Runęło kino "Praha"

[faun]

Dzis o godzinie 17.53 runelo glowne i ostatnie przeslo gmachu kina "Praha" w
Warszawie - jedno z najwybitniejszych dziel polskiej architektury powojennej
(proj. Jan Boguslawski).

[Gość: architekt22]

:(((

[Gość: .]

Jest może jakaś fotka?

[faun]

Zdjecia kina przed zniszczeniem i z rozbiorki moge przeslac na e-mail.
Pozdrawiam

[arhe1]

jeśli uważasz że jest to najwybitniejsze dzieło polskiej architektury
powojennej to rozumiem ze masz zle zdanie o tej architekturze - może i
słusznie. Według mnie znacznie lepszymi dziełami są: katowicki spodek i
schronisko na Śnieżce; poza tym można by wymienić jeszcze conajmniej kilka
obiektów.

a co do samego kina to:
- od lat kino było nieczynne - zużyło się funkcjonalnie i nie nadawało się do
dalszej eksploatacji - nie oczekujmy od właściciela obiektu by utrzymywał coś
co przynosi straty !
- autorzy kina Bogusławski i Łowieński zajęli 7 miejsce w konkursie na projekt
tego kinoteatru (odsyłam do archiwalnych numerów "Architektury") - musieli więc
być naprawde wybitnymi architektami :)
- kino jest (było) obiektem dyscharmonizującym okoliczną przestrzeń (podobnie
jak sąsiedni "PeDeT") i należy się cieszyć że pojawia się szansa na wybudowanie
w tym miejscu obiektu bardziej wartościowego.
- sam budynek był miernym przykładem poszukiwania przez autorów za wszelką cenę
nowoczesności z socrealistycznym sztafarzem, wyrażnie dokomponywanym później na
zamówienie ówczesnej władzy. - mniemam, iż gdyby autorzy nie zgodzili sie na
dodanie tego robotniczochłopskiego sztafarzu, to wybitne dzieło polskiej
architektury powojennej nie zostało by z 7 miejsca skierowane do realizacji.

stary architekt

[faun]

arhe1 napisał: > jeśli uważasz że jest to najwybitniejsze dzieło polskiej
architektury powojennej to rozumiem ze masz zle zdanie o tej architekturze>

Nie napisalem i nie twierdze, ze kino "Praha" bylo dzielem najwybitniejszym,
tylko ze JEDNYM z najwybitniejszych. I do tej grupy z pewnoscia takze zaliczam
katowicki spodek czy obserwatorium na Sniezce. Jedno drugiego nie wyklucza. A
co do oceny polskiej architektury tego czasu - moja opinia na ten temat, jako
historyka sztuki, jest z pewnoscia o wiele bardziej pozytywna niz przecietnego
Kowalskiego. Im wiecej sie wie,tym wiecej sie widzi, nieprawdaz?


> od lat kino było nieczynne - zużyło się funkcjonalnie i nie nadawało się do
> dalszej eksploatacji - nie oczekujmy od właściciela obiektu by utrzymywał coś
> co przynosi straty !

Kino bylo nieczynne zaledwie OD ROKU. Owszem, nie ciezzylo sie wysoka
frekwencja, na pewno przyzynilysie do tego spozniony repertuar, brak
nowoczesnego wyposazenia technicznego oraz zaniedbanie obiektu. Obaj
wiemy jedna, ze kazdy budynek wymaga biezacej konserwacji, napraw i remontow.
Dalsza eksploatacja kina byla mozliwa po generalnym remoncie i modernizacji.
Przy odrobinie przedsiebiorczosci i dobrej woli mozna bylo postarac sie
o finansowe wsparcie miejskie, panstwowe lub unijne. Dziwnym traem w innych
krajach i miastach adaptacje daleko bardziej zruinowanych kamienic i
opuszczonych fabryk na cele kulturalne koncza sie sukcesem...

>autorzy kina zajeli 7 miejsce w konkursie (...) musieli wiec być naprawde
wybitnymi architektami :)

Podwazanie kompetencji i talentu Boguslawskiego to zadanie dosc karkolomne,
niezaleznie od gustow. Prestizowe prywatne i panstwowe zamowienia i realizacje
z okresu II RP, slawa projektata luksusowych mebli, nagrody w miedzynarodowych
konkursach, czy w koncu projekt generalny odbudowy Zamku Krolewskiego zapewnily
mu trwale miejsce w historii polskiej architektury i sztuki uzytkowej. A
realizacja projektu, ktory zajal odlegle miejsce w konkursie nie dowodzi jakis
wszetecznych kompromisow z wladza, tylko - jak to nieraz bywa - bylo efektem
bardziej szczegolowych studiow i analiz
pokonkursowych.

> - kino jest (było) obiektem dyscharmonizującym okoliczną przestrzeń (podobnie
> jak sąsiedni "PeDeT")

Podobne myslenie to jakis kompletny puryzm stylowy - gdyby sie trzymac tych
zasad, nalezaloby wyburzyc polowe warszawskich ulic i placow, poczawszy
od "Domu bez Kantow" vis-a-vis Wizytek, czy gmach BGK dominujacy nad
perspektywa Nowego Swiatu. Bryly "Prahy" i PDTu stworzyly nowe i klarowne
wnetrze urbanistyczne u zbiegu trzech ulic - wlasnie porzadkujac i organizujac
przestrzen.

> sam budynek był miernym przykładem poszukiwania przez autorów za wszelką cenę
nowoczesności<

Bylbym niezmiernie wdzieczny za wypunktowanie przykladow owej miernosci
rozwiazan zastosowanych w projekcie kina. Moze nie umiem patrzec?

[Gość: moneyb]

kol. arhe1 ma nadzieję na wartosciowszy obiekt.
Będzie to prawdopodobnie pierwszy wysokiej klasy współczesny obiekt kinowy w
Warszawie :)
Tylko, jak w większości przypadków nie zobaczymy nic az do czasu jego otwarcia.
A może ma ktoś obrazek?

[arhe1]

hmm ....szczerze powiedziawszy to spodziewałem się nawet ostrzejszej krytyki
miłośników "dawnej" architektury.
Fotki tego co ma tam powstać nie posiadam i nie wiem jak będzie wyglądać. W
każdym razie kino to chyba nie będzie, skoro jedno upadło... trzeba by się
dowiedzieć w urzędzie.
Bogusławski wielkim architektem był ... ale to nie znaczy,że ten
obiekt "wyszedł" jemu. Jak dotąd Koledzy nie przedstawili żadnego argumentu
świadczącego o wybitności tego kina, poza nazwiskiem jednego z twórców. Chętnie
dam się przekonać, tylko argumenty Panowie.
To kino naprawdę moim zdaniem ma się nijak w stosunku do układu
urbanistycznego w jakim zostało wybudowane (Nie mam namyśli jego estetyki).
Projektantom nie udało się wykorzystać wyjątkowości tego miejsca - historyczne
centrum XIXwiecznej Starej Pragi; zamknięcie osi ulicy Floriańskiej, gabaryty
sąsiedniej zabudowy; i inne - tam powinna stać dominanta architektoniczna a
nie kurduplowaty skromny bunkier. I piszę o tym bo obok mieszkam i codzinnie
przechodzę.
Architekci zaprojektowali obiekt odpowiadający ideologicznym rządaniom głupiej
władzy, która potrzebowała obiektu do szerzenia swej chorej propagandy i go
dostała. Zmieniły się narzędzia propagandy; powstała telewizja; dziś
internet :) i ... kino upadło. Jak się Wam podoba , to zamiast wylewać łzy,
trzeba było zebrać fundusze , odkupić obiekt od właściciela i zaadoptować na
cokolwiek, albo wyremontować i puszczać premierowy repertuar.
w oczekiwaniu na rzeczowe argumenty pzdrawiam :)

[kibort]

Kilka rzeczowych argumentow:
- kino powstalo w bardzo specyficznym w historii Polski i Warszawy okresie,
kiedy zniszczenia przyniosly ze soba nie tylko tragedie utraty olbrzymiej
czesci majatku, lecz rowniez szanse na odbudowe w nowym, ulepszonym ksztalcie.
Mialo to szczegolne znaczenie dla Warszawy, ktora nie byla przed wojna
przystosowana do pelnienia funkcji stolicy. Ta sytuacje starano sie rozwiazac
budujac m.in. takie zalozenia jak reprezezntacyjna Al. Niepodleglosci.
Planowano rowniez przebicie trasy N-S czy budowe tarsy W-Z w poblizu Osi
Saskiej (sic!). W 1945 okazalo sie, ze urbanistom wojna przyszla wrecz z
pomoca. Postanowiono nie tylko zachowac stolecznosc miasta, ale rowniez
zbudowac je na nowych zasadach. Wyjatkowosc pierwszego okresu odbudowy (1945-
1949) w dziejach W-wy podkresla fakt, ze podobna sytuacja miala miejsce az
kilkaset lat wczesniej, za czasow Wazow. Wtedy to niewielkie miasto na
piaszczystym Mazowszu mialo stac sie stolica panstwa zamierzonego jako
europejska potega. Zapoczatkowalo to znaczace przemiany w krajobrazie
architektonicznym Warszawy. I choc plany (np. Forum Wazow) nie zostaly do konca
zrealizowane, ich slad pozostal do dzis. Potem stolica wiele razy upadala i
podnosila sie, az do zniszczen II wojny swiatowej. I wtedy Warszawa z miasta
dziedziczacego w srodmiesciu strukture prowincjonalnego osrodka Imperium
Rosyjskiego mialo stac sie stolica odrodzonej, demokratycznej (jak sadzili
niektorzy) Polski. Rozpoczeto odbudowe w duchu modernizmu, przerwana w 1949
wmuszeniem srodowisku architektow stylu zwanego realizmem socjalistycznym. Nie
zostaly zrealizowane koncepcje srodmiescia Macieja Nowickiego. Mamy w to
miejsce Palac Kultury, ktory kompletnie zdekomponowal centrum i pozbawil
Warszawe tzw. city. Na terenie calej W-wy mozna naliczyc zaledwie kilkadziesiat
budynkow sprzed socrealizmu (m.in. Dom Partii czy CDT - obecny Smyk). Poza tym
wiele z nich uleglo przemianom w trakcie budowy w latach 50. Tym cenniejsze
sa/byly obiekty zrealizowane bez wiekszych zmian. Do tych nalezalo kino Praha.

- kino powstalo rzeczywiscie jako element polityki kulturalnej komnunistycznych
wladz, ale byl to jeszcze czas, kiedy architektom pozwalano na swobodne
ksztaltowanie form. Dokomponowane socrealistyczne plaskorzezby to minimalna
ingerencja w nowoczesna strukture gmachu. (vide 'Architektura' 1949 nr 1)

- do tej pory uznawano styl lat czterdziestych za prosta kontynuacje
architektury przedwojennej. Tylko w czesci jest to prawda. Dojrzaly modernizm
lat 40. rozwinal formy tworzone w 1.pol XX w. i interpretowal je na swoj
sposob. Do cech charakterystycznych tego czasu naleza: uwidocznienie
konstrukcji w elewacji, stosowanie duzych przeszklen, swobodne komponowanie
obiektu w stosunku do siatki ulic, podzial budynkow na bryly zroznicowane
funkcja i ksztaltem, asymetryczna kompozycja fasad (np. otwory wejsciowe), tzw.
wolny parter na slupach, podcienia, podpory zwezajace sie u doly, o
atektonicznej strukturze. To w pewnym stopniu punkty zbiezne z programem Le
Corbusiera (niezaleznie, czy go ktos lubi, czy nie). Kino Praha spelnialo
wszystkie te kryteria i jako noszace w sobie wszystkie elementy stylu lat 40.
bylo wyjatkowe. Podobnej rangi kino oparte o indywidualny projekt to
nieistniejaca Moskwa przy Pulawskiej. Dzis nie ma zadnego.

- kino bylo budowla dostepna publicznosci. Projektant wnetrz Jan Boguslawski
zadbal, by bylo to wnetrze robiace duze wrazenie. Stad sztukateryjne gwiazdy na
stropie, kryjace 120 swietlowek. Przy takim oswietleniu westybul kina z
zewnatrz robil wrazenie ultranowoczesnej, wrecz kosmicznej budowli na Pradze.
Slupy podtrzymujace rampe z wejsciem na balkon zwezaly sie u dolu i tuz nad
podloga wpuszczone byly w metalowe, lsniace pierscienie. Nietrudno zgadnac, ze
architektowi chodzilo o wrazenie, jakby podpory unosily sie nad ziemia, niczego
nie podpierajac. Efekt iscie manierystyczny. Podobny zabieg osiagnieto na
widowni, gdzie eliptyczna, splaszczona pseudokopula w kolorze czerwonym
posiadala przy brzegach otwory, z ukrytymi za nimi swietlowkami, zalewajacymi
biale sciany strugami swiatla. Do teko olbrzymi zyrandol, ktory potegowal
nastroj uroczysty, wlasciwy dla swieta, jakim dla czlowieka mialo byc obcowanie
z plodami X Muzy. Architektura zewnetrzna rowniez zawierala 'smaczki'. Np. w
postaci zewnetrznych przypor, niewatpliwei inspirowanych gotycka architektura
sakralna; przypor, ktore zwezaly sie u dolu do minimum, by ledwie muskac ziemie
(w rzeczywistosci kilkumetrowe stopy fundamentowe). Jak solidna i elegancka
byla to konstrukcja, mozna bylo zaobserwowac podczas burzenia kina. Byl to
obiekt, ktory mogl stac wiele lat. Niestety, ulegl prostej kalkulacji
ekonomicznej. I to byla tragedia tego zabytku, ktory w 1948 roku zaczeto
stawiac jako reakcje na ekonomiczny charakter kin epoki kapitalizmu. Wowczas
nie liczono sie z kosztami takich obiektow. Ale czyz nie utrzymuje sie o wiele
bardziej niepraktycznych i kosztowniejszych zabytkow, gdy sa tego warte?

- Praha, poprzez tresc alegorii w plaskorzezbach, byla pomnikiem odbudowy. Byla
tez obiektem majacy rewitalizowac centrum Starej Pragi, podobnie jak stojacy
obok PDT (obecne Rainbow Center oblozone tandetnie kolorowa blacha). Ciekawe,
czy nowe centrum bedzie rownie atrakcyjnym budynkiem.

[kriss67]

Hejka Arche1:)
Stary to ty jesteś doświadczeniem, a nie wiekiem, zbóju:)Arche, może masz
racje, że nie było to szczytowe osiągnięcie myśli twórczej. Ale.....Budynek
wrósł w klimat Pragi, widziałem go od 13 lat prawie codziennie. Po drugie jako
grzdyle chodziliśmy z klasą na lektury i poranki do Prahy. Tego nie wykasujesz
z pamięci. Stało sie i kina nie ma. Jeżeli będzie tak jak napisałeś, że w tym
miejscu powstanie coś, co będzie współgrało z otoczeniem, to przyjmuje
argumetacje. Chociaz dla mnie to zawsze będzie plac po starym, dobrym kinie.
Pozdrawiam:)
Krzysztof

[arhe1]

tak wrósł w klimat łącznie z bejami, żulami i ruderami :).
jak wybudują w te miejsce miernote architektoniczną, to też się znajdą za
kilkadziesiąt lat obrońcy :).

[faun]

arhe1 napisal: >>jak wybudują w te miejsce miernote architektoniczną, to też
się znajdą za kilkadziesiąt lat obrońcy<<

A to wtedy bedziemy sie z nich razem nasmiewac.

[Gość: Doradzacz]

Ma Pan racje. Budynki niefunkcjonalne , kosztowne w utrzymaniu i
dyscharmonizujace otoczenie nalezy wyburzyc.Na przyklad taki Wawel..bylby
pewnie pieknym przykladem polskiej architektury romanskiej..a nawet gotyckiej
sredniowiecznej gdyby nie jakis wloch dokleil kaplice zygmuntowska w innym
stylu (bo teraz ani gotyk to nie jest ani renesans, takie ni to ni owo). A
Mariacki po co taki wysoki..ile energii trzeba zeby ogrzac..moze by sufit
podwieszony z gipsokartonow i ocieplic styropianem...toz my wierni i podatnicy
za to rozpasanie placimy.
Nie zaluje kina "Praha" tam mozna na raz bylo ino jeden film zobaczyc a w
Makdonaldsie mamy wybor co najmniej 10 hamburgerów...smacznego zycze i
pozdrawiam...ale o tym Pan zapewne wie.

[dzira]

a mnie się kino też nie podobało. było jakieś takie niedorobione. wybitne
raczej nie, choć napewno było świadkiem minionej epoki. tylko czy wartym
ochrony?

[kasia9a]

czy ktoś ma fotki tego kina? Jesli tak to czy moglby przeslac mi na e-maila?
Pozdr.

---------------------------------------------
Kasia K.
GG: 435345

[kasia9a]

ok.
---------------
Kasia K.
GG: 435345
453

kino "Praha"

[Gość: Kocurro]

Nie jestem warszawiakiem, widziałem je na spacerze po Pradze - ładny socrealik.
Niestety u nas odbiór takiej architektury jest często spaczony przez
ideologiczne wtręty. "Zamówienie dla systemu", "komunistyczny "insert" w tkance
miejskiej" - w końcu to też była architektura, dość charakterystyczna dla
swojego czasu. Cieszy mnie fakt zachowania socrealistycznych rzeźb przez WKZa
(zdemontowane w styczniu), mają trafić na parter nowego budynku.

A nowa propozycja firmy Juvenus? Moze i pasuje gabarytem ale niczym się nie
róźni od kolejnego anonimowego biurowca jakich pełno w Wawce. Intrygująco brzmi
propozycja umieszczenia "restauracja, knajpka internetowa na parterze i kino" -
to chyba nie jest propozycja dla typowego mieszkańca Pragi? :)))

a tu pare linków które wyszperałem :)))

www.wirtualna.warszawa.pl/wiadomosci/kultura/11063
warszawa.sarp.org.pl/php/indexnew.php?dzial=6 post z 26.01.2005 a potem
link do Wyborczej.

[kibort]

To nie byl zaden socrealizm, tylko czysty modernizm w typie Le Corbusiera, ze
sztukateria w nawiazujaca do najlepszych osogniec polskiej sztuki dekoracyjnej.
Tylko plaskorzezby Sikory mozna podciagnac pod socrealizm jako odpowiadajace
ideologii. Wiem, co pisze, bo architektura polska lat 40. zajmuje sie juz pare
lat jako historyk sztuki. Wtedy jeszcze nie bylo socu, ktory zostal wmuszony
Polakom w czerwcu 1949. A kino wtedy bylo juz na ukonczeniu.

[arhe1]

dokładnie tak :) - te rzeźby Sikory były dokomponywane później, na rysunkach
projektów tak konkursowym jak i realizacyjnym (obydwa prezentowane
w "Architekturze") ich nie ma. Rzeźby Sikory zresztą są niezłe - szczególnie te
główki w pasie okapu od strony ulicy Okrzei.
Sztukaterie wewnątrz (chodzi zapewene o te w holu) - beznadziejne, w złym
guście, obrzydliwe (ale jak mówi przysłowie: "każda potwora znajdzie swego
amatora" - więc może się komuś podobać; mamy w końcu demokracje :).
Corbu - to był dopiero oszołom, doprowadził do sprostytuozowania przestrzeni w
wielu miastach świata - w Polsce uznany za geniusza, więc chyba Wybitny
Geniusz :).

[Gość: moneyb]

tak to z geniuszami jest, że lepiej ich nie naśladować.
Widze tu problem taki, że nie mamy możliwości oceny projektu w jego fazie
koncepcyjnej, w Polsce jest to raczej nie praktykowane.
Znamy urodę naszych multipleksów i możemy sobie w głowie wyrenderować możliwe
warianty.

[Gość: hmmm]

zastanawiajace lektura:
burza kino aby zbudowac kino które jest wpisane jako zabytek...
a kompromis to fakt iz kamienne elementy pozostanna nowym kinie
pokazcie mi jeden fajoski wybudowany w polsce multipleks..


66.102.9.104/search?q=cache:z7-
x6hphl6MJ:www.biznespolska.pl/gazeta/article.php%3FcontentID%
3D105171+kino+praha&hl=pl&start=7&lr=lang_pl

nowe kino praha mozna zobaczyć na banerze

[Gość: prażanin]

nowe kino wisi juz na budynku obok starego kina(na banerze). projekt wyglada
calkiem okazale. chyba lepiej, ze w koncu cos tam powstanie. ta ruina przeciez
tylko straszyla. gdyby byla wpisana do rejestru zabytkow stalaby jeszcze z 10
lat. az sama by runęła. a tak bedzie tam porzadne kino. jestem za!!!!!!!!!!!!!

[Gość: moneyb]

okazale to znaczy jak? jak bluecity? zlote tarasy? moze kolega cyfrówkie weźmie
i pstryknie?

[arhe1]

oj koledzy architekci: renderingi są dla pozbawionych wyobraźni klientów i
zwykle przekłamują ostateczny efekt, także nie ma co "pstrykać".

pojawiło , się tu pare argumentów (część całkiem rzeczowych) za zachowaniem
nieistniejącego już kina.
pojawiło się też paru miłośników-wielbicieli a nawet adoratorów tfurczości
Wielce Wybitnego Architekta Bogusławskiego i Geniusza Komunistycznej
Architektury zwanego popularnie Corbu. - Cześć Ich Pamięci.
Tymczasem mnie chodziło głównie o to, by Koleżanki i Koledzy architekci
projektując dzieło, nie tworzyli tak zwanej architektury spadochronowej, jaką
niewątpliwie było kino Praha. By rozejrzeli się wokół siebie i odnieśli się do
kontekstu urbanistycznego.
zresztą cały ten obszar Starej Pragi potrzebuje szerszego spojrzenia
(sensownych planów rewaloryzacji, modernizacji i rozbudowy z uszanowaniem
historycznych elementów i cech kształtujących jej Urbanistykę).

[Gość: andy]

To kino to było moje dzieciństwo i młodość.
W tamtych czasach grało filmy premierowe, było eleganckie, czyste i bezpieczne.
Nie byłem w Pradze wiele lat ale sentyment pozostał.
Mam nadzieję że nowobudowany kompleks (w tym kinowy), w tym miejscu powstanie
bo Pradze należy sie prawdziwe kino lub kina, a nie supermarketowce na
obrzeżach dzielnicy.
Pamiętam wiele kin praskich, dziś nie ma ani jednego.
W 1 Maju supermarket
W Sokole magazyn starych materacy
Kamionek zburzony
Syrena - Familiada
Albatros -Mewa nie mam pojęcia co tam teraz jest
Wrzos w Aninie jakiś magazyn
Praha - wyburzona
Czekam na kino z prawdziwego zdarzenia w centrum Pragi i mam nadzieję że
powstanie ono szybko na miejscu zniszczonego kina mojego dzieciństwa.

[kibort]

Napisales: pojawiło się też paru miłośników-wielbicieli a nawet adoratorów
tfurczości
> Wielce Wybitnego Architekta Bogusławskiego i Geniusza Komunistycznej
> Architektury zwanego popularnie Corbu. - Cześć Ich Pamięci
Pragne przypomniec, ze geniuszem komunistycznej architektury to byl Ojciec
wszystkich narodów i multigeniusz Stalin. A co sprezentowal W-wie, to wszyscy
wiedza.
Prosze wyjasnic rowniez, na czym polegala urbanistyka Starej Pragi poza zasada
jak najgestszej zabudowy tanimi kamienicami.

[dzira]

właśnie Arhe!!! wyjaśnij , bo widze ze nie wiedzą ?
choć może lepiej nie wyjaśniaj, bo i tak jak się nie nauczyli patrzeć i
analizować otoczenia w jakim projektuja to i tak nie zrozumiją.

[Gość: eri]

a co tam powstanie/ nowe silwerskrin?

[Gość: wiem]

powstanie kino max-filmu. firmy, która chce robić rodzinne kina miejskie a nie
multipleksy. zobaczymy, co im z tego wyjdzie..........

[releks]

ciekawe