest ewenementem, ma stabilne rządy od 1990 roku. Ale taka
sytuacja niesie również pewne niebezpieczeństwa: niezdrową, urzędniczą
rutynę. W jednej z wypowiedzi zauważył Pan zresztą potrzebę korekty
dotychczasowej polityki. W jakich dziedzinach?

- Podzielam pogląd, że stabilizacja władzy sprzyja budowaniu programów
rozwojowych, ale jeśli zaczyna grozić stagnacją - a we wrocławskim Urzędzie
Miejskim mamy problem pewnej stagnacji - niezbędne są zmiany. Dobrą
ilustracją pewnego zastoju jest poziom informatyzacji naszego urzędu. Tu
jesteśmy wręcz zacofani, a informatyzacja to przecież jakość naszych usług.
Ruszyliśmy w tej sprawie z dużymi programami, ich pełne wdrożenie wymaga
jednak czasu. Dla poprawienia pracy urzędu musimy pokonać też inną, bardzo
trudną barierę: mentalną. Urzędników musimy zamienić na przychylnych dla
naszych klientów partnerów.

- Czyli zmiany dotyczą systemu i ludzi?

- Tak, chcę zmienić system i w niedużym stopniu wymienić ludzi. W
pewnym procencie kadry wręcz muszę wymienić - i to się systematycznie
dokonuje, choć nie chciałbym przeprowadzać tak radykalnej operacji, jakiej
dokonał w urzędzie warszawskim prezydent Kaczyński. Z jednego powodu: my nie
mamy problemu czystości pracy, tylko problem przychylnego traktowania
mieszkańców, inwestorów czy przedstawicieli różnych instytucji. I to powoli
zaczyna się już zmieniać.

- Sądzę, że ta wymiana kadry dotyczyć będzie osób na różnych
szczeblach miejskiej władzy. Urząd Miejski w Katowicach otrzymał w ubiegłym
roku certyfikat jakości ISO 9001, by urzędnicy - przestrzegając procedur - w
wysokim standardzie wypełniali zadania gminy. Urząd Miejski we Wrocławiu z
jednej strony ma bardzo pozytywny wizerunek u mieszkańców, ale z drugiej z
niedowierzaniem zauważa się coraz więcej przedziwnych gaf: takie duże i
wspaniałe miasto nie potrafiło długo uporać się z Intelparkiem, firmą
instalującą parkomaty - kto w urzędzie sprawdzał jej wiarygodność? Dalej:
sposób przeprowadzenia prywatyzacji mienia komunalnego i prawna jakość umowy
ze spółką Zarządca. No i ostatni pasztecik - to Pańskie słowa - warunki umowy
kupna gruntu od Agencji własności Rolnej Skarby Państwa - miasto będzie
musiało prawdopodobnie zapłacić ponad 13 milionów złotych kary. Były
prezydent, a obecnie przewodniczący Rady Miejskiej uważa, że podpisał dobrą
umowę, nawet jeśli miasto zapłaci karę - czy nie jest to postawa
nonszalancka, wszak chodzi nie o prywatne lecz publiczne pieniądze. Pan na
łamach tej samej gazety przyznaje (Rzeczpospolita z 24 marca 2003), że ta
umowa to "pasztet", z którym nie wiadomo, co zrobić...

- Zacznę od tego, że też wdrażamy procedury jakościowe i w przyszłym
roku urząd będzie posiadał certyfikat ISO. Po drugie: w wielu sprawach, które
są podawane jako klasyczne przykłady błędnych decyzji, przyczyna tkwiła w
tym, że niejasne zapisy prawne utrudniały podjęcie decyzji właściwych. Po
trzecie: każda instytucja i każdy człowiek mogą popełnić błędy - nie jest
tajemnicą, że zdarzały się one także we Wrocławiu. Zgadzam się z opiniami, że
byłoby najlepiej, gdyby błędów nie było, ale też uważam, że z tego, co się
zrobiło źle, należy wyciągać wnioski. Ale podzielam Pańską opinię, że jeśli
popełniło się błąd, nie można mówić, że wszystko jest w porządku - trzeba
wykazać pokorę i pokazać, jak ten błąd będzie naprawiony, by nie powielać go
w przyszłości. Takie wymagania stawiam kierowanemu przeze mnie urzędowi:
sprawny system musi odrzucać błędne decyzje.

- Skoncentrujmy się jeszcze na priorytecie dla miasta bardzo ważnym:
układzie komunikacyjnym. Wrocław jest wciąż komunikacyjną kulą u nogi dla
sporego obszaru południowo-zachodniej Polski - jak długo jeszcze postulaty
małej grupki osób będą skutecznie blokować budowę obwodnicy autostradowej?
Ale dygresyjnie tylko, by nie przesłaniać zasadniczego problemu, zapytam
jeszcze: do kogo był adresowany spektakularny lot balonem z prezydentem Łodzi
Kropiwnickim, w obronie pomijanej w planach rządowych autostrady Wrocław-Łódź-
Warszawa? Ogólnopolska prasa nie zauważyła tego happeningu, a bez presji
mediów władzy często n

[Gość: !]

Wrocław jest wciąż komunikacyjną kulą u nogi dla sporego obszaru południowo-
zachodniej Polski - jak długo jeszcze postulaty małej grupki osób będą
skutecznie blokować budowę obwodnicy autostradowej? Ale dygresyjnie tylko, by
nie przesłaniać zasadniczego problemu, zapytam jeszcze: do kogo był adresowany
spektakularny lot balonem z prezydentem Łodzi Kropiwnickim, w obronie pomijanej
w planach rządowych autostrady Wrocław-Łódź-Warszawa? Ogólnopolska prasa nie
zauważyła tego happeningu, a bez presji mediów władzy często nie stać na
decyzje?

- Z prezydentem Łodzi, panem Kropiwnickim parę rzeczy nas łączy - nie w
polityce, ja akurat nie jestem aż tak prawicowy, ale problem autostrady jest
naszą wspólną sprawą. Czyli w sprawie drogi jest nam po drodze. A lot był
rzeczywiście happeningiem - i w założeniu miał nim być. Został zauważony, np. w
TVN-24, i paradoksalnie zadziałał on mocniej, niż początkowo sadziłem.
Nagle "obudzili" się lokalni posłowie, którzy dynamicznie wsparli moje
działania. I liczę, że przyniesie to efekty.

- Wręcz - można powiedzieć - niepolityczne dla naszego regionu jest mieć
lepsze połączenia drogowe z Dreznem czy Berlinem niż z Warszawą, ale wróćmy
jeszcze do inwestycji komunikacyjnych w mieście i aglomeracji wrocławskiej...

- Będzie ich naprawdę bardzo dużo i bardzo potrzebnych. Wystarczy
powiedzieć, że w przyszłym roku wydamy ponad 200 mln złotych na remonty i
modernizację dróg we Wrocławiu! Są to dwie trzecie wszystkich środków,
przeznaczonych na inwestycje. Wymienię te najważniejsze, realizowane tylko w
przyszłym roku - do użytku oddamy tak potrzebny i oczekiwany Most Tysiąclecia.
Połączymy go, dzięki modernizacji ul. Osobowickiej, z ul. Bałtycką, co zwiększy
funkcjonalność przeprawy przez Odrę. Uzupełnimy Obwodnicę Śródmiejską o
fragment łączący ul. Grabiszyńską z Estakadą Gądowską - tu bardzo liczymy na
współfinansowanie z Unii Europejskiej; zmodernizujemy pl. 1 Maja tak, by
poprawić jego przejezdność oraz wprowadzić tramwaj niskopodłogowy łączący
wschód z zachodem miasta. Zajmiemy się też ul. Wyszyńskiego, kończąc jej
modernizację. Ta inwestycja będzie przygotowaniem do bardzo dużego
przedsięwzięcia, które rozpocznie się w 2005 roku - kompleksowej przebudowy pl.
Grunwaldzkiego. Mógłbym jeszcze długo wyliczać, ale myślę, że wystarczy
przykładów.

Stopniowo, bo nie ma możliwości, aby wszystko zrobić w jednym roku,
sytuacja na wrocławskich drogach będzie się poprawiała. Mam nadzieję, że
wrocławianie dostrzegą zmiany.

Jeśli chodzi zaś o aglomerację wrocławską, to tutaj mamy już znacznie
ograniczone pole działania, bo nic nie zależy bezpośrednio ode mnie. Robimy
jednak wszystko, co się tylko da, by otoczyć Wrocław obwodnicami. Mam nadzieję,
że ruszy budowa wschodniej obwodnicy Wrocławia. Niestety o najbliższych losach
obwodnicy autostradowej rozstrzygnie dopiero NSA... Oby tym razem grupka ludzi
nie zahamowała budowy tej przeprawy. Bez niej wszelkie inwestycje nie rozładują
korków w mieście! O drodze łączącej Wrocław z Warszawą już wspominaliśmy.

- Czy porozumienie o współpracy, zawarte przez marszałków trzech
województw śląskich: katowickiego, opolskiego i dolnośląskiego, jest
atrakcyjnym wzmocnieniem oferty wrocławskiej - w skali makroregionalnej? Jak na
te inicjatywę patrzą miejskie władze Wrocławia. I jak Pan ją postrzega jako
dodatkowo przedstawiciel Unii Metropolii Polskich w Radzie Regionów Europy?

- Oczywiście jest atrakcyjne, bo stwarza możliwości do historycznie
zintegrowanej polityki śląskiej. Mówimy o Śląsku jako całości, jako jednym
regionie. Nasza siła "sprawcza" to 9 mln mieszkańców. Wzmacnia nasze, tj.
trzech województw, programy związane z uruchomieniem autostrady A4, choćby
program nazywany autostradą nowych technologii. Widzimy naturalne powiązania
gospodarcze i rekreacyjne - Dolny Śląsk jako teren do wypoczynku i rekreacji.

Pojedynczo jesteśmy za słabi, by skutecznie lobbować poszczególne
województwa w Warszawie, o czym boleśnie przekonał się ostatnio Górny Śląsk.
Kolejny przykład - Odra i szanse na rozwój z nią związane - dostaliśmy nagrodę
ministra za wspólne opracowanie Studium Nadodrza.

I na koniec na pozór mało ważny, ale jakże znamienny przykład
konieczności naszej współpracy. Często spotykam się ze stwierdzeniami starych
Ślązaków, dla których stolicą regionu był i być powinien Wrocław. Nie możemy
odwracać się od historycznych uwarunkowań.

Marek SZNAJDER

Panorama Dolnośląska

[Gość: Rafis]

dzięki z aciekawy artykułó z kiedy on jest?

[Gość: !]

Z listopada 2003.

[Gość: kotbehemot]

Bardzo lubie naszego prezydenta za trzezwe myslenie. Swietnie.

[Gość: slawek]

A oto rozmowa w podobnym stylu prowadzona przez pana Sznajdera tylko, że z
wiceprezydentem Sławomirem Najnigierem.

Nie wystarczy mieć pomysł...
Rozmowa ze SŁAWOMIREM NAJNIGIEREM, wiceprezydentem Wrocławia

Wyczerpują się możliwości oparte na tradycyjnych schematach rozwoju
także w odniesieniu do regionów administracyjnych. Dolny Śląsk jest też tego
przykładem. Jakie inicjatywy rozwojowe dla regionu mogą płynąć w najbliższych
latach z Wrocławia i aglomeracji wrocławskiej – historycznie i gospodarczo
dominującego obszaru Dolnego Śląska?


Dolny Śląsk nie istnieje bez Wrocławia, ale i Wrocław nie istnieje bez Dolnego
Śląska. Z tym, że procesy rozwojowe przebiegają nierównomiernie. Największa
dynamika transformacji w gospodarce ma miejsce w metropoliach. Takim przykładem
jest aglomeracja warszawska. W zasadzie jest ona gospodarczą wyspą na tle
Mazowsza, wyspą o niezwykle szybkim tempie rozwoju. Warszawa i okolice dzięki
temu dynamizmowi mogą – po naszym wejściu do Unii Europejskiej – stracić nawet
prawo do niektórych dotacji: życzyłbym Wrocławiowi i Dolnemu Śląskowi takiej
perspektywy.
Jeśli chodzi o nasz region, to powinności Wrocławia w stosunku do Dolnego
Śląska i Dolnego Śląska w stosunku do swojej metropolii są wzajemne. Tworzymy
organizm wzajemnie się wspomagający.
Wrocław swoją powinność w stosunku do regionu realizuje przede wszystkim w
zakresie edukacji. Edukacja stanowi najważniejszy punkt w naszej grze o
przyszłość.
Gros studentów naszych uczelni – prawie 120 tysięcy – to Dolnoślązacy. Kadry
naukowe Wrocławia stanowią zaplecze dla szkół wyższych w innych miastach
dolnośląskich. Te powiązania powodują, że nowe i stare uczelnie, wrocławskie i
pozawrocławskie,tworzą jeden system. Dlatego, moim zdaniem, nauka i wiedza
stanowią najbardziej długoterminowe zobowiązanie Wrocławia w stosunku do
regionu - bez nich realizacja innych projektów nie będzie możliwa, albo będzie
bardzo ułomna.



Oddziaływanie edukacyjne jest zarazem kreowaniem nowej świadomości
to wymóg czasu, ale czy w sferze nowych technologii, w sferze innowacyjności
Wrocław też może oddziaływać na region?



Wrocław nie może się uchylać od współpracy w żadnej dziedzinie, bo to jest nasz
wspólny interes. Proszę zauważyć, że aktualnie, wraz z uczelniami, próbujemy
budować Dolnośląski Inkubator Przedsiębiorczości Innowacyjno-Techniczny. Nie
Wrocławski lecz Dolnośląski! Jest to powtórzenie pewnych naszych pomysłów,
które we Wrocławiu przyniosły efekt gospodarczy. Chcemy też zorganizować
Wrocławskie Forum Inwestorów Zagranicznych i jeśli projekt rozwinie się, to w
przyszłości przekształcimy go w Dolnośląskie Forum. Zamierzamy też budować we
Wrocławiu Klub Eksporterów – wspólnie z izbami gospodarczymi, ale kto wie, czy
formuła Dolnośląskiego Klubu Eksporterów nie będzie lepsza? Zastanawiamy się
nad tym, gdyż działanie w większej skali na konkurencyjnym rynku daje większe
szanse powodzenia. Innym przykładem może być turystyka. Wrocław jest
atrakcyjnym miastem dla turystów, ale i Wrocław coraz lepiej się sprzedaje,
jeśli oferta jest połączona na przykład z zimową ofertą Sudetów i Karkonoszy, z
uzdrowiskami. Region jako całość może wygrać na współpracy. We Wrocławiu nie
mamy Kwisy – dobrej rzeki dla rozwoju turystyki kajakowej, nie mamy złóż
minerałów, ale są na Dolnym Śląsku takie miejsca. I razem możemy oferować
turystykę wyspecjalizowaną.
Sądzę, że gdy złożymy atuty regionu w jedną całość, stajemy się atrakcyjniejsi
i bogatsi.
Ale czy potencjał Wrocławia i regionu jest na tyle wystarczający, by wygrać
konkurencję międzynarodową?

Czy nie należy szansy szukać jeszcze szerzej – w skali makroregionalnej, dla
ekspansji nowych technologii, bowiem one zadecydują o powodzeniu gospodarczym?
Zresztą od kilku lat dojrzewa inicjatywa utworzenia w pasie autostrady A-4
obszaru gospodarczego nazwanego Autostradą Firm Nowych Technologii – czy to
idea realna?

Problem polega nie wyłącznie na tym, by mieć pomysł, nawet atrakcyjny, nawet
ponadregionalny. Problem jest w tym, żeby dobry pomysł miał szansę wyjść poza
strefę bytu wirtualnego.
Jeśli przeanalizujemy niektóre wydarzenia z historii gospodarczej bądź
politycznej świata to zauważymy, że można zbudować nie tylko miasto, nie tylko
Dolinę Krzemową, ba, państwo, nawet na pustyni.
Ale kluczem powodzenia do takiego przedsięwzięcia jest na pewno najpierwidea –
software, społeczeństwo, jego kultura a dopiero potem hardware – drogi,
infrastruktura. Konferencji na temat naszej Doliny Krzemowej wzdłuż trasy A-4
można zorganizować ile się chce, sponsorzy na takie przedsięwzięcie się znajdą,
ale taka Dolina nie powstanie w wyniku porozumienia administracyjnego – nawet
jeśli firmują je marszałkowie. Innowacyjność wprowadzają firmy i osoby, które
na co dzień ze sobą konkurują. Podmioty publiczne w dziele integracji tych firm
mogą, owszem, jedynie pomóc. To ludzie i firmy kreują postęp, a nie urzędnicy.

Nadlatuje offset...

Tak, nadlatuje konglomerat polityki i gospodarki, i może stanowić on istotne
wsparcie dla regionu. Ale kluczowa w tej kwestii może być pozycja PZL Hydralu i
możliwości tego przedsiębiorstwa, a nie oferta miasta, czy Dolnego Śląska.
Sprawność wielu miejskich i regionalnych instytucji może pomóc w zawarciu
dobrego kontraktu offsetowego, ale nie zastąpi sprawnej firmy. Jeśli my, jako
instytucje publiczne, nie potrafimy wytyczyć Wrocławskiej Obwodnicy
Autostradowej –a rozmowy na ten temat zaczęły się 12 lat temu – to po prostu
trzeba powiedzieć, że w wielu dziedzinach jesteśmy bezradni. Także w wyniku
wadliwych rozwiązań legislacyjnych. Oczywiście ten przykład jest skrajny, bo
realizacja na przykład samej autostrady A-4 i A-12 dowodzi, że region
dolnośląski potrafi sprawnie realizować duże przedsięwzięcia i konsumować
środki unijne.

A co jest słabością Dolnego Śląska?

Mnie niepokoi to, że Dolny Śląsk coraz bardziej się rozwarstwia. Nie tylko
gospodarczo, ale i mentalnie. Nie jest prawdą, że każda grupa społeczna, w
każdych warunkach chce walczyć o zmiany, o wdrażanie wysokich technologii. W
bogatych krajach zmiany gospodarcze nie są sielanką. Jednak w Polsce
niebezpieczna staje się wielka skala tej społecznej apatii i rezygnacji! Takie
podziały czy rozwarstwienia występują też we Wrocławiu. W naszych głowach,
naszym softwarze, powstają opory i bariery przed zmianami, które są na dłuższą
metę bardziej niebezpieczne, niż różnice w poziomie życia. Nie można w
nieskończoność pomagać tym, którzy nie chcą sobie pomagać. Nie można zmusić do
poprawy kwalifikacji ludzi, którzy programowo nie chcą się uczyć. To
rozwarstwienie naszych postaw nie jest wynikiem charakteru narodowego, tylko
wynikiem złożonych stosunków społeczno-gospodarczych kraju. Ale świat nie
ogląda się na Polskę i rozwija się w szalonym tempie. Nasza mentalność musi
podążać za tymi zmianami – inaczej przyszłość będzie smutna.

A jakie refleksje wzbudza w Panu nieudane podejście Wrocławia do organizacji
Expo?


Uważam, i nie tylko ja, że kampania związana z Expo była wygraną Wrocławia.
Wypromowała miasto. Byłem raz w Chinach i wywiozłem stamtąd naukę, która
pozwala mi widzieć wiele rzeczy we właściwej skali. Dolny Śląsk jest zaledwie
jedną dzielnicą Pekinu, a Wrocław małym fragmentem tej dzielnicy. Skala świata
inna: jeśli chodzi o inwestycje zagraniczne, w Szanghaj i jego okolice
zainwestowano więcej pieniędzy, niż my w Polsce w cały kraj począwszy od 1990
r. Dawid z Goliatem może wygrać, ale nie w ekonomii. Natomiast Wrocław i Dolny
Śląsk za małe pieniądze, które wyłożyła gmina i skarb państwa, pojawił się w
ofercie globalnej, i to jest jego szansa. Teraz trzeba iść dalej i zastanawiamy
się nad następnym projektem: Międzynarodowym
Forum Rozwoju Przedsiębiorstw FUTURALIA 200

[Gość: slawek]

Międzynarodowym Forum Rozwoju Przedsiębiorstw FUTURALIA 2006, które w tym roku
odbywają się w kanadyjskim Quebecu. Jeśli Wrocław ma wrócić do sieci znaczących
miast europejskich, musi przyjąć pewne reguły gry.

A co powinno tworzyć naszą tożsamość regionalną?

Dolny Śląsk dopiero tworzy swoją tożsamość.
W regionie każdy jest „skądś“. Jedni przywieźli tu kawałek Huculszczyzny, inni
kawałek Lwowa, Warszawy czy Polski Centralnej. Na ten splot indywidualnych
ludzkich losów nakładają się korzenie historyczne regionu i to tworzy
oryginalną jakość, która nas różni od mieszkańców na przykład Ściany
Wschodniej. Co to jest za jakość? Otóż wysoki poziom tolerancji dla innych, a
nasza współpraca z Niemcami czy Czechami nie ma żadnego emocjonalnego tła.
Widzimy w innych partnerów.
To we Wrocławiu mamy „dzielnicę“ czterech świątyń; sąsiadują więc ze sobą na
niewielkim obszarze tradycje kościołów ewangelickiego, prawosławnego,
katolickiego i judaistycznego – bez ksenofobicznych emocji. Takie styki
kulturowe w Szwajcarii, Francji czy Włoszech funkcjonują od stuleci i
udowadniają, że mogą być siłą regionu. Być może ta nasza otwartość na innych
sprawia, że klimat inwestycyjny we Wrocławiu notowany jest jako jeden z
najlepszych w Polsce. Zatem znacząca część naszej zbiorowości jest otwarta nie
tylko na wielokulturowość, ale i na zmiany, które niesie przyszłość.

Z jednej strony otwartość, z drugiej oportunizm, który od lat blokuje budowę
obwodnicy autostradowej, a „odkorkowanie“ miasta, czyli inwestycje w
infrastrukturę komunikacyjną są niezbędne, by – po pierwsze –nie tylko poprawić
komunikację Wrocławia z Dolnym Śląskiem i krajem, ale żeby nie odstraszać
potencjalnych inwestorów.

To prawda, Wrocław jest komunikacyjną kulą u nogi dla południowo-zachodniego
obszaru Polski i Dolnego Śląska. Trzeba przypomnieć, że do 1990 roku inwestycji
drogowych prawie w mieście nie było, natomiast większość projektów – jak
obwodnica śródmiejska – miała charakter wirtualny. Nie było żadnej
konsekwencji w przebudowach układu drogowego. Jak z tego wyjść? Czeka nas długa
droga.W praktyce wygląda to tak: najbardziej strategiczną inwestycją Wrocławia
jest właśnie obwodnica autostradowa; ma ona znaczenie dla całego regionu. Tylko
ona jest w stanie rozwiązać nasze problemy transportowe związane z tranzytem,
ale –niestety – na jej budowę miasto nie ma bezpośredniego wpływu. Więcej: przy
obecnym stanie prawnym nie możemy przekazać skarbowi państwa pod budowę swoich
gruntów, ani dokonać podziałów geodezyjnych! Tkwimy wszyscy w bezradności
państwa, bo prawo nie potrafi wyegzekwować ważnych dla ogółu racji. Wrocław
liczy na dobrą współpracę z rządem przy budowie obwodnicy śródmiejskiej,
drugiego co do ważności projektu drogowego. Na razie finansowana jest ona
przez budżet miasta, ale w następnym etapie chcemy kolejne odcinki obwodnicy
wesprzeć środkami z europejskich funduszy strukturalnych.
Ponadto czeka nas podpisanie porozumienia z sąsiadującymi gminami Kobierzyce,
Długołęka, Czernica i Św. Katarzyna w sprawie budowy drogi południowo-
wschodniej oraz przebudowa wylotów drogowych z miasta. Stroną umowy będzie
również samorząd województwa i wojewoda dolnośląski. Rozwiązanie wrocławskiego
drogowego węzła gordyjskiego nie będzie procesem szybkim, ale realne jest, że w
2010 roku ten problem przestanie istnieć.

A gospodarka odpadami? Czy miasto się nimi nie zadławi?


Problemy odpadów powoli zaczynają rozwiązywać się same, gdyż coraz bardziej
przybierają charakter rynkowy. Polska jest krajem, który w przyśpieszonym
tempie konsumuje ustawodawstwo europejskie i ono, także w odniesieniu do spraw
ekologii, zaczyna przynosić dobre skutki.
Przykład: wprowadzenie opłat za składowanie gruzu budowlanego sprawiło, że
zaczyna opłacać się komercyjny recykling odpadów – rola miasta sprowadza się do
wskazania miejsc składowania i poddawania ich recyklingowi. No i do funkcji
kontrolnych. Jeśli chodzi o układ wodociągowy i kanalizacyjny, to około 2008
roku nastąpi finał trwających od lat inwestycji i gospodarka wodno-ściekowa nie
będzie stanowiła bariery rozwojowej dla miasta, prawdziwa bariera tkwi w nowych
technologiach. Prawdziwą barierą rozwoju nie będą drogi czy wodociągi.
Prawdziwą barierą infrastrukturalną będzie brak nowoczesnej sieci
teleinformatycznej w każdym miejscu – w urzędzie, szkole, uczelni,
przedsiębiorstwie. Na naszych oczach dokonuje się rewolucja technologiczna, a
dziś nawet nie wiemy w jakim stopniu Wrocław i Dolny Śląsk są przystosowane do
innowacyjnej e- gospodarki. Dlatego, w ramach wspierania rozwoju gospodarczego,
chcemy stworzyć we Wrocławiu Program „E-Wrocław“, by posiąść umiejętność
budowania w przyszłości inteligentnych domów, inteligentnych szkół,
inteligentnych firm, inteligentnych e-urzędów, itd. Na razie nie mamy nawet
dobrej inwentaryzacji sieci światłowodowych wmieście. A tendencje światowe są
jednoznaczne: e-gospodarka zadecyduje o przyszłości.

I na koniec o darze losu, jakim dla miasta jest rzeka. Ale, taka jest też
opinia, miasto wciąż jest odwrócone od Odry i nie wykorzystuje w stopniu
właściwym jej potencjału?


Rzeka staje się dla mieszkańców Wrocławia i aglomeracji coraz bardziej
przyjazna, choć może nie do końca jeszcze bezpieczna. W tej chwili zakończono
prace przygotowawcze do kilku projektów, realizowanych w ramach Programu dla
Odry 2006. One będą finansowane z funduszy strukturalnych UE i banku
Światowego od 2005 roku. Musimy uzbroić się w cierpliwość. Dopiero – po
zakończeniu budów i wielkich remontów – rzeka stanie się i przyjazna, i
bezpieczniejsza.
Powrót miasta nad rzekę powoli następuje. Budujemy i przebudowujemy wyspy
odrzańskie, i będziemy je spinać kładkami Trwa też przebudowa bulwarów
wrocławskich w każdym nowym planie zagospodarowania przestrzennego zakładamy
budowę bulwarów, nawet na obszarach dotąd zdegradowanych. Zaczynamy
też „rozświetlać“ Odrę nie tylko Ostrów Tumski, ale i Muzeum Narodowe, Urząd
Wojewódzki, mosty Grunwaldzki i Pokoju, starą wieżę wodociągową, która jest
interesującym zabytkiem techniki. Ten powrót miasta nad rzekę chcemy uwieńczyć
programami turystycznymi. Oczywiście nie magistrat zajmie się przewozami, ale
stworzy warunki dla przedsiębiorstw turystycznych. Już pojawiają się firmy,
które oferują przejażdżki szybkimi łodziami między Berlinem a Wrocławiem.
Myślę, że i we Wrocławiu pojawi się marina do obsługi turystycznej – miasto nie
może zmarnować szansy, którą daje rzeka.

Dziękuję za rozmowę.
Rozmawiał Marek Sznajder