Gdzie jest cmentarz żydowski?

[Gość: janusz]

Prawdopodobnie jestem słabo poinformowany, ale może ktos mi podpowie , gdzie
jest cmentarz żydowski? Przeciez przed wojna mieszkało w mieście wielu
Żydów, z pewnością mieli swój cmentarz i teraz zastanawiam sie , gdzie on
mógł sie znajdować, lub nawet sie znajduje?

[demkel]

Z tego co pamiętam jest on (a raczej jego pozostałości) na skrzyzowaniu
Wyszyńskiego i Odrodzenia, za stacją Statoil

[czuk1]

demkel napisał:

> Z tego co pamiętam jest on (a raczej jego pozostałości) na skrzyzowaniu
> Wyszyńskiego i Odrodzenia, za stacją Statoil

Oj słabo wiesz. To jest cmentarz prawosławny z kapliczką. Po mszy
na "otwarcie" kaplicy i ogrodzenia (dewastowanego kiedyś cmentarza) z ówczesnym
Prezydentem Eugeniuszem Cybulskim wręczałem Metropolicie śp. Bazylemu medal za
zasługi dla Zamojszczyzny. Stad wiem co tam jest. Teraz jest dodatkowo plebania
i złota kopuła na Kapliczce. I teraz biskupem prawosławnym na tych ziemiach
jest Abel(wielki wzrostem i ciężki wagowo) uroczy, młody i mądry. Choć
wyznawców prawosławia jest garstka.pzdr m

[Gość: ubott]

Tam też jest ten cmentarz. Jest nawet juz ogrodzony i odnawiany.

[czuk1]

Gość portalu: ubott napisał(a):

> Tam też jest ten cmentarz. Jest nawet juz ogrodzony i odnawiany.

Piszę ,że to nie tam. Ale już w końcu już sam nie wiem. Może faktycznie za
cmentarzem prawosławnym jest ten cmentarz żydowski?
Jedno jest pewne, że pomnik z kilkoma mogilami żydowskimi jest przy Prostej,
naprzeciwko Delii, a gdzie cmentarz (wstyd si przyznać ale) nie wiem. m

[demkel]

Zamiast zgadywać lepiej sprawdzić :)
www.diapozytyw.pl/pl/site/slady_i_judaica/zamosc
Wynika z tego że w Zamościu były dwa cmentarze żydowskie, jeden na Prostej,
jak pisał czuk, a drugi tam gdzie teraz stoi WDK.
Muszę przyznać że ta druga informacja mnie zaskoczyła.

[Gość: janusz]

Nie ma teraz czasu czytać , ale coś sobie przypominam , że w miejscu WDK był
cmentarz...

[czuk1]

demkel napisał:

> Zamiast zgadywać lepiej sprawdzić :)
> www.diapozytyw.pl/pl/site/slady_i_judaica/zamosc
> Wynika z tego że w Zamościu były dwa cmentarze żydowskie, jeden na Prostej,
> jak pisał czuk, a drugi tam gdzie teraz stoi WDK.
> Muszę przyznać że ta druga informacja mnie zaskoczyła.


No już jasne. Podziwiam Was wszystkich sprawnie korzystających z zasobów
internetu. Demkel - ciach - i pokazuje historie żydów zamojskich. Gamma - ciach-
daje wykład ukraszony zdjęciami o polskich krajobrazach. Może i ja sie nauczę,
jak będę mial wolny czas. pzdr mariusz

[Gość: janusz]

Są oczywiście rózne sposoby wyszukiwania interesujących Cie tematów. Domyslam
sie , że tez pewnie je znasz. Ja np. gdy chcę sobie cos w necie znależć ,
wstawiam hasło w ikonce Google np "Krasnobród" albo "wyroby rękodzieła
warszawa" , wstawiam bez czudzysłowia i juz wszystko co internet ma w sych
zasobach mi odnajdzie.
Jest tez ikonka w pasku u góry >Wyszukaj> - taka z niebieska lupą - tam
postepujesz podobnie jak w Google. Jesli potrzebuje odnaleźś cos bardzo
szczegółowego wpisuję np "Krasnobród , kapliczka na wodzie" i jest!
pozdrawiam

[bs13]

Gość portalu: janusz napisał(a):

> Są oczywiście rózne sposoby wyszukiwania interesujących Cie tematów. Domyslam
> sie , że tez pewnie je znasz. Ja np. gdy chcę sobie cos w necie znależć ,
> wstawiam hasło w ikonce Google np "Krasnobród" albo "wyroby rękodzieła
> warszawa" , wstawiam bez czudzysłowia i juz wszystko co internet ma w sych
> zasobach mi odnajdzie.
> Jest tez ikonka w pasku u góry >Wyszukaj> - taka z niebieska lupą - tam
> postepujesz podobnie jak w Google. Jesli potrzebuje odnaleźś cos bardzo
> szczegółowego wpisuję np "Krasnobród , kapliczka na wodzie" i jest!
> pozdrawiam
Wiem troche - ale za mało. Dlatego Was podziwiam. Dziekuje . Pozdrawiam. m

[Gość: JBB]

Demkel,
Przed WDK na terenie bylego cmentarza zydowskiego byl tzw. Ogrodek Jordanowski
Jakos to nie pasowalo i trzeba bylo cos z tym zrobic i tak Zamosc otrzymal
Dom Kultury. Na kazdego 1-Maja zbiorka mlodziezy szkolnej przed pochodem
( trybuna byla przed ratuszem ) byla wlasnie w tym miejscu. Jesli jestes z
Zamoscia zapytaj rodzicow.
Pozdrawiam, JBB

[Gość: janusz]

A czy nie ma juz żadnych pozostałości po cmentarzu?, ani tablicy ani jednego
nagrobka??
JBB może Ty coś wiesz?

[Gość: JBB]

Janusz,
Tak jak pisalem,przed WDK byl tam Ogrodek Jordanowski ( pamieci dra. Jordana)
mini park uciech kultury fizycznej. Nigdy wewnatrz tam nie bylem. Moj ojciec
mimo naszych prosb nie zabral nas tam.I wrecz zabronil tam chodzic. Po latach
zrozumialem dlaczego.
Raz tylko poszedlem wokol ogrodzenia i jak przez mgle pamietam szczatki macew
blisko siatki ogradzajacej. Jesli dodrze pamietam ojciec moj mowil ze dzielo
zniszczenia cmentarza rozpoczeli niemcy. Dokonczyli nasi. Mozesz sprawdzic
u Dra. Zygmunta Klukowskiego,byc moze o tym pisze .Ja czytalem to dawno i nie
pamietam. Co do pozostalosci to sa pod ziemia. Byc moze odezwie sie
Pan "historyk 11" z ktorym mialem spor na temat polonizacji tych terenow.
Ciekawy jestem co na ten temat powie. Jedyny cmentarz ( nie katolicki )
przyzwoicie utrzymany to byl przy ul.Szweckiej. Zolnierzy Armii Czerwonej
wzietycch do niewoli w 41-roku i zaglodonych ( doslownie )na smierc.
Nie bylo tam nigdy ( czasy socjalizmu )zadnych uroczystosci dlatego ze z punktu
widzenia ZSRR poddajacy sie niczym nie roznia sie od zdrajcow. Ale to inny
temat.Lacze pozdrowienia, JBB.

[Gość: janusz]

Piszesz o niezwykle interesująch rzeczach!. Z dużym zainteresowaniem
poczytałbym więcej na ten temat. Nietety mam duże braki jesli chodzi o lekture
dotyczacą Zamościa, zamierzam to jednak uzupełniać w najbliższym czasie. W tym
miejscu prosiłbym Cię o więcej informacji na temat dr Z. Kluczowskiego i
tego o czym On pisze, oczywiście nie mam tez pojęcia o historyku , który
skrywa sie pod pseudonimem "historyk 11"
Pozostając jeszcze przy cmentarzu... Polacy niszczyli nagrobki!!Jestem
zbulwersowany tą wiadomością mimo posiadanej świadomości nie zawsze
poprawnych stosunków z Żydami,
pozdrowienia śle
j

[Gość: JBB]

Janusz,
Dr. Zygmunt Klukowski byl dyrektorem szpitala w Szczebrzeszynie prze ok. 40 lat.
Jego "Dziennik z lat okupacji Zamojszczyzny " jest uwazany za najlepszy dokument
z lat wojny. Wydany w poznych latach piedziesiatych ,okrojony przez cenzure
z powodu podanych przykladow kolaboracji polakow z niemcami jak i rowniez
opisow rabowania mienia zydowskiego przez czesc spoleczesntwa polskiego.
Takie rzeczy zdarzaly sie i na Zamojszczyznie miejscu heroicznej walki z
okupantem, cierpien i wysiedlen.Miejscu tragedii wielu tysiecy dzieci.
Co do cmentarza gdzie jest teraz WDK wiecej nic na ten temat nie wiem.
Kto podjal decyzje calkowitej niwelacji i dlaczego. Mozna sie tylko domyslac.
Lacze pozdrowienia, JBB.

[Gość: janusz]

Chętnie poczytałbym dzienniki dr Klukowskiego. Czy wiesz może JBB gdize mozna
je zdobyć?. Czy są gdzieś sprzedawane?.
Zaintersowałem sie sprawa cmentarza , gdy czytałem ostatnio o Zamościu
przedwojennym, w którym zyło przecież wielu Żydów. Mineło z szećdziesiat lat
i zostało tak niewiele świadectw,pamiątek mówiących o przezzłóści i związkach
tego narodu z miastem. Budynek Synagogi , kamienice na Rynku Solnym, chyba na
Partyzantów po lewej stronie za torami jest teraz budynek banku, a w
przeszłości łaźnia, mówia nam jeszcze o wspólnej histori Polaków i Zydów. Ale
watpie , że nawet te podstawowe informacje ludzie posiadają.
pozdrawiam i zachęcam do pisania na ine tematy, widze , że posiadasz ogromną
wiedzę, co tutaj cenne niezwykle jest.
J

[Gość: JBB]

Janusz, Jeszcze jedno.
W dzisiejszym Roztocze online w felietonach i wywiadach przeczytaj
" Trudna sprawa w Wielkich Oczach " Moze przestaniesz byc zbulwersowany ( nie
chce Tobie dokuczyc ).
JBB

[Gość: Wojniz]

Wstrząsająca historia. Bardzo mnie ten temat zainteresował. Przeczytałem
artykół na stronie Roztocze. Także dzisiaj przez przpadek obejrzałem na
Polsacie reportaż Macewy - reportera Rafała Zalewskiegi (program "Interwencja"
g.16,10)oto fragment ze strony internetowej tego reportażu cyt: "Macewa to po
hebrajsku kamień. To także nagrobna płyta. Pamiątka po osobie, której już nie
ma. To ostatni ślad życia, symbol ostatniej modlitwy. A do niej każdy ma prawo.
Przed wojną w Polsce było 1400 cmentarzy żydowskich. Dziś odwiedzić można
zaledwie kilka. Po reszcie nie został nawet ślad. Groby zarosły trawą, a
macewy? Służą mieszkańcom okolicznych wsi. Na przykład do robienia bruku..."
Chwała Januszowi, że poruszył ten jakże wstydliwy dla nas Polaków temat.
Dziekuję również JBB, który zabrał głos na ten temat. A swoją drogą, czy ktoś
nie powinien się zastanowić aby temat, choć wstydliwy, nie został zapomniany.
Kto z mieszkańców dzisiejszego Zamościa wie o cmentarzu żydowskim na którym
postawiono dom kultury, urządzono ogród zabaw dla dzieci, czy pobudowano
budynki Telekomunikacji. Może jakaś tablica, może wspomnienie w przewodniku,
może.....

[Gość: Janusz]

Wstrzasneła mną wiadomość o losach cmentarza żydowskiego w Zamościu!.
Jak mozna było nie zostawić chociaż częsci nagrobków i tablicy pamiątkowej,
poprostu to przechodzi zdolność moejgo pojmowania!!! Czasy , które są za nami
naprawde były smutne, niezrozumiałe dla nas żyjących wspólcześnie.
Wyobraśmy sobie jaka była by nasza reakcja gdyby ktoś zniszczył polskie
cmentarze ...:-(

[Gość: ubott]

Nawet przy budowaniu masztu w Tpsa podczas wykopywania fundamentów wykopano
szczątki ludzkie. Widać, że cmentarz rozciągał sie nawet na terenie
teraźniejszej telekomunikacji.

[Gość: janusz]

Rzeczywiście obszrny teren i że nie zostawiono nawet fragmentu jako
memento...!

[users1]

Bardzo mnie zainteresowała dyskusja w tym temacie, a szczególnie głos JBB.
Zainteresowanie to spowodowało, że troszkę poszperałem, dlatego też jeszcze raz
powrócę do tego tematu. Pan Andrzej Kędziora w encyklopedii m zamoscia str 66
na temat cmentarzy żydowskich w zamościu pisze tak: "cmentarz zydowski nowy
(nie istnieje) - powstał w 1907r. naprzeciwko cmentarza parafialnego (od strony
wsch. - za torami)na gruncie nabytym od Leonarda Kowalskiego. W 1924r. otoczony
był drewnianym parkanem i zajmowal pow 1,7 ha...Byla tam wspólna mogiła
rozstrzelanych przez rosjan zydów (VII 1914). Murowany budynek mieścił dom
modlitw, dom pogrzebowy i mieszkanie dozorcy. W czasie okupacji cmentarz
zdewastowano (z nagrobków powstał chodnik od ul. Długiej do Kilinskiego).
Jeszcze w latach 60 byl tam terenpełen nierownosci i zapadlin. Na jego skraju
(ul.Prosta) stoi pomnik z tablic nagrobnych"
Na tema drugiego cmentarza (dom kultury) p Kędziora pisze tak; "cmentarz
zydowski stary - podwstal z godnie z obyczajem za miastem. Tzw. okopisko "dla
chowania wedle zwyczajów i obrzędu" wysnaczone zostalo przywilejem z 1588r.
Zydzi zobowiązani byli do ogrodzenia go parkanem. Miał ksztalt trapezu(ukośnym
bokiem przylegał do d. traktu hrubieszowskiego) (chyba dzisiejsza ul.
Partyzantów). Do 1809r. znajdowały się tam "kamienie nagrobne" zydów przybylych
z Hiszpanii i Portugalii. Jeszcze przed wojną w gęstej dziko rosnącej zieleni
znajdowały się XVII-wieczne macewy. Zamknięty został w 1907r.z uwagi
na "zdrowie miasta i przedmieść" (juz w 1885r. był przepełniony). Tymczasem
zydzi jeszcze go samowolnie powiększali i mimo istnienia nowego cmentarza nadal
uzytkowali stary kirkut (2,8ha). Ogrodzony był 2-metrowym murem z drewnianą
bramą i domniem dozorcy. Nagrobkami hitlerowcy wykładali później chodniki (ul.
Krysińskiego, Sienkiewicza, Łukasińskiego). W 1947r na cmentarzu powstał ogród
jordanowski (rozebrano ogrodzenie), a w 1961 rozpoczęto budowę PDK".
Z powyzszego tekstu wynikaloby, ze zamojskie cmentarze zydowskie zostały
zdewastowano a tym samym zlikwidowane przez niemców w czasie II wojny.
Może coć na ten temat powie nam JBB?
Pozdr.

[Gość: JBB]

users1,
Twoja wypowiedz tylko potwierdza co pisalem wczesniej.Moge jeszcze raz dodac
ze opieralem sie na slowach mego ojca ktory twierdzil ze dewastacie tego
cmentarza rozpoczeli Niemcy a dokonczyli Polacy.Nie znam Encyklopedii Miasta
Zamoscia Pana Kedziora ale z tego co piszesz wynika ze jest luka pomiedzy 1945
a 1947 rokiem kiedy powstal Ogrodek Jordanowski.Trzeba bylo "teren" pod Ogrodek
przygotowac, a sam fakt decyzji postawienia osrodka zabaw w tym szczegolnym
miejscu nie swiadczy o nas Polakach dobrze, chyba sie zgodzisz ze mna?
Lacze pozdrowienia ,JBB

[czuk1]

Ja natomiast w pełni się zgadzam. pozdrawiam Mariusz