Program WITAJ

[gesiek1]

Czy program WITAJ na Łużycach daje rezultaty ? Czy możliwe jest uratowanie
ginących europejskich języków np.serbołużyckiego,bretońskiego lub
irlandzkiego ? Podobno w Bretanii coś podobnego udało się.

[randybvain]

Chyba tak, Unia popiera takie inicjatywy. Odnowiono w ten sposób flamandzki,
kornijski i chyba ostatnio też mański (manx). Irlandzki nie zginie, skoro można
sobie posłuchać w sieci RTE po irlandzku non stop. Każdy etnolekt jest ważny,
każda gwara, ale ostatecznie musi istnieć wspólny urzedowy język. Ciekaw
jestem, jak przebiegnie dyferencjacja jezykowa w Polsce. Czy śląski polski
zostanie oficjalnie uznany za język, podobnie góralski czy kresowy polski.
Odnośnie tego ostatniego mały cytat:
"Przysłano komisję, która miała zbadać "inteligencję" burmistrza i kilku
innych, którzy podpadli. Trzech lwowiaków za stołem przykrytym suknem nie
zamierzało się jednak wyzłośliwiać. Kadr naprawdę brakowało. Zadawali
najprostsze pytania.
- Na czym się waży?
- No na kuchni - odparł Dietrich.
Lwowiacy jak jeden mąż opuścili głowy.
- No trudno. Odeślemy pana na naukę do Wrocławia.
Dietrich długo nie mógł zrozumieć, o co im chodzi. Znał po prostu śląski
polski, a nie kresowy polski. Waży się na kuchni. A jeśli im chodziło o wagę,
to na wadze się "wąży".
Andrzej Ziemiański "Legenda, czyli pijąc wódkę we Wrocławiu w 1999 roku" NF
11/20002.

[gesiek1]

randybvain napisał:

> Chyba tak, Unia popiera takie inicjatywy. Odnowiono w ten sposób flamandzki,
> kornijski i chyba ostatnio też mański (manx). Irlandzki nie zginie, skoro
można
>
> sobie posłuchać w sieci RTE po irlandzku non stop. Każdy etnolekt jest ważny,
> każda gwara, ale ostatecznie musi istnieć wspólny urzedowy język. Ciekaw
> jestem, jak przebiegnie dyferencjacja jezykowa w Polsce. Czy śląski polski
> zostanie oficjalnie uznany za język, podobnie góralski czy kresowy polski.
> Odnośnie tego ostatniego mały cytat:
> "Przysłano komisję, która miała zbadać "inteligencję" burmistrza i kilku
> innych, którzy podpadli. Trzech lwowiaków za stołem przykrytym suknem nie
> zamierzało się jednak wyzłośliwiać. Kadr naprawdę brakowało. Zadawali
> najprostsze pytania.
> - Na czym się waży?
> - No na kuchni - odparł Dietrich.
> Lwowiacy jak jeden mąż opuścili głowy.
> - No trudno. Odeślemy pana na naukę do Wrocławia.
> Dietrich długo nie mógł zrozumieć, o co im chodzi. Znał po prostu śląski
> polski, a nie kresowy polski. Waży się na kuchni. A jeśli im chodziło o wagę,
> to na wadze się "wąży".
> Andrzej Ziemiański "Legenda, czyli pijąc wódkę we Wrocławiu w 1999 roku" NF
> 11/20002.

Manx podobno wprowadzili do szkół.Kornwalijski się rozwija,(podobno)nie mówią
już nim tylko grupki zapaleńców.
Flamandzki był zagrożony ? Nie wiedziałem !
Ciekawe wieści o gaelickim irlandzkim zaczerpnęłem niegdyś z "Wyborczej".Przed
referendum "informowali",że Unia wogóle nie zagraża narodom,proszę spojrzeć,jak
rozwija się irlandzki.Po referendum nie musieli już wstawiać takich banialuków
i napisali(w artykule o wymierających językach),że celtyckim w Irlandii mówią
już szczątki i to pomimo nauki w szkołach.Podobnie źle jest chyba z gaelickim w
Szkocji.
Język norn z Szetlandów już chyba jest kaput na amen ? A z językami
retoromańskimi jak jest?Trzymają się?
A jak trzyma się plattdeutsch ?
W przypadku Łużyc nie pomaga nawet poparcie Unii.

[sztylet69]

Niestety, program WITAj jest wielka chala, nie przyniesie zadnych lub mierne
rezultaty. Propagandowo jest super rozdmuchany,to prawda. Bylem w paru
przedszkolach,gdzie wdraza sie ten program. I co z tego, kiedy te dzieci w domu
nie mowia po serbsku? Poza tym, liczba dzieci biorac udzial w projekcie jest
niewielka, a w ich domach nie mowi sie po serbsku. Niektore nauczycielki w
Witaj! nie znaja serbskiego, tzn znaja tylko pewne podstawy jezyka, a nauczyly
sie zeby nie byc na bezrobociu. Szkoda, program faktycznie wypalil w innych
krajach,ale na Dolnych Luzycach sytuacja jest taka,jakby te dzieci uczyly sie
laciny: w domu nikt nie mowi po serbsku. Jest tylko pare (mniej niz dziesiec)
rodzin na Dlnych Luzycach, ktore mowia w domu po serbsku-a i to sa rodziny
inteligenckie.
Poza tym, program jest niekonsekwentny: dziecko, nawet uczac sie luzyckich
piosenek w przedszkolu kiedy idzie do podstawowki, tam juz nie ma do czynienia z
luzyckim. I tak to sie konczy.

[gesiek1]

sztylet69 napisał:

> Niestety, program WITAj jest wielka chala, nie przyniesie zadnych lub mierne
> rezultaty. Propagandowo jest super rozdmuchany,to prawda. Bylem w paru
> przedszkolach,gdzie wdraza sie ten program. I co z tego, kiedy te dzieci w
domu
> nie mowia po serbsku? Poza tym, liczba dzieci biorac udzial w projekcie jest
> niewielka, a w ich domach nie mowi sie po serbsku. Niektore nauczycielki w
> Witaj! nie znaja serbskiego, tzn znaja tylko pewne podstawy jezyka, a nauczyly
> sie zeby nie byc na bezrobociu. Szkoda, program faktycznie wypalil w innych
> krajach,ale na Dolnych Luzycach sytuacja jest taka,jakby te dzieci uczyly sie
> laciny: w domu nikt nie mowi po serbsku. Jest tylko pare (mniej niz dziesiec)
> rodzin na Dlnych Luzycach, ktore mowia w domu po serbsku-a i to sa rodziny
> inteligenckie.
> Poza tym, program jest niekonsekwentny: dziecko, nawet uczac sie luzyckich
> piosenek w przedszkolu kiedy idzie do podstawowki, tam juz nie ma do
czynienia
> z
> luzyckim. I tak to sie konczy.

No,to po Łużyczanach

[sztylet69]

" No,to po Łużyczanach "

Uscislijmy: po Luzyczanach z Dolnych Luzyc. Gorne Luzyce jeszcze sie trzymaja,
kiepsko,ale jednak tam jezyk jest zywy-tylko w obrebie kilku wiosek w okolicy
Chroscicy i Panczyc-Kukowa (mozna sobie sprawdzic na mapie-Chrostwitz i
Panschwitz-Kuckau, niedaleko od Budziszyna).Tam w domu mowi sie po serbsku, wiec
i bez programu Witaj! dadza sobie rade. Po prostu, nic nie zastapi zywego
jezyka, mowionego w domu. Program Witaj! bylby dobry jako wspomaganie, ale sam
nie moze byc glowna podpora ochrony jezyka. Ta podpora jest rodzina, sasiedzi,
parafia.

Przynajmniej tyle, ze dolni Luzyczanie porzucaja jezyk z wlasnej woli, nikt ich
do tego nie zmusza. To jest ich wybor, wybieraja atrakcyjniejsza dla nich
kulture niemiecka. Moze gdyby Polska byla krajem stojacym wyzej
cywilizacyjnie,np tak jak dla mniejszosci dunskiej w Niemczech jest Dania, to
moze (z naciskiem na "moze") Polska bylaby atrakcyjna dla Luzyczan i mieliby
motywacje zachowac swoj jezyk.

A moja rada, pochodzaca z obserwacji i praktyki, jest taka: ludzie, robcie z
nimi interesy! Jeden Serb ma biuro podrozy w Budziszynie,i facet nawet je opisal
po serbsku i mowi po serbsku,nawiazal swietne kontakty z partnerem handlowym w
Polsce. I obaj nie musza sie kontaktowac po niemiecku! Ze wspolpracy,z tego co
wiem, sa zadowoleni. A jak nie robicie tam interesow, to uwiedzcie jakas
Luzyczanke/Luzycanina [to do forumowiczek] i
reslawizujcie,reslawizujcie,reslawizujcie... )

[andrijko]

Podobnie jest na Podlasiu - uczy się białoruskiego i ukraińskiego w szkołach, a
rodzice, nawet rozmawiający między sobą w tych językach do dziecka mówią po
polsku. Nawet babce ledwo umiejące wysledzikować coś po polskiemu konsekwętnie
polonizują swoje wnuki. W językach narodowych rozmawia tylko inteligencja a
wsie w 100 % ukraińskie czy białoruskie same się polonizują. Inteligencja
wyjeżdża do miast i stolycy i też się polonizuje. Podobnie jak u Serbów. Z
drugiej strony chętnie nawiązał bym kontakt z Serołużyczanami i porównał
sytuacje. Jeżeli sztylecie69 masz jakieś namiary był bym wdzięczny. O problmach
Polasia ukraińskojęzycznego = free.ngo.pl/nadbuhom

[sztylet69]

Fajnie,ze to Ciebie zainteresowalo..
Wszelkie linki,adresy, numery faxu i telefonow znajdziesz pod adresem
www.sorben.de/diversa/AdrUbersicht.html
Ale pamietaj,ze nie ma praktycznie stron luzyckich robionych przez prywatnych
ludzi, tylko urzedowe i zwiazane z instytucjami. Tam bedzie duzo propagandy, jak
to dzialaja, w koncu na to dostaja dotacje. Wiec musza udowadniac,ze cos robia.

Aha, no polecalbym sie wstrzymac z mailami "wojowniczymi", typu "do braci
Serboluzyczan", czy "trzymajcie sie, bracia" itp. Takich maili z Polski
przychodzi wciaz wiele do Domowiny, sa one kasowane i zostawiane bez odpowiedzi.
Jesli chcesz dowiedziec sie wiecej o nauce jezyka serbskiego w szkolach i
przedszkolach (mimo propagandy), to uderz do zrodel:

Projekt Witaj!
www.witaj.de

[po luzycku szkola to sula a szkolnictwo to kublanje]
Sprawa jest tylko taka, ze prawdy dowiesz sie jak tam pojedziesz i pobedziesz w
terenie. Bazujac tylko na danych z Domowiny bedziesz mial nieco znieksztalcony
obraz rzeczywistosci.
Wszelkie inne informacje uzyskasz w Serbskiej Kulturnej Informacji
www.sorben.com/ski/
Strona jest nedzna, ale polecam Ci pisanie do nich mailem. Dzialaja w miare
dobrze, wszystko wyjasniaja o co zapytasz.Sa w porzadku. Jesli chcesz np
broszury o Serbach, o swietach i obrzedach (takie standartowe broszury
reklamowe)-to napisz, zeby Ci przyslali poczta. To jest ich statutowa
dzialanosc. Mozesz przy okazji poprosic o jakis numer Nowego Casnika, to ci
wloza do koperty )

[ignorant11]

Sława!

Panowie spoko!

Pozdrawiam i zapraszam na:
Forum Słowiańskie
nakarm dziecko, kliknij w pajacyka TERAZ:
www.pajacyk.pl
Ignorant
+++

[andrijko]

Witam ponownie. Przez dłuższy okres nie mogłem się zabrać do odpowiedzi, ale
cały czas chodziło mi to po głowie. Na wstępie: czy mógłbyś mi przesłać
podręcznik serbsiego w pdf, który reklamowałeś na innym poście na -
[e-mail] Prosząc o adresy email miałem na myśli raczej jakiś twoich
znajomych, konkretne osoby. Widzę, ze masz z nimi żywe kontakty, a zawsze
inaczej rozmawia się z osobą "poleconą". Co do wojowniczych majli - to nie
grozi. Sam jestem członkiem mniejszości i obce mi są wypowiedzi w takim stylu,
oderwanym od rzeczywistości - chdzi mi raczej o nawiązanie współpracy a nie
wykrzykiwanie haseł. Co do wydawnictw - chętnie bym poczytał - ze swojej strony
mogę się odwdzięczyć naszymi gazetami, jeżeli Cię to interesuje.
Pozdrawiam

[sztylet69]

Witaj (nomen omen)
Podrecznik wysle zainteresowanym jak tylko bede znowu na moim komputerze (teraz
jestem na pograniczu i pisze z laptopa). Jest to podrecznik polsko dolnoserbski
autorstwa pana A. Meskanka. Tu od razu ostrzegam, ze jest to cos w rodzaju
podrecznika do laciny, tzn jest to nauka jezyka ktorym prawie nikt juz nie mowi
i sytuacje z podrecznika (np poslugiwanie sie dolnoluzyckim w sklepie czy
autobusie) sa zupelnie teoretyczne.
Kontakty: to ciezko tak bez "twarzy"; ja wszystkie kontakty wyrobilem sobie
przez spotkania,wizyty, spotkania, wizyty itd.

Wspolpraca-ja mysle ze beda bardzo zainteresowani. Maja juz mocne kontakty z
Lemkami i Kaszubami w Polsce. Jesli chcesz kontakty, od razu kontaktuj sie z
organizacja studentow luzyckich Pawk [www.pawk.de]. Moj przyjaciel jest tam
sekretarzem. Niedawno Pawk byl w Polsce na koncercie luzyckich metalowcow. Takze
sa chetni do wspolpracy.

Wydawnictwa-a na co liczysz? Gazety?

Moze Ciebie to zainteresuje, ale jak bylem na obrzedzie Mejmjetanja w
Wotrowie/Ostro, to tam byl goscinnie chor dziewczyn z Bialorusi. I tak przezyly
szok, bo Wotro to jest niewielka zapadla wioska, ale dla Bialorusinek niemiecka
wies to byl poziom Kanady

[andrijko]

Co do podręcznika - to nie nauczę się pewnie dolnoserbskiego - ale zwyczajnie,
chciałbym porównać do swojego języka, zobaczyć jakie są różnice i podobieństwa,
ile można zrozumieć "z marszu". Tak ze zwykłęj słowiańskiej, i do tego
mniejszościowej ciekawości. Co do kontaktów - postaram się przez podany przez
ciebie adres z kimś pogadać. Czy można pisać po polsku ? Jeżeli chodzi o
wydawnictwa, to raczej gazety. Pewnie masz jakieś starsze egzemplarze. Ja mogę
się zrewanżować gazetami Ukraińców w Polsce - część artykułów jest po polsku,
więc nei powinieneś mieć problemów ze zrozumieniem. Choodzi mi o porównanie
dzaiłąlności mniejszości, warunków,poziomu wydawniczego itp. Co do poziomu
cywilizacyjnego - to masz pewnie rację. Chociaż z drugiej strony dla Serbów i
Niemców to nie jest poziom Kanady i stąd asymilacja i emigracja do bogatszych
części Niemiec. A co za tym idzie zanikanie narodu. I to już jest mniej
optymistyczne. PS. Masz może jakieś zdjęcia z tego święta ? ógłbyś przesłać ?