Kaliskie schrony Armii ,,Poznan''

[ok333]

Postarajmy sie zebrac w tym watku jak najwiecej wiadomosci w
topicowym temacie . Link glowny :

www.schrony.website.pl/kalisz.htm

[ok333]

ok333 napisał:

> Postarajmy sie zebrac w tym watku jak najwiecej wiadomosci w
> topicowym temacie . Link glowny :
>
> www.schrony.website.pl/kalisz.htm

Dodam jeszcze namiar na Kol.Marka Wroclawskiego , ktory moze nam
wzmocnic wiedze i zaopatrzyc w foty na CD-R.

schrony.website.pl/autorzy.htm

[tomashch]

atos.wmid.amu.edu.pl/~d138607/szczypiorno/bunkry.html
i ceglany którego jeszcze w galerii z lenistwa jeszcze nie umieściłem :P
rapidshare.com/files/53434435/ceglany.rar.html

[tomashch]

GAZETA POZNAŃSKA, piątek 13.04.2001
Kaliska linia Maginota odeszła już do historii
Bunkry, których nie ma

Pomiędzy Kościelną Wsią a kaliskim Szczypiornem jest 19, pochodzących z 1939
roku, bunkrów. Nie ma ich na mapach. Ile ich było naprawdę - nikt nie wie.
Stanowiły linię obrony przed spodziewanym natarciem niemieckim. Dziś większość
tych zabytkowych budynków niszczeje.

Budowę schronów rozpoczęto już w czerwcu 1939 roku. Podobne umocnienia miały
powstać też na linii od Wieruszowa do Pleszewa. Pomysł ten nie został jednak
zrealizowany. Swej budowy doczekała się tylko ,,kaliska linia Maginota''. -
Inicjatorem powstania tego typu obiektów w okolicach Kalisza był ówczesny Sztab
Generalny - mówi prezes Kaliskiego Koła Przewodników przy PTTK Adam Gostyński. -
W krótkim czasie powstało prawie 20 budowli, które w tamtych czasach uważane
były za nowatorskie. Prace wykonywał batalion saperów pod dowództwem por. Piotra
Zasunia. Najmniejsze bunkry wykorzystywane były do obserwacji terenu. W
pozostałych, nieco większych, na kilku metrach kwadratowych mieściło się nawet
kilka osób, które miały do dyspozycji ckm-y. Dostęp do obiektu utrudniały m.in.
przeszkody z drutu kolczastego oraz rowy chroniące przed atakiem pancernym.Nie
do zdobyciaPrawie za każdym razem schemat postępowania budowniczych schronu był
taki sam. Do około metrowej głębokości dołu wlewano specjalny beton. W ten
sposób powstawały fundamenty. Konstrukcja ścian oparta była na stalowych
żerdziach. Specjalne sieci chroniły elementy ścian przed ich odpryskiwaniem,
podczas, gdy w bunkier uderzyłby nieprzyjacielski pocisk. - Pamiętam dokładnie,
jak te bunkry budowano - wspomina Maria Białek. - Miałam wtedy jakieś 17 lat.
Nad powstaniem obiektów pracowały tylko cztery osoby. W środku były jakieś
urządzenia. Zabrano je zaraz po wojnie. Schrony nie musiały być duże. Miały
jednak być bezpieczne dla kilkuosobowej załogi. Żołnierze przebywający wewnątrz
schronów czuli się pewnie. Ściany od strony spodziewanego ataku miały nawet metr
grubości. Mniej wzmocniona była z kolei tylna część schronów, tj. od strony
Kalisza. Tam grubość betonowej pokrywy dochodziła do pół metra. Okna strzelnic
posiadały specjalne załomy, które miały chronić przed rykoszetami.Zdrada czy
niemiecki wywiad? Budowa pasa umocnień otoczona była tajemnicą. Zapewne chciano
zaskoczyć nieprzyjacielskie siły niemieckie. Wojsko nie dopuszczało ludności
cywilnej do obiektów. - Mało kto mógł je w ogóle dojrzeć - relacjonuje Maria
Białek. - Naokoło rosły dzikie róże. Krzewy były duże. Do dziś nie wiadomo, w
jaki sposób Niemcy dowiedzieli się o istnieniu linii umocnień. - Historia ma
wiele zagadek - wyjaśnia Gostyński. - Zapewne wermacht miał dobry wywiad.
Możliwe, że ktoś po prostu zdradził. Dziś trudno powiedzieć, czy budowa
kilkunastu bunkrów była konieczna. Wbrew przewidywaniom dowódców, atak sił
niemieckich został skierowany nie na Kalisz, lecz na obszar Ostrzeszowa i Kępna.
Zapewne wojsko niemieckie nie miało pewności, czy uda się zdobyć ,,kaliską linię
Maginota''. Jednak nikt nie wie, jak było naprawdę. Znacznie łatwiej było
pokonać słabiej przygotowanych do walki żołnierzy polskich np. w okolicach
Kępna. Tam takich bunkrów nie było.Mało kto zdaje sobie sprawę że tam, gdzie
jest porośnięta drzewami górka znajduje się historyczny obiekt - świadek
przeszłości. - W niektórych bunkrach są dzisiaj śmieci - mówi Jadwiga Sobocka. -
Nikt nie zwraca na nie uwagi. Inne są miejscem zabaw dzieci z okolicy.Jerzy WALĘCKI

Adam Gramala sekretarz gminy Gołuchów

Pierwszy raz słyszę o tych bunkrach. Oficjalnie przecież one nie istnieją. Nie
ma ich w żadnym gminnym spisie, nie mówią też o nich mapy. Urząd Gminy na pewno
sprawą tą się zajmie. Mogą się one przecież okazać sensacją turystyczną.

Adam Gostyński prezes Kaliskiego Koła Przewodników przy PTTK

Bunkry są nie do zniszczenia. Obiekt, którego fragmenty znajdują się dziś na
Cmentarzu Komunalnym w Kaliszu chciano kiedyś wysadzić w powietrze. Lecz z tego
zrezygnowano. Pomimo że detonacja materiałów wybuchowych zniszczyłaby wszystkie
okoliczne nagrobki, to ściana bunkra zostałaby nie ruszona.

Maria Białek

Kiedy budowano te bunkry, wszystko wyglądało inaczej. Były tutaj tylko pola...
Wtedy pracowałam na ziemiach dziedzica, który niedaleko miał swój pałac. W
okolicy mieszkam od ponad 20 lat. Dziś jestem 77-letnią kobietą. Bunkry są
zaśmiecone chwastami z działek.

[ok333]

tomashch wrote :
> i ceglany którego jeszcze w galerii z lenistwa jeszcze nie
umieściłem :P
> rapidshare.com/files/53434435/ceglany.rar.html

Ten ceglany pochodzi z innego okresu .To budowla pocarska sprzed
1914 roku. Taka informacje gdzies wyczytalem - moze na forum
Odkrywcy ???
Na dzialkach przy torze , lecz kilkaset metrow blizej w strone
Kalisza jest jeszcze jeden . Wiesz moze - czy on tez
jest ,,ceglany'' ?

[kaliszman]

O ceglanych nie miałem pojęcia.Tomash zrób to jak najszybciej,jeśli
możesz,dzięki.

[tomashch]

Ten bunkier o którym mówisz bliżej Kalisza to pozycja nr 8 na mapie na mojej
stronie. Ten ceglany opisany jest na stronie. Trzeba poszukać ;)
Za ciekawostkę mogę powiedzieć ze obok tego ceglanego kiedyś była strzelnica.

To należy umieścić w Calisianach /nt

[kaliszanin2]

[ksiestwokaliskie]

Niech sobie tu będzie, to pożyje dłużej. Jak się temat znudzi, to się go przerzuci.

[wielkopolskawschodnia]

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=805&w=65520662&a=65931573

[prezesmarcin]

a nie wiecie kiedy moze jest rajd "Kaliska Linia Maginota"?

[ok333]

prezesmarcin napisał:

> a nie wiecie kiedy moze jest rajd "Kaliska Linia Maginota"?

Rajdy organizuje pewnie PTTK i moze Eksploracyjna Grupa Kalisko-
Osatrowsko-Sieradzka . Tam trzeba pytac .
My tez mozemy sie zorganizowac i w jakas sobote czy niedziele
powedrowac dla zdrowia .

[prezesmarcin]

a organizatorem nie jest czasami straz miejska?

[kaliszman]

Mam pytanko,czy te bunkry mają jakiegoś właściciela.A co z
wojskiem,przecież to ono je wybudowało czy nie może wziąć,ich pod
opiekę.Albo przynajmniej pokryć,część kosztów związanych z renowacją.

[piotr33k2]

mam też pytanie a te bunkry na tyłach tego małego cmentarza(chyba
to zagorzynek) koło byłego wsk są też tu ujęte ?,bawiłem sie tam jak
byłem mały ,nawet jakies pociski tam pamiętam znależliśmy .

[kaliszman]

Wejdz na stronę szczypiorna jest tam całkiem dobry opis i świetna
mapka zaznaczonymi bunkrami.

[ok333]

piotr33k2 napisał:

> mam też pytanie a te bunkry na tyłach tego małego cmentarza(chyba
> to zagorzynek) koło byłego wsk są też tu ujęte ?

A sa tam jakies ???? Jesli tak , to napewno nie sa ujete . Jest
ujety tylko jeden z terenu dzialek , pomiedzy Noskowem i
Szczypiornem .

[ok333]

piotr33k2 napisał:

> mam też pytanie a te bunkry na tyłach tego małego cmentarza(chyba
> to zagorzynek) koło byłego wsk są też tu ujęte ?,bawiłem sie tam
jak
> byłem mały ,nawet jakies pociski tam pamiętam znależliśmy .

A masz moe jakies fotki tego/tych bunkrow na Zagorzynku ? Potrafisz
blizej podac ich lokalizacje ??? Chetnie sie tam wybiore z
aparatem , bo piszczalka nie dysponuje .

[kaliszman]

Oczywiście ze są,sam kiedyś tam byłem z kumplami.Mogę tam wpaść z
Rypinusem i strzelić kilka fotek

[piotr33k2]

choć ostatnio latem byłem w kaliszu u rodziny to tam niestety nie
zajrzalem ale chyba są bo były solidne zelbetonowe ,wzdluż muru wsk
była na koncu dziura w plocie od cemntarza i tam sie wychodziło na
zewnątrz ,ładny tam widok jest na doline prosny ,bunkry były chyba
dwa albo trzy nie pamietam ,to juz kupe lat jak tam byłem

[ok333]

kaliszman napisał:

> Oczywiście ze są,sam kiedyś tam byłem z kumplami.Mogę tam wpaść z
> Rypinusem i strzelić kilka fotek .

Byloby milo . Ja sam tez sie tam wybieram , ale jak macie blisko ,
to prosze .

[ok333]

prezesmarcin napisał:

> a organizatorem nie jest czasami straz miejska?
Tego nie wiem .
Uwazem jednak ,ze Straz Miejska powinna robic swoje czynnosci
statutowe . A w miescie ma co robic ! Od organizowania turystyki sa
wyspecjalizowane instytucje . Taka instytucja nawet nie jest
proboszcz parafii , ktory tez sie bieze za wycieczki .

[prezesmarcin]

i to jest bez sensu w tym miescie-ze instytucje ktore powinny zajac
sie turystyka zajmuja sie nie wiem czym-chodzi o pttk a straz
miejska zajmuje sie turystyka a powinna pilnowaniem porzadku. ten
sam problem chyba byl z jubileuszem 300 bitwy pod kaliszem w zeszlym
roku-jednym z glownych organizatorow byla tez straz miejska

[prezesmarcin]

wiecej o schornach mozna przeczytac w ktoryms roczniku kaliskim i
kronice wielkopolski (autorem jest Przemyslaw Mackowiak-czesto
organizuje wycieczki po poznanskich fortach-kiedys uczestniczylem w
takiej eskapadzie bardzo ciekawe)

polecam takze przewodnik fortyfikacje-tam jest troche o przedmosciu
kalisz

[kaliszman]

Sądziłem ze Przedmoście Kalisz składa się z samych bunkrów,a nie też
ze schronów.W sobotę byłem z Rypinusem,zrobić kilka fotek na Rypinku
tuż za cmentarzem.Budowla ta bardziej mi przypominała schron niż
bunkier,ponieważ nie widziałem stanowiska ogniowego.Ale jest to
najwieksza z budowli wchodzących w skład kaliskich umocnien.Było tam
bardzo ciemno i dopiero na zdjęciach widać,gdzie się kończy,lecz
zamiast ściany jest góra piachu,a więc jest możliwość ze częsc
korytarza jest zasypana,to moja teoria.Dziś Rypinus wrzuci fotki.

[wielkopolskawschodnia]

W którym dokładnie miejscu jest ten schron?

[kaliszman]

Za cmentarzem,praktycznie tam gdzia są wywalane smieci.Powiem,ze
jest bardzo dobrze ukryty między drzewami,mimo ze wiedziałem ze tam
jest i tak się namęczyłem,żeby go odnaleść.Foty będą dziś okołó 18.

[ksiestwokaliskie]

Czekamy na foty!

[kaliszman]

Własnie się przyjrzałem mapce i schron na Rypinku nie pasuje do tych
z Przedmościa Kalisz,a więc nie mam pojęcia,kiedy i do jakich celów
został wybudowany.Foty zaraz będą.Może wiecie coś na ten temat.

[ksiestwokaliskie]

Fotki już są!

V Rajd Kaliską Linią Maginota

[tomashch]

29 Września odbędzie się piaty rajd Kaliska Linia Maginota
Może wybierzemy się wszyscy razem?

[ok333]

tomashch napisał:

> 29 Września odbędzie się piaty rajd Kaliska Linia Maginota
> Może wybierzemy się wszyscy razem?

Chetnie . Masz jakies szczegoly - godzine i miejsce zbiorki ,
trasa ??? Moze link do organizatora ?

[wielkopolskawschodnia]

To oświećcie tam wszystkich, że to nie żadna kaliska linia Maginota,
tylko Pozycja Przedmoście Kalisz.

[ok333]

Przekazuje na goraco szczegoly , w periodyku ,,Zycie Kalisza'' jest
napisane tylko o zakonczeniu tego Rajdu .
A p o c z a t e k : 29 wrzesnia br /sobota/

1. Trasa rowerowa - zbiorka : godz 9.oo - perking przy
Cm.Komunalnym ul.Poznanskiej i tam spotkanie z przewodnikiem ,

2. Trasa piesza - zbiorka : godz.10.oo w parku w Sulislawicach i tam
spotkanie z przewodnikiem

Zakonczenie V Rajdu w Kaliszu ul Rzymska ok.godz.12.oo

Powrot dla piechurow - KLA ,,3 C'' przyst.Rzymska SKR godz. 12.28

[ok333]

Ktos idzie / jedzie ???
Ja wybieram sie na trase piesza .

[ok333]

ok333 napisał:

> Ktos idzie / jedzie ???
> Ja wybieram sie na trase piesza .

Dorzucasm jeszcze mapke

mapa.szukacz.pl/?&nc=51,71205&ec=18,07373&n=51,71205&e=18,07372&z=3&t=WYBRANY%20PUNKT

[ok333]

ok333 napisał:

> ok333 napisał:
>
> > Ktos idzie / jedzie ???
> > Ja wybieram sie na trase piesza .
>
> Dorzucasm jeszcze mapke
>
> mapa.szukacz.pl/?&nc=51,71205&ec=18,07373&n=51,71205&e=18,07372&z=3&t=WYBRANY%20PUNKT
>
Jeszcze wyszukalem rozklad jazdy Strazy Miejskiej :
www.strazmiejska.kalisz.pl/?menu=prewencja&submenu=8
Uwaga ! Zbieraja po 3,- zeta - Jak Renata ( recydywistka )za
podpisy , he he .

[ok333]

A byl ktos z naszych na tym Rajdzie nr V ? To jest produkt
turystyczny w ramach rekreacji Strazy Miejskiej .

[piotr33k2]

i gdzie te fotki z rypinka?.

[ksiestwokaliskie]

Trzeba zaglądać do galerii :>

[greffen]

A czy ktoś sie orientuje co to za tajemniczy obiekt znajduje się w pobliżu ulicy
prowadzącej od parku do więzienia. Tam po lewej stronie idąc do wiezienia na
terenie należącym chyba do pobliskiego ogrodnika jest ceglana konstrukcja we
wzgórzu. Tam są też drzwi a za nimi jest duża piwnica w której raz byłem. Dziwne
wzgórze z piwniczką znajduje sie na tyłach byłego kina przy ul. Ciasnej

[piotr33k2]

ksiestwokaliskie napisał:

> Trzeba zaglądać do galerii :>
no ale tam gdzie są bunkry w galeri nie ma tych z rypinka .

[ksiestwokaliskie]

To są te zdjęcia z Rypinka (chociaż to nie bunkier):
fotoforum.gazeta.pl/72,2,784,69223025.html

[piotr33k2]

dzięki ,tak to te bunkry poznaje i moim zdaniem to budowle z okresu
wojny a nie zimnej wojny bo jako mały chłopiec w latach
siedemdziesiątych zajdowaliśmy tam niewypały z okresy właśnie wojny.

[ok333]

piotr33k2 napisał:

> dzięki ,tak to te bunkry poznaje i moim zdaniem to budowle z
okresu
> wojny a nie zimnej wojny bo jako mały chłopiec w latach
> siedemdziesiątych zajdowaliśmy tam niewypały z okresy właśnie
wojny.

Wydaj mi sie ,ze masz racje . To chyba schron po
zakladach ,,ZOLLENWERKE'' zbudowanych od podstaw przezx hitlerowcow
(potem ulokowano w nich WSK ) Colinwerk - jak mawiali na nie
kaliszanie - byly to zaklady metalowe, gdzie produkowano
szybkostrzelne dzialka do samolotow. Na zagorzynskiej cegielni , za
cmentarzem wlasnie Niemcy wyprobowywali te dzialka
uzywajac ,,slepych'' nabojow , ktore jak opowiada pan Waldemar
Kuczynski w swojej ,,sadze rodzinnej'' sluzyly do ,,zabawy'' dla
miejscowych chlopakow w okresie tuz po wojnie . Sadze ,ze jakby
teraz ktos pofatygowal sie tam z ,,wykrywka'' , to napewno cos
jeszcze znajdzie .
Schton ten mogl sluzyc niemiaszkom jak oslona przy ,,probowaniu''
dzialek samolotowych .

Zrodlo ( na stronie 46 )opowiesci p.Waldemara :

www.kuczyn.com/papers/rodzina/rodzina_20051101.pdf

[ok333]

piotr33k2 napisał:

> ksiestwokaliskie napisał:
>
> > Trzeba zaglądać do galerii :>
> no ale tam gdzie są bunkry w galeri nie ma tych z rypinka .

Bo to jest schron z Zagorzynka , za zagorzynskim cmentarzem .
Jaki schron masz na mysli mowiac ,,bnunkier rypinkoeski''??? Te inne
sa w Szczypiornie ,Sulislawicach a nawet w Zydowie .

[o00]

Wszystkie polskie pozycje obronne z 1939, w tym pozycja Przedmoście
Kalisz i Przedmoście Koło, opisane są w:

Jarosław Chorzępa, Fortyfikacje : przewodnik po Polsce, Warszawa 2007

[ok333]

Ta pozycje i inne opracowania , ktore sa dostepne w internecie
powinny posluzyc do opracowania konkretnego szlaku turystycznego .
Jest jedno ale , te schrony trzeba odpowiednio przygotowac dla
turystow i zabezpieczyc ich (turystow) przed ewentualnymi
wypadkami . Bo turystow mamy takze ,,pomyslowych'' . PTTK do tego za
bardzo sie nie kwapi (zasiedzxiale struktury ) , a moze trzeba by
zalozyc jakies inne stowarzyszenie ??? Widze tu pole do popisu dla
mlodych .

[kaliszman]

Na jednym z forum wyczytałem coś takiego,autor erni.
Wielki schron kolejowy położony przy ul.Wrocławskiej,tam gdzie jest
parking,niestety wejście jest zasypane,mieścił sie tam cały sztab
dowodzenia i magazyny.Może wiecie na ten temat więcej.
O tym chyba już ktoś tu wspominał,mam na mysli schron atomowy na
plantach przy tęczy wejście było od strony szaletu miejskiego.Moze
ktoś wie więcej niech napisze dzięki.

[ksiestwokaliskie]

Schron przeciwatomowy w kiblu? a to dobre:)

[ok333]

ksiestwokaliskie napisał:

> Schron przeciwatomowy w kiblu? a to dobre:)

Tez opowiadasz - pod kiblem , azeby w razie co grzyb byl mniejszy .

[ksiestwokaliskie]

Ale co ze skażeniem biologicznym?:)

[ok333]

Slyszalem z kolei o jakim duzym schronie w okolicy ul.Widok i
kolejny pod eomami na rogu Zlota / Gl.Rynok .

[ksiestwokaliskie]

Ten koło Widoku jest na rogu Kieleckiej i Słowackiego lub nieopodal.

[ok333]

ksiestwokaliskie napisał:

> Ten koło Widoku jest na rogu Kieleckiej i Słowackiego lub
nieopodal.

Warto go wykukac i sfocic .

[kaliszman]

A więc nic nie wiecie otym schronie kolejowym na ul.
Wrocławskiej.Szkoda.Ale widać ze Kalisz schronami stoi,mam nadzieje
ze nie będzie trzeba znich korzystać;)

Schron w UAM

[greffen]

W budynku UAM koło pomieszczeń tymczasowej czytelni znajduje się schron
wykorzystywany obecnie jako składzik. Prowadzą do niego charakterystyczne drzwi.
Schron jest oczywiście zimnowojenny. Jak byłem dzieckiem to widziałem schrony
koło dworca. Były działające i przygotowane na atak. Już wtedy mnie to śmieszyło
bo wydawało mi sie że pierwsze co się bombarduje w mieście to dworce.

[prezesmarcin]

bylem w tym schronie jak chodzilem tam do podsatwowki (sp nr 10)-
byla tam szatnia i jakis skladzik (w szatni byly dwoje drzwi jedne
do skladzika a drugie ktore pozniej zamurowano nie wiem gdzie
prowadzily). mozna do tego schronu bylo tez wiejsc jesli dobrze
pamietam-od strony sali gimnastycznej na wysokosci szatni bylo
wejscie

[prezesmarcin]

kurcze ten poprzedni mail dotyczy tego podwatku

[prezesmarcin]

zeby dobrze zrozumiec-w schronie byla szatnia taka na kurtki.
a to drugie wejscie do schronu to jest przy sali gimnastycznej w uam
obok przebieralni/szatni (chyba ze jest tam teraz cos innego).

swego czasu w skladziku robilismy jakies porzadki-byly tam jakies
stare mapy, stare dzienniki itp ale bylo to bardzo dawno dawno temu

[ok333]

Ja uwazam osobiscie (abstarahujac od zimnowojennych obsesji ) , ze
takie czy inne (lepsze ) schrony w kazdym miesxie powinnny byc ,
bo ... nigdy nic nie wiadomo , a takie duze zbiorowiska ludnosci
musza byc ochroniane . Nie orientuje sie ,czy ilosc
tych ,,spadkowych'' schronow jest zbyt duza , czy ,,w sam raz'' (
pewnie sa w tej materii jakies uregulowania prawne ) .Lecz schrony
te powinny byc utrzymywane , o z n a c z o n t i tak wyposazone by
mogly sluzyc w kazdej chwili ludnosci miasta .Coz z tego ,ze oglasza
sie ,,probne'' alarmy , jak i tak ludzie na dzien dzisiejszy nie
wiedza gdzie maja mogliby sie schronic . Sam rozkaz ,,padnij''
napewno nie wystarczy w momencie rzeczywistego zagrozenia . Na takie
schrony trzeba przeznaczyc odpowiednia ilosc pieniedzy , takie sa
koszty wspolczesnej cywilizacji , a oszolomow nie btakuje .

[ok333]

Pomysl przystosowania kaliskich schronow dla potrzeb turystyki jast
przedni . Fajnie by bylo zeby do naszej idei zapalila sie takze
dzialajaca na naszym terenie ,,Grupa Kalisko - Ostrowsko -
Sieradzka'' - grupa eksploratorow , ktora ,,odkrylem'' na
Forum ,,ODKRYWCY''. Panowie zapraszamy , nie badzcie tacy
skromni :) .Sami nie damy rady , a zabytki niszczeja .
Poki co , warto zapoznac sie z tematem bunkro-schronowym z innych
dzielnic Polski . Tutaj znajdziemy materialy krakowskie :
149.156.142.12/fortykrakow/aktualnosci/aktualnosci.htm

[prezesmarcin]

schrony sa atrakcja turystyczna Kalisza ale niestety
niewykorzystana. przydaloby sie chociaz stwozenie trasy turystycznej
wzdluz umocnien oraz wydanie chocby jakiegos folderu bo informacji
nt "przedmoscia kalisz" w formie pisanej jest nieiwele i trzeba sie
naszukac troche -wzmianka w przewodniku "fortyfikacje", artykul w
ktoryms "roczniku kaliskim" i w czasopismie "kronika wielkopolski".
wiecej znajdzie sie w inernecie

sam "rajd kaliska linia maginota" to za malo do popularyzacji wiedzy
o tym systemie umocnien.

marzy mi sie taka publikacja nt wszystkich kaliskich umocnien: grodu
na zawodziu, miasta lokacyjnego oraz przedmoscia kalisz (pisalem o
tym w temacie poswieconym murom obronnm. taki przewodniki powstal np
w poznaniu)

[wielkopolskawschodnia]

A mnie się marzy przewietrzenie Wydziału Kultury, Sportu i Turystyki.

[ksiestwokaliskie]

wielkopolskawschodnia napisał:

> A mnie się marzy przewietrzenie Wydziału Kultury, Sportu i Turystyki.

I działu promocji miasta!