Wajśja

[reptar]

Organizatorzy XXX TKK rozesłali razem z zaproszeniami jeden punkt regulaminu
mówiący o zasadach dopuszczalności wyrazów. Celem takiego posunięcia było
wyłapanie jak największej ilości pułapek (dyskusja), i rzeczywiście, dobrze
się stało, bo na turnieju punkt ten przedstawiono w rozbudowanej wersji,
dzięki czemu usunięto parę wątpliwości.

Jedna z przybyłych w tym trybie ciekawostek regulaminowych dotyczy liter
z "dziwnymi" znakami diakrytycznymi. Być może niektórzy z Was zetknęli się
już z tym problemem na łamach nieregularnika "Varia", a jeden z aspektów
można znaleźć w Poradni językowej PWN (potraktowany niezależnie, a podobnie):
slowniki.pwn.pl/poradnia/lista.php?szukaj=waj%B6ja&kat=18

Krótko mówiąc: regulamin zrównywał litery polskie i obce, jeżeli były takie
same pod względem kształtu; w konsekwencji polskie ó można było krzyżować
z ó węgierskim i z ó hiszpańskim (plus podobna historia z literami ć i ś).
Sądzę, że ustalenie to - przynajmniej na razie - obowiązywać będzie tylko
i wyłącznie na turniejach, ale jak Wam się podoba?

[totet]

Ta zasada akurat mi się podoba, dlatego że popieram wszystkie te, które przy
pewnym marginesie umowności pozwalają wydatnie zwiększać zasób leksykalny
używany w zadaniach przez uczestników. Obowiązek obecności wpisywanych słów w
słowniku ortograficznym jest barierą, którą trzeba minimalizować. Jedno z zadań
polegało na wpisywaniu wyrazów z drugą i przedostatnią literą identyczną i w
głowie się nie mieści, że nie można użyć słów - Ałła, Issa, arara, itd. bo ich
po prostu źródła nie odnotowują. Ten problem omawiany był wcześniej, więc dodam
tylko wnioski na temat innych zasad. Jeżeli chodzi o te nie bardzo polskie
litery to poszedłbym dalej - uważam, że wyrazy tournee (to drugie e z kreską)
czy Bunuel (n charakterystyczne dla hiszpańskiego) powinny być dozwolone, ale
jeśli litery znalazłyby się poza skrzyżowaniami. Przy coraz większej obecności
takiego słownictwa w polszczyznie to jednak trochę możliwości tracimy. Podczas
turnieju zastanawiałem się nad ewentualną kolizją między przepisem o wyrazach z
łącznikiem (dozwolone) i hasłach 2-wyrazowych (niedozwolone). Czy bara-bara to
pierwsze, drugie czy oba? Wpisywałem do krzyżówki ze zlepkami wyraz jo-jo trochę
z odrobiną ryzyka. Nie wiem, czy moje obawy były słuszne. No i na koniec jeszcze
jeden problem - samotne słówka w słowniku - bez podanej odmiany, przypisów,
odnośników. Nigdy nie wiadomo, czy uda się udowodnić ich rzeczownikowatość (jak
tam reptar ze squatem?). Organizatorzy sprawdzali hasełka ewentualnie w trzech
słownikach języka polskiego, ale przydałby się chyba jeszcze Wielki Słownik
Wyrazów Obcych prof. Bańki.

Bryzgnięcie i dzielenie, księgowy i gniewliwy

[reptar]

totet napisał:

> jeden problem - samotne słówka w słowniku - bez podanej odmiany, przypisów,
> odnośników. Nigdy nie wiadomo, czy uda się udowodnić ich rzeczownikowatość
> (jak tam reptar ze squatem?).


Squat mi zaliczono. Jest rzeczywiście w "Wielkim Słowniku Wyrazów Obcych"
pod red. M. Bańki, ujęty tak, że jego rzeczownikowość nie ulega wątpliwości.
Ale podczas trwania rundy jury nie potrafiło odpowiedzieć od ręki, wobec czego
miałem również wersję rezerwową bez squatu. Ja tam wiedziałem, że to jest
rzeczownik   ;-)

Jasna rzecz, że problem jest. Trudno - jeśli się nie wie tego z innych źródeł
- zaliczyć "squat" jako rzeczownik, a odrzucić "oprócz" jako nierzeczownik.
Brak lub uwzględnienie odmiany mogłoby być kryterium rozstrzygającym; ot, taki
kompromis, kosztem squatu i paru jeszcze rzeczowników. Nie ma co walczyć o jeden
głupi squat, skoro nie można użyć wyrazu ikonka, emotikon czy Wodecki (tylko
przez ich brak w słowniku). Sam byłbym gotów poświęcić squat w imię osiągnięcia
regulaminowej jednoznaczności, gdyby tylko nie fakt, że jest w tym słowniku
zupełne pomieszanie z poplątaniem w przypadku rzeczowników odczasownikowych.
Przykładowo:

                  bryzgnięcie; -ęć
                  drżenie; drżeń
                  kołatnięcie; -ęć
                  opukiwanie; -ań
                  podanie; -ań
                  przerysowanie; -ań
ale:
                  cucenie
                  dęcie
                  dzielenie
                  ssanie
                  pochodzenie
                  podejrzenie

Dlatego gdyby odrzucić squat z takiego powodu, tzn. przez wzgląd na brak
odmiany, to poleciałoby z nim również całe mnóstwo -nień i -nięć (a VI runda
zapewne obfitowała właśnie w takie wyrazy).

Kolejna grupa wyrazów to rzeczowniki odmieniane jak przymiotniki, których na
podstawie Polańskiego nie da się za Chiny Ludowe oddzielić od przymiotników:

Rzeczowniki:
              dąsalski; -scy
              totumfacki; -ccy
Przymiotniki:
              gminny; -nni
              gnębicielski; -scy
              gniazdowy
              gniewliwy; -wi
              gniewski (od: Gniew); -scy
              gnojowy
              gnykowy
              obeschły; -schli
              pasztetowy
              rodzoniutki; -tcy
Wyrazy występujące zarówno jako rzeczowniki, jak i przymiotniki:
              drużynowa –wej, -wą; -we, -wych
              dyrektorowa –wej, -wą; -we, -wych
              księgowa –wej, -wą, W. –wa; -we, -wych
              pasztetowa –wej, -wą
              strawne –nego, -nym
              --------------------------------------
              ciekawski; -scy
              drużynowy; -wi
              duchownowy; -wi
              gajowy –wego, wym; -wi, -wych
              jajogłowy; -wi
              komitetowy; -wi
              księgowy; -wi
              licowy
              manewrowy
              nosowy
              noszowy –wi
              pomiarowy
              psychiczny
              środkowy; -wi: ucho środkowe,
                ale: Ameryka Środkowa,
                Środkowy Wschód (skrót:śr.)
              zielony; -loni a. –leni; -leńszy

W ostatniej grupie celowo oddzieliłem pierwsze pięć; rodzaj inny niż męski
skłania ku przyjęciu, że odnotowano te wyrazy nie jako przymiotniki. Ale i tak
konia z rzędem temu, kto potrafi znaleźć kryterium inne, niż "udowadnianie
rzeczownikowości po fakcie".

Idealnym wyjściem byłoby opracowanie oficjalnego słowozbioru turniejowego,
ale to raczej nierealne. Chętny toby się jeszcze i znalazł, ale koszty samego
powielenia w liczbie 40 egzemplarzy stawiają projekt na z góry straconej
pozycji.

[wujekjarek1]

Krótko mówiąc: regulamin zrównywał litery polskie i obce, jeżeli były takie
> same pod względem kształtu; w konsekwencji polskie ó można było krzyżować
> z ó węgierskim i z ó hiszpańskim (plus podobna historia z literami ć i ś).
> Sądzę, że ustalenie to - przynajmniej na razie - obowiązywać będzie tylko
> i wyłącznie na turniejach, ale jak Wam się podoba?


w scrabblach tych granych na poważne - też zostały te literki zrównane przez co
łatwiej się Ć oraz Ś pozbyć AŚRAMA, AĆARJA, ĆELA już wielokrotnie na turniejach
się pojawiały, ale czy to dobrze? mi się to nigdy nie podobało, z resztą ja sam
takich wyrazów jeszcze nie miałem okazji ułożyć
JB

[kielpis]

wujekjarek1 napisał:
[...]
> w scrabblach tych granych na poważne - też zostały te literki zrównane

Nie w scrabblach tylko w słownikach a to spora różnica. To językoznawcy uznali,
że ŚIKHAR jest równie poprawny jak SIKHAR.

ATSD, przydałby się szaradzistom podobny twór jak Oficjalny Słownik Polskiego
Scrabblisty z precyzyjnie określonymi zasadami dopuszczalności słów

Pozdrawiam,
Kiełpiś scrabblowo-szaradziarski

[reptar]

kielpis napisał:

> przydałby się szaradzistom podobny twór jak Oficjalny Słownik Polskiego
> Scrabblisty z precyzyjnie określonymi zasadami dopuszczalności słów


Przydałby się, ale z zastrzeżeniem, że wyłącznie na turniejach. Gdyby wprowadzić
takie ryzy poza turniejami, byłoby to z wielką szkodą dla szaradziarstwa.
To nam na szczęście nie grozi, bo przecież i tak w końcu wszystko zależy od
wydawców   ;-)

[wujekjarek1]

Niedługo - początek marca :) ma sie ukazać druga wersja Oficjalnego Słownika
Polskiego Scrabblisty - z dużo bogatszym słownictwem - szczegóły na
www.pfs.org.pl - będzie rozprowadzany przez PWN - myślę, że warto się
zaopatrzyć - nawet wówczas gdy nie jest się scrabblistą :)

nakład 500 szt. - wielkich kokosów PWN na tym nie zarobi

myślę, żs słownik szaradziarski kupiłoby więcej osób - potrzebny jest tylko
spiritus movens, który koordynowałby proces i przekonał kogo trzeba do
przedsięwzięcia:)
pzdr
JB