Zakon Monte Gaudio

[qrodek1]

Zakon Monte Gaudio ( inne nazwy - Mountjoy, Montjoye) zakon rycerski
utworzony między 1171 a 1180r. przez rycerza hiszpańskiego Rodryga Alvareza,
hrabiego Sarii, w Królestwie Jerozolimskim.

Nazwę wziął od wzgórza, z którego pielgrzymi po raz pierwszy widzieli
Jerozolimę i na którym stała siedziba zakonu czyli ufortyfikowany klasztor
Matki Boskiej z Monte Gaudio (łac. Mons Gaudii-Góra Radości).

Sławomir Olejarczyk w swym opracowaniu -"Ukryte skarby" wspomina o zakonie
Montjojów, przybyłych do Polski w XII w. Podaje, że zakon ten zatwierdził w
1125r papież Aleksander III a po 25 lat z rozkazu Papieża wchłonięty został
przez Templartiuszy. Część zakonników jednak nie podporządkowała sie temu
poleceniu. Do Polski mieli przybyć z księciem Henrykiem Sandomierskim
wracającym z III wyprawy krzyżowej wraz ze sprowadzonymi rycerzami zakonu
Joanitów. Joanici osiedli w Zagościu obok Pińczowa, a Montjoje w Gruszczynie
(obecna gm. Krasocin, pow. włoszczowa, świętokrzyskie.) Tam zbudowali
klasztor i kościół, który przez tatarów został zdobyty i splądrowany. W 1562r
przejął to miejsce zakon Braci Polskich.
pl.wikipedia.org/wiki/Zakon_Monte_Gaudio

[krasota]

W Gruszczynie, z dala od zabudowań ludzkich, na jednej z najwyższych gór (331
m n.p.m.) Pasma Przedborsko - Małogoskiego wznoszą się
zagadkowe ruiny, noszące obecnie nazwę ruin kościoła św. Michała. Ks. Jan
Wiśniewski pisał na podstawie miejscoewj tradycji i domysłów
że kościół ten należał kiedyś do zakonu kanoników regularnych, lub do Kartuzów,
czy do jędrzejowskich cystersów i w końcu, że kościół
miał być zajęty przez Arian.

Kościół był zwrócony głównym ołtarzem na wschód i posiadał trady-
cyjne cechy kościoła katolickiego. Do jego budowy brano kolorowy
piaskowiec, w który obfitowała okolica. Cegła służyła tylko do obra-
mowań drzwiowych i okiennych. Mury kościoła zadziwiają spoisto-
ścią. Najlepszym przykładem był wysoki szczyt tego zabytku, któ-
ry przez tyle wieków opierał się siłom przyrody. Jeszcze na początku
II wojny wysoki szczyt ściany frontowej tych ruin był widoczny nie
tylko z okolic Włoszczowy czy Łopuszna, ale również z Góry Zamko-
wej w Chęcinach. Podczas wojny Niemcy, pod pozorem zdobycia ka-
mienia na budowę drogi, zniszczyli ten szczyt wraz ze ścianą. Prezbi-
terium kościoła zamykało się trójścienną absydą, która od zewnątrz
wzmocniona została po narożach dwuspadowymi przyporami.

Nad zakrystią dobudowano z kamienia wapiennego jednopiętrowe
pomieszczenie. Nawa była kwadratowa. Również i ona wzmocniona
była dwoma przyporami. Przednia część kościoła, t. zw. chóralna,
została oddzielona od nawy łukiem. Cały kościół posiadał sklepie-
nia kolebkowe, których znaczna część dochowała się jeszcze do po-
łowy lat siedemdziesiątych. Do wnętrza kościoła prowadziły dwa
wejścia: jedno głowne w ścianie frontowej od zachodu, drugie od
południa. W rumowisku, przy wejściu udało się znaleźć szczątki por-
tali, wykonanych z kamenia pińczowskiego. Z chwilą wyrugowania
arian z Polski, t. zn.o. 1661 opustoszał zbór w Gruszczynie. Nastę-
pnie został zamieniony na kościół katolicki pod wezwaniem św. Mi-
chała. Do odprawiania w nim nabożeństw dziedzic wsi utrzymywał
własnego kapelana. Na to stanowisko najczęściej zapraszał franci-
szkanów z klasztoru w Chęcinach. Że w Gruszczynie był zbór ariań-
ski, potwierdza cenny dokument, jakim jest opis parafii krasociń-
skiej z roku 1783, zredagowany przez ówczesnego proboszcza na
polecenie władz kościelnych. Gdy w połowie XIX w. kościół w Kra-
socinie groził zawalenem, powstał projekt odbudowy kościoła św.
Michała, jednak ze względów praktycznych jak i wysokich kosztów
do tego nie doszło.

Artykuł autorstwa Pani Krystyny Lagierskiej pochodzi ze strony
www.republika.pl/krystyna_lagierska/gruszczyn.html

Odkrywamy Świętokrzyskie - Gruszczyn

[krasota]

Okazała świątynia stała przed wiekami koło tej wsi. Świadczą o tym fragmenty
murów, jakie zachowały się do dziś na Górze Świętego Michała.

Skryte są w sosnowym lesie na tym mierzącym 331 m n.p.m. wzgórzu. Przetrwały
wysokie na 6-7 metrów resztki bocznych ścian oraz prezbiterium i zakrystii.
Kiedy ta budowla powstała i komu służyła, dokładnie nie wiadomo. "Powiadają, że
kościół należał do zakonu Marków (kanon. regularnych). Inni, że należał do
Kartuzów lub do Cystersów Jędrzejowskich i że sklepione lochy podziemne łączyły
kościół z dworem o kilkaset kroków odległym. gdzie też była kaplica" - czytamy w
"Historycznym opisie kościołów, miast, zabytków i pamiątek w powiecie
włoszczowskim" księdza Jana Wiśniewskiego, wydanym w 1932 roku.

Dr Eugeniusz Madejski, który zajmował się badaniem przeszłości okolic Krasocina,
budowę świątyni przypisuje Jakubowi Chotowskiemu w drugiej połowie XVI wieku ("W
sarmackim Krasocinie", Kielce 1997. Mógł to być najpierw zbór ariański i służyć
także kalwinom, których w okolicy nie brakowało. Również ks. Wiśniewski podaje,
że "kościół miał być ongi zajęty przez Arjan". Po ich wygnaniu z Polski został
zamieniony na kościół katolicki pod wezwaniem św. Michała. Popadł w ruinę po
pożarze. Według Madejskiego, "nie wiadomo kiedy i z jakiego powodu spłonął ten
zabytek z czasów reformacji polskiej".

- Król szwedzki Karol Gustaw idąc na Częstochowę tu obozował, zniszczył kościół,
spalił dom zakonny i wymordował zakonników - uważa ksiądz Marian Kowalski,
proboszcz parafii w Krasocinie. Twierdzi on, że kościół należał do zakonu
kanoników regularnych, a nie był ariańskim zborem.

Podczas ostatniej wojny ruiny tajemniczej budowli Niemcy chcieli wykorzystać na
budowę drogi. Zaczęli od zburzenia mającej wówczas kształt piramidy fasady. -
Założyli ładunek, ale nie eksplodował. Podeszli bliżej i w tym momencie
nastąpiła eksplozja. Dwóch Niemców zostało przywalonych murem. I zaprzestali
burzenia. Był to dla nich znak, żeby nie ruszać rzeczy swiętych - opowiada
ksiądz Kowalski.

W ruinach, w miejscu dawnego prezbiterium, stoi współczesny krzyż i ołtarzyk. W
ostatnią niedzielę września odprawiana jest przy nim msza z okazji święta
patrona góry i nieistniejącego kościoła.



Jak tam trafić

Gruszczyn położony jest w gminie Krasocin. Dojechać tam można, skręcając z drogi
Kielce _ Częstochowa w Krasocinie na Ludynię, a po ok. 2,5 km na Małogoszcz.
Przed tablicą z nazwą wsi trzeba skręcić jeszcze w polną drogę, która prowadzi
na Górę Świętego Michała.

serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,68586,3496756.html
autor: Janusz Kędracki

[cineo]

potrzebuję zdjęć ze "Św. Michała". Gdyby ktoś był na tyle uprzejmy i mógł
przesłać będę zobowiązany. Interesują mnie każde wersje, również skany starych
fotografii.
Z góry dziękuję :)

[cineo]

troszkę sobie sam poradziłem :)
fotoforum.gazeta.pl/72,2,719,42056559,51529262.html?wv.x=1
fotoforum.gazeta.pl/72,2,719,42056559,51529210.html?wv.x=1
fotoforum.gazeta.pl/72,2,719,42056559,51528050.html?wv.x=1

[cineo]

Ale w dalszym ciągu potrzebuję zdjęć ze "Św. Michała". Interesują mnie każde
wersje, również a właściwie szczególnie skany starych fotografii.