Muzyczne Dialogi nad Bugiem - Mielnik (9-10.8)

[holender2]

Muzyczne Dialogi nad Bugiem odbędą się już po raz 13. Stanowią ogólnopolskie
prezentacje kultury mniejszości narodowych. Z roku na rok impreza uzyskuje
coraz większą rangę. W zeszłym roku patronat nad imprezą objął marszałek
Sejmu Marek Borowski. Gościł zaś na nich minister spraw zagranicznych
Włodzimierz Cimoszewicz.

Program XIII edycji Muzycznych Dialogów nad Bugiem (Mielnik, amfiteatr
Topolina)

Sobota, 9 sierpnia
16.00-22.00 otwarcie, koncerty zespołów
22.00 pokaz sztucznych ogni
23.00 zabawa taneczna

Niedziela, 10 sierpnia
15.00-21.00 koncerty zespołów
21.30 zabawa taneczna

Koncertować bądą następujące zespoły: Mielniczanki (miejscowy), Krynica
(białoruski), Hrymata (białoruski), Swajki (białoruski), Orfeusz (grecki),
Serencza (łemkowski), Kapela Góralska (Pieniny), Tatra Roma (cygański),
Maguranka (słowacki), Zespół Żydowski, Drewutnia (ukraiński), Valassky
Vojevoda (czeski), Cygan z Białorusi, Lider (białoruski), Prymaki
(białoruski), Rewers (podlaski), Infacto (kubański).

Imprezy towarzyszące: kiermasz wydawnictw książkowych i muzycznych z udziałem
ich autorów, prezentacje twórczości ludowej z udziałem twórców, zabawy dla
dzieci.

Szersza informacja na temat ubiegłorocznych Dialogów Muzycznych:

www.siemiatycze.pl/diabl.html

Relacja 'Gazety Wyborczej'

[holender2]

Góralskie przyśpiewki, białoruskie kupalinki, cygańskie tęsknice, żydowskie
klezmerskie granie, łemkowskie pieśni, a nawet egzotyczne kubańskie rytmy można
było usłyszeć podczas weekendu w ramach Muzycznych Dialogów nad Bugiem.

Już po raz 13. do Mielnika zjechały muzykujące grupy z kilku stron świata,
reprezentujące tym razem aż dziesięć narodowości, m.in. słowacką, czeską,
białoruską i grecką. W ciągu dwóch dni można było usłyszeć prawie dwadzieścia
zespołów i solistów.

Cztery lata temu Muzyczne Dialogi przekształciły się w Ogólnopolskie
Prezentacje Kultury Mniejszości Narodowych. Z roku na rok cieszą się coraz
większym zainteresowaniem słuchaczy, którzy tłumnie zjeżdżają w piękne
nadbużańskie okolice, by w ciągu dwóch dni poobcować z innymi kulturami.

- Mniejszości narodowe stanowią w Polsce około trzech procent - mówił podczas
otwarcia imprezy Jan Syczewski, przewodniczący Białoruskiego Towarzystwa
Społeczno-Kulturalnego, współorganizator imprezy - Właśnie z myślą o tych
trzech procentach organizowane są tego typu przedsięwzięcia. Chodzi o to,
abyśmy wszyscy umieli żyć w zgodzie, abyśmy się wzajemnie inspirowali.

Muzyczne Dialogi rozpoczęły się w sobotę występem miejscowego zespołu
Mielniczanki. Po nim zaśpiewał białoruski chór Krynica. Jednak dopiero zespół
Drewutnia z Lublina, który oprócz ukraińskich i łemkowskich pieśni zaserwował
słuchaczom wiązankę znanych wszystkim przyśpiewek ludowych, naprawdę rozruszał
publiczność. Zabawne opowieści, dowcipne komentarze i muzyczna energia bijące
ze sceny sprawiły, że publiczność domagała się bisów. Ciekawe też były
oryginalne instrumenty, na których grali muzycy z Drewutni. Szczególnie jeden z
nich: suki biłgorajskie - tajemniczy instrument strunowy, którego pochodzenie
ani historia nazwy nie są dokładnie znane.

Słońce powoli chyliło się ku zachodowi, kiedy pojawili się goście z Czech.
Rozstawili na scenie wielkie cymbały, pochwalili urodę polskich kobiet i smak
bigosu, a potem zagrali po góralsku ! Wieczór zapowiadał się bardzo
emocjonująco, publiczność czekała niecierpliwie na zespoły z Kuby i Grecji.

Ci, którzy zgłodnieli, mogli skosztować specjałów kuchni regionalnej: ruskich
pierogów, babki ziemniaczanej, naleśników, chleba z masłem lub smalcem,
barszczu i zsiadłego mleka. Ci, którym znudziło się patrzeć na scenę,
przyglądali się kowalstwu artystycznemu lub lepieniu glinianych naczyń na kole
garncarskim. Dzieciaki oblegały stragany z odpustowymi zabawkami i słodyczami.
Dorośli mogli sobie kupić wydawnictwa książkowe i muzyczne. Sobotnią imprezę
zakończył pokaz sztucznych ogni i zabawa do świtu.

Anna Łojko - artystka z Siemiatycz

[holender2]

W tegorocznych Muzycznych Dialogach nad Bugiem wystąpiło kilkanaście zespołów i
jedna solistka - Anna Łojko. Wywiad z nią przeprowadziła "Gazeta Wyborcza".

Katarzyna Połeć: Jak Pani trafiła na Muzyczne Dialogi ?

Anna Łojko: Mieszkam w Siemiatyczach, studiuję we Wrocławiu na Akademii
Muzycznej. Ktoś mnie usłyszał, zarekomendował i dlatego tutaj jestem.

Śpiewa Pani pieśni łemkowskie i ukraińskie. Skąd takie zainteresowania ?

- Pomyślałam, że to będzie ciekawe. Pewnych rzeczy się nie docenia, dopóki się
ich nie zobaczy z pewnego dystansu. To tak, jak oglądać Ziemię z wysokości
orbity. Z oddalenia docenia się zieloność trawy, znaczenie najmniejszego
robaczka. W momencie, kiedy wyjechałam na zachód Polski, zobaczyłam, jak ważne
i cenne jest, aby być sobą kulturowo. Na dodatek spotkałam się z Łemkami. Oni
są niesamowicie twardą nacją, jeśli chodzi o tożsamość. Chwalą i szczycą się
przy każdej okazji, że pół wieku od przesiedlenia nadal są Łemkami. Ich dzieci
już w wieku trzech lat mówią po łemkowsku. To mi zaimponowało i dlatego doszłam
do wniosku, że dlaczego by tego w sobie nie hodować, nie rozwijać, nie
przekazywać innym ludziom ?

A jaki jest odbiór takich pieśni we Wrocławiu ?

- Bardzo dobry - z prostego powodu. Wrocław lepiej odbiera wszelkie mniejszości
dzięki swojemu niesamowitemu melanżowi. Tam są Niemcy, Czesi, Ślązacy,
Ukraińcy, Litwini, Rosjanie. I właśnie przez to, że jest taka mieszanka, to
wszyscy są bardzo otwarci i tam po prostu słucha się wszystkiego. Dla mnie
ogromnym zaskoczeniem było, że katolicy przychodzą do cerkwi prawosławnej albo
że moja koleżanka katoliczka śpiewa w chórze żydowskim. Najpierw było to dla
mnie niesamowite, a teraz to coś normalnego

XIV Muzyczne Dialogi nad Bugiem- 7-8 sierpnia 2004

[h.olender]

Program imprezy:

sobota, 7 sierpnia
16.00 - zespół Mielniczanki z Mielnika
16.30 - Małe Podlasie z Siemiatycz
17.15 - oficjalne powitanie gości
17.30 - zespół ukraiński Waliszowianie
18.30 - zespół Pałac z Mińska na Białorusi
19.30 - zespół żydowski Jarema z Krakowa
20.30 - Helena Rutkowska z zespołem cygańskim
21.30 - zespół Czeremszyna
w przerwie koncertu ok. 22.30 - pokaz sztucznych ogni
22.45 - niespodzianka
zabawa do białego rana

niedziela, 8 sierpnia
15.00 - litewska kapela ludowa z Puńska Klumpe
16.00 - zespół Kuranty z Bielska Podlaskiego
17.00 - zespół białoruski Łuczyna
18.00 - Bałałajka z Białegostoku
19.00 - zespół Dzikie Pola
20.00 - zespół Krywań
zabawa taneczna

Imprezy towarzyszące: kiermasz wydawnictw książkowych i muzycznych z udziałem
autorów, prezentacja twórczości ludowej z udziałem twórców, atrakcje dla dzieci

Organizatorzy: wójt gminy Mielnik, Zarząd Główny Białoruskiego Towarzystwa
Społeczno-Kulturalnego w Polsce, Gminny Ośrodek Kultury w Mielniku

Dialogi Muzyczne organizowane są przy pomocy finansowej Ministerstwa Kultury RP
oraz Podlaskiego Urzędu Marszałkowskiego w Białymstoku

(Głos Siemiatycz, wydanie internetowe z 28 lipca 2004 r.)

box.zetobi.com.pl/glos_siemiatycz/kultur.html

Kazimierz nad Bugiem

[przemysz]

Mielnik ma szansę stać się podlaskim centrum artystycznym
Kazimierz nad Bugiem
W prawie każdym zakątku Polski można natrafić na małe miasteczka, które
swoim nierzadko wiejskim urokiem oraz malowniczym położeniem przyciągają
turystów z dużych miast. Ich klimat doceniają aktorzy, artyści plastycy oraz
ludzie chcący znaleźć spokój i natchnienie do działań twórczych.
Takim magicznym zakątkiem już od kilku lat staje się właśnie Mielnik położony
tuż nad Bugiem na samym krańcu województwa podlaskiego. To właśnie tutaj coraz
częściej przyjeżdżają polscy artyści. Zdarza się, że część z nich zafascynowana
urokiem mielnickiej ziemi buduje tu swoje domki letniskowe lub nabywa wśród
miejscowych stare wiejskie chałupy będące odskocznią od zgiełku zatłoczonych
miast. Są również tacy, którzy zjeżdżają na stałe do Mielnika aby zamieszkać
wśród lokalnej społeczności i podziwiać piękno nadbużańskiej ziemi.
Sztuka blisko natury
Jacek Brick warszawski aktor teatralny i telewizyjny będący obecnie na
emeryturze z ziemią mielnicką związany jest od kilkudziesięciu lat. Mielnik i
okolice odwiedzał od zawsze wraz z rodziną kilka razy w roku. Przed kilkoma
laty postanowił wyprowadzić się z Warszawy i zamieszkać na stałe właśnie nad
samym Bugiem. Wspólnie Brick - owie zadecydowali, że w Mielniku otworzą
galerię malarstwa i rzeźby.
- Moja żona prowadziła galerię w Warszawie na starym mieście i ze
sztuką związana jest całe życie, ponieważ sama również maluje. Wcześniej
przyjeżdżaliśmy do jednej z miejscowości pod Mielnikiem, mieliśmy tutaj wiejski
domek. Jednak postanowiliśmy zamieszkać na dobre w Mielniku – tłumaczy Brick.
Początki nie były łatwe. Zakupiony przez Brick – ów od gminy budynek po starej
synagodze był w bardzo złym stanie technicznym i wymagał kapitalnego remontu.
- To były olbrzymie nakłady. W zasadzie musieliśmy wewnątrz wszystko
przebudować i wyremontować. Pamiętam, że w miejscu gdzie jest obecnie
pomieszczenie główne galerii przed remontem była kałuża wody – wspomina dziś
Brick.
W ciągu dwóch lat obiekt, który wcześniej był kompletną ruiną nabrał
nowego kształtu i w znacznym stopniu wzbogacił drewnianą architekturę Placu
Kościuszki w Mielniku. Tak powstała galeria „Vava”, która obecnie jest
największą atrakcją turystyczną tego niespełna tysięcznego miasteczka. Mało kto
dzisiaj z Białegostoku, Siemiatycz czy innych podlaskich miast wie, że aby
obejrzeć obrazy Kantora, Nowosielskiego czy Musiałowicza trzeba jechać aż do
Muzeum Narodowego w Warszawie czy Wrocławiu. To właśnie tutaj w galerii „Vava”
zbiory z kolekcji Wiesławy Bloch – Brick, żony aktora, oraz dzieła wypożyczane
do ekspozycji przez zaprzyjaźnionych artystów można bezpłatnie obejrzeć w
Mielniku.
- Obecnie zainteresowani i turyści mają możliwość obcowania z
malarstwem najbardziej znanych polskich malarzy średniego pokolenia takich jak
np. Musiałowicz. Nasza galeria nie zajmuje się działalnością typowo komercyjną.
Jednak mamy również problemy. Budynek jest dosyć duży i ponosimy ogromne koszty
związane z ogrzaniem i utrzymaniem – zapewnia Brick.
Właściciel galerii nie są nastawieni na sukces finansowy. Część środków
potrzebnych do utrzymania obiektu pozyskują ze składek członkowskich
Nadbużańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych. Instytucja została
powołana przez Wiesławę Bloch – Brick, która założyła galerię. Oprócz galerii
małżeństwo zajmuje się prowadzeniem warsztatów plastycznych dla uczniów
miejscowej podstawówki i gimnazjum. Współpracują również ze środowiskami
artystycznymi z całej prawie Europy. Niewykluczone, że w przyszłości do
Mielnika na plenery malarskie będą przyjeżdżać najbardziej znani artyści z
Polski i nie tylko.
W zeszłym roku galerię VaVa odwiedziło blisko tysiąc osób. Zdarza się, że
przyjeżdżają zainteresowani z całego świata.
Aktorzy wypoczywają
Obecnie większość starych wiejskich, niezamieszkałych domów na terenie Mielnika
i okolic została wykupiona i odremontowana przez mieszkańców Warszawy, Łodzi
czy np. Lublina, którzy poszukują w nadbużańskiej ziemi spokoju oraz miejsca
gdzie mogą wypocząć. Na terenie gminy swoje wiejskie chatki ma już Marta
Ławińska, znana z filmu Sami Swoi, oraz kilku aktorów związanych z
serialem „Klan” i „Złotopolscy”. Artyści, spędzający wakacje w Mielniku często
żartują, że w sezonie letnim na terenie miasta można otworzyć mały teatr,
ponieważ na ulicach można spotkać najbardziej znanych aktorów telewizyjnych i
filmowych.
- Kiedyś to w Mielniku wszyscy wszystkich znali. Teraz jest tak, że w sezonie
wakacyjnym widzi się znanych aktorów i artystów i to już nikogo nie dziwi.
Mieszkańcy z wynajmu kwater mają w sezonie spory dochód – tłumaczyła
sprzedawczyni w jednym z mielnickich sklepów spożywczych .
- Szczególnie sporo aktorów posiada domki wiejskie w okolicach Wajkowa,
małej miejscowości niedaleko Mielnika. Ktoś kiedyś powiedział z przyjezdnych,
że to taki Kazimierz nad Bugiem. Coś w tym widocznie jest – powiedział
warszawski aktor Jacek Brick.
Miasto się zmienia
Jednak z dzisiejszego Mielnika młodzi mieszkańcy wyjeżdżają do dużych ośrodków
miejskich w poszukiwaniu pracy. Natomiast z tych samych dużych miast takich jak
Warszawa do tego małego miasteczka wracają w poszukiwaniu spokoju zmęczeni
hałasem dużych aglomeracji artyści i emerytowani naukowcy.
- Dziś Mielnik bardzo się zmienia. Młodzi ludzie z barku pracy opuszczają
miasteczko, ponieważ nie ma tutaj pracy. Ci którzy mają jakieś domki wiejskie
to remontują je do celów agroturystycznych lub sprzedają warszawiakom –
powiedział Wiktor Dacewicz, pracownik Gminnego Ośrodka Kultury w Mielniku.
Stary bruk władze miasta w ciągu kilku lat zamieniły na nowy asfalt oraz kostkę
brukową. Co nie zawsze podoba się turystom, którzy poszukują w Mielniku
wiejskich widoków.
- Miejscowi się cieszą, że mogą w końcu spacerować po równych, wyremontowanych
chodnikach. Natomiast przyjezdnym nie zawsze się podoba. Obecnie w Mielniku już
nie można kupić domku wiejskiego, ponieważ wszystkie już w ciągu ostatnich
kilku lat zostały sprzedane. Bywa nawet tak, że ludzie kupują działki w
Mielniku a stare wiejskie chałupy kupują gdzieś indziej i stawiają w
miasteczku – tłumaczył Dacewicz.
Przemysław Golański Gazeta Współczesna, dodatek o powiecie siemiatyckim

Mielnik - muzyczna wieża Babel

[h.olender]

Leniwie płynący Bug w promieniach zachodzącego słońca, spotkania przyjaciół, a
przede wszystkim wspaniały muzyczny dialog kultur i narodów na scenie
amfiteatru Topolina. Nic dziwnego, że w miniony weekend Mielnik przeżywał
prawdziwe oblężenie.
Kiedyś to urocze miasteczko, położone na południowym krańcu Podlasia,
zamieszkiwała ludność wielu kultur. Dziś tę etniczną i wyznaniową mozaikę
odwzorowuje muzyka. Raz do roku za sprawą Litwinów, Żydów, Romów, Białorusinów,
Ukraińców - Mielnik zamienia się w istną muzyczną wieżę Babel. Bo i zespoły,
które grają na Muzycznych Dialogach, są różnorakie. Inne nie tylko ze względu
na język, w którym śpiewają, ale przede wszystkim muzykę i sposób podejścia do
muzycznej tradycji.
Ale właśnie ten muzyczny miszmasz jest siłą brzmiącej nad Bugiem muzyki.
Wystarczyło tylko popatrzeć na goszczącą w Mielniku publikę. Starsi - rozłożeni
na kocykach pod sceną - z nostalgią przysłuchiwali się dawnym polskim,
ukraińskim i białoruskim pieśniom w tradycyjnych, chóralnych opracowaniach
(Mielniczanki z Mielnika, Kuranty z Bielska Podlaskiego, Waliszowianie z
Waliszowa). Młodszym nogi rwały się do tańca w rytm białoruskich pieśni w
rockowych opracowaniach (Pałac), tanecznych, pobrzękujących cekinami i strunami
gitary pieśni romskich (Helena Rutkowska z zespołem) oraz muzyki niczym z
dawnej żydowskiej karczmy (Jarehma).
Prawdziwy szał ogarnął jednak publiczność, gdy na scenie pojawiła się długo
oczekiwana Czeremszyna z Todarem. Wspólnym śpiewom pod sceną w takt znanych
melodii i dzikim tańcom nie było końca.
A komu mało było muzycznych wrażeń, mógł oczy nacieszyć widokami sennego Bugu,
siedząc nad brzegiem lub płynąc statkiem. Z tej ostatniej możliwości skorzystał
w sobotę m.in. minister spraw zagraniznych Włodzimierz Cimoszewicz.
Gdy zamykaliśmy to wydanie "Gazety", Muzyczne Dialogi nad Bugiem jeszcze
trwały. Miały tam jeszcze wystąpić m.in. litewska kapela Klumpe z Puńska,
zespół białoruski Łuczyna i Krywań.

(Aneta Dzienis, Gazeta Wyborcza, 9 sierpnia 2004 r.)

miasta.gazeta.pl/bialystok/1,35235,2218735.html

[andrijko]

A może swoje wrażenia opisałby ktoś kto tam był i widział na własne oczy te
przecudowne zjawisko ? Ja osobiście już dawno nie byłem w Mielniku. CO do
Spotkań mogę tylko wyrazić swoją opinię, że wbrew zapewnieniom pana
Syczewskiego nie były to prezentacje mniejszości narodowych tylko - w
większości - prezentacje zespołów polskich wykonujących muzykę etniczną
sąsiadów. Pani Helena Rutkowska jest np. Ukrainką z Kijowa mieszkającą w
Białymstoku - a nie Cyganką, Czeremszyna też nie jest reprezentantem żadnej
mniejszości, zespoły wykonujące folk ukraiński także z reguły były złożone z
Polaków. To samo z muzyką żydowską. Nie umniejsza to oczywiście rangi imprezy -
cenna inicjatywa tak czy siak promująca dawną wielokulturowość
Rzeczypospolitej. Ale prezentacje mniejszosci to to nie są. Nie oszukujmy
widzów, często przekonanych że mają do czynienia z właściwymi przedstawicielami
innych narodów. Myślę że przejęcie przez P. Syczewskiego i jego Białorsuskie
Stowarzyszenie organizacji Dialogów jest próbą podejścia do organizacji
festiwalu mniejszości w Polsce przez firmę Syczewskiego. Wiadomo - na takie coś
Unia da wielką kasę przy której Dialogi się nie umywają. Tyko że tam trzeba
byłoby już zorganizować i zaprosić do współpracy organizacje i zespoły naprawdę
reprezentujące mniejszości. Czy to się uda Syczewskiemu ? Zobaczamy. Obecność
znanego "miłośnika" kultury Wschodu - Cimoszewicza na wszelkich imprezach
Syczewskiego, w tym i na Dialogach świadczy o tym, że Syczewski spróbuje
przejąć kierownictwo nad mniejszościami w Polsce - i kasę - już wkrótce.
Ciekawe tylko czy inne mniejszości na to pójdą.

[h.olender]

Na Muzycznych Dialogach w Mielniku nigdy jeszcze nie bylem. Wkrotce wracam do
Polski, wiec moze sie wybiore w przyszlym roku. Program imprezy i relacje
prasowe na jej temat wygladaja bardzo zachecajaco. Ciesze sie, ze w powiecie
siemiatyckim odbywa sie tego typu "festiwal", stanowiacy duze wydarzenie
kulturalne. Jak rozumiem, Twoj sceptyczny stosunek do tej imprezy wynika w
duzej mierze z tego, ze jednym z glownych organizatorow Dialogow jest
Bialoruskie Towarzystwo Spoleczno-Kulturalne. I to Cie glownie, jako Ukrainca,
boli. Takie przynajmniej odnosze wrazenie. Przypisywanie organizatorom
festiwalu zlych intencji, ze chca sie tylko "nachapac" kasy z Unii Europejskiej
jest chyba nieporozumieniem. Byla to juz XIV edycja tego festiwalu, a wiec
pomysl narodzil sie jeszcze wtedy, kiedy nikt na powaznie o naszym czlonkostwie
w UE i ew. profitach z tym zwiazanych nawet nie myslal. Nie bardzo tez rozumiem
Twoja uwage na temat obecnosci na tej imprezie ministra Cimoszewicza. Nalezy
sie z tego tylko cieszyc. Obecnosc ministra spraw zagranicznych podnosi range i
uswietnia kazda tego typu impreze. Z tego co zauwazylem, minister Cimoszewicz
bywa tez na innych imprezach na Podlasiu, takze o charakterze religijnym.
Widzialem go np. w telewizyjnej transmisji z uroczystosci w ramach Swieta
Przemienienia Panskiego na Grabarce (2001). Twierdzenie, ze Syczewski
zamierza "przejac kierownictwo nad mniejszosciami narodowymi" w Polsce, nie
brzmi dla mnie zbyt przekonujaco. Nie sadze, aby inne mniejszosci na to sie
zgodzily. Mielnik jest zas otwarty takze na inne mniejszosci. Z tego co wiem,
odbywaly sie tam imprezy w ramach ukrainskiego festiwalu "Podlaska Jesien".
Niezbyt trafiony jest tez chyba zarzut, ze na festiwalu nie
wystepuja "autentyczni" przedstawiciele kultury mniejszosci narodowych. Tacy
tez sie tam na pewno pojawiaja. Z drugiej strony, nalezy sie chyba tylko
cieszyc, kiedy muzyka bialoruska, ukrainska czy zydowska jest wykonywana takze
przez Polakow. Swiadczy to tylko o jej sile i atrakcyjnosci. Nie chodzi chyba o
to, aby organizowac jakis festiwal folkolorystyczny kapel ludowch.

[andrijko]

No cóż - z daleka, szczególnie osobie stojącej "obok" a nie "w" sytuacja może
się wydawać zachęcająco i atrakcyjnie. Ja osobiście bywałem na ddawnych
Mielnikach i syczewskich. Niejako siedzę w problematyce mniejszościowej na co
dzień i stąd mój odmienny od twojego punkt widzenia. Jeżeli tu przyjedziesz i
głębiej zaineresujesz się problematyką podlaskich mniejszości to myślę, ze
troche zmieniesz zdanie. Chociaż oczywiście nie musisz w to wszystko wnikać. Co
do Syczewskiego - moja opinia może być - i jest subiektywna. W dodatku - z
punktu widzenia podlaskiego Ukraińca. Ale prasa białoruska, radio i środowiska
białoruskie na Podlasiu o tym wspaniałym organizatorze, polityku, działaczu
społecznym mają zdanie o wiele bardziej krytyczne niż ja. Przypomnę choćby jego
pochwałę Białorusi łukaszenkowskiej na zjeździe Białorusinów świata w Mińsku.
Ale jak się takimi drobnostkami nie przejmować - to żeczywiście można uznać że
Ukrainiec czepia się Białorusinó - wiecznie pokrzywdzonych, biednych,
rusyfikowanych itd. Rzeczywiście - z daleka obraz jest bardziej czarnobiały niż
na miejscu. Pozdrawiam jednak sąsiadzie - z sąsiedniej wsi

[h.olender]

Nie oceniam Dialogów przez pryzmat osoby pana Syczewskiego, do którego nie mam
uprzedzeń, gdyż jego działalność jest mi w ogóle mało znana. Wypowiedź sprzed
kilku lat na Białorusi pamiętam, była mocno nagłośniona w prasie centralnej.
Syczewski zapłacił za nią dość wysoką cenę polityczną, stracił miejsce w
parlamencie. Nie widzę jednak powodu, aby łączyć te dwie sprawy. Muzyczne
Dialogi nad Bugiem są w końcu imprezą o charakterze kulturalnym, a nie
politycznym. I jeśli w tym przypadku pan Syczewski robi coś ciekawego i
pożytecznego dla regionu, a także dla mniejszości narodowych, to chyba dobrze i
można go za to pochwalić. Poza tym nasi działacze polonijni za granicą też
bywają osobami kontrowersyjnymi. Wystarczy tutaj wspomnieć postać Edwarda
Moskala, prezesa Kongresu Polonii Amerykańskiej, znanego głównie ze swoich
antysemickich wypowiedzi, traktowanego przez wielu w USA jako persona non
grata.

Poza tym nic też nie stoi na przeszkodzie, aby jakiś "konkurencyjny" festiwal
zorganizował np. Związek Ukraińców Podlasia. W Hajnówce mamy aż dwa
międzynarodowe festiwale chórów cekiewnych. Co zresztą nie jest raczej
najlepszym pomysłem. W jedności siła. Nie wiem, czy w przypadku Dialogów nie
było prób aktywnego włączenia - w charakterze współorganizatorów - innych
organizacji mniejszościowych. Czy się ktoś w tej sprawie do BTSK zwracał?
Jeżeli tak było i taka oferta współpracy została przez pana Syczewskiego
odrzucona, to byłbym skłonny przyznać Ci rację. A jeżeli nie, to formułowanie
jakichś zarzutów i przypisywanie złych intencji komuś, kto stara się coś
ciekawego na ziemi podlaskiej organizować, jest dla mnie mało zrozumiałe. No
ale rzeczywiście nie "siedzę" w tematyce mniejszości narodowych na Podlasiu.
Odnoszę tylko wrażenie, że jest tam między nimi dość niezdrowa konkurencja
zamiast współpracy. Spowodowana zapewne rywalizacją o dostęp do ograniczonych
środków finansowych z budżetu państwa przeznaczonych na działalność organizacji
mniejszościowych. Takie jest moje subiektywne spojrzenie na te sprawy, z punktu
widzenia postronnego obserwatora z zewnątrz.

P.S. Z jakiej miejscowości pochodzisz, sąsiedzie?
Pozdrawiam

[andrijko]

Oczywiście w sytuacji, kiedy na Podlasiu niewiele się dzieje a wspieranie
mniejszcozści i wielokulturowość regionu pozostają pustym sloganem władz, każda
inicjatywa kulturalna powinna spotykać się z aprobatą. I myślę, że bardzo
dobrze się dzieje jeśli działacze potrafią się dostosować od sytuacji - czyli
np wejścia do UE i organizować środki na różne imprezy. Nie powinno to jednak
odbywać kosztem sąsiadów i współbraci, tak jakw przypadku Mielnika i Dialogów.
Inicjatorami tej imprezy były osoby związane ze środowiskiem ukraińskim
Podlasia. I przez wiele lat impreza była organizowana przez zwiazek Ukraińców
Podlasia wraz z gminą Mielnik. BTSK i pan Syczewski w dosyć nieładny sposób ten
stan zmienili - i tylko forma "przejęcia" mi się niepodoba. Na pewno nie było
tam zadnych propozycji. Raczej tradycyjnie dziaąnia zakulisowe - jak i w
przypadku paru innych przedsięwzięć. Z tego co wiem, takie nieczyste zagrania
ze strony tej osoby zdarzają sie cały casz. Ale cóż - to w wiekszosci problem
środowiska białoruskiego. Moim zdnaiem - ale to już moja prywatna opinia -
dobrze się stało że muzyczne dialogi polsko - ukraińskie zostały przeniesione
do Czeremchy - czeremcha.harazd.net/ Tam przynajmniej język ukraiński
jest wciąż zrozumiały i używany. Tak jak piosenka ukraińska. W Mielniku
odbywają się już właściwie rozrywkowe festyny. I ten stan chyba bardziej
odpowiada miejscowym mieszkańcom - bardzo już spolonizowanym językowo - oraz
turystom. Przyjeżdża tu po prostu inna publiczność, dla której wymieszanie w
jednym występie białoruskiego i cygańskiego disco polo, ukraińskiego folku i
występów murzyńskich itp jest bardziej strawne - szczególnie do grilla i piwka.
A co do pana SYczewskiego - to nie stracił mandatu posła - po prostu nie został
wystawiony w następnych wyborach. I tak posłem został na doczepkę do listy - bo
nie miał wystarczającej ilości głosów. Teraz na otarcie łez - jest członkiem
zarządu województwa odpowiedzialnym za kulturę. Zgadnij na jakie imprezy nie
brakuję w tej kadencji kasy. Źli białorusini - czyli nie członkowie BTSK mają
przerąbane. Ale to już koniec kadencji i długiej kariery tego pana.
Jak przyjedziesz na miejsce to sam się przekonasz.
PS Jestem ze wsi obok o takim samym 1 członie nazwy a drugi jest trochę
mniejszy od twojego drugiego - taka mała łamigłówka
Ad

[h.olender]

Jesli bylo tak jak piszesz, ze inicjatorem Muzycznych Dialogow nad Bugiem byl
Zwiazek Ukraincow Podlasia, to latwiej mi zrozumiec Twoj niechetny stosunek do
obecnych organizatorow. Jet to poniekad naturalna ludzka reakcja. Troche sie
jednak dziwie, ze ZUP dal sie tak latwo wykolegowac z tej imprezy...

Co do mandatu poselskiego pana Syczewskiego, to wlasnie to mialem na mysli. Po
tej wpadce na Bialorusi SLD nie chcial go juz wystawiac na swojej liscie w
nastepnych wyborach. Z tego co pamietam, startowal w wyborach do Senatu, gdzie
o miejsce w parlamencie jest znacznie trudniej. No i w tych wyborach polegl.

P.S. Chyba rozszyfrowalem Twoja lamiglowke, tyle ze Czarna Wielka nie jest
akurat moja rodzinna wioska. Pochodzili stamtad zas moi rodzice. Mam tam tez
wujka, stryjecznych braci i siostry itd. Krotko mowiac, prawie cala rodzine :-)
Z tej wioski wywodzi sie takze moj szwagier, obecnie mieszkaniec Bielska
Podlaskiego, zdaje sie, ze tak jak i Ty. W Czarnej Wielkiej bywalem glownie z
okazji letnich odpustow. Trzeba przyznac, ze do dzis zachowala sie tam gwara
ukrainska. Ale chyba malo kto uwaza sie tam za Ukrainca.

[andrijko]

Co do wykolegowania ZUP-u z Dialogów - jest to organizacja o wiele mniejsza i o
krótszym stażu niż BTSK. Stąd naturalnie słabsza i nie dysponująca takim
potencjałem. Ale wystarczy spojżeć na historię - od II wojny BTSK było
wspierane przez Państwo Polskie finansowo i organizacyjnie. Dochodziło do
odgórnego zakładania zespółów białoruskich przez aktywistów z Warszawy a także
namawiania rodziców do posyłąnia dzieci na naukę białoruskiego przez Polaków.
Takie były nakazy odgórne. Po zmianach ustrojowych BTSK była i jest jedyną
organizacją mniejszcości w Polsce która zachowała starą nazwę, układ i ludzi.
To też coś pokazuje. Co do ruchu ukraińskiego było wręcz odwrotnie.
Administracyjnie kasowano wszelkie jego przejawy. Np zespół z Kleszczel, który
wykrał przegląd teatrów ukraińskich w latach 50 czy 60 nie mógł otrzymać
nagrody ponieważ partia wiedziała lepiej, że a Podlasiu nie ma Ukraińców, więc
nie mogą być nagradzani. I wiele innych kwiatków z zego okresu. O historii
ruchu białoruskiego mozesz przeczytać na stronach Niwy, Czasopisu czy
Kamunikatu a ukraińskiego na free.ngo.pl/nadbuhom Ale z tego co widzęto trochę
tam i tak szperasz.
Jeżeli chodzi o Czarną - to nie jestem z WIelkiej tylko Średniej. I nie ja
tylko mój ojciec. Ale to kilka kilometrów od Wielkiej. A mieszkam w
Białymstoku, ale w okolicach Bielska bywam często z powodów rodzinnych.
W Czarnej Wielkiej byłem tylko przejazdem, ale chciałbym tam się wybrać kiedyś
przy okazji wyjazdu do swojej Czarnej. Z Tlasu gwar wynika że jest tam używana
gwara ukraińska mazurząca - chciałbym jej posłuchać puki jeszcze nie zginęła z
zalewie tolerancji i wielokulturowości. W mojej Czarnej już od dawna mówi się
tylko po polsku, zostały tylko pewne wyrazy ruskie w gwarze mazurzącej
polskiej. NAwet najstarsi ludzie mówią tam po polsku z mazurzeniem, no chyba że
od świeta po rosyjsku jako "lepszym" języku. W Wielgiej Czarnie - jak to się
mówi, było kilka imprez ukraińskich ale jakoś się nie wybrałem. Co do
świadomości narodowej - to raczej ciężko do niej przekonywać ludzi starszych i
często niewykształconych. A tacy najczęściej mieszkają na wsi. Dla nich pojęcie
naród, historia, język czy świadomość są poprostu niezrozumiałe. Ja nawet w
swojej rodzinie nie staram się przekonywać babć czy ciotek. Dla nich ojczyzną
jest parafia i obszar gdzie można było dojechac koniem. Dla mnie - i ciebie -
ta parafia jest trochę szersza. I stąd innepatrzenie na historię i to wszystko
co nas odróżnia od innych.

Pozdrawiam

[h.olender]

Pewnie masz rację, że Czeremcha jest lepszym miejscem na przegląd muzyki
ukraińskiej. Tam jeszcze "po swojomu howorat". W powiecie siemiatyckim gwara
przetrwała tylko w niektórych wioskach, a i to w mocno już zdeformowanej
postaci. Jak mówią tutejsi "ni to polski, ni to ruski, czort wie jaki".
Wspomniałeś coś o mazurzeniu... Taka pewnie właśnie jest ta wioskowa gwara
przejściowa, z silnymi naleciałościami z języków sąsiednich plemion. O
zachowanie czystej gwary białoruskiej czy ukraińskiej pewnie było łatwiej w
czasach, kiedy nie było jeszcze telewizji. Dzięki niej "parafia" dzisiejszego
chłopa z Czarnej Wielkiej czy Czarnej Średniej nie kończy się wcale na
opłotkach gminy czy powiatu. Chociaż moi rodzice nie byli nigdy za granicą. W
przypadku mojej mamy najbardziej odległą wyprawą była chyba podróż do Twojego
Wielkiego Miasta Białystok :-)

P.S. Myślałem, że mieszkasz w Bielsku, bo - jak przypuszczam - jesteś
webmajsterem wydawanego tam pisma ukraińskiego "Nad Buhom i Narwoju". Ale
oczywiście nie trzeba tego wcale robić z Bielska Podlaskiego. Internet nie zna
przecież granic :-)

Pozdrawiam

[andrijko]

Tak - niestety miasteczka typu Siemiatycze wytwarzają specyficzna kulturę -
narodowo - katolicką, wg schematu kresowego. Nie ma tu miejsca na ruskość. Stąd
i największa asymilacja w Siemiatyczach i okolicach. O wiele lepiej jest w
Bielsku i paie do Hajnówki. W Bielsku urzędowym jezykiem jest gwara ukraińska
okolicznych wsi - nikt nie pyta przy tym o ustawę o mniejszościach czy inne
regulacje. Kto chce mówi po swojemu albo po polsku. Ideologia dosięga życia
codzoiennego. Coś takiego nie jest możliwe w ślacheckich Siemiatzcyach i
ssiednich spolonizowanzch gminach. Ale z drugiej strony tracąc własną kulturę
ci ludzie już nic ciekawego nie mają do zaoferowania. Są biedni finansowo i
kulturowo. Jak słyszę o wieloklturowości rgionu i porównuję to ze swoimi
podsiematyckimi wsiami to łza się w oku kręci. Taki los słabych. A mazurzenie -
jest to cecha gwar polskich od Mazur - zgeranizowanych przez silniejsze
kulturowo Niemcy, poprzez Mazowsze po górali. A w gwarach ukraińskich przejawia
się to wymową typu saka zamiast szapka, coho choces zamiast czoho choczesz itp.
Tak chyba jest w Czarnej Wielkiej. I paru innych wsiach. Np słyszałem że w
Makarkach zamrł już ostatni użytkownik gwary ukraińskiej. Trochę to smutne -
ale bez radia i telewizji jest sie zdanym na łaskę większości - a ta jak pewnie
wiesz - nie przepada za "ruskimi".
Ps. Webmasterowaniem zajmuję sie ochotniczo i nieprofesjonalnie. Ale lepiej
tak niz zeby wcale głos Ukraińcó Podlasia nie był słyszalny. Wystarczy że nas
nie było kilkadziesiąt lat. teraz trzeba nadrabiać. Dzięki temu możemy gadać o
kilka tys km mimo że pochodzimy ze wsi odległych o 5 km. Nieźle siępokręciło.
Moze kiedyś się spotkamy live ?
AD

[h.olender]

Z tym "mazurzeniem" w Czarnej Wielkiej to chyba niezupełnie racja. Choć
oczywiście mogę się mylić. Nie byłem w Czarnej już kilka lat. Wtedy jednak
mówiono tam raczej bez mazurzenia: np. "czoho choczesz" a nie "coho choces". Z
taką "mazurską" wymową w ogóle tam się nigdy nie spotkałem.

Okazja do spotkania w realu pewnie się nadarzy. Już w tym miesiącu wracam do
Polski. Jestem mieszkańcem Warszawy, ale w Białymstoku też czasami bywam. Mam
tam bliską rodzinę - ciotkę, a także kolegę z liceum (wspominany na tym forum
Alek Sosna), którego też kilka razy odwiedzałem w Białym. Zarówno ciotka, jak i
Alek S. mieszkają na ulicy Waszyngtona.

Serdecznie pozdrawiam

[andrijko]

Jak już pisałem - w czarnej WIelkiej byłem tylko przejazdem. Były tam koncerty
zespołów ukraińskich parę lat temu ale jakoś się nie wybrałem. A byłaby to
napewno okazja do posłuchania miejscowej gwary a być może porozmawiania i
poszukania krewnych w sąsiednich wioskach. O mazurzeniu czytałem w Atlasie Gwar
Wschodniosłowiańskich - na Nadbuhom w mapce Polasia są zamieszczone opisy wsi z
Atlasu i próbki niektórych gwar w mp3. Z Czarnej i innych maurzących wsi akurat
nic nie mam - niestety. Podobna gwara jest w Maleszach koło Bielska i paru
innych wsiach. Niestety reporterzy radiowi omijają te miejscowości i nie ma jak
w audycjach mniejszościowych posłuchać tych gwar. Ale może ktoś tam jesze
zawita.
Jak będziesz na Podlasiu daj znać na priva - w końcu warto się trzymać
patriotycznie Małej Ojczyzny
Pozdrawiam

[h.olender]

Andrijko,

Chętnie się z Tobą umówię na jakieś piwo, w Białymstoku albo w Warszawie.
Gdybyś był w stolicy to też daj znać. Wracam w połowie września.