Dodaj do ulubionych

Gwara radomska

06.11.17, 12:22
W 2005 roku na stronie "Narodowość Słowiańska" zacząłem zapisywać słowa i powiedzenia z radomskiego.Postanowiłem,że nie będę posługiwał się słownikami a jedynie tym co usłyszałem od ludzi.Z tego powodu większość zapisu zawiera ogólnopolskie słownictwo i powiedzenia.Postanowiłem zatem podać tylko te charakterystyczne dla radomskiego.

abo-albo
a bo jo ci wim?'-skąd mam wiedziec?
' a bodaj byś zdechł'
'-a Bozia go wie'-co on będzie robił
'a Bozia to wie'
'aby drzazgi leciały'-tak pracował
'aby pirzgało'- (tak robił)'(Przytyk/Kępeczki)
'ace!ace!'-przeganianie konia(Kępeczki)
'-a dlaczego pan to tak robi?
-a dlatego żebyś się pytał'(b.częste)
'-a dlaczego pan to tak robi?
-a dlatego,że jesteś głupi!'(b.częste)
'ą,ę przez bibułę'-o takim 'elegancie co to nie ja'
'-a gla,gla,gla,a gla,gla,gla'-gdy ktoś dużo mówi,krzyczy to mu się tak odpowiada(Przytyk)
'Agnieszka łaskawa wypuściła skowronka z rękawa'(Kępeczki)
'a ini'-a widzisz(Młódnice)
ai-tak(Kępeczki)
'a i tylko mu napluć w gębę'-taki cham
'a jakoś się żyje:roz lepi,roz gorzy'-standardowa odpowiedź na 'co tam słychać?'
'a jakże!'-jasne,że tak
'albo luli albo papu'-do bardzo małego dziecka(Przytyk)
'ale hamie hamisko jeden'-(nie od 'cham' ale od 'hamie'-szczeka pies)
ale!-o jejku!naprawdę?
''ale ciapa'-błoto
'ale luja'-ulewa
'ale masz kark jak Daniel zza Wisły'(Kępeczki k.Kozienic)
'ale mnie pizło!'-kopnął prąd
'ale się chłopów pozabierało'-poumierało
"ale taki ciupalec to naciupala wszędzie"-o małym deszczu
"ale z wos "galanta parecka"-ładna para(Przytyk)
'a mi sie nie chce!
amieniny-imieniny(Przytyk)
Andżej,Dżwi,Dżazga-większość tak wymawia gdy mówi prawdziwą gwarą w okolicach Przytyka(rzadkie)
'ani do niego przystąp'-taki ważny
"-Aniołeczek co nie chodzi do kościoła.
-A ty diabełeczek co chodzi do kościoła."(Zakrzew,lata 70te)
'a-ooo-iii-e-oooo'-wykrzyknik oznaczający 'tak sobie','nie za bardzo'(Przytyk)(ktoś pokazuje coś i mówi:"ooo" ,potem 'iiii'-nie,'eee'-nie' ,ooo'-pokazuje)
'a nasurdo się ,nasurdo i nic z tego nie będzie'(Goszczewice)
'a poreszcie'-a zresztą(Kępeczki)
'a powiedział ci już ktoś,że jesteś głupi?'
'a pójść i zobaczyć'-pójdę i zobaczę
'a sio!'a sio!'-przeganianie kur
a tam! a ,tam!'-nieważne,dam sobie radę(gdzie indziej mówi się 'oj!tam!oj!tam!)
'-A ty wiesz,że w Przytyku na środku mosta stoi Żydówka,coo?
'a weź się z tym utop/powieś/wys...aj'
-Tak?I co ona tam robi?
-A stoi i czeka?
-Na kogo czeka?
-Na ciebie żebyś ją w du...ę pocałował!'
(okolice Przytyka,Radomia)(Nie rozumiem tego 'żartu'.Czy prócz obrazy ma on
jakiś 'głębszy sens'?Starsi ludzie to opowiadają a młodzi nie wiedzą o co w nim
chodzi.Podobno,jeśli kto nie pocałuje to nie przejedzie na drugą stronę rzeki.
Może to ma jakiś związek z 'Pępkiem Europy' bo w Przytyku ma być wedle legendy
sam środek tego kontynentu)(Opowiadał Edward Bilski rocznik 1910.Mniszek)
-to niech ci sie odniechce!'(Przytyk)
ancychryst-łotr,zbereźnik
'ani do niego przystąp'-taki ważny(Przytyk)
'ani du...y,ani cycka,ani picki'-słaba dziewczyna(Przytyk)
'anim sie go i niespodziwoł'-nie przyszło mi do głowy,że przybędzie
anklisz-osobny pokój(Soszyn koło Wolanowa)
'Antek z Kozi Woli sprzedoł portki,kupił soli'(Kozia Wola jest w gminie Zakrzew)
apumnioym-zapomniałem(Mleczków)
'a ty,co?głupi?cudzą babe bedziesz do chałupy wprowadzał?'-szyderczo o
narzeczonej(Przytyk)
'aureolę ma nad głową'-fałszywy świętoszek
Azor-dawne imię psie
'a żyją jak pchła w du...ie'-biednie

'baba jak piec'-wielka,silna
babcysto-babka(Przytyk)
'babę należy wysłuchać,a zrobić swoje'(Samwodzie)
'babie uszy'-gatunek grzybów jadalnych(Soszyn koło Wolanowa)
babka-kowadełko
babzdra-babka(Przytyk)
Baczkoscok-'syn Baczkowskiego',tu użyty w znaczeniu' Baczkowski'(Kępeczki)
'Baczność!Wysokie Napięcie"-człowiek twardy,zasadniczy
bajtek-dzieciaczek
bajtel-dziecko(znane od dawna)
baleja-grubas
bałach-bajer,kłamstwo
bałachuje-nawija do dziewczyny
bałunioki-wyłupiasty oczy
Bambuła-grubas (przezwisko z lat 60-tych)(Oblas)
bandzwoł-chyba to co gdzie indziej 'bencfał'
bańbuch-brzuch
Baraniarze-przezwisko oznaczające ludzi z Odrzywołu(Przytyk)
'baranim głosem mówić'-płakać(Kępeczki)
bardacha-ubikacja(Zakrzew.Lata 70-te)
bardak-bród,bałagan(Przytyk)
bargielnąć-uderzyć,upaść(Gulinek)
'barun,barun,tryk'-gdy się barany biją(Oblas)
'Basia-zes...ała sia'-(moje,po Powiślańsku)
Basry-szlacheckie imię psie(Oblas)
basior-pręga na ciele
Baśka!-zawołanie na kobyłę,imię kobyły(Wolanów)
'bawoły za stoły!idzta chamy!idzta'(te słowa padły na weselu z okolic Przytyka.Lata 80 te)
bąbel-dzieciaczek,bajtel
bąbluje-pije z butelki
bebeł-beblok,bełkot(Przytyk)
bechle-kotłuje
Becoki-uczniowie klasy B (Zakrzew)
bedzie!-w znaczeniu:dość!starczy!(b.częste)
bełkot-bełkoczący człowiek
Benia/Beńka-od imienia Bernadetta
'bez narzędzi to tak jak brać babe bez majtków'-tzn.o dzisiejszych
rowerach które sprzedają bez wyposażenia
'bez wyjmania'-bez wyjmowania
'będę miał czapek a czapek'-znaczy bardzo dużo czapek
'grzybów a grzybów'-bardzo dużo grzybów
'będę pluł,łapał i po du...ie się drapał'(Kępeczki)
'będziemy głosowali'-głosować(pomieszany czas przyszły z przeszłym)
"będziesz jadł marcepany s suchej mietły"(Kępeczki)
'bedzie jak pies du...ę wypiął'-głupio,bez gustu
"będziemy tu chlędli"-mokli,marźli(?)(Kępeczki)
'będziesz korny jak ciele'
'biały mróz'-szadź,szron
'biegnę jak pan pies'-szybko ,na zawołanie(Przytyk)
'bielany barszcz'(Radom)
'bij chama i patrz czy żyje'
'błogo jak kto ma kogo'-na stanowisku
Bobik-stare imię psie
'bogol na całą wieś/okolice'-bardzo bogaty
'Bogu się nie udała starość'-że starym jest źle
bomboli-pije
bombluje-pije
becoch-płaczek
Bereśla!-zawołanie na kobyłę,imię kobyły(Przytyk)
'beśsio go/besiogo'-bierz go(pies)(okolice Zakrzewa i Przytyka)
betlej,betleja-grubas
'bez nikaki'-na pewno
'bez to'-dlatego że(Dawniej)
'będzie za to chciał jak Cygun za babę'-bardzo dużo(Przytyk)
'będzie z nas fajna para kaloszy'-żartobliwie
bida-zła pogoda
bida-ktoś słaby,chudy('toto taka bida')
'biednemu tylko wiatr w oczy i ch...j stoi'(Przytyk)
'biedra się robią'-z niedożywienia zwierzęciu(Sukowska Wola)
bier!biery!-bierz
'bierzmować skórę'-zbić dzieciaka
Bińko-imię prosięcia(Lata 70te.Kępeczki)
bisurman-łobuz,rozwydrzeniec
blochać-obgadywać(Przytyk)
'błąka się jak ten bezpański pies'-gł.o dzieciach('jak te bezpańskie psy'-włóczą się dzieci bez opieki)
bober-bób
bobki-odchody królicze,owcze
bojący dudek-ktoś strachliwy(Przytyk)
'bojcorz,bojcora'-obgadywacz(b.częste)(Przytyk)
'bo on by się najadł tej surówki z octem i s...ał na trzeci zagon'
borciuch-brudas;ubrudzony łach
'bo się zachowują jak nurki'-głupio
'brudas bo brudas ale lepiocha'(Przytyk)
brudasica-flejtuch dziewczyna
brzedzianka-rodzaj ropnego,bardzo bolesnego wyprysku(Zakrzew)
brzeźniaki,brzeziniaki-brzóski(Soszyn koło Wolanowa)
'brzydki też chce żyć'-tj.trzeba szanować każdego człowieka
'brzydsza od kupy'-o dziewczynie(Zatopolice)
brzygol-niemiluch
buba-krowa
bucyfoł-nadęty dureń(Przytyk)
buc kartoflowy
'bujaj sie siwo!'-jedź siwa!(Kępeczki)
bulira-gruba dziewczyna
bulwa-gruba,nadęta kobieta
buła-też przyrodzenie męskie
Bura Suka-imię dzikiej suki(Przytyk.Lata 90te/XXI)
burdelnik-nieporządek
Burek-daniej bardzo częste imię psie
Bursztyn-imię psie
butrym,butryn-silny,tłusty
'(buty) szerokie jak stopy łosia'
buzia jak 5 minut'-drobna
bydlęcie-zwierzę domowe
'bydlęcie z obory'-prymityw(Przytyk)
'byk ale drobnej kości'-prześmiewczo o chudym i słabym mężczyźnie
'byle docipić do wiosny'-dożyć(Przytyk)
'byłabym zakonnicą gdybym nie miała pod spódnicą'
'byłek/robiłek'-byłem/robiłem(rodowity Radomianin z niższych klas)
'byłek w Radumiu'(Oblas.Koniec lat 60-ych)
'-byłeś kiedyś u mnie?
-a nie było okazji'
'było,mineło'
bysio-młody byczek(Kępeczki)
'bysiu!bysiu!bysiu!byś!byś!byś!'-przywołanie byka(Kępeczki)
bziukać-ciąć,rżnąć
bździuch-ktoś strachliwy,tchórz
Obserwuj wątek
    • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:23
      'caluśkie dnie'-całe dni
      'całe piwo mi wylał'-wszystkie(Jaszowice)
      cempić-czekać aż ktoś co da
      Cenio-Czesio(Przytyk)
      chabanina-słabe mięso
      chabezie-chaszcze,chwasty(Wolanów)
      chachura-zuch(Przytyk)
      chajować-wygłupiać się(to jest stare,jeszcze sprzed 'być 'na haju')
      chaliera(Kępeczki)
      chałupa-teraz również w znaczeniu 'dom'(Kępeczki/Przytyk)
      chamać-jeść
      chamera-wielka,czarna chmura
      chamówek-wiocha,zadupie
      chandroli-drapie,boli
      chaps-smakołyk(Przytyk)
      chapsnąć-zjeść(Przytyk)
      charsać-drapać(Przytyk)
      charsta-siecze,tnie
      charużyć-sprzątać(Przytyk)
      'chcieć '-to takie powiedzenia o czymkolwiek
      np.'chcieć posadzić kartofle /kupić/pojechać'-też i bez sensu bo można od
      razu 'posadzę/pojadę'(radomskie)(d.b.częste)
      chciejstwo,złodziejtwo
      'chcesz mieć dzieci jak kryształy,rób codziennie masaż pały'(Jaszowice)
      chepek-ciulek
      chlapa-niepogoda
      chlapie-pada
      'chlebem!solą!'-siłą(w Oblesie tak mówią gdy pchają albo podnoszą coś ciężkiego)
      chlustoł aż ustoł'
      chłopa,jałopa-gapowaty chłop(Kępeczki)
      'chłop jak szkop,jaja jak orzechy'(Zakrzew.Lata 70te)
      chmura gradowa-ktoś w złym nastroju
      chochrować-trzeć,szorować
      'chodzą a las pas'-dzieci gdzie chcą(Przytyk)
      chodzi jak 'śnięty'-przeważnie o pijaku
      'chodzi jak ta ślaja'-brudas
      chodzi,kaszli(Radom)
      chodzi!-chodź(Rdzuchów koło Potworowa)
      chodzij,kaszlij,robij
      chodzi po prośbie-chodzi żebrząc od domu do domu
      chodzi przyginto do ziemi'-przygięta do ziemi,tzn.zgarbiona(Przytyk)
      'chodzi za końskim ogonem'-słabego pochodzenia społeczno-ekonomicznego
      chojary-wielkie chojaki
      chorchnąć-zjeść
      chramnąć-zjeść
      chrapecie-chachmęcie,krzaczki(Przytyk)
      chreścić-ganić
      chrumać-jeść
      chrusty-faworki(Radom)
      chrychać-kaszleć,chorować
      chrychnąć-odchrząknoć
      chyrchol-kaszlęga,chorowitek
      chrymnąć-usnąć
      chrześnik-chrześniak(Soszyn koło Wolanowa)
      chto?-kto?(Soszyn koło Wolanowa/Radom)
      chrumać-jeść
      'chuda Jewka'-o szczupłej dziewczynie(Przytyk)(b.częste)
      chudera-chudzielec
      'chu...a buja'-dziewczyna chłopu;nic nie robi
      chybaj!-bierz,rzucaj!
      chychle-pracuje ponad siły(Przytyk)
      chychro-pracuje ponad siły(Przytyk)
      chyra-chyba skrórt od 'przechyra'?(Zakrzew)
      chyrcha-pokasłuje
      chyrchol-chorowitek
      chytnąć-chwycić
      ciamra-mlaska
      ciapajda-gapa
      ciaparajda-gapa
      ciaparajstwo-habarajstwo,drobiazg
      ciapciuś(Zakrzew)
      Ciapek-dawniej bardzo popularne imię psa
      'ciaptałęga-niedołęga'-wyjątkowa oferma
      ciarchać,ciachrać,ciartachać
      ciarupka-mała czara(Kępeczki)
      'ciąć!'-w skrócie "cicho bądź!'
      'chichojta!'-bądźcie cicho!
      'cichojże'-cicho bądź(dawne)
      'cichojno'-cicho bądź(dawne)
      ciećwieja-gapa(?)grubas(?)
      cielna-krowa w ciąży
      'ciemna masa na golasa,po wybrzeżu sobie hasa'
      'ciemny jak dwunasta w nocy'-nie zna się(Przytk,Zakrzew)
      ciećwięg-oferma(gapa)
      ciele Madejowe-gapa
      ciemniak-nie znający się na czymś
      'ciemno,głodno,chłodno i do domu daleko'(Goszczewice)
      'ciepło aż się pod nosem skrzepło'(Kępeczki)
      'ciepło jak w bani'(b.częste)(Przytyk)-gdy jest bardzo ciepło(moja mama tak mówi.raz się zapytała co to jest "bania"-odpowiedziałem ,że to po rosyjsku łaźnia-czyli mówiła tak od zawsze a nie bardzo wiedziała dlaczego tak się mówi)
      ciepnąć-rzucić(Przytyk)
      Ciesia!Cieśka-imię kobyły lub zawołanie(Kępeczki)
      'ciesz się tym co masz'(Przytyk)(b.stare)
      'ciesz się z tego co masz bo możesz to stracić/bo może tego nie być'
      'Cieś!cieś!cieś!'-przywoływanie konia(Kępeczki)
      cięty-ostry pies
      'cięty na niego'-nie popuści mu,nie lubi go
      cigra-?(Jankowice)
      cho no,patrzaj no itd.
      'chudy jak piszczałaka'(b.częste)
      chudy obiad-skąpy,słaby
      'chyba ich prześwięcę'-zbiję
      ciołas-przymuł(Oblas)
      ciorty-dzieci łobuziaki
      'Cisza!Samwodzie sie bawi'(delikwent wskakuje na deski albo stół i wrzeszczy na
      całą zabawę.A potem,jeśli kto ma wątpliwości-bitwa)(Kępeczki)
      'cisza w rodzinie bo jedno zginie'
      ciucia,ciućka-o świni(Kępeczki)
      ciota -menstruacja
      ciućma-?(zakrzew)
      ciućmok-oferma(Zakrzew)
      ciućwok-oferma(Zakrzew)
      ciudrach-przechodzone ubranie
      ciuk-gęba,zwłaszcza ta część koło ust
      ciupi-pada drobny deszcz
      'ciutkę wyżej/niżej'-kapkę,ździebko,zdenio
      cłop-dziadyga
      'co było,już sie nie wróci(powróci)'
      'co ci po tym,jak nic po tym'(Przytyk)
      '-co?
      -kura ogun mo'(Zakrzew)
      'co myśmy się'-ile myśmy się
      "-Co?
      -Nic.
      -Pocałuj babę w cyc.Baba cyca nie żałuje niech ją Janek(Grzesiek etc.) jeszcze raz w cyca pocałuje"(Bardzo,bardzo stare.Znam to od lat 70ych)
      '-co?
      -nico!'
      'co,ona jest kura?'-jest kurą?
      'co po wielkiej stodole jak pusta?'-chodzi o człowieka robiącego wrażenie ale nic nie potrafiącego robić(Radom)
      'co sie drzesz jakby cie zarzynali?!'(b.stare)
      -co słychać?
      -a co widać!'(Kępeczki)
      'co słychać?
      -stara bida/po staremu'
      -co robi?
      kluski drobi'(Przytyk/Kępeczki)
      'co se i umyśli to i zara powie'
      -co się dzieje?
      kura gdacze,
      kogut pieje'
      co się stanęło?'-stało(Przytyk)
      'co się tak drzesz jak oryl?'
      'coś się tak zranił?'-rano przyszedł
      'co tak rży jak kobyła?'-śmieje się
      'co tak zęby suszysz?'-śmiejesz się
      co to nie ja?'-prześmiewczo o kimś kto ma się za kogoś wielkiego
      'co ty poczniesz beze mnie'-matka do syna starego kawalera
      'co ty poczniesz jak mnie nie będzie?'-j.w.
      '-co się u ciebie dzieje?
      -a nie bądź taki ciekawy'(Przytyk)(b.stare)
      '-co się u ciebie dzieje?
      -a co cię to obchodzi?'(Przytyk)(b.stare)
      '-co żeś taki smutny?
      -a z czego mam się cieszyć?'
      cubrzyć-rwać jakieś owoce
      cugusy,cugusiki-pijacy(Oblas)
      'cukier krzepi,wódka jeszcze lepi'(Radom)
      cusi-coś(Soszyn koło Wolanowa)
      cwańciuch-cwaniak(Zakrzew)
      cybula-zegarek
      cygan-czarny chłopak;złodziej,cwaniak
      cyganicha-o ciemnej karnacji,włosach
      czapka z daszkiem
      czeka na to jak na zbawienie'-bardzo tego pragnie
      czerstwielec-wsiarz
      czerwień-w kartach
      czerwonki,zielonki-rodzaje grzybów kozaków(Radom)
      człeka potrzciwego'(Gołąb k.Puław)
      'czort ich znajet'-kto ich tam wie
      cztać-wydawać stolca
      cztapa-ciapa,niezgraba(o kobiecie)
      'czterech Szwedów ją na drągach niosło'-jakąś zagubioną rzecz(Kępeczki)
      Cztula-imię krowy(Soszyn koło Wolanowa)
      'czuje bat nad sobą'-wie co mu grozi
      "czuje się jak pies w ciasnej budzie"-źle
      'dlaczego młode psy jedzą g...wna?
      -a idź i się ich o to spytaj'(Kępeczki)

      ćchórz-tchórz(zwierzę)(Goszczewice)
      ćkać się-wpychać
      ćma-ciemno
      ćma-gapa
      ćmok-ciemno
      ćmuli-je

      "dać jeść kotowi"(Przytyk)(bardzo częste)
      '-daj!daj!
      -a mnie kto daje?'
      dajno-daj(Kępeczki)
      Dajon'-przezwisko dawne
      'dajże spokój'-w znaczeniu :przestań się kłócić(Przytyk)
      'dam ci liści co się nimi d...pkę czyści'
      'dawniej na Powiślu ludzie po obiedzie leżeli 'żeby się sadło zawiązało'
      dej-daj
      delikatesik-delikatny mężczyzna(Przytyk)
      deszczułka-deseczka(Kępeczki)
      '-dlaczego on taki bogaty?
      -zabił Żyda'
      dłubek-majster powolny
      dobić powietrze'-dopompować powietrze w kole(Przytyk,Powiśle)
      dobra strona-od wjazdu
      'dobry dziadek gdy zasadzi sadek'(Oblas)(sens:dobry dlatego,że sad późno rodzi -przynajmniej dawniej tak było bo teraz to są inne odmiany drzew owocowych)
      'dobry zwyczaj-nie pożyczaj,jeszcze lepszy-nie oddawaj'
      'dobrze żuchlij'-żuj,gamłaj(Przytyk)
      do duma'-do domu(Krzyszkowice)
      'doktorów syn'-w znaczeniu 'lepsza sfera',nie byle kto
      dołek-niewielkie jeziorko,sadzaweczka(Kępeczki)
      'do lassu'(Kolona Las Zakrzew/Oblas)
      doleżałe-zboże
      'do mnie'-dla mnie(Przytyk/Kępeczki)
      'do pinindzy to wy,a do podcierania d...p to ja'-rozżalona gospodyni domowa
      "dorobił się kamienia i wody"-nie dorobił się;nie wyszło mu w życiu(bardzo częste)
      'dorwał jelenia'-naiwniaka
      'dorwał się do nii jak pies do suki'
      dostać wnyko-oberwać
      'dostaje 'wścieku du...y'-nie wie co z sobą zrobić itp.
      'do szczęścia i zamęścia'
      dostany – dojrzały( zboże się dostało)
      'dowiadać się'-dowiadywać się(Przytyk)
      "Do wójta przychodzi kobieta:
      -Głosowałam na pana,to niech pan mi załatwi pracę!
      Wójt:2000 głosowało na mnie,to każdemu z nich mam załatwić pracę?"(Przytyk,współcześnie)
      dranny(Kępeczki)
      drańciuch-psotnik,łobuz(Zakrzew)
      drętwielec-człowiek mało rozrywkowy,mało ruchawy
      drobiazgi-dzieci
      drożyna-dróżka(S.Wola)
      'drugich krytykuje a sam nie lepszy'
      drugi Hitler'-ktoś bardzo zły
      drypać-odrywać coś,np.kawałek chlepa
      drzaźnić-drażnić(Przytyk)
      'drze się aż się cała chałupa trzęsie'-wydziera się
      drzewianny-drewniany
      drzewo-drewno
      drzwiczka-drzwic
      • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:25
        drzwiczka-drzwiczki(Sukowska Wola)
        'drzwi zawarte'-zamknięte
        'drzysta pogoda'-wilgotnie i nieprzyjemnie(Kępeczki koło Kozienic)
        duchot-parny dzień(b.częste)
        dumas,dum-pyszałek(Przytyk)
        dumbrowa(dabrowa),'na dumbrowie'-na lichej ziemi,nieurodzajnej(Kępeczki)
        Dunaj-szlacheckie imię psie(Oblas)
        du...a-dziewczyna
        'du...a dna nie sięga'-rozrzutnik(Przytyk)
        "du...a utrzy"-starszy człowiek potrzebujący opieki(Radom)
        'du...a,wiecheć,karuzela'-głupoty gadasz
        du..al-dziewczyna
        'du...a obciosana'-u dziewczyny(że taka nijaka)
        du...a strona-od tyłu
        'duży,kąpie się w kałuży'
        'dynka moja dynka,
        na górę drabinka,
        jeden właził,drugi złaził
        -jeszcze żym paninka'(Przytyk)
        dwadzieścia świni-świń
        'dwajścia/trzyjeści(dawniej częściej,teraz rzadko)
        'dwóch głupków się dobrało,jeden głupszy od drugiego'
        'dwa razy do tej samej wody nie można wejść ale dwa razy to tej samej rzeki można wejść'(Domaniów)
        dworus-fornal,służący we dworze(Oblas)
        dziaba-piękna dziewczyna(Oblas)
        dziabać-rąbać
        'dziady kalwaryjskie!'-łachmyty
        dzbuk-zbuk
        dzębnąć-ugryźć(Kępeczki)
        'dziadek jeszcze ciepły a oni już sprzedają'-niedawno zmarł(Przytyk)(b.stare)
        dziadowizna-ziemia po dziadkach(Gaczkowice)
        dziady-chaszcze
        dziady wyłażą-ogromne chmury
        dziamać-szczekać
        dziamot-dziamiący pies
        dziargot-dziargoczący pies
        dziargota-szczeka
        Dzidek-od imienia Zdzisław
        'dzieci 'puszczone samopas'-bez opieki
        'dziesięć lat do tyłu'-dziesięć lat temu(Przytyk)
        'dziewczyna jak fryga'-zgrabna,sprytna
        '(dziewczyna) jak łania'-ładna(b.stare)
        dzisio-dzisiaj(Jankowice)
        dzit!dzit!-zyg!zyg!(Kępeczki)
        dziubdziać-słabo jeść
        dzwonek – karo w kartach
        dźwi-drzwi(Sukowska Wola)
        'dźwiamy'-drzwiami(Goszczewice)
        dźwinia-świnia(Oblas/dawniej)

        'ej ty!'-tee
        'Eeej!Tyyy.Głuuuupi....Taaa,do ciebie mówie...Przyniós byś tu panu krzesło!'-
        tzn.temu kto mówi
        eno-taka przedmowa(Przytyk)
        etam/itam-nie

        ęteligent-inteligent

        fabajt!fabajt!-przy przewracaniu się(Kępeczki)
        faflunić się-głupio gadać
        fafrać się -babrać
        Fim-imię psa(Lata 50te.Kępeczki)
        Finek-imię psa(Kępeczki)
        fiołek-fijołek(tak się mówi często w okolicach Przytyka,Zakrzewa)
        fiuk-głupol,lekkoduch(Samwodzie)
        'Frączek bez rączek'-o nazwisku Fraczek(Radom)
        front-przód obejścia
        frymaczyć-wybrzydzać
        fudament-fundament(St.Młyn)
        funferencja,funferyncyjum-konferencja(Przytyk)
        furmanisz-kierujesz samochodem
        furta/furtka-szpara pomiędzy środkowymi zębami u góry
        fyrgać się -rzucać

        'gadają ze sobą jak gęś z prosięciem'
        gadaśny-gadatliwy
        galancie-nieźle,dużo(Przytyk)
        galanty-niezły(Przytyk)
        gałęzia-gałąź
        garnek-kubek(całe radomskie)
        garnuszek-zdrobnienie od 'garnek'(całe radomskie)
        'gdybym wziął od pani te pieniądze to nie mógłbym sobie spojrzeć w lustro'
        'gdzieby zaś?'-gdzie tam(Przytyk)
        'gdzie nie bądź'-gdziekolwiek(Kępeczki)
        'gdzie perz,kartofel też'-znaczy,ziemniak nie wymaga dobrej gleby(Soszyn koło Wolanowa)
        'gdzie się chamy przed pany pchata?'-musi być porządek,"gorsi" muszą być z tyłu
        gdzie ja to nie byłem?czego ja to nie widziałem?'-prześmiewczo o czyichś przechwałka
        gdzieści/gdziesi-gdzieś(Przytyk)
        gdzieściś-gdzieś(Kępeczki)
        'gdzie czworo tam sporo'
        '-gdzie masz zeszyt?
        -ni mum,w mlyko mi wpadło'(Mleczków)(Lata 70 te)
        'gdzie mnie los rzucił'-sama nie wybierałam gdzie mam mieszkać tylko okoliczności sprawiały,że tam żyłam(b.stare)
        'Gdzieś był jak ludzie rośli(rozum dawali ) itp.?'(b.częste)
        'gdzie tak ciokosz?'-biegasz,lofrujesz
        'gdzie ten świkus jest?'
        'gdzie toto się uplyngło?'-skąd się wziął ten odmieniec?(Oblas)
        '-gdzie?
        -w dupie u panny Peci'(Powiśle)
        'gęsie mydło'-dawniej roślina którą ludzie używali jako mydła(Soszyn k.Wolanowa)
        gil-gnojek;glut
        glamajda-ten który glamie przy jedzeniu(Przytyk/Kępeczki)
        glizda-dżdżownica
        glut-gnojek,gil
        'głupi baranie,zjem cię na śniadanie'
        'głupiemu tylko dać mówić'-w domyśle:a sam się skompromituje
        "głupie odzywki"-jak ktoś pyskuje
        'głupki się dorwały do władzy'
        gnębiciel świata'-despota
        'gołąbki nie wpadają same do gąbki'-trzeba się dużo natrudzić by coś osiągnąć
        gołębi kolor
        'g...wno jak cepy'-a gdzie tam
        'g,,,wno,niech się z tobą zrówno,posyp go makiem,zjedz go ze smakiem'(Samwodzie)
        Gizdrol-przezwisko człowieka z Gaczkowic(jego dzieci to "Gizdrole')
        gleńda-ględa
        glimińdziła-szyła byle jak(Soszyn koło Wolanowa)
        glińdoła-partacz
        gloria-wielka dziewczyna
        gminna-(w zasadzie gmin-----a-'n' rozciągane i melodiowane)(Przytyk)
        gnieciuch-słaby placek
        'gołą du...ą będziesz świecić?'-nie nadajesz się do tego wykwintnego towarzystwa(Kępeczki)
        gołda-korale u koguta(Kępeczki)
        gołduje-pije(Przytyk)
        'goni się'(?)-ruja u krowy(?)
        gorgoli-pije,bąbi
        gospoda-knajpa(Przytyk)
        "gospodarka idzie w górę,
        sprzedoł kunia,
        kupił kurę"(Przytyk)-wbrew propagandzie jest coraz gorzej
        'g..wno mata a się s...ata'-niczego znacznego nie posiadają ale się mają za coś wielkiego
        'g...wna nie tykaj'-chodzi o człowieka
        'g...wna z progu nie zepchnie'-leń
        g...wno nasrane-o człowieku
        grabina,brzezina,orzeszyna itd.
        'gra jak cajmer'-?(Przytyk)
        Granicha-imię krowy(Przytyk)
        'gra w dupca'-trzeba walnąć w tyłek delikwenta a ten musi odgadnąć kto to zrobił(radomskie)
        Grażynizda,Renizda-Grażyna,Renia
        grażynka-wagina
        groszorób-pogardliwie o ciułaczu
        'grosz grosza nie sięga'-straszna bieda(Przytyk)
        gruszki Wawrzyńcówki(Kępeczki)
        gryska-rodzaj długiej bułki
        'gryzą sie ze sobą już od wielu lat'-kłócą
        'grzesznego parzy'-przy oparzeniu
        Grzeu,Jau-Grzechu,Jachu(Zakrzew)(b.częste)
        Gułaj-imię psa(Oblas.Lata 60-te)
        gumiaki-buty na deszcz
        gumowce -kalosze
        gzi się-też ruja u krowy(?)
        gziocha-dziewczyna lubiąca chłopaków
        'gziut!gziut'-ciach!ciach!
        • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:27
          habrajstwo,habarajstwo-dziadostwo;coś drobnego
          hajcuje się-pali
          Halasza/o,Renasza-Helena,Irena(Kępeczki koło Kozienic)
          Halka-Helena
          hamać-szczekać
          'ham!ham!ham!'-szczekanie psa(to nieprawda,że tylko "hau-hau-hau" oznacza szczekanie psa )
          hamła/hamle-mamle i wywraca
          hanaj-kij,bat,bicz itp.(Przytyk/Kępeczki)
          handrolić-grzebać,wyrywać
          hapać-szczekać
          'hap!hap!hap!'-szczekanie psa
          harbata-herbata(Przytyk)
          'hatte!'-hetta(Marianowice)
          het!het!-hen daleko(bardzo częste)
          'het!het!przez las'(Wólka Lesiowska gm.Jastrzębia)
          hewtnąć-przyspawać(Sukowska Wola)
          historjaja-historia(Mleczków lata 70 te)
          horcować-drapać,przetrząsać
          'hrabia przez ce-cha "ch"'-ktoś niskiego pochodzenia udający nie wiem kogo
          'h...j wam w du...ę wiochmeny z żwirowni'-o ludziach z Koziej Woli koło
          Zakrzewa(jest tam kopalnia żwiru)
          hule!hule!hule!-przy przeganianiu gęsi
          huliganie zawsze razem-huligani
          hurtać-machać z grubym poświstem
          huś!huś!huś!-przy przeganianiu świń(Kępeczki)
          huśdu-buśdu:-buju-buju(Oblas)

          'i apiać na nowo!'-z powrotem(Przytyk/Kępeczki)
          'i bedzie mu tak ziugał i ziugał '-drażnił,wypominał
          'idę do domu -i nie mówię o tym nikomu'
          'idę s...ać za Maćkową gać'
          idymy-idziemy(od Radomia po Przytyk)
          idz-jedz
          'idzie jak na skazanie'-z niechęcią
          'idziemy na chatę'-do domu(Marianowice)
          '-idź na odpust,kup se trumbkę,bedzies trumbił
          -a ty gwizdek,bedzies gwizdoł'
          'idź do psa niech ci buzie wyliże'-po jedzeniu żartobliwie
          'idź w pieruny!'(Goszczewice/Przytyk)
          idźże-idź
          'ile masz lat?
          tyle co na stodole lat,
          każda łata po trzy lata'(Kępeczki)
          '-i jak?
          -na wznak'
          indrzej-Jędrzej
          'i Nieboja wilcy zjedli'-znaczenie:co z tego,że się nie boisz gdy i tak może cię coś złego spotkać(Gołąb.Powiadał Stefan OLszak z Gołębia koło Puław urodzony w 1910 r.)
          ino-tylko(Sukowska Wola/Inne)
          'ino mi nie mów'-co teżś mówisz?
          inkszy-inny(Dębowica koło Przytyka)
          'inną razą'-innym razem
          'innymi laty'-innymi latami
          inżyny-jeżyny(zakrzew)
          iść na chałupy-chodzić po wsi do kogoś
          'iść na sztych/sztycha'-prosto na skróty(Jarosławice)
          'iść o las,o staw'-obok
          'iść suchością stawu'-brzegiem
          'i śmy se tak leżeli w ty os...any pościeli'(Lata 60te)
          'i tak będziemy o suchym pysku siedzieć?'-napijmy się
          'i tak będziesz ją wysyłoł 'od nos do wos?'
          'i tak chodzi od nos do wos'
          'i tak du...ę łopatą oklepią'-po co się trudzić gdy i tak się umrze?
          'i to już nie ujmał'-nie ujął(Goszczewice)
          iyyyy!-eee!(Kępeczki)
          iyjum-ją(Kępeczki)

          jabrzędzie-rodzaj topoli(Kępeczki)
          'ja bym jej z tym pięknym domem i samochodem nie chciał'-taka brzydka
          '-ja bym tam tylko przeszkadzał'-wytłumaczenie leniucha
          'Jacek z Jankiem są na noże'-są źli na siebie
          'jadą,mają d...pę gniadą'(Przytyk)
          'ja do niego mówię a on Niemiec!'-nie rozumie(Przytyk)
          'ja chromolę taką dolę'(b.częste)
          jadymy-jedziemy(od Radomia po Przytyk)
          jadziem-jedziemy(Wyśmierzyce-Mazowsze)
          jagodzina-krzew jagody(Jarosławice koło Wolanowa)
          jajeśnica-jajecznica(Radom
          jajeśsznica-jajecznica(Radom)
          'jak bodźkę kocham!'(Przytyk)
          'jak cie stać na kiełbasę to i na chleb'
          'jak na pieprz to i na cebulę'
          'jakby go kto oderwał od pługa!'-nieokrzesany;dzikus
          'jakby mi kto 'wiadro pomyj' wylał na głowę'-zostałem obrażony,sponiewierany
          'jakby mógł to by mu wlazł w du...ę'-tak go hołubi,tak mu jest oddany(Gaczkowice)
          ((Pewien chłop z Gaczkowic był zdegustowany,że jego pies zamiast gryźć drugiego psa,okazywał mu swą poddańczość i tak o nim powiedział))
          "jakby mu kto narobił w kieszeń"-źle się coś zdarzyło na jego niekorzyść;zszokował się
          'jakby spod jednej igły wyszli'
          'jakbyś szedł w podwyrze'-na podwórko
          'jak cię złapię za orzydle'(Lata 70te.Przytyk)
          'jak się nic nie robi to się nic nie popsuje'
          'jak się nie będziesz uczył to będziesz tłukł kamienie'(dawniej tłuczono kamienie polne)(Soszyn koło Wolanowa)
          'jakby toto nigdy niczego nie widziało'-dziwi się czymś,nie wie jak się zachować
          "jak dziad odżyje to torbą zabije"-tzn.jeśli mu się polepszy to wzgardzi ludźmi którzy mu pomagali
          jakem(Kozłowiec koło Przysuchy)
          'jakie nie bądź'-jakiekolwiek(Kępeczki)
          "jakie to łase na cudze"
          'jak ja byłem młody,
          to jadłem jagody!'
          'jak jest urodzaj na dyszcz,to z niczego'(Kępeczki)
          'jak katarynka,ciągle to samo'-bez przerwy o tym samym trajkocze
          'ja mam us...anie kapelusza'-dużo zajęć
          'jak masz łeb i ch...j,kombinuj'
          '-ja myślę,że...
          -ty tu nie jesteś od myślenia!'
          'jak nie pyrnie!'-trzepnie piorun
          jakoś to przecipi'-przebieduje,zniesie(b.częste)
          'jak ten mich'-zdrowy,gruby
          'jakby mu kto narobił w kieszeń'-tak się poczuł
          'jakby z ojca skórę zdjął'-tak podobny do ojca
          'jak cie palne to wylecisz na Krochmalne'(Kępeczki)(może z Warszawy?Lublina?)
          'jakiego drapoka ściął'-liche drzewo,choinkę(Zakrzew)
          'jak ja go pogonię to g...wno i fraki po nim zostaną'(Kępeczki)
          'jak lwica broni swego stada'-kobieta rodziny
          'jak się nie ma na deszcz to się nie ma deszcz'(b.częste)
          'jak te bezpańskie psy'-włóczą się,obijają,robią co chcą
          'jak te dwa psy'-tak się nie lubią/walczą ze sobą
          'jak te rydze'-b.zdroowi(Przytk)
          'jak to malowanie!'-bardzo ładna dziewczyna
          'jak żeś głupi,niech ci du...a marźnie'-skoro się nie ubierasz
          'jak żeś wszedł między wrony,krakaj jak i ony'-dopasuj się do środowiska nawet jeśli nie czujesz z nim związku
          jałop,jałopa,jełop-gapa
          jałosia-zdrobnienie od jałówka(Kępeczki)
          jałoś!jałoś!jałoś!-przywołanie jałówki,krowy(Kępeczki)
          'ja mu swoje a on swoje'-nie mogę go do swej racji przekonać
          'Janki się zwaliły'-przyjechali do nas
          Janszek-Januszek przy szybkiej wymowie
          'Januniu napij'-napij się(babcia tak do mnie mówiła;na Powiślu częste
          '-ja to się sama boję wyjść na pole.
          -ee,stara baba,będzie ją kto łapoł'
          'jeden głupszy od drugiego'
          'jeden pada na pysk a drugi tylko leży'
          'jedna by drugą sprzedała za garść gruszek'-o fałszywych przyjaciółkach(Przytyk)
          "jedziemy do Chotczy tam gdzie się świat już kończy"(to powiedzenie jest związane z tym,że Chotcza leży skrajnie daleko od Radomia-w Ziemi Radomskiej)
          jem-im(Powiśle)
          jest 'Janunio')
          japacz-mający brzydką gębę
          japca-jabłka(Zakrzew)
          'jarcha się w tym'-dudle w czymś
          'psy się jargają'-?(Gaczkowice)
          'jarosławski las'-jarosławicki las(od wsi Jarosławice)
          'ja siedzę całą nocę'(Radom/Przytyk)
          jasiek-mała poduszka
          Jasioki-dzieci Jasia(Przytyk)
          Jasio Koperwasio(Grzmiąca koło Wyśmierzyc)
          jarzyny-jeżyny(Oblas)
          je-jest(Przytyk/Kępeczki)
          'je...ut o lód'
          'jeden ząb na przedzie i na szkapie jedzie'-ktoś o słabym wyglądzie
          jedlina-jodła
          jedna droga-taka sama odległość(Przytyk/Wyśmierzyce)
          'jedne i te same'-wciąż takie same(b.częste)
          jedno oko na Maroko a drugie na Krym'-o zezowatym
          'jedzie ci z gęby jak z dupy'-śmierdzi
          'jedziemy jak te bandosy na wozie'(Soszyn koło Wolanowa)
          "jedzie na pierdzącym wózku"
          'jedziemy do Dęby,dostać w zęby'-Deba,wieś koło Przytyka
          'jedziemy do miasta narobić ciasta'
          'jego prawda na wierzchu'-on wygrał(Goszczewice)
          jeich-ich
          jeim-im
          Jełża-Iłża(Pionki)
          jesionki-kurczęta które wylęgły się jesienią(Kępeczki)
          'jeszcze hałusita na mnie'-narzekacie
          jeszczek-jeszcze(Kolonia Promna koło Białobrzeg-Mazowsze)
          'jeszcze nie przyszły te Pelaśki?'-kobiety(Goszczewice)
          'je szybko jak bocian żabę'
          jest na lesie-głęboko w lesie
          'jest w cugu'-w transie alkoholowym
          jestemy-jesteśmy(Zakrzew)
          'jesteśmy rodzina!mój dziadek na twoi babce kose klepoł'(Marianowice)
          'jest kulą u nogi'-przeszkadza komu
          'jest w cugu'-chla na umór
          jeszczek-jeszcze(okolice Przytyka)
          'jeszcze nie piernie a już się zesra'
          'jeszcze sie tak nie zdarzyło żeby jakoś nie było'
          'jeśli swędzi cię psipsiocha to najlepszy poseł Socha)
          'język mu lata'-ma ochotę coś wypić(Przytyk)
          'język teściowej-kwiat doniczkowy z kolczastymi liśćmi(Powiśle)
          jigła-igła(Oblas)
          jjim-jem(Oblas)(w dzieciństwie inaczej nie mówiłem;dziwiłem się temu,że mówią 'jem' w telewizji)
          jo-ja
          'Józiu,w du...kę ziuziu'(Zakrzew)
          Jóźkiem go-dużym młotem(Sukowska Wola)
          jszczy-sika
          jucha-krew
          'już ja cię udrutuję'-nie będziesz więcej podskakiwał(Przytyk)
          jutero-jutro(Przytyk)
          'już niedługo wam się ta Ameryka skończy'-skończy się powodzenie,dobra praca
          'już po świnty Bobce ,nie chodzi sie w copce'
          'już zsieczone'-skoszona trawa(Gaczkowice)
          • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:28

            'kac-kupa'--słabe wino
            'kacłęb głupi!'-o człowieku
            Kajtek-imię psie
            kambur-wielki kamień
            kańdoł-duży brzuch(Kępeczki koło Kozienic)
            kapieje-traci siły-bliski śmierci(Przytyk)
            kapkę-troszkę(Oblas)
            'kapusta i kwas,łapcie nas'(b.stare)
            kapuśniaczek-drobny deszczyk
            kaszkiet – czapka z daszkiem
            'kawalirz co w portki nawalisz'-gnojek(Oblas)
            'kawał chłopa ale jałopa'
            kawęka,kawęczy-kwęczy
            'każdy ciągnie w swoją stronę'-nie ma zgody
            'każdy głupi to potrafi'-coś łatwego
            kfacze-kwocze(kwoka)(Soszyn koło Wolanowa)
            kici!kici!kici!-przywołanie kota
            'kiedy?
            kiedy się biły Szwedy'(Kępeczki)
            'kiedy wszyscy idą spać,nietoperz wychodzi na łowy'(sławne zdanie na lekcji biologii w liceum kozienickim w latach 50ych.Nauczycielowi się tak spodobało,że postawił uczniowi piątkę)
            kiosek-kiosk
            kizio-kotek
            klapcążki-kombinerki
            klempa-niezgrabna dziewczyna
            klepa-o człowieku który gada głupoty
            klucha-grubas
            kobyłka-zrobiona z drewna konstrukcja;rodzaj przenośnego podestu
            kociak-kocię(Kępeczki)
            kocołować-?
            'kogucik zaharywoł'-zalecał się do kury obchodząc ją dookoła(Przytyk)
            kojtnąć-umrzeć
            Kokosialek-zdrobnienie dla dziewczynki(od imienia Gosia?)(Radom.Lata 60/70.)
            'kolacja z obiadem za jednym przysiadem'-jeden duży posiłek
            koleba,koliba-rodzaj kołyski dla małych dzieci wziętych na pole
            (w Kazanowie pod Końskimi brało się kilka żerdzi i wbijało w ziemię robiąc taki
            prymitywny szałas;na to narzucało się płótno;;na Powiślu robiło się to samo
            albo i bez tego bo niemowlę zostawiano np.w cieniu polnej gruszy-ewentualnie
            osłaniano je białym płótnem-za to robiono taką prawdziwą kolebkę na stojaku z
            drągów i to w taki sposób ,że urządzenie mogło się bujać)('szczegółów
            technicznych' nie znam)(mój ojciec z Powiśla i jego kolega z Kazanowa mi o tym
            opowiadali)(tak było jeszcze w latach 50.ych)
            kole-koło(Jarosławice)
            kolega betka(Oblas)
            koleziunka-koleżanka(Jankowice)
            Kolmaga-przezwisko(Oblas)
            'kołek z grubsza obciosany'-tępak,prostak
            'koło się odwróciło'-zmieniła się sytuacja
            'kombinuj,nie kombinuj i tak wszystko na h...j'-nie warto się wysilać
            'kombinuje jak koń pod górkę'(Oblas)(Zapis 2006)
            kominiarz i leśnik to h...j nie rzemieślnik'
            komórka- w znaczeniu takiego pomieszczenia do'różnego składowiska'(w Zakrzowie mieliśmy swoje komórki)
            'komu się dobrze piarnie,to do tego się szczęście garnie'
            (Wyśmierzyce-Mazowsze)(W Przytyku i w Kępeczkach nie słyszałem)
            koniec,kropka,dziadek,bobka
            'koniec świata za dwa lata'
            'konie się strochły'-wystraszyły(Soszyn koło Wolanowa)
            'koniowi zadać/dać'
            koperty-poszwy na kołdry
            'kopią na duch studnie'-szybko
            kopłem,zamkłęm-kopnąłem,zamknąłem
            'kopyrto sie'-ledwo chodzi(Kępeczki)
            'koszula jakby wyjęta psu z gardła'-taka pomięta
            kowale-gatunek grzybów jadalnych (Zakrzew)
            kozak-zuch
            koziołek-przyrząd do mierzenia powierzchni pola(Suków)
            kraniec-koniec
            kraj-koniec,brzeg
            'Krawcok','Dyjasiok','Szymańszczok'-o dorosłych kawalerach w wieku 40-50 lat-ich nazwiska:
            'Krawiec','Dyjas','Szymański'(Przytyk)
            krawężniki-policjanci
            krchotnąć-zadać cios i rozkrojć
            krekorzą-kury wydają głos(Kępeczki)
            kres-koniec
            kręcibuła-piekarz(Przytyk)
            'krowa cię ulizała językiem'
            krowa jak lepa(Sukowska Wola)
            kryjok-wstydliwy człowiek kryjący się przed ludźmi
            kryndzołek,krynżołek-okrągły(Soszyn koło Wolanowa)
            księżyc w pełni-o kimś kto ma okrągła twarz
            "księżyczku drogi,
            pokaż mi rogi"
            'kto do jedzenia to i do roboty'
            'kto ma ciotkę,kto ma wuja,nikt nie skoczy mu na h...ja'(Radom)-o
            znajomościach i układach
            'kto ma pszczoły ten ma miód,
            kto ma dzieci,ten ma smród'
            'kto pinindzy nimo to niech świeczke w du...ie trzymo'
            'kto słucha na siebie wysłucha'-kto podsłuchuje kogo
            'ktoś puścił boję'-plotkę,famę(Przytyk)
            krowieniec-gnój krowi(Oblas)
            kruk-gawron
            'krzandoli głupoty'-gada bzdury(Przytyk)
            krzciny-chrzciny
            '-która?
            -łysa,bura'
            'księżyczku drogi powiedz Mikołajowi żeby zesłał nam wstążeczki i koraliczki'-prośby polskich dziewczynek do księżyca(Lata 50te.Soszyn koło Wolanowa)
            'kto do ludzi to i ludzie do niego'
            kuchynko lepstrycno-elektryczna(Jarosławice)
            kucrah-penis(Przytyk)
            'kumie ,chwalą nas,
            -kto?
            wy mnie ,ja was'-kumie chwalą nas.-kto?ja ciebie,ty mnie(Kępeczki)
            'kto jest od wszystkiego,to jest od niczego'-kto niby na wszystkim się zna to niczego dobrze zrobić nie potrafi
            'kulawy,kulawy,szukaj sobie ławy'(Radom)
            'kuń zdycho-siano źre,chłop umiro-jeszcze chce'(Przytyk)
            'kupię za co?
            za kobyle caco!'
            'kupię jak psu dupę wyłupię'-nie stać mnie (Przytyk)
            'kupił to za psi grosz'-tanio
            kupzdra-wielka kupa
            'kura wysiadywa jajka'-wysiaduje(Kępeczki koło Kozienic)
            'kurcipa śmierzi'-czeremcha
            kurczynciny-kurczątka(Stefanów k.Przytyka)
            kurdelnik-bałagan,nieporządek
            kurwa sakramecka
            'kurwica mnie bierze!'-przekleństwo(Przytyk)
            kurza dupa-buzia w ciup
            kurze łapki-prymulki
            kurzeniec-gnój kurzy(Oblas)
            'kurzu pełno,pisać można'
            kuśki-iść na skos(Oblas)

            labidzić-biadolić
            Lalka-imię suki(Oblas)
            lancpudra-stara wredna baba
            'las rośnie ino dym'-bardzo szybko(Przytyk)
            'lato jak satelita'-bardzo szybko
            'lata za nią/za czymś/ jak pies z wywalonym jęzorem'-bardzo biega za czymś(Przytyk)
            latoś-w tym roku(Kępeczki)
            latuje się-ruja u krowy(Kępeczki)
            lecę w dyrdy
            'leciałam z pracy do domu jak pies z wywalonym jęzorem'-szybko do dzieci
            ledwo cipi-ledwo żyje
            ledwo zipi-dyszy
            lejba-gruba dziewczyna
            lejby-szerokie spodnie
            lepi-lepiej
            lepiej-więcej(b.częste)
            'lepiej tego było jak ćwierć'-więcej(b.częste)
            lepiocha-dziewczyna lubiąca się tulić do chłopaków
            letko-lekko
            lice-lejce
            liczenie:
            -i jeden
            -i dwa
            -i trzy...(Zakrzew)( z takim przydechem/rytmem)
            'ligaj na ławie.ligaj pókim dobry'-ojciec do syna(Lata 40te)
            Lisek-imię psie
            Listek-imię psie(Gołąb koło Puław)
            liszaj-gąsienica(Zakrzew)
            liszaj-takie zaczerwienie(Zakrzew)
            lubiał-lubił(Przytyk/Kępeczki)
            'lubię gdy mam w czubie'-gdy jestem podpity
            'ludzi a ludzi'-pełno
            "ludzie a ludzie"-taka jest różnica między nimi
            'ludzie mają takie kury,cabany takie'-wielkie,tłuste
            'ludzie o pieniądze są w stanie się pozabijać'
            'luksusa se wzięłaś'-dobrego męża(Kępeczki lata 70-te)
            'lyj w ten głupi ryj'-przy piciu wódki(b.stare)
            lysty-listy

            łabzok-?(Jankowice)
            '-ładna?
            -wyruchałbym ją'-znaczy,że prostakowi odpowiada
            łapie ryby-łowi(w całym radomskim)
            łaska-łasica/łasiczka(powszechnie w radomskim,też na Powiślu mówi się 'łaska')
            Łatek-imię psa(Kępeczki)
            'łatwiej dmuchać niż huchać'
            'łatwiej Słomianemu Jasiowi jak Złotej Kasi'
            łazikij-lubiący chodzić/włóczęga
            "łeb jak sklep a w nim same puste pułki'(Zakrzew)
            'łeb mu się od tej wódki 'zlasował'
            łełun-wiejski chłopak('od łe łun')(Przytyk)
            łoblodra-brzydka dziewczyna(Przytyk)
            'łobzował go'-bił
            łońskiego roku-ubiegłego roku(Kępeczki)
            łupiny-obierki po ziemniakach
            łysy wylazł,świeci'-księżyc(Przytyk)(b.częste)
            • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:29
              'ma Boga w sercu'-dobry
              'ma du...ę jak ćwierć'-dużą(b.częste)
              'ma dzioby'-po krostach na twarzy
              'ma gębę jak du...a niemowlęcia'-przesadnie gładką(o mężczyźnie)
              'ma glik'-umie coś robić
              'ma go za g...wno'
              'mają tu Amerykę'-żyją bogato,dobrze
              'mają zajęciko'-zajęcie
              majęt-majątek,bogactwo(Przytyk)
              'ma jedne spodnie i jedną koszulę'-biednie się ubiera(Lata 80-te)
              maju-mają(Kępeczki)
              Malowanka-przezwisko
              'mało się nie spryńda,spryńdoli'-bardzo czegoś chce
              'ma inzor do ziemi'-wszystko wyklepie
              'mam,krzywe nogi kiej s...am!'-nie mam(Przytyk)
              'mam na swoje obchody'-potrzeby(Przytyk)
              mamra-grzebie
              'mam smaka'-mam ochotę na coś(zwłaszcza na gorzałę)
              'ma 6 gąb w domu do wyżywienia'-6 osób
              'mam temat'-chcę się napić
              maniuni-maleńki(Kępeczki b.częste;Radom)
              mańdrować-ruszać,wstrząsać itp.
              'ma p...c i cyc'-zdrowa,jurna dziewucha
              marcują się-ruja u kotów
              'Marychy nie opowiedziała'-Marycha nie opowiedziała
              ma stracha-boi się
              'masz mnie za nic?'
              'masz co jeść,masz w co się ubrać,masz gdzie spać'-nie narzekaj(b.stare)
              'jakbyś nie miał co jeść,jakbyś nie miał w co się ubrać,jakbyś nie miał gdzie spać to mógłbyś
              materdeje-nieszczęścia;też głupoty;czary-mary
              'materdeje mu się dzieją!'-jakieś nieszczęścia
              'matki i ojca się nie wybiera'
              'ma to co ma'-w różnych znaczeniach z zaznaczeniem,że nie najlepiej(Przytyk)(b.stare)
              'ma w nim wyrękę'-pomoc(b.stare)
              mazak-rodzaj flamastra
              maźgara-bardzo brzydka dziewczyna(Przytyk)
              meluny-długie,strąkowate włosy
              merdasy-ludzie którzy się cieszą na widok swego dobrończycy;psy
              męczyciel świata-męczydusza(Przytyk)
              'miałam takie pierapałki'-przeszkody,kłopoty(Wolanów)
              'miał on całe staje do przejścia z kosą w jedną stronę'(Mniszek,Wolanów)
              'mia-miasto'-miasto(Zakrzew)
              miauczek-płaczek
              Michaśka-od Michalina(Zakrzew)
              mić-mieć(Magnuszew/Mazowsze)
              'mieć szczęście do świń,kur,itp.'-gdy powodzi się ich wychów
              miećwieja-grubas
              'miej w pogardzie losy świata tego,wypnij dupę na każdego'(Oblas)
              "mieszkają na kupie"-tj.np.dziadkowie,dzieci,wnuki
              'mieszkać u kogo 'na komornym'
              mietła-roślina z której robi się miotły(Kępeczki)
              'minęły te czasy,że się człowiek go bał.tupał nogą,latał jak wściekły pies'
              'miodem du...ę smarować'-dogadzać komu
              Misiek-dawniej bardzo popularne imię psie
              miuncek-zrzędliwe,płacze
              miuncy-płacze,kwęczy
              'młoda pier...dolnica'
              'młody(młodość) ,musi się wyszaleć'
              'mnie sie ona widzi'-podoba
              'mnie sie to podobuje'-podoba(Przytyk)
              'mnie to się nie tęskni za zimą'(Powiśle)
              'moja brożka'-wagina
              'moja chłopa'-mój syn(Kępeczki)
              mołczać!-milczeć!
              'morde to ma zwierze a człowiek ma twarz'
              mordziasty-ma brzydką twarz
              Mosiek,mo trochy innego szczeka'-Żyd inaczej myśli(Przytyk)
              'mosz-nie ciesz się,nimosz-nie smuć się'(Oblas.Lata 70te)
              'można mu wystające (chude) żebra porachować'-taki chudy(b.częste)
              'mój krześniak'-chrześnik,chrześniak(Bąkowiec koło Kozienic)
              'mówta ludzie co chceta a ja tam swoje wiem'(Przytyk)
              mucek-buc stroniący od ludzi
              mularka-murarka(Stary Młyn)
              Mundek-skrót od 'Zygmunt'
              munty-fusy po kawie
              Murzyn-imię dla czarnego psa
              musi-chyba(na wschód od Radomia)
              'muszę zobaczyć czy dziadek mecza wygraje'-wygrywa(Mleczków/Zakrzew?)
              my-mi(Przytyk/Kępeczki)
              my ci tu wygawor damy'(Przytyk)(b.częste)-powiemy porządnie
              mylśl-myśl(Zakrzew,Przytyk)
              'myśli,że jak mu się coś zachce to od razu to będzie'-a tu trzeba zapracować
              'myślołby kto,że prowda?'
              mymrok-łajdus,jebak

              na!-masz(dawniej podając psu jeść mówiło się tylko "na")
              'na cos trzeba umrzeć'-nie ma tak,że się umiera ot tak
              'nadarły ogórów,że hej(ho)!'
              'naddaj babci'-podaj w górę snopek(Kępeczki)
              nade-nad(Sukowska Wola)
              'na deszcz się ma'-będzie padał deszcz
              'na dziesięć lat naprzód'-na dziesięć przyszłych lat(Przytyk)
              nafutrowała się-nażarła(Oblas)
              'na g...wno mówi papu'-z demencją,nie rozumie co się dzieje
              "najadłam się fasolindy"
              'na je...ał pies'-byle jak robić
              'najlepsza gęsina jest na świętego Marcina'
              najmać się-nająć się do pracy
              'na Józwa bruzda'-na św.Józefa 17 marca
              najsampierw-najpierw(Kępeczki)
              najsamprzód-najpierw(Kępeczki)
              'na Kowalczyków warły'-nagadywały,nastawały(Przytyk)
              'na Koziełku'-na Koziołku(Przytyk)
              nalewaja-grubas(Przytyk/Zakrzew)
              'na lganiance zajyncy kupi'-byle co(Soszyn koło Wolanowa)
              na mianę-na zamianę(Kępeczki)
              namiąknie-namięknie
              'na naszym podwórku ładnie słonko świeci,w naszym domu jest fabryka do robienia dzieci'(Lata 50te)
              'na początku lat 50 tych wznoszono w Kozienicach okrzyki:Stalin!Bierut! a ludzie po cichu:Stale bieru'(Kozienice lata 50 te)
              'na podorędziu'-blisko(Kępeczki)
              'na potrawie/na potrawieniu/na potrawinie'-jesienny wypas po
              ostatniej kośbie(Soszyn koło Wolanowa/Mąkosy)
              'na przyjściu pola i(do) lasu'-u styku pola i lasu(bardzo stare)
              'na przystawaniu pola i(do) lasu'-j.w.(bardzo stare)
              'napś!napś!napś!'-przywołanie psa,zwłaszcza małego(radomskie)(b.stare)
              'narobił ci w kieszeń'
              'na rogu wystaje'-jakiś pijaczek cępi
              narowisty koń-nieposłuszny(Przytyk)
              narowny koń-nieposłuszny(Odrzywół)
              'na rozrzedzeniu lasu'-na końcu lasu(Przytyk)
              nasadzić kwokę-by wylęga kurczęta
              nasiadówka-zebranie
              'na stajni stoi'-zwierzę w stajni stoi(Sukowska Wola)
              'nastąp się'-by krowa nastąpiła dalej nogą(Kępeczki)
              'nastąpił mu na odcisk'-uraził go
              naszy-naszej(Kępeczki)
              'na śmierć to nie pomoże pieniędzy ćwierć'
              'na twój widok nawet mi 'nie zagra'-nie stanie(taka jesteś nieseksualna)
              'nawali chłopu do kosy'-da mu dużo jeść(jakby miał kosić i potrzebna mu była siła)
              "nawaliste deszcze były"-były bardzo silne opady(Sukowska Wola)
              'nawet nosa nie wyściubi z domu'-nie rusza się z domu(Przytyk)
              'nawet święty by się zdenerwował/nie wytrzymał'(b.stare)
              na wskutek- na skutek(b.częste)
              'na trzynastu zgrędach ich wychowała'-cyckach maciora prosięta(Kępeczki)
              'na twoje rozkazy to krowa puszcza gazy'(Zakrzew)
              "nazat tędy jeździ"-z powrotem(Przytyk)
              'na Wojciecha to jest jajek pełna strzecha'(Stefanów k.Przytyka)
              'na wyżynce,na nizince'-chodzi o pole:na górce,w dole(Kępeczki koło Kozienic)
              'na zyglu'-na końcu(?)
              Nenek-od jakiegoś imienia
              'nic nie robić,nic nie bedzie'(Gulin)
              'nic tylko dać mu w mordę'-taki drań;tak źle coś zrobił
              'nic tylko na...rać i odejść'-tak podłe,brudne jest to miejsce
              'nic z tego nie będzie jak ja ręki nie dołożę'(Przytyk)(b.stare)
              'niech ściuchra'-zedrze np.spodnie
              'nie bój się,nie zjem cię'
              'nie dawaj się bidzie'-nie poddawaj się,walcz o swoje
              niedogoda-źle,niewygodnie,biednie
              niego-jego(Przytyk)
              'nie gwizdaj koło domu bo nagwizdasz w dupę komu'(Kępeczki)
              'nie jest 'za zima'-jest słaba,lekka zima
              'nie klep mnie po dupie bo będę miała dzieci głupie'
              'nie ma jak w Opocznie,po...erdoli i odpocznie(Zakrzew)
              'nie ma do kogo du...y przytknać'-żyć z kim
              "nie mam czasu podrapać się po du...ie"-tak jestem zajęty
              'nie ma to jak w Rzymie,jeden robi,pińciu drzymie'(Zakrzew.Lata 70-te)
              'mie martwij się'(Kępeczki)
              'nie ma szacunku dla siwizny'
              'nie miała z nim 'łatwego życia'-kobieta z mężem
              'nie staje mi do pierwszego'-nie starcza pieniędzy(b.stare)
              niremiluch-ktoś niemiły
              -'nie mogę leżeć,nie mogę spać
              -a wys...ać się możesz?'-ktoś narzeka na zdrowie a tu docinka
              niemuk-niemógł(Kępeczki)
              niemukieś-nie mogłeś(Kępeczki)
              'nie płacz nie płacz,dam ci pepłacz'(Kępeczki)
              'nie pociarachałeś się?"-pozacinałeś
              'nie podnoś ręki na ojca/matkę!'
              'nie podwalaj 'się do mnie!'-nie zalecaj
              'nie siadaj na zimnym bo 'złapiesz wilka'
              'nie słuchaj bo się zgorszych'-o jakichś seksualnych sprawach
              'nie stało ojca i matki i...'-w znaczeniu opuścił się syn menelik,gospodarstwo popadło w ruinę(Przytyk)(b.stare)gdy zabrakło rodziców
              'nie śmej się z kaleki(głupiego,starego,biednego!'(dawniej było takie
              powszechne przekonanie,że jeśli kto się z kogo wyśmiewa to jego lub jego dzieci
              dotknie podobne nieszczęście)
              nierada-człowiek niezaradny(Przytyk)
              nie ma zimy,nie ma lata'(Powiśle)-jeśli słaba zima to i słabe lato
              Niemiec-człowiek z którym nie można się dogadać;ktoś zły
              'nimożno tak czynsto prać,ciuchy się niszczą'(Kępeczki)
              'nie mukeś?'-nie mogłeś?(Kozłowiec k.Przysuchy)
              nie narzekaj,nie masz najgorzej'(Przytyk)(b.stare)
              'nie narzekaj,inni mają gorzej'(Przytyk)(b.stare)
              'nie pije
              • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:31
                'nie narzekaj,inni mają gorzej'(Przytyk)(b.stare)
                'nie pije ,nie pali,nie używa,dupa się nazywa'(Oblas)
                nieposłuchany-nie słuchający się
                'nie poszykowało ci się'-nie ułożyło się;źle wyszło(b.częste)
                niepozbyty-ktoś natrętny do kogoś ciągle chodzący
                'nie poznałam cię,będziesz bogaty!'-taki przesąd(Oblas)
                'nie pożywisz się u niego'-on ci nie da,nie pomoże(Przytyk)
                'nie ruchaj'-nie ruszaj(Zakrzew)
                'nie rusz bo utytłasz'
                'nie siedź na wprost rogu stołu bo się nie ożenisz'
                niesłuch-nie słuchający się chłopak,pies
                'nie stało ojca,matki i przepod'-zabrakło
                niestatek-człowiek niestateczny(Przytyk)
                'nie strasz,nie strasz bo się zesrasz'(Przytyk)
                'nie syn jesteś'-źle postępujesz wobec rodziców(Kępeczki)
                nieużyczliwy-nieużyty(Przytyk)
                'nie wiem,mnie przy tym nie było'-np.na pytanie:jak powstał świat
                'nie wierz zwierzęciu','zwierzęciu się nie wierzy'- dawniej na wsi powszechne przekonanie co do tego,że należy być ostrożnym w stosunku do udomowionych zwierząt i zachować ostrożność nawet wobec tych najbardziej łaskawych
                'nie zbawi cię ta godzina/dzień itd.'-poczekaj,nie śpiesz się
                'nie żrą sera i kiełbasy,schudły im ku...asy'-słabeusze(Oblas)
                nik-ich(Goszczewice)
                'nikt cię o zdanie nie pyta'-jesteś nikim więc nie zabieraj głosu
                niskie nogi-krótkie(Kępeczki)
                Niusia-od jakiegoś imienia
                niyyyyyyyy-nie(Młódnice)
                nizinka-zapadlisko,dołek(Kępeczki)
                'noc mnie wygomiła,
                noc mnie przygoniła'-wyjechała przed świtem,wróciła w nocy
                noga-słaby z czegoś,np.z fizyki
                'nogi się pełgają'-ślizgają(Przytyk)
                'no i córkę sprzedaliście'-wydaliście za mąż
                'nooo,mogę?-się wys...ać wprost na drogę'-mam małe możliwość
                'no nie wiem,ze wsi jestem to się nie znam'-odczepcie się
                'nosem ziemię podpiera'-taki zgarbiony
                Nuny-takie przezwisko chłopaka

                obadać-sprawdzić
                obajdulona-opatulona(Zakrzew)
                'obar'ził się'-obraził się(Przytyk)
                'obchodził się z nim jak z jajkiem'-delikatnie
                obciął się-obciął włosy
                obciął sobie głowę-włosy
                'oberek i pogładzić'-ludowe tańce(Przytyk)
                obgrubni-gruby człowiek(Soszyn koło Wolanowa)
                obierki-po ziemniakach
                obramować kogo w obraz-udawać,że był święty
                'obraza majestatu'-ktoś się obraża z byle powodu
                obrządek-karmienie zwierząt hodowlanych(Kępeczki)
                obrządzić-nakarmić zwierzęta hodowlane(Kępeczki)
                obsiedliny-parapetówka
                obsmarkaniec-zasmarkaniec
                'o cie Pietrek'(dawniej b.częste
                'niech cie Pietrek weźmie'-żebyś umarł(chodzi o św.Piotra)
                'o copkę śliwek i podpalić'-o coś drobnego
                odciajna-taka cwana(Przytyk)
                odciajniły(Przytyk)
                'od cudu i trochy'-bardzo dużo
                ode drogi(Przytyk/Jankowice)
                'od sie-do sie'-od siebie do siebie
                'od ściany-litr śmietany,od brzega-kawałek chlepa,w środku-gó...no po kotku'-jak kto w łóżku śpi
                'od wczoraja'-od wczoraj(Sukowska Wola)
                odzimek-drzewko ucięte przy samej ziemi(dąbek)(Przytk)
                oflim-menel
                oglądnąć-obejrzeć
                ogryzek-nijaki chłopak
                'o i nie wisz czasym?'-co ty nie powiesz?gadasz głupoty
                'o, jaki to ja nie jestem?'-prześmiewczo
                'ojciec was tylu napie...dolił?'-wulgarnie o wielodzietnej rodzinie albo
                jakiejś licznej grupie
                o jedną gębę mniej do wyżywienia'-np.syn wydoroślał i wyjechał(b.stare)
                'o jejkum pojejkum'-o jejuniu(Kępeczki)
                okrężnego-rodzaju picia dookoła kolejno
                'O laboga!Bóg zstąpił na ziemię!'-prześmiewczo o kimś(że to taki
                ważny i 'niezastąpiony')(Przytyk)
                'Olaboga!Zima idzie,dzieci butów nimają,ja w starej sukience chodzę,cukier podrożał we wsi i jesce wójt podobno terror stosuje'-prześmiewczo o tych którzy mówią,że w gminie(Polsce) jest źle(Przytyk 2014)
                olama-oferma
                'Olszakowa,stara krowa'
                Olszoki-dziwoki(tak moja mama mówi o mnie,ojcu i stryju)
                'o mały figiel'-o mało co(Przytyk)(b.częste)
                'o materdei!'-o jejku!(b.częste)
                'on jest chłopak śląski:
                w barach szeroki,
                w dupie wąski'
                'ona już była 'przeleżała'-stara,zniszczona(Kępeczki)
                'ona powinna na rzęsach stawać'-być wdzięczna,pilna(Oblas)(Zapis 2006)
                'on jest mądry jak siedmiu głupich'
                'on jest z nimi w dobrej komitywie'-znajomości
                'on taki'bez rąk'-ciapa,niedorajda
                'on mi tak a ja mu tak'
                opapłać się-byle jak umyć
                opas-nieproszony gość weselny(Potworów)
                opata-łopata(Sukowska Wola)
                opier...alantus-opierdziel;skrytykować kogo
                'ora!ora!'-uwaga!uwaga!(Przytyk)
                oranka-świeżo zaorane pole
                oryl-człowiek chamski i rozdarty
                orzeł-bardzo mądry uczeń
                'oskarżają,że źle pracował,że woda była mało mokra'(Przytyk 2014)-głupie czepianie się człowieka(wójta)(Przytyk)
                osełka – ostrzałka do kosy
                osełka masła
                Oświęcim-strasznie chudy człowiek
                'otchłań bez dna'-pieniądze znikają u tego człowieka;tak mnie on(to) kosztuje
                'o tem'-o tym(Kępeczki)
                'o tym po tym'

                'palec się gnoi'-nie chce się zagoić
                'pal gumy!'-ojeżdżaj,uciekaj,spadaj(Przytyk lata 80 te)
                paluli-idź spać
                palułem-paliłem(Kępeczki)
                'Pałac Kultury na głowie'-kiedyś takie wysokie uczesanie(w latach 60/70-tych)(Oblas)
                'pałką mam ci przetłumaczyć?'-żebyś zrozumiał
                pałyga-suche pole(Sukowska Wola)
                'pani Basiu iść/pani Basiu zrobić'-niech pani Basia pójdzie,niech pani Basia zrobi(bardzo częste)(Przytyk)
                'panie Stefanie,panie Stefanie.Komu lepiej stanie?Komu lepiej stanie?Czy panu po mliku czy mnie po śmietanie?'(Oblas)
                'panni się'
                papier do du...y'-toaletowy
                papiórek-papierek
                papłajda-ktoś kto się ciapie przy jedzeniu i brudzi
                papu-jedzienie
                Parch-Żyd(bardzo stare)
                parpota-łopocze
                partuchy-patałachy(Soszyn koło Wolanowa)
                'partyzanci chlewikowi'-w czasie wojny i tuż po niej bandy rabujące chłopom dobytek(Soszyn koło Wolanowa)
                'pasiu-pajtek'-dzieciaczek(Kępeczki)
                '(pasuje to) jak kwiatek do kożucha'(Przytyk)
                'pasuje jak wół do karety'(Radom)-nie pasuje do tego
                paszcza,paśnik,parznik-ziemny kopiec,komórka(Soszyn koło Wolanowa)
                paszkwile-brzydoty
                paszoł won!/stąd!
                pazer-pazerny
                pazibroda-potrawa(Przytyk)
                pewno-pewnie
                phiesek(Jankowice)
                'Piąta A wszystko ma,
                Piąta Be wszystko chce'(Zakrzew)(Lata 70 te)
                'picu,picu na księżycu'-opowiadanie głupot(Zakrzew lata 70 te)
                'picuś-glancuś'-ktoś przesadnie elegancki
                picwant-głupol(Zakrzew)
                pićko-picie(Przytyk)
                piel-pielacz,małe radełko(Przytyk)
                pielają-pielą(Przytyk)
                Pierdzieliński-ktoś tam,szara masa człowiek(Oblas)
                pierdzikiel-źle o mężczyźnie(Oblas)
                pierdzimęka-ten co narzeka,słabeusz
                pierdzioch-mały motorek
                Pierek-Piotrek
                'pierunami ciskać'-przeklinać(Przytyk)
                pierunica-łobuziara(Przytyk)
                'pierun nagły'-coś złego
                'pierwsze słowo się liczy'
                pieski żywot-słaby
                'pies go hap'-złapał-przekleństwo(Kępeczki)
                pieszkom-na piechotę(Oblas)
                pieśnieczek-piesek(zdrobnienie z Samwodzia)
                'pięć braci ich było'
                '50 ulotków'-50 ulotek(Goszczewice)
                pijak-duża grdyka u mężczyzny(Przytyk)
                pijanica-pijak(Kępeczki)
                Pikuś-dawniej bardzo popularne imię psa(Radom)
                Pimpek-dawniej bardzo popularne imię psa
                pindral-siusiak
                pindyrynda-?
                pinknioch-ładny chłopak
                piorunem!-szybko to zrób,przynieś
                pisak-flamaster
                piszczołeczka-chudzina
                po czemu?-po ile?
                poczęstne-stypa(?)(Kępeczki)
                podgarle-podgardle(Radom)
                'połączyli ogień z wodą'-coś przeciwnego sobie
                pipciuś-mały,drobny(Zakrzew)
                pipek-mały/dzieciak
                piprztak-słaby,mały(Przytyk)
                'piskorz co się ciskorz?'-co podskakujesz?
                pitrować-szybko uciekać(Zakrzew/Przytyk)
                Piziut-tak przezywają człowieka o nazwisku 'Czajka'(Przytyk)(Początek lat 80 ych)
                plaks-klaps
                plewić-pielać(Przytyk/Kępeczki)
                'plizga-ślizga'
                'płacz jałosiu,płacz,dam ci grochu ćwierć'-do dziewczynki(Kępeczki)
                'płaczka żydowska'-wyjątkowy beksa(b.stare)
                pochlipojka-zupina
                'po co robić jak i tak się umrze?'
                poćkać gdzieś-pójść
                podbrumbić-złożyć materiał i podszyć
                'podejdź do bramy to pogadamy'
                poderwany-nadpobudliwy
                'pod górkę miałeś do szkoły,co?'-dlatego jesteś głupi,niewykształcony(zapisałem 2006)
                podgrzybka-podgrzybek(Stefanów)
                podkasane świnie-chude(Kępeczki)
                podkasijaja-mający za krótkie spodnie
                podkosem wbijać gwoździe(Sukowska Wola)
                podłapoł-nauczył się czego(b.częste),np.roboty
                podoba-podobieństwo(Kępeczki)
                (podobno jak lis chce dobrać się do jeża to najpierw go obsikuje;to ten się
                'podzielimy się po równo:
                -dla mnie wszystko
                -tobie g...no'
                'po ile stoją kury?'-w jakiej są cenie?
                'po ile chodzą(schodzą)kury'-w jakiej są cenie
                potem odwraca na grzbiet)
                'pojechał do miasta się odchamić'(Przytyk)
                'pojedziemy do boru,narob
                • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:32
                  pojedziemy do boru,narobimy rumoru,
                  pojedziemy do lasu,narobimy hałasu'(Przytyk)
                  'pokazuje swoje-moje'-odczynia coś(Przytyk)
                  polatowała się-zacieliła(Kępeczki)
                  'połóżcie na stole zapałkę ,to ja ją siekierą przedziabe na pół'-cieśla tak
                  dawniej robił(Kępeczki)
                  'pomalu!pomalu!'-pomału,powoli(Oblas)
                  'pomeliełem się'-pomyliłem się(Przytyk,Zakrzew)
                  "pomóc prosiątkowi"-prosiątku(Przytyk)
                  pomószcz-pomóc(Wyśmierzyce-Mazowsze)
                  pomóższcz-pomóc(Sukowska Wola)
                  'ponawystawiało się,że hej!'-pobudowało się
                  po polskiemu-po polsku
                  'poprawiła się'-przytyła
                  portomonetka(Przytyk)
                  po staremu robić-jak dawniej
                  'poszli w krzaki na maślaki'
                  'poszedł/a na ku...wa mać'-(Przytyk/Jankowice)
                  'po szklanie i na rusztowanie'
                  'poszła w mańdu'-gdzieś daleko
                  'poszła sie dowiadać'-dowiadywać(Przytyk)
                  'idź w mańdu'-spadaj(Przytyk/Zakrzew)
                  'Potrzebowski jestem'-potrzebuję czegoś
                  'po wsiocku'-gada po wiejsku(Radom)
                  półkurek-kura nie znosząca jajek(Goszczewice)
                  półku...wie(Radom,Zakrzew)-taka nie do końca cnotliwa
                  'półtora doktora'-prześmiewczo o głupim przemądrzałku rżnącym mądrego(Przytyk)
                  pracyż-robotny(Kępeczki)
                  prawibalas-ględa
                  prędkus-raptus
                  'prostactwo w obejściu'-nie umie się zachować
                  'prosty jak wiecha'-o czymś(Kępeczki)
                  prostość-prostota(St.Młyn)
                  prośniaczki-prosiaczki(Samwodzie)
                  pryciać-przeszukiwać,szukać
                  prykować-chędożyć(Przytyk)
                  prychna-dziewczyna panniąca się
                  prychna Marychna
                  prychni się-stroi,panni
                  pryszczol-pryszczty młodzieniec
                  "przebierała,wybierała,w końcu sama została"
                  "przebijanie adwentu"-w Gołębiu koło Puław był taki zwyczaj:w środku lub końcu adwentu chłopcy chodzili po gospodarzach z garnkiem popiołu-otwierali drzwi i wrzucali popiół do sieni
                  powstaniec-ktoś biednie wyglądający,przemęczony,przemarźnięty
                  powstaniec warszawski-j.w.
                  'przebierała,wybierała:ten jej nie pasował,tamten jej nie pasował/ten był za mały,ten za gruby,ten jej nie pasował,ten nie taki jak trzeba...'-a w końcu ma słabego męża
                  przeczka-przegroda,drążek
                  "przede mszą"-przed mszą (Przytyk)
                  'przeginto w pół'-przygarbiona(Przytyk)
                  przepadzisty-?
                  przepogadzas się-rozpogadza(Przytyk)
                  'przerzuca z kąta w kąt'-udaje że coś robi;głupiego robota
                  Prziysucha-Przysucha(Kozłowiec k.Przysuchy)
                  przepojka-napój do przepijania wódki
                  'przepołkę zrobić'-napalić trochę w piecu
                  przepomóc się(Kępeczki)
                  przeźmion-waga na drucie(Soszyn koło Wolanowa)
                  "Przychodzi baba do lekarza.W rejestracji ją pytają:
                  -gdzie pani mieszka?
                  -W Wólce
                  -gdzie?
                  -W Wólce
                  -a co pani myśli,że tylko jedna Wólka jest na świecie?
                  -W Wólce Skaryszewski!'"(Radom.Lata 90 te)
                  'przyciszyć ogień'-zmniejszyć jego palenie
                  przyczłaputa-przyczłapie
                  przykosa-o nurcie rzeki(Kępeczki)
                  przylepka-piętka chleba(Kępeczki/Przytyk)
                  'przyszedł czas,trza umierać'
                  'przyszłeś tutaj na prześpiegi?'
                  przyśturbała-przyczłapała;przyniosł
                  'przytknął du...ę'-mężczyzna zamieszkał z kobietą
                  przytulny-miły,grzeczny(Jankowice)
                  przyponaglić-przynaglić(Kępeczki)
                  'przy wodzie/przy lądzie'-tam kiedyś prawie chyba nie było 'nad wodą'(Powiśle)
                  'psa z budy by nie wygonił'-taka zła pogoda
                  'psią psipsią'-takie 'tralala'
                  psiąt-pięćdziesiąt
                  psiiii!-pchi!(Kępeczki)
                  'Psiko!'-psik!-przeganianie kota
                  psiorki-coś drobnego np.drobne jabłka,akcje małych spółek giełdowych
                  psim swędem się dorobił'-fuksem
                  psipsiocha-wagina(Przytyk)
                  psipsiora-wagina
                  'psita niedomyta'-o kobiecie
                  psiupsitka-dziewuszka
                  'psu na budę to się zda'-nieprzydatne(b.częste)
                  'psu z dupy wyskoczył?'-jest byle kim?
                  'psy mogą przyhaltować'-policja może zatrzymać
                  'psy mu du...e zgryźli'-pogryzły go psy
                  pszczyć-?('muchy zapszczyły ścianę-zasrały)
                  pulcheryja-gruba kobieta
                  pulpet,pulpeciarz-grubas
                  puławianka-mała bułeczka z makiem
                  'puszczone samopas'-np.dzieci niedopilnowane
                  Puszek-stare imię psie
                  'puścił boje/plotę w obieg'(b.częste)
                  pych-zarozumialec
                  pyplorz/pyplok-ględa
                  'pyram i pyram'-przerzucam
                  pyrgnąć-rzucić byle jak
                  pyskol-pyskate dziecko,natolatek

                  'raz Cygan przeszedł przez wieś'-raz można kogoś nabrać
                  rączka-uchwyt
                  rdzawiaste-rdzawe(Przytyk)
                  redełko-radełko(Sukowska Wola)
                  'religia miłości,zedrzyj swego brata aż do kości'-prześmiewczo o nadętym haśle katolickim
                  'ręce jak 'bochny chleba'-wielkie,silne dłonie
                  'ręce jak podolski złodziej'-wielki dłonie
                  'robią-nie robią?'-nie wiadaomo co,tak jakby słabo pracują,częściej odpoczywają
                  'robić źle,nie robić źle'-w sytuacji gdy ktoś niezadowolony jest z czyjejś pracy więc ci nie pracują,wtedy
                  'robię jak wilk orze'-nie pracuję(Kępeczki)
                  'robita nie tak jak sie robi'-źle
                  'robota bez życia'-bez jedzenia(Oblas)
                  'robota z życiem'-z jedzeniem(Oblas)
                  Romaldek-od imienia Romuald
                  'rozchlebotana pizda'-u starej baby(Zakrzew)
                  rozchodniak-alkoholowy toast na odchodne; strzemienny
                  rozdół-wielki dół
                  rozdziapa-brzydka dziewczyna
                  'rozdziewaj się'-zdejmuj buty,ubranie
                  rozeźlony-zdenerwowany
                  'rozgiełdana koszula'-rozchełstana,rozpięta(Kępeczki)
                  'rozhamrane/rozhamrolone'-powstrząsane,porozwalanre
                  rozkraczka-tyczka do mierzenia pola(Soszyn koło Wolanowa)
                  rozlaga-powolna
                  rozparzyniec-nerwowy,poderwany
                  rozpi...dziak,rozpi...dziel-bałagan
                  rozpust-odpust
                  rozpycuna-gruba dziewczyna
                  rozprażyniec-nadpobudliwiec
                  'roztrzepaniec'-rozbełtane zsiadłe mleko
                  'róbta-nie róbta/idzta-nie idzta-nie bardzo chcę byście to robili(Przytyk)
                  Rudzia-imię suki(XXI wiek)
                  ruła-rura(Zakrzew)
                  "rupie w dupie"-aż za dobrze dlatego wybrzydzają(Kępeczki)
                  rusie-rączki(Kępeczki)
                  'rwie się(wyrywa) do niej jak pies do suki'-do lubej dziewczyny
                  rybaczy-łowi ryby
                  rydźwol-?-o mężczyźnie(Kępeczki)
                  rynecka-mała,głeboka patelka(patelenka)(Oblas)
                  rypa-dziewczyna przy kości;zdrowa
                  'Rysiek już 'krzoczek'-dziadeczek
                  rzepicha-grubaska(o dziewczynce)
                  rzundziciel-ktoś kto wszystkimi rządzi
                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:33
                    'Sahara-mahara,cygańska ofiara'(Zakrzew)
                    'samemum widzioł'-sam widziałem
                    'sam papierek jeszcze o niczym nie świadczy,trzeba mieć jeszcze coś w głowie'
                    samson-samolub;odludek(Zakrzew)
                    sąsiek – skrzynia drewniana na zboże, też przegroda w stodole
                    'są trzy rodzaje wody:
                    -woda do pici
                    -woda do myci
                    -woda do myci pici'(Radom)
                    schrumał-zjadł
                    schrupał-zjadł coś chrupiącego
                    'schuchroł sie'-zmęczył(Przytyk)
                    schuść,ruść-schudnąć,rosnąć
                    'schynęło się dziecko'-ma jakąś wadę kręgosłupa(Przytyk)
                    sfatygowany-zniszczony
                    siachna-panienka(Przytyk)
                    Sianio-przezwisko(Przytyk)(od imienia "Sławek"?)
                    siapsiok-ciapuch,wypłosz(b.częste)
                    siara-tanie wino
                    siec – kosić, żąć
                    'siednij se'-usiądź(Przytyk)
                    'siedzą kątem...(u matki np.)'-mieszkają u kogoś,z kimś(b.stare)
                    'siedzą w zamknięciu jak w więzieniu,świata Bożego na oczy nie oglądają'-o
                    dzieciach z miasta siedzących w mieszkaniu(Przytyk)
                    'siedzą na kupie'-mieszkają razem,np.z rodzicami(b.częste)
                    siedzenie-tyłek
                    'siedziało tam zakoprzałe'-zarośnięte brudem(o człowieku)
                    siedzi,gęby nie otwiro'-małomówny
                    'siedzi kątem' u kogo'-mieszka u kogoś
                    'siedzieliśmy jak te Turki'-gapy
                    'siedzi se jak kot na przyzbie'-jest mu ciepło,wygodnie
                    siekiera-ostra kawa,herbata
                    'siekierę można powiesić'-takie zadymione pomieszczenie
                    sieknąć-uderzyć
                    'sie masz z rana dupo obs...ana?'-cześć do dziewczyny(Przytyk)
                    sikuty-młode szczupaki(Sukowska Wola)
                    sipa-duża szufla łopata
                    sirsiol,sirsiok-zaniedbany pies;człowiek
                    siwrót na wywrót'-odwrotnie niż kązdy
                    'skąd ty to wziąłeś?z sufitu?'
                    skićkać-spartolić
                    siubiela-duża koszula,bluzka(Radom/Przytyk)
                    siuśka-podfruwajka
                    skoczuł,buł(Przytyk/Kępeczki/Soszyn koło Wolanowa)
                    'skolko ugodno'-ile tylko chcesz
                    skowronek-żelazny krótki łańcuch zakończony trybikiem('broń kawalerów' na
                    zabawach)(Kępeczki)
                    skarwasy-zbite bryły powęglowe
                    'skibkę kartofli i bruzdkę owsa'-słaby gospodarz/mało sieje(Soszyn koło Wolanowa)
                    'skończy ci się dobrótka'-szczęsliwe życie,dobra praca
                    skończysz w przytułku dla ubogich'
                    'skórkowe syny'-skurwysyny(Kępeczki)
                    skracaj-skrócaj
                    skrawątek-skrawek
                    skrobać-obok obierać(rzadziej)
                    skrobać się-chytrzyć,skąpić
                    skrobi...upa-skąpiec
                    skrobiny-obierki
                    skrzek-świerk i inne iglaste drzewo(Jankowice)
                    skrzeka-maruda
                    skrzęsło się,skrzęchło-zgęstniało
                    'skrzyżowano mola z mendą i nazwano go Molendą'-o nazwisku Molenda(Radom)(Lata 80 te)
                    skudnik-szkodnik(np.wróble są szkodnikami)
                    'skund sie wywodzi?'-skąd pochodzi?(Jankowice)
                    skurczebyki-skurczybyki(Kępeczki)
                    słabizna-ktoś słaby(Kępeczki)
                    słonce,łancuch-słońce,łańcuch(Skrzyńsko)(tam prawie wszyscy tak mówią)
                    'słoniu z Bomabaju chcesz dostać po lewym jaju?'-chcesz bym cię uderzył w lewe jądro?(Zakrzew.Lata 70-te).
                    smoli gorzałę-pije wódkę
                    smotek-chłop jadacy wozem i zbierający szmaty,odpadki(w zamian dawał np.czajnik,naczynia)(Oblas)
                    smrodek-dziecko(Kępeczki)
                    smrodyna-czeremcha(Stary Młyn)
                    smyr-coś drobnego,np.drobne truskawki
                    solpa-gapowata dziewczyna
                    sopki-mokre pola(Sukowska Wola)
                    sorek-samiec sarny
                    spąchnąć się-sprzymierzyć
                    spicniały-zziębnięty
                    spitralaj-uciekaj,odejdź
                    "spłuka/opłuka"-spłucze/opłucze(bardzo częste)
                    'spokojny,nikomu nie wadzi'-o człowieku(Przytyk)
                    'sposobem,sposobem'-by nie pracować siłowo lecz myśleć
                    'sprząta frugi'
                    sprzeka-lubiący się sprzeczać
                    spuścić kran-wysikać się
                    spyrać,spyrgolić-zbierać ,gromadzić
                    'spytków ci się ze mną zachciwo,co?'-żartów
                    'sroka swego gospodarza nie ruszy,do obcego poleci ukraść'(radomskie)
                    s,,,acz i przykywacz-strasznie brudno,bałagan
                    s...ać się-rzucać się,wywyższać
                    s...ajtek-dzieciaczek
                    s...ajtygiel-coś obskórnego(Oblas)
                    s...ajtyngiel-mały dzieciaczek(Oblas koło Przytyka)
                    s...ajwas-dzieciak(Oblas)
                    s...och-dzieciak
                    s...ulnąć-uderzyć
                    staje(Zakrzew)
                    stalowy kolor
                    'stanęły na nogi jak ona zaczęła pracować'
                    Stanik-maniakalne określenie 'Stanisława' lub wszelkich nazwisk wywodzących się
                    od tego imienia;rozpowszechnione min. w okolicach Jarosławic i w samym mieście
                    (mój bratanek mi opowiadał jak w Radomiu jego kolegę 'Stankiewicza'
                    przezywają 'Stanikiem')(samo nazwisko'Stanik' jest częste w radomskim)
                    starsi-rodzice
                    'stary,pierdział w gary'
                    staruszka/staruszek-matka,ojciec(Zakrzew,Przytyk)
                    'stary koń'-duży ,wyrośnięty dzieciak(radomskie)(b.stare)
                    'stare konie'-duże,wyrośnięte dzieci(radomskie)(b.stare)
                    stawiać się-budować dom(Przytyk)
                    'stary ćwoku,ruszyłbyś się gdzie z domu'
                    stary grzdyl(Przytyk)
                    sterany życiem-zniszczony
                    steżka-ścieżka(Stary Młyn)
                    stęczniało-napękło
                    stłuc kogoś na kwaśne jabłko-kwaśne jabłka się obija by stały się słodsze
                    stłuszcz-stłuc(Odrzywół)
                    '100 pi...zek i Moskwiczek'-powiedzenie z czasów PRL dotyczące pracy ginekologa.Mieli oni podobno dużo zarabiać .Moskwicz to samochód radziecki
                    'stodoła z lampasami'(Sukowska Wola)
                    'stoij no/stoj no'-stój!(do konia,zwierzęcia)(Oblas)
                    'stoją takie ozymloki'-o kwiatach(Soszyn koło Wolanowa)
                    stojoł,bojoł(Kępeczki/Przytyk/Radom)
                    storgły mi nogi-strętwiały(Przytyk)
                    'strachać się'-bać
                    strachol-ktoś bojący się
                    straszok-ktoś źle wyglądający(Skaryszew)
                    'Strefa Gazy'-tam gdzie jest napierdziane
                    strękło się-skupiło,zgęstniało
                    strochnąć się-przestraszyć
                    strugaczka-temperówka(częściej niż temperówka)
                    struna-strona
                    sutka-czkawka(?)
                    stworzenie-zwierzę domowe
                    'styntły mi nogi'-spóchły(Przytyk)
                    Sunia-najpopularniejsze imię suki w radomskim
                    sur-słaba,licha ziemia(Soszyn koło Wolanowa)
                    'sur-sur-sur'-idę
                    suszek-suchy chojak
                    "swoje g...wno nie śmierdzi"
                    syga-osa,chuda kobieta(nie to samo co 'zyga')
                    'synowie:-tato,chodź sprzedamy działki.
                    ojciec:-taak,a co zrobicie potem jak przetracicie pieniądze?
                    synowie:-jak to co?opieka'(Gaczkowice)
                    'synu Dawida i Barabasza'(Zakrzew)
                    syry-stopy
                    szafarnium-duży kobiecy tyłek(Oblas)
                    szaruga-chmurna kobieta(Przytyk)
                    szczapa-chuda dziewczyna
                    szczecha-strzecha(Przytyk/Kępeczki)
                    szczekaczka-gęba
                    szczelać-strzelać(Kępeczki)
                    szczenna-suka w ciąży
                    szczoch-dzieciak
                    szczotka zmiotka/zmiotka'-rodzaj szczotki(Przytyk)
                    szczurek-człowiek o chudej gębie
                    'szed chłop bez most,przez copki'(Zakrzew)
                    szur-miejsce na Wiśle gdzie się zapada w piachu(Kępeczki koło Kozienic)
                    szczyrbol-szczerbaty
                    szczy się-rozprzestrzenia(np.ogień)
                    'szczypie się'-brakuje mu pieniędzy
                    'szkłem du...ę obciera'-skąpiec
                    'szlachcic herbu grabie'-prześmiewczo o kimś plebejskiego pochodzenia
                    'szmalec ma na głowie'-tłuste włosy
                    szponka-cienka deseczka(Powiśle)
                    szopa na głowie-duże włosy do góry(Przytyk)
                    'szpilki nie wciśniesz'-taki tłok
                    szprycha-ładna dziewczyna
                    sztobryn,sztobryna-grubas,grubasica
                    sztychówka-szpadel
                    szubotały-szurały
                    szurać -Prowokować do awantury, być zaczepnym
                    'szybko się zabrał'-umarł
                    'szyja kręci głową'-baba mężczyzną
                    szyndziel,szyndziela-osad z mrozu na liściach,trawie
                    szyrzenie-owarzone mleko,twaróg(Kępeczki/Przytyk)

                    'ściarchały się'-zestarzały/zurzyły(Kępeczki koło Kozienic)
                    ściernisko-rżysko(Przytyk)(rzadziej niż rżysko/też w Kępeczkach przeważnie 'rżysko')
                    ścierzpło-zgęstniało
                    'ście są doma?'-jesteście w domu(Przytyk)
                    ścimbolić-oszczędzać
                    śfynia-świnia
                    ślempić-dulczeć
                    "śliz szed"-kra,odwilż na rzece(Kępeczki)
                    ślogun-negatywnie szlachcic,pan(Kępeczki)
                    ślumok-brzydal(Przytyk/Kępeczki)
                    ślumpa-mlaska przy jedzeniu,piciu
                    'śmiały mu się oczy do wódki'
                    'śmierć nie wybiera'-nie patrzy na wiek,zamożność itd.
                    (Stąporków;Radom)
                    'śmierdzi piwem i starymi ludźmi'-nastolatek o spelunie(Radom)
                    śmocyngiel(Oblas)
                    śmok-wrednias
                    śpilor-gwóźdź,ostry hak
                    śpryncol-zuszek(Oblas)
                    śsie-ssie(Przytyk)
                    'śta gdzie byli?'-gdzie byliście,byłeś
                    śtyrbać-chechłać,pracować(?)
                    świat-daleko/dużo/dosyć
                    świdru-midru
                    'święta trójca'-trzech nierozłącznych przyjaciół
                    'święta Zofija kłosy rozwija'
                    'święty Józef przywiózł ciepła wózek'
                    świński ryj-wredny człowiek
                    'świrgoli głupoty'-opowiada bzdury
                    świrgoł-ten co głupoty opowiada
                    świździpoł-głupol
                    • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:34
                      'taak,kupię to za wszy'-nie mam na to pieniędzy
                      'ta biodra'-to biodro(Przytyk)
                      tachrać-nosić
                      taje-topi się śnieg,lód(d.b.częste:'stajało,odtajało,śnieg zeszedł itp.)
                      'taka jego 'uroda'-zasada,sposób,właściwość
                      'taka zogawka/zogaweczka'-chudzina
                      'takh'-tak(Młodynie gm.Radzanów)
                      tak jak było pierwy-wcześniej(Soszyn koło Wolanowa)
                      taka z niej 'kopka siana'/'jak ta kopka siana'-niska,nabita w sobie dziewczyna
                      'taką ma gębę jak Tatar nogę'(Przytyk)
                      'taki chłop spod sikiry'-prosty,nieobyty
                      'tak łatwo się nie umiera'
                      'tak się jedzie jak droga na to pozwala'-a nie jak się chce,tzn.trzeba dopasować się do sytuacji
                      'taku?jaku?'-'taką?jaką?'(Kozłowiec k.Przysuchy)
                      Targanka-przezwisko
                      tatko-tata(Sukowska Wola)
                      'tam-o!'(na polu w Młódnicach)
                      tamoj-tam(Kępeczki/Przytyk)
                      tamty-tamtej
                      taś!taś!taś!-zawołanie na kaczki
                      tatusio(Jankowice)
                      te darne-tę darń(Soszyn koło Wolanowa)
                      teges-oweges/teges/śmeges,oweges(Radom)
                      'tego nie rusz,tamtego nie dotykaj'-reżim w domu
                      telbuch-grubas(Przytyk)
                      temperówka-strugaczka(rzadziej niż strugaczka)
                      'ten kudeł'-kudłaty
                      'ten się dorobił pracą,a ten złodziejstwem'-nie można ich zrównywać
                      terajszy-współczesny
                      'teraz no to cóz'-teraz już nie,przeszło,nie w porę(Oblas.Lata 80 te.Dziadek Staszałek nie pojechał do kościoła na sumę.Tak się składało,że jego syn jechał do kościoła na czwartą.Spytał się ojca czy chce z nimi jechać.A dziadek odpowiedział:'teraz no to cóz'.Na to jego syn:"Tak,teraz no to cóz'-w znaczeniu,że jakby bardzo chciał toby pojechał)
                      'Tereska ,ty taka dziewczyna jak świca i kulawego se wziełaś'
                      'tęknął lód'-pękł częściowo i wydał charakterystyczny dźwięk
                      'tiu,tiu,tiu'-hej!hej!hej!-do dzieci albo -gadasz głupotki
                      tłuściejszy-tłustszy(Radom)
                      "To było dawno temu.Na weselu podano danie z sałatą.Zaskoczony chłop stwierdził:"Co ja jestem królik?Trawę będę jadł?"(Powiśle)
                      toczek,taczek-taczki(Oblas)
                      'toczka w toczke'-kropka w kropke(Radom i okolice)(dawniej b.częste)
                      'to dzisiaj ładnie połuczyłeś'-zarobiłeś
                      tok-poidło dla zwierząt(Kępeczki)
                      'to nawet ty mnie nie poratujesz?'-nie dasz na alkohol;jaki z ciebie
                      kumpel?
                      'topić smutki'-pić wódkę
                      'to są niepozbyte,to są chamy'
                      'to sie gdzieś 'utuli'-przechowa(Przytyk/Kępeczki)
                      'to się obaczy'-zobaczy;jak wypadnie(Przytyk)
                      "to tak jak o drogę się pytać jąkałę"-niepotrzebna sprawa
                      'to jest wielkie G'-do niczego
                      'toto taka kurczęcina'-niewyględna
                      toż-na północy Polski 'toć'
                      'to żeś sie pan 'byknoł!'-pomylił(Żuków koło Wieniawy)
                      trajdzić-klepać,ględzić(Przytyk)
                      'trajluje bez ustanku'-gada na okrągło
                      'trajlum-bajlum'
                      'traktor związany sznurkiem'-rozlatujący się
                      'trąbią w tą samą tutkę'-mają ten sam cel/popierają się
                      'trochę,jak sroka na ogón'-niedużo
                      trąci-zalatuje,śmierdzi
                      trechtać-np.konie które tupią po podłożu(Kępaczki)
                      trętosić-miętosić
                      'troszki niech przestygnie'(Przytyk)
                      truknąć-krzyknąć
                      truś!truś!trusie!-zawołanie na królik(Oblas)
                      trutać-trąbić
                      'trutu-tutu,majtki z drutu'
                      'tyngrys,kto ci jajca wygrys'(Zakrzew)
                      trynkować-tynkować(Odrzywół/Kępeczki)
                      trzanek-trzonek
                      'trza sie bidzie nie dawać'(b.częste pocieszenie)
                      'trzeba być dobrej myśli,trza dobrze myśleć'-a będzie dobrze(powiedzenie
                      goszczewickie)
                      'trza mieć parę'-siłę,żywotność(b.częste)
                      'trzeba najpierw pomyśleć zanim się coś zrobi'
                      'trzeba nukać'-napominać
                      'trzeba przyciszyć te kartofle'-zmniejszyć ogień na którym się gotuje
                      trzech zający-trzy zające(Soszyn koło Wolanowa)
                      trześnia(?)-czereśnia
                      trzęsiłapa-w znaczeniu "bojący się ryzykować'
                      trzęska-mieszane zboże z dwóch gatunków(Przytyk)
                      'trzyma konie/świnie itd.'-chowa(b.częste)(Oblas)
                      trzymają go pod pierzyną-rodzice przesadnie dbający o dziecko
                      'trzyma się maminej spódnicy'-niezaradne dziecko
                      'trzy światy mi się działy'(Przytyk)
                      'tyci,tyci,tyciuteńki'-bardzo mały
                      'ty jucho'-do dziecka standardowe dawniej powiedzenie(Soszyn koło Wolanowa)
                      tyk-tych(Jankowice)
                      'ty Leonsiu!'-łobuzie
                      'tyli świat'-kawał drogi/gdzieś bardzo daleko(Przytyk)
                      'tylko wsadzić ją na miotłę'-taka brzydka
                      'tył naprzód,przód na tył'-odwrotnie założył spodnie
                      'Ty mi się tu nie mądrz!
                      Nie podskakuj!
                      Siedź na dupie i przytakuj!'-rób co ci każą(Przytyk)
                      'ty Niemcu!'-bardzo źle o człowieku
                      'ty ośle dardanelski'-(Zakrzew.Lata 70 te)
                      tyrtosić-ściskać,miętosić
                      'ty w te i nazad!'-ty taki owaki/jeden(Przytyk)
                      tyż/kobita'(Kolonia Promna koło Białobrzeg-Mazowsze)

                      ubachrać-wytarzać
                      'u bogatego sie nie pożywisz'
                      'ubrała się od tradajca'-głupio
                      ubrechta-ubije koń ziemię,ściółkę
                      ubzdać sobie-uroić
                      ucic-uciec(Kępeczki)
                      'uciergały się'-umęczyły(Radom)
                      ucleje-ocaleje,ostanie się
                      "uczum na psów szczekać"-jakaś słaba szkoła,uczą byle czego
                      'udaje nieniwiniątko'-a coś przeskrobało(Przytyk)
                      udrutować-poskromić kogo(prosięta się drutuje by nie kopały podłoża)
                      udrypać-oderwać (np.kawałek chleba)
                      ulazło-uzbierało się
                      'ulegają mu(we wszystkim) jak wrzodowi na dupie'
                      'ulizała go krowa'
                      umi,rozumi-umie,rozumie
                      'um -ta -dida-dida,um -ta-dida-dida-um-ta'-takie że to jakiś taniec,granie ludowe(Oblas)
                      upił się na smutno-jest po wódce smutny,zły,ma do wszystkich pretensje
                      upił się na wesoło-jest po wódce wesoły,przyjazny
                      'uraził go'-w ranę
                      urynos-coś wielkiego;wielki człowiek(Przytyk)
                      ustanowiła się-zaźrebiła
                      'ustaw się ze mną'-umów
                      uślochany-ubrudzony(Przytyk)
                      uświźgolone-utytłane,zapapłane
                      utrechtane-źle ubite przez nogi zwierząt(Kępeczki)
                      utrętosi-zgniecie,zbije
                      "u was w domu drzwi snopkiem zastawiacie?"-jesteś niewychowany(Radom)
                      'uważaj bo jak cię łotnę!'-uderzę(Zadobrze koło Jedlni Kościelnej)
                      'uważaj bo jak ci wignę!"-kopnę(Zadobrze koło Jedlni Kościelnej)
                      'uważaj bo pogubisz zęby!'-bo ci przyłóżę
                      uwidzić-zobaczyć
                      uźgać się-upić
                      'użyje z nim jak pies w studni z baranem'
                      • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:35
                        wala się -gdzieś leży
                        walło.kopło-walnęło,kopnęło
                        wali smuty'-gada smutne rzeczy
                        waniajet-śmierdzi
                        wańtuch-brzuch
                        wariacica-zwariowana dziewczyna(Przytyk)
                        'Warszawę przez nią widać'-o cienkiej kromce chleba
                        warząchiew,warząchwia-wielka,drewniana łycha
                        'wbity w ambicję'-(przez rodziców)
                        "W czasie burzy piorun wpadł do chałupy i poraził dziecko.Gospodarz włożył siekierę do bali z wodą.Ale to nic nie pomogło,dziecko zmarło."(Przytyk)
                        'wczoraj jakby coś zrobił to by dzisiaj psu drogi nie pokazał'
                        'wejdzie w 'gniazdo os'-gdzie się ze sobą kłócą;do nieprzychylnych mu ludzi itp.
                        'wepśnie się'-wciśnie
                        weszedł-wszedł(Kępeczki)
                        weteryniarz-weterynarz(Przytyk)
                        wezmną-wezmą(Przytyk)
                        'weź zrób/przyjdź/przynieś'-dodawanie czasownika "wziąć"do czynności(Przytyk)
                        'wezmę i przyjdę'-przyjdę(Przytyk)
                        wiater-wiatr(Magnuszew/Mazowsze)
                        'wziołem i przyszedłem'-przyszedłem(Przytyk)
                        "weź się"-odejdź,daj mi spokój
                        'wiadomo co komu pisane?'-nie wiadomo co się może przydarzyć komu,ludziom
                        'wiatr go przewróci'-taki słaby(b.częste)
                        wichur-wichura
                        wichura-daleka wioska
                        'widać rękę gospodarza'-wszystko jest zadbane(Przytyk)(b.stare)
                        'widziałem go jak ty tu stoisz!'
                        -widziałeś może żmiję w lesie?
                        -tak,pytała się o ciebie'-żartobliwa odpowiedź(forma"pytał/a się o ciebie" bardzo częsta)
                        'wieje ,mało łba nie urwie'
                        'wielki mi pun!'-panisko!
                        wieprzocek-młody wieprzek(Kępeczki.Lata 70-te)
                        wiercioszka-dziewczyna niezbyt cnotliwa
                        wierzeje-wrota od stodoły(Kępeczki)
                        wierzysz w gusła to ci du...a uschła'
                        wiesielicho(Magnuszew/Mazowsze)
                        wiesna-wiosna
                        'wie/wio!'-wio!(Odrzywół)
                        wiga-wierzga koń(Kępeczki)
                        Wingtoria-Wiktoria(Przytyk)
                        winkiel -róg (stać na winklu - stać na rogu, skrzyżowaniu)
                        wiraszka-cwaniak
                        'wiraszka,pół ch...ja,pół ptaszka'(Oblas)
                        'witamina C:nie pomoże i nie zaszkodzi'-o równym choć nie znaczącym człowieku(Przytyk)
                        wkiedy?-kiedy?(Przytyk)
                        wkiej?-kiedy?(Sukowska Wola)
                        'wkindalać się'-wpychać
                        włanczać / wyłanczać – włączać / wyłączać (litery „an” wymawiane jako jedna samogłoska nosowa)
                        'właź do budy piesku rudy/wyłaź z budy piesku rudy'
                        włóczyć-bronować
                        włóka-bronowanie
                        'woda zlata'-zlatuje,spływa,ucieka
                        'wojtki'-dzieciaki,kumple,kuzyni
                        'wołami go z chałupy nie wyciągną'
                        wołek-powolny w pracy
                        'wójt i cała gromada już o tym wiedzą'-nie da się ukryć wiadomości(bardzo częste)
                        'w...ierdala się jak żaba w pomidory'-gdzie go nie chcą(Oblas)(b.częste)
                        wroniak-młode wronie
                        wrótnie-drzwi od stajni(S.Wola)
                        'wsadził rurę w moją dziurę'-penisa w waginę
                        wsiarz-człowiek ze wsi
                        wsiarz-wszarz;o człowieku
                        wsiok-wsiarz;zacofaniec
                        wsio ryba-wszystko jedno
                        wsiocha-wiejskie,wsiarz
                        wstrękło się-wlazło do wewnątrz(?)
                        'wstyd się z nimi gdziekolwiek pokazać'-tak źle wyglądają albo źle się zachowują
                        'wszystkie drzwi się przed nim otwierają'-taki ważny
                        '-wszystkie Janki są głupie.
                        -skąd wiesz?
                        -bo sama mam męża Janka'(Radom.Rok 1994)
                        'wstyd się przed ludźmi na oczy pokazać'
                        'wszystko na moich karbach'
                        wściubios-ktoś kto wściubia łeb,wścibski(Oblas)
                        'w te i we wte'-w tą i w tamtą-w znaczeniu na okrągło,ciągle(Przytyk)
                        'w try miga'-szybko
                        wunchol-wąsaty
                        'wy ancymony!Antychrysty!Turki niechrzczone!Soszyn koło Wolanowa)
                        wybroł sie-wyrósł,wyprzystojniał
                        wychodek-wiejski WC
                        wychodzi z ...Sukowa'-pochodzi z...(Sukowska Wola)
                        wyciarchać,wyciachrać,wyciartachać-wyciąć,powyrywać
                        wyciukał-wyrzucił
                        wydarł smugę-poszedł(Przytyk)
                        wydrapała by oczy'-komuś kto krytykuje jej męża,syna
                        wydrzeć gdzie-pobiec,pójść
                        'wygląda 'jak mesjasz'-brudas,brodacz
                        wyglądać od tradajca-śmiesznie
                        'wygląda jak Łazarz'-biednie
                        'wygląda jak zmokła kura'-o kobiecie(Przytyk)
                        "wyglądasz jak syn młynarza"-blady,nic nie opalony
                        'wyglundosz jak nieboskie stworzenie'-taki brudny
                        wygogolony-porozpinany,widać mu ciało
                        wygon-miejsce gdzie wygania się bydło
                        'wygrywamy 'na fujarce'-żartobliwie ,że nie wygramy
                        wyhandrolą-wydrą,wydrapią(np.kury)
                        wyigrany kogut-o starym kogucie
                        'wyjść na powietrze'-na dwór(Przytyk)(b.częste)
                        wyjulać się-wysikać
                        wyjun lampkę,brysk mi w oko'
                        'wykapiały kury'-wyzdychały
                        wykibicować kogo-nabrać,oszukać(Przytyk)
                        'wykitalaj stąd'-uciekaj
                        wykopyrtnął-zmarł
                        wskoknął-wskoczył
                        'wygląda jak z Oświęcimia'-strasznie chudy
                        wykopycone-krzywe,koślawe nogi u zwierzęcia(Sukowska Wola)
                        wymaźgrana-przesadnie wymalowana(Przytyk)(b.stare)
                        'wynocha!bo psami poszczuję!'(bardzo stare)
                        wypaczony-także 'krzywy'(np.pręt,bok itd.)
                        'wypić,pospać i por...chać,i radia posłuchać'(Przytyk)-małe wymagania co do życia
                        "wypierdaty do chaty"(Powiśle)
                        'wypierdział dziurę w stołku'-urzędniczka lub inna pracująca na siedząco
                        wypominki-przypominanie komuś tego,że źle postąpił albo że nie pomógł w potrzebie
                        wypukły-mający przepuklinę(Kępeczki)
                        wyrczy-?(Przytyk)
                        wyrostoki-młode prosiaki(Przytyk)
                        wysiorzany-wytarty(np.sweter)
                        wystrachany-wystraszony
                        wystrękło się-wysunęło się(?)
                        'wyszła za chałupę,pokazała ludziom ...dukacika czerwonego austriacko-węgierskiego'(piosenka)(Zakrzew)
                        wino – pik (w kartach)
                        'wyglundosz jak powstaniec'-bardzo źle
                        'wyścigówki'-np.chude świnie/kurczaki
                        wyślechtać-wyczyścić,wypucować
                        wyśrajbowane-napisane
                        'wywabia'-np.plamę na sukni
                        wywlekanie-odgrzebywanie starych zaszłości w celu zgnojenia przeciwnika;taki ktoś najgorsze wpadki swego wroga i jego rodziny przypomina i rozgłasza,np.o tym,że dziadek tegoż był żebrakiem i chodził po domach a ojciec leżał pijany koło płotu
                        "wzuj buty"-włóż,obuj
                        wyzymłany-źle uczesany
                        'wyżywołałeś go do ostatniej koszuli!'-wyciągnąłeś pieniądze z niego
                        "wziął go za bety"
                        'wzięłam se sto piwa'-sto piw(Jankowice)
                        wzieny-wzięli(Kępeczki)
                        wziun-wzioł(Kępeczki)
                        wyłżygrosz-ten co wyłudza pieniądze(b.stare)

                        xfała(Jankowice)
                        • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:36
                          'Zabawa chłopaków na Powiślu:kto mocniej pierdnie.Nagle jeden porządnie pociągnął.Jeden mu mówi:-Władek zesrałeś się.-Nie.-Zesrałeś się.Władek-a skund wis?'
                          'zabić du...ę kołkiem'-ograniczać się w wydatkach
                          Zabiegalica-córka człowieka o nazwisku 'Zabiegała'( a przypuszczałbym że będzie
                          'Zabiegalicha')(Kępeczki)
                          'zabij a nie ustąpię'
                          'zabijata du...ę kołkiem'-żyjecie skromnie
                          'za Boga Ojca bym się tego nie podjął'-oznacza coś trudnego
                          'zabrać komu szczęście'(Kępeczki)
                          'zabrali mu jego 'chleb'-utrzymanie,pracę
                          zabrał się-umarł
                          zachabaszczone-zarośnięte chwastami(Przytyk)
                          'zacharapcił'-ukradł,przywłaszczył sobie(b.częste)
                          zacharaszczone-zarośnięte krzewami
                          'za coś biedny?
                          boś głupi.
                          za coś głupi?
                          boś biedny'-
                          '-dlaczego jesteś biedny?
                          -bo jesteś głupi.
                          -dlaczego jesteś głupi?
                          -bo jesteś biedny'(popularne powiedzenie w radomskim)(to jest chyba najtrudniejsze powiedzenie z radomskiego.ogólnie chodzi:a o czym ty bredzisz?-znaczy coś bezsensownego.w innych rejonach podają pierwszą część "dlaczego jesteś biedny?bo jesteś głupi"-i w tym przypadku ma to sens ale oni oderwali tą wypowiedź od całości i przyjęli od nas jej część) (bardzo stare)
                          'zaczym zobaczyli'-zanim zobaczyli(Sukowska Wola)
                          zadymbieje-?
                          zaganiacz-przyrodzenie
                          zaglądnąć-zajrzeć
                          zagon-długi ciąg pola
                          zagramaniczny-zagraniczny
                          zające-małe dzieci(Przytyk)
                          zajebańce-rodzaj klusek(b.stare)
                          zajmać-zaganiać bydło(Oblas)
                          zakluć-zamknąć drzwi na hak(Oblas)
                          zakosa-o nurcie rzeki(Kępeczki)
                          zalewajka-rodzaj zupy(Kępeczki/Przytyk)
                          zaliba-osłona(Soszyn koło Wolanowa)
                          załoga-np.ekipa budowlana(St.Młyn)
                          założyły-założyli(Kępeczki/Przytyk)
                          'za mało dajeta na tacę'-i dlatego się nie rodzi,nie ma deszczu(Przytyk)
                          zamknunem-zamknąłem
                          zamyknęłam-zamknęłam(Jankowice)
                          zaniosło się-zbiera się na deszcz
                          'za noge i o podłoge'(Zakrzew)
                          zapieczone jaje-ktoś chorowity(Radom)
                          'zapija smuty'-pije z żalu
                          'zarasta brudem'-ktoś bardzo brudny
                          za rosa/za rano/za upał-na robotę itp.(Przytyk/Kępeczki)(b.częste)
                          'zarośniesz brudem i smrodem'-jak mnie nie będzie-kobieta do męża albo syna(Przytk)(b.stare)
                          zasie-zaś(Przytyk)
                          zaszczone/zajszczone-zarośnięte(Przytyk)
                          'zatknąć drzwi na patyk'-byle jak zamknąć
                          zawodnik-niezły pijak
                          'za wszy' chyba to kupię?'(b.częste)
                          'zażyć kogo'-zszokować,przewyższyć
                          zażyty-bogaty,wyposażony(Przytyk)
                          'zamknij paszczę bo ci naszczę'
                          'zasuwa jak dziki osioł'-pracuje
                          'zaszlichciły się ruszta'
                          zaśmiergłe-śmierdzące
                          zaświerzgły-stechły,śmierdzący
                          zawiuzem-zawiołem
                          'Zawołam kota...Jak to się do mnie raduje'(Oblas)-cieszy się na mój widok
                          zberewił się-zbiesił
                          'z bidy wyszła'-z biednej rodziny pochodzi(b.stare)
                          zbolały groch-brążowy,chory(Kępeczki)
                          'zboża wyprzeją'-zostają zniszczone podczas śnieżnej zimy
                          'z butelcokim za pazuchą'
                          zdatni chłop(Soszyn koło Wolanowa)
                          'zdatni do żyniacki'-nadaje się na męża(bardzo częste)
                          'zdechły kot'-biednie wygląda
                          zdenio,zdeczko-troszkę
                          'zdymaj te buciory!'-zciągaj
                          zdyrdać się-zmęczyć biegiem
                          zdzirtus-o handlarzu który drogo sprzedaje
                          ze-z
                          'zecwónił się'-napierdział(Zakrzew)
                          zeliść-zejść
                          'ze lo niego to rynce popuchły'-że mu ręce popuchły(okolice Potworowa)
                          zemszały-pozbawiony barwy,wyliniasły-o kocu,tkaninie(Przytyk)
                          zemści-klnie(Kępeczki)
                          ze Słowik-ze wsi Słowiki(Kępeczki)
                          'ze świata przyjechał/przyszedł'-z daleka,ale niekoniecznie z
                          zagranicy,np.gdzieś 20 km od nas
                          'ze świńmi już stoją'(Przytyk)
                          'z gardła by wyrwał'-taki zachłanny(b.stare)
                          zgęśnie się-zgęstnieje(Przytyk)
                          Ziaba-przezwisko jednej dziewczyny(Zakrzew)
                          ziebrzum-żebrzą
                          'zimno ci?to wleź w gówno/zakop się po uszy,to cię mróz nie ruszy'
                          'z gołą dupą i bez butów cię wziąłem'-ożeniłem się z biedną(Kępeczki)
                          z g...wna bicz ukręci'-taki zaradny
                          'zimno i zimno/mokro i mokro/leje i leje'-ciągle coś tak jest
                          ziobro-żebro(Jarosławice)
                          'zjarczałe drzewo'-zmurszałe(Wyśmierzyce-Mazowsze)(pierwsze
                          słyszałem)
                          zjod-zjadł(Kępeczki)
                          "z kuńmi,z kurmi"(Kępeczki)(bardzo częste)
                          z ledwością – ledwie
                          złachać się-zmęczyć(Soszyn koło Wolanowa)
                          'złapę babkę za kuciapkę'(Przytyk)
                          złapoł ci(Jankowice)
                          zła strona-kraniec obejścia,pola
                          złodziejstwo i chciejstwo
                          'zło ma wypisane na twarzy'
                          'znalazłem czterech kozaków'-4 grzyby kozaki(Przytyk)
                          znańduch-znajduch(Glinice)
                          'zna się na tym jak Żyd na świni'-nie zna się
                          'z nieba wam bedzie samo kapać a wy nic nie bedzieta robić?'
                          'z nosa leci rosa'-krew
                          'znosi do domu boje'-plotki(b.częste)
                          znoz-znasz
                          'zobaczymy demokrację jak świnia gwiazdy przy pełnym korycie(Przytyk 2014)
                          zomorek-chude dziecko(Przytyk)
                          zopole-w stodole plac
                          zostań się-zostań(Zakrzew)
                          'z prosiętmi'-z prosiętami(Kępeczki/Przytyk)
                          'z przodu plecy,z tyłu plecy,Pan Bóg stworzył cię dla hecy'(Radom)-o dziewczynie bez piersi
                          'z przyczajki'
                          'z rękawa' ci to wytrzepę?-z przekąsem
                          "zrobić picium"-picie
                          zrób (h)am'-łyknij(do dziecka)
                          '-zrób to.
                          -nie chce mi się.
                          -to niech ci się odniechce.'(Przytyk)
                          zsiadłe mleko(Przytk/Kępeczki)
                          'z tamtej strony Wisły leciał zając ścisły,jaja mu się chwiały,a dziewczyny się śmiały'(Zakrzew)
                          'z tamty struny od kalesun wyloz taki jak salcesun'
                          'zupa gospodziana'-słaba zupa z gospody
                          zupa zapalana/zapalanka(Soszyn koło Wolanowa)
                          'zupka galopka'-szybko przygotowana(Kępeczki koło Kozienic)
                          'zwady szukać'-zaczepiać kogo
                          zwierzęcie-zwierzę domowe
                          zwisa mi kilo kitu u sufitu-nie przejmuję się(Przytyk)
                          zwody-tiki całym ciałem(Mleczków)
                          zwodziarz-ten co ma tiki(Mleczków)
                          zwrok-wzrok(Jankowice)
                          zwyczajny – przyzwyczajony do czegoś/kogoś
                          zyga-zła kobieta
                          zymbol-szczerzący zęby(Zakrzew)
                          zymłać-miętosić;źle strzyc
                          'zato ja'-natomiast ja
                          "zzuj buty"-zdejmij
                          zyzol-zezowaty(Zakrzew)
                          'z Żerdzi,najadł się kapusty i pierdzi'-Żerdź to wieś koło Przytyka

                          źdźgnąć-dźgnąć
                          'źle nie stoi'-dobrze mu się wiedzie(b.częste)
                          źmny-zimny
                          Źrebak-przezwisko młodego kobieciarza(Przytyk)
                          źrebna-kobyła w ciąży
                          źrubek-młody koń(Przytyk)
                          źrubka-młoda klacz(Przytyk)
                          Źrubok-przezwisko mężczyzny zajmującego się handlem końmi(Oblas)

                          żabka-klucz do gazu(Przytyk)
                          'żadny gadziny do nich nie dawać'-żadnego zwierzęcia domowego(Zakrzew)
                          'żal z du...y,żal w du...ę'-oznaka skąpstwa:nie daje bo mu żal pieniędzy,nie używa bo mu żal pieniędzy
                          'żałoba po kocie'-prześmiewczo o noszonej żałobie po dalszym krewnym
                          żandarm-zły człowiek;despota
                          'żandarm baba'-twardego charakteru
                          'żądasz szacunku,dawaj go sam'(Przytyk 2014)
                          'żebra mu można policzyć'-chudzina(Przytyk)
                          'żebym ja więcej twojej gęby nie musiał oglądać'
                          'żeby moje oczy cię tu więcej nie oglądały(widziały)'
                          'żeby się co złego nie wdało'-np.choroba,zakażenie(b.częste)
                          'żegnaj Gienia,świat się zmienia'
                          'Żegnalski jestem'-żegnam się
                          żelazo-łajno krowie(Kępeczki)
                          żeniaczka-ożenek
                          Żeroma-ulica Żeromskiego w Radomiu lub 'środowisko Żeromskiej'
                          żemy-żeśmy(zakrzew)
                          'żeśmy się tak rozmawiały jak gęś z wodą'-nie mogłyśmy się porozumieć(Przytyk)
                          'że też ziemia takiego nosi'-o kimś bardzo złym
                          żnicha-dziewczyna lekkich obyczajów(Przytyk)
                          żnąć – piłować, ścinać
                          żołądź-w kartach
                          żów-żółw(Oblas)
                          'życie go nauczy rozumu'
                          życie kobyły według mego ojca:"żre,jszczy,s...a,pierdzi,śpi"
                          Żydóweczka-smagła
                          '(żyje) od pierwszego do pierwszego'-biednie(lata 80-te)
                          żyła-kutwa
                          'żym był'-jestem(Przytyk)
                          'żym jest'-przyszedłem,jestem(Przytyk)
                          żyniac-kawaler chcący się ożenić
                          żyniadło-penis
                          • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:37
                            Opowieść mojego dziadka Stefana Olszaka ur.w 1909 w Gołębiu koło Puław
                            "Piękny rumak"

                            "Słońce zachodziło.Ludzie schodzili z pola,gnali bydło do obór.Razem z nimi szedł młody Olszak.Postanowił,że oderwie się od grupy i pójdzie nie główną drogą tylko po 'zastodolu'.
                            Robił się coraz ciemnej.Wzeszedł wielki,letni księżyc.Młodzieniec usłyszał gdzieś w oddali ciche rżenie.Odwrócił głowę i zobaczył pięknego siwka stojącego przy drzewie.Postanowił
                            zobaczyć co to za cudo tam jest.Poszedł w jego kierunku.Już miał konia chwycić za postronek
                            gdy on nagle zniknął.Zdumiony Olszak zobaczył,że zdrowy rumak który aż się błyszczał
                            w odbiciu miesiąca stoi 20 kroków przed nim.To znowu ruszył w kierunku zwierzęcia.Już miał go uchwycić gdy ...patrzy a koń rży i stoi 20 krokow przed nim...Poszedł w jego strnę.....
                            I tak łapał konia wiele razy...Wtem zapiały na wsi koguty...Młodzian rozejrzał się:stał w samym środku bagna!Przez wiele godzin wychodził z błota mocno uważając by się nie zataplać w grzęzawisku...Domownicy czekali na syna.Myśleli,że może poszedł gdzieś z chłopakami albo
                            w kawalerkę...Dopiero koło południa,strudzony,ubabrany ziemią wrócił Olszak do chałupy...."


                            Opowieść dziadka Stefana Olszaka
                            "Śmierć Wardy".

                            "Nocą wyszedł Ignacy na dwór odetchnąć świeżym powietrzem.Księżyc świecił mocno tak że
                            było prawie widno.Patrzy a na słupie przy bramie stoi z wyciągniętymi w górę ręcami sąsiad.
                            Zdziwiony Olszak spytał się :"Co ty tam robisz na tym słupie'.A na to jego sąsiad:"
                            Widzisz,ja tam idę -i wskazał Drogę Mleczną".Ignacy zdębiał i strapiony wrócił do chałupy.
                            -Czyżby Wardzie coś stało się w głowę?-O czym on mówił?
                            Rano budzi Olszaków krzyk i lament sąsiadów.Warda umarł."

                            Opowieść dziadka Stefana
                            "Zmartwychwstanie ojca"

                            "Ignacy Olszak,mój tato,byli bardzo wielcy.Byli wysocy na 212 cm.On,jego brat i jego cioteczny
                            brat Sikora byli najwyźsi w całej okolicy.Wszyscy ich się bali i schodzili im z drogi.Ożenił się on
                            z niziutką kobietą ... z domu Łuka.Pierwszysch ich 3 dzieci zmarło w niemowlęctwie.Dopiero
                            dwoje następnych :dziewczynka i chłopiec zdrowo się chowały.
                            Ignacy był słabego zdrowia.Razu pewnego zasłabł i nie dawał znaku życia.Ludzie myśleli,że zmarł.Wzięli go do kościoła wynieśli w trumnie i tak spoczywał.
                            Sąsiad Warda postanowił odwiedzić zmarłego.Wszedł do kościoła ...a tam obok trumny siedział
                            Ignacy i mówił:"Zabierz mnie stąd.Tu jest bardzo zimno"....Dopiero po owym cudownym odzyskaniu zdrowia urodziło się Olszakom ostatnie dziecko, Stefan."
                            (Prawdopodobnie ojciec dziadka a mój pradziadek miał wtedy około 50 lat ).
                            • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:38
                              Opowieść dziadka Stefana
                              "Żydowscy chłopcy"

                              "Żydzi Gołębscy pozwalali swoim dzieciom chodzić na religię do księdza ale do czasu gdy ten
                              nie zaczynał mówić o dziejach Jezusa.Wtedy im zabraniali dalej się uczyć religii u katolików"

                              "Żydowscy chłopcy którzy chodzili z nami do szkoły,zawsze po zrobieniu siku,myli ręce"
                              (To strasznie dziwiło katolików bo oni nawet i po czymś ostrzejszym wtedy nie zwykli myć rąk).

                              Opowieść dziadka Stefana
                              "Krew za krew"

                              "Dziedzic gołębski posądził Olszaka o kradzież.Przyjechał,wszedł do chałupy,usiadł na zydlu.
                              Przywołał chłopa.Kazał mu uklęknąć .Wziął głowę wsadził mu między kolana i ścisnął szyję.
                              A potem zaczął lać.Bity nie mógł znieść bólu,wziął i ugryzł pana w nogę...Ten zemdał...
                              Po jakimś czasie dziedzic przyjechał z powrotem i przeprosił poszkodowanego bo okazało się,że złodzieje złapano"

                              "Zły pan dręczył swoich poddanych.Tak lał Olszaka,że aż w końcu go zakatował i ten zmarł...
                              W tym czasie w wojsku służył syn poszkowadonego.Był on postawnym mężczyzną i dlatego został
                              posłany do elitarnej jednostki "Gwardii Carskiej" której zadaniem była ochrona władcy Imperium Rosyjskiego...Traf chciał ,że przyjechał na przepustkę do rodzimego Gołębia.Dowiedział się o zaszłej sprawie...Odbył się sąd(chyba w Gołębiu?) .Dziedzica uniewinniono.Wtedy wojskowy ubrany w mundur rosyjski wyjął z pochwy szablę,i wykrzyknął:
                              "To za zabicie człowieka nie ma żadnej kary?Krew za krew!".I cięcieciem w głowę zabił złego pana."
                              (Dla ludzi gołębskich stał się on bohaterem.Zesłano go na Syberią.Do kraju już nigdy nie wrócił
                              lecz podobno po jakimś czasie ożenił się i uzyskał wolność...).

                              Opowieść dziadka Stefana
                              "Rozdział ziemi"

                              "Uwłaszczenie wygładało tak:ten kto obrabiał u dziedzica dużo pola,dostał od cara dużo ziemi,
                              a ten co obrabiał mało pola,dostał mało ziemi".(Tzn.dostali tę ziemię którą użytkowali).

                              Opowieść dziadka Stefana
                              "Szwedzi"

                              "W czasach wojny szwedzkiej ludzie w Gołębiu chowali się w jeziorze.Brali słomki i przez nie
                              oddychali pod wodą".

                              Zapis 13.04.2011

                              Opowieść dziadka Stefana
                              "Wojna rosyjsko-japońska"

                              "Jeden z moich stryjów brał udział w wojnie polsko-japońskiej".

                              Opwieść dziadka Stefana
                              "Który Bóg jest prawdziwy?"

                              "Rabin i ksiądz sprzeczali się ze sobą o to który Bóg jest prawdziwy:żydowski czy katolicki?
                              Postanowili wypróbować siły swych Bogów.Ksiądz przyniósł krucyfiks a rabin ".bożka z cukru".
                              Nocą kościelnemu zachciało się jeść.Z apetytem wrąbał całego "bożka z cukru".Zachciało mu się s...ać.Wys...ał się więc na stół i odszedł.
                              Rankiem Żyd i ksiądz zdziwieni patrzą i niedowierzają swoim oczom.Posłali po służącego pracującego na parafii.Spytali się go czy czegoś w nocy nie słyszał.Ten zaś podumał i rzekł:
                              "Nocą przyszedł Bóg chrześcijański,zjadł "bożka z cukru",wys...ał się i wrócił na powrót
                              do Nieba".

                              Opowieść dziadka Stefana
                              "O kobyle która wysiadywała jajka"

                              "Był raz gospodarz któremu kobyła nie dawała źrebiąt.Poszedł zatem do sąsiada spytać się jak on to robi,że jego kobyła ciągle ma źrebięta:co trzeba zrobić by i jemu się poszczęściło.
                              Sąsiad powiedział co należy uczynić żeby były źrebaki.
                              Za radą doświadczonego koniarza,gospodarz wziął zrobił na wysokim drzewie obszerne gniazdo z chrustu i gałęzi.Wymoszczył je trawą,pierzami i mchem.Następnie zaniósł pełną czapkę jaj kurzych do gniazda.Na samym końcu wziął kobyłę na ramiona ,wdrapał się z nią wysoko na drzewo i nasadził ją na jaja.
                              Minęły trzy tygodnie a tu nic.Zaniepokojony przywołał sąsiada i robił mu wymówki.
                              Aż tu kobyła się obruszyła i z gniazda wyleciało jajko.Spadło prosto na zająca kory spłoszony wyskoczył spłoszony zza krzaka.
                              -Oto źrebak!Łapaj go bo ucieka!-wykrzyknął niestrapiony niczym sąsiad"
                              • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:45
                                Opowieść Spytka z Kępeczek

                                "Wielu z naszych służyło w wojsku carskim i brało udział w wojnie polsko-japońskiej.Widzieli oni dziwnych ludzi i opwiadali dziwne rzeczy.Mówili nam o "budyniźmie"(buddyźmie)

                                Opowieść mojego pradziadka Krześniaka(zmarł w latach 50ych XX wieku)
                                "Idą Ruskie"

                                "Na wieść o zbliżających się oddziałach Armii Czerwonej bardzo się ucieszył.Jego radość podzielało wielu starszych mieszkańców wsi.
                                -Ruskie idą.Będzie dobrze!Za cara ludziom żyło się dobrze.U nas zawsze pełno było słoniny.Jedliśmy do syta"

                                Opowieść mego ojca Romana(ur.1934 r.w Samwodziu koło Kozienic)
                                "Bomby i krowy"

                                "Kiedy padały bomby tatuś kazał mi przyprowadzić krowę z pola.Skakaliśmy w te miejsca
                                w których były wybuchy bo dwa razy w to samo miejsce nie walnie"

                                Opowieść mego ojca
                                "Biedni studenci"

                                "Przed wojną była straszna bieda.Studenci z Warszawy chodzili po prośbie i prosili gospodarzy o chleb"

                                Opowieść mego ojca
                                "Żebracy"

                                "Przed wojną po wsiach włóczyło się pełno żebraków.Na ogół szli do sołtysa i pytali się u kogo
                                mogą zanocować.Ten mówił do kogo mogą się wędrowcy udać.Gospodarz przynosił na środek izby snopek i na nim żebracy kładli się spać.A latem to sypiali po stodołach i obórkach...
                                I nie zdarzało się żeby któryś żebrak ukradł..."

                                Opwieść mego stryja Ryszarda(ur.1935 r.w Samwodziu koło Kozienic)
                                "Wściekły"

                                "Dawniej wściekłe psy tępiono.Chłopi je kłuli widłami.Zdarzało się że i ludzie byli wściekli...
                                Ludzie mówili jak to jeszcze przed wojną(I?) leciał od Dęblina wściekły człowiek.Zarzucili
                                na niego brony".

                                Zapis 13.04.2011

                                Opowieść mojego ojca Romana
                                "Palteczko Rysia"

                                "Przed wojną mieszkaliśmy przez kilka lat w Warszawie.Tatuś nie miał roboty.Mamusia
                                zarabiała szyjąc i piekąc.Wynajmowała też wynajęte od właściciela mieszkanie kuzynom.
                                Mieszkali u nas Olszaki z Gołębia...-Rysiek,ty pamiętasz grubą ciotkę Olszakową która przyjeżdżała do nas do Kępeczek po wojnie?....Dzieci bawiły się zazwyczaj na ulicy.
                                Małego Rysia zaczepił pewnego razu nieznajomy pan:
                                -Chłopczyku jak masz na imię?
                                -Rysio.
                                -Rysiu ,ładne masz to palteczko, wiesz,tylko nieco przybrudzone.Ja jestem panem zajmującym się czyszczeniem ubrań.Mieszkam tu niedaleko,za rogiem.Zdejmij palteczko to ja je ci zaraz wyczyszczę i przyniosę.
                                Rysio zdjął palteczko i oddał panowi.
                                Stał zziębnięty i długo czekał...no ale pan gdzieś poszedł ".
                                • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:46
                                  Opowieść stryja Ryszarda

                                  "-W czasie wojny stacjonowali koło wału Niemcy.Kręciło się też pełno Turkiestanów.
                                  Za dnia chłopi pracowali u Niemców.Nocą zaś szli do lasu.U każdego był schowany w stodole karabin.
                                  Najgorsze to były te Turkiestany!Łapały kobiety i gwałciły.Dziewuchy i żony kryły się przed nimi.
                                  Nie wszystkim się udało,niektóre zostały zgwałcone.Szły wtedy do bab i usuwały płody.
                                  Niektóre po tym chorowały a dwie zmarły".
                                  (Tj.nieprawda jakoby polscy mężczyźni pozwalali żeby ich kobiety rodziły małych Mongołów.
                                  Woleli narazić ich życie niż przyjąć pod swój dach bękarta).

                                  Zapis 13.04.2011

                                  Opowieść wujka Józka,brata mamy
                                  "Pracowity głupi"

                                  "W Jaszowicach był jeden głupi.Miał fioła na punkcie przeskakiwania:płot przeskoczył,drzewko przeskoczył...a nawet ....-Ładna brama-zagaił.-No ładna-odparł gospodarz i -na chłopa wysoka.-Tak,a no to ja ją przeskoczę.Głupi się rozpędził ,złapał rękami u góry i przeskoczył...Ten głupi słynął na całą okolicę bo mało jadł a robił za trzech.Miał tylko
                                  jeden warunek:trzeba mu było kupić cały bochen chleba który podczas przerw w robocie w całości zjadał.A słynął on z tego,że najlepiej roztrząsał obornik na polu.I ludzie go chętnie
                                  do tej śmierdzącej roboty brali..."

                                  Opowieść wujka Józka,brata mamy
                                  "Jurny kosiarz"

                                  "Koło Skaryszewa był chłop który kosił za trzech.Ludzie go chętnie najmowali do roboty.
                                  On się godził robić ale zawsze stawiał jeden warunek:że wybierze sobie dziewczynę do odbierania.Stawiali tedy przed nim młode pannice a ten je łakomym okiem oglądał.No i wskazywał w końcu na jakąś:-Ta!
                                  A robił w ten sposób.Całą długością kosił aż przeszedł z jednego skraja pola na drugie.Wtedy rzucał snopka na ziemię i kazał się na nim dziewczynie położyć.I tak ją chędożył...
                                  Tak czynił po każdym przejściu pola z jednego krańca na drugi...A kosiarz był z niego przedni.
                                  I babom się podobał bo był do wszystkiego zdatni".

                                  Opowieść dziadka Edwarda Bilskiego (ur.1910 r.zm.2007r.)
                                  "Kawaler który nie był w wojsku"

                                  "Dawniej to ludzie patrzyli na to czy któryś był w wojsku czy nie.Mówili,że chłopaków z małymi
                                  to do wojska nie biorą i za to nie chcieli wydawać swych córek za nieudaczników.
                                  U bogatego młynarza Kusztala była córka na wydaniu.A ona się podobała młodemu Czubakowi który również był synem bogatego gospodarza.Ale on nie był w wojsku i to martwiło Kusztali...Postanowili sprawdzić młodziana.Zawołali go do komory,kazali zdjąć spodnie.Popatrzyli na jego przyrodzenie i uznali że się ...nadaje na zięcia.Tak wydali swoją córkę za młodego Czubaka!"
                                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:47
                                    Opowieść mojej babci Olszakowej z domu Krześniak(ur.1913 r. koło Kozienic-zm.1990 r.)
                                    "Dawne i nowe czasy"

                                    "Nie daj Boże żeby się wróciło to co było przed wojną.(Czyli kapitalizm).Ale teraz jest dobrze.
                                    Wszyscy mają pracę.Dobrze teraz ludziom(tzn.za socjalizmu)"

                                    Opowieść dziadka Stefana
                                    "Dawne i nowe czasy"

                                    Dziadek Stefan co prawda chciał by Polska stała się wolnym państwem ale był też krytyczny
                                    do czasów Polski przedwojennej.
                                    "Dawniej to księdza trzeba było w rękę całować.Każdy się go bał.
                                    A polskiego chłopa mieli za nic!Niemiec jak przyszedł do urzędu to mu od razu dawali krzesło
                                    by siadł.A polski chłop stał w kącie i nie kazali mu się odezwać!"

                                    Opowieść mojego ojca Romana

                                    "Jasio Spytek był najsilniejszym chłopem na całą wieś.A jak pił mleko!Kazał nalać sobie szklankę mleka i jednym hautem ją wypijał.Był on jednak nieco głupi.Zrobił sobie skrzydła
                                    z desek i postanowił że będzie się uczył fruwać.Wlazł na bunta,rozpędził się,zaczął machać
                                    "skrzydłami"...No i jak nie grzmotnie na klepisko!Ale mu się nic nie stało!..."

                                    Opowieść mojego dziadka Stefana
                                    "Ujarzmienie psa"

                                    "Był taki pies co strasznie rwał się do ludzi.Nie było na niego rady.
                                    Jednemu chłopu przyszło na myśl by tego psa stłuc tak żeby więcej nie dokuczał ludziom.
                                    Ubrał się w kożuch,w grube spodnie,naciągnął rękawice.I tak poszedł do tego psa.Tamten próbował go kąsać.Ale chłop ściskał mu łapy,kopał go i deptał po nim.Tak nauczył psa uległości wobec ludzi"

                                    Moja opowieść (Jan Olszak ur.1963 r. w Przytyku niedaleko Radomia)
                                    "Nasze kogutki"

                                    "W naszej rodzinie zawsze był kłopot z kogutami.Każdy chciał zostawić innego kogutka.Wiele było kłótni z koguciego powodu bo młodych piejaków było przeważnie kilku albo kilkunastu.
                                    No i którego tu wybrać by było najlepiej?
                                    Babcia chciała by na przywódcę stada zostawić najładniejszy:takiego u którego jest
                                    duży grzebień,pełne korale,który ma duży ,śliczny ogon i u którego są jaskrawe piórka.
                                    Kobiety ,wiadomo,zwracają wielką uwagę na urodę i moja babcia chciała się pochwalić przed sąsiadkami.
                                    No i zdarzyło się raz,że został przepiękny kogut.Cóż kiedy...wujkowy go dziobał ,zachodził na nasze podwórko...Nawet Jakuboskiego kogut przylatał!A nasz uciekał gdzie mógł,chował się po zakamarkach i dziurach!Robił nam wstydu na całą wieś!
                                    Dziadzio przywiązywał największą wagę do tego by kogut był silny i bił wszystkie inne samce.
                                    Były u nas i takie koguty!Był taki który prał koguta wujowego,ganiał koguta Ludwikowej
                                    a Jakubowskiego kogut to bał się zbliżyć do naszego podwórka na 100 kroków.On był taki,że
                                    nie ustąpił nawet indykowi!Walczył często z wujkowym indorem.Słaniał się na nogach,farba
                                    mu ciekła z szyi a nie ustąpił.Taki był zuch!
                                    Stryjo natomiast lubiał takich kogutków co najlepiej pieją.I co jakiś czas się trafiał taki...
                                    Rankiem,przed wschodem słońca koguty wioskowe pieją.Odzywa się kogut Jakuboskiego,
                                    kogut wujowy,Wałękowy,Szcześniaka i nasz....Pieje mocno ,głos ma ciepły ,donośny-długo
                                    i przeciągle niesie się po rosie!O!To jest dobre.Taki kogut też jest dobry!"
                                    • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:48
                                      Garbus-był to wędkarz z Radomia.W latach 60 ych i 70 ych ciepłą porą roku przyjeżdżał motorem nad rzekę Wisłę.Garbus był niski,miał bardzo krótki tułów i wypukłego ,dużego garba na plecach.Lubił wypić.Ludzie miejscowi zapamiętali go jako bezczelnego złodzieja.Wieczorami właził w pola i podbierał ziemniaki oraz warzywa którymi się żywił.Wracał do miasta obładowany wiktuałami zebranymi z pól.

                                      Zapis 29.04.2012

                                      Zabiegała-Rozmowa o Zabiegale.
                                      Mój ojciec kiedyś spotkał w lesie starszych państwa odpoczywających na polanie.Okazało się,że swego czasu gdy byli oni młodzi,jeździli do Kępeczek nad Wisłę ,skąd pochodzili mój ojciec i jego brat.Pan starszy ożywił się:"Był tam u was taki Zabiegała!"
                                      -Kim był Zabiegała?Pochodził zza Wisły.Nie miał jednej nogi.Poruszał się o kulach.Był z natury złośliwcem.Jak tylko mógł od razu coś spsocił albo zrobił komuś szkodę.Najwięcej zapamiętali go wędkarze przyjeżdżający odpoczywać nad rzekę.Otóż Zabiegała śledził ruchy wędkarzy siedząc na wale.Kiedy zauważył,że nikogo nie ma na łowisku,schodził na dół nad sam brzeg po czym przywiązywał do linek drewno, albo plątał linki.Niekiedy chował wędki tak,że trudno je było odnaleźć.

                                      Pałasz i pani Maria.Szczepaniki byli dziwakami.Mieszkali w Zakrzowie niedaleko Radomia.Pani Maria pochodziła z rodziny szlacheckiej.Wychowała się na Wołyniu w swoim dworze.Po wojnie los ją rzucił do Polski Środkowej.Tu poznała bogatego gospodarza Szczepanika za którego wyszła.Jej mąż szybko obumarł.Sama wychowywała syna.Janek ożenił się lecz wkrótce po tym żona odeszła od niego.Przez krótki czas pracował w GSie jako prezes ale narobił tam jakichś siupów,że go szybko zwolnili.To był krótki czas kiedy zajmował się pracą.Później już niczego w życiu nie robił poza paleniem w piecu,przynoszeniem do domu wodu i wynoszeniem zlewek.Najpierw wydzierżawił pola rolnikom.Pod koniec życia zajął się sprzedażą działek pod budownictwo.Był inteligentny,oczytany(czytał namiętnie kryminały).Uwielbiał sport.Był największym kibicem Wulkanu Zakrzew.Dzieciaki go nienawidziły.Przezywały go rycząc na cały głos:Pałasz!Pałasz!Czarodziej!Niektóre rzucały w niego kamieniami.On nigdy nikomu za to krzywdy nie zrobił.
                                      Pani Maria również była zatwardziałą dziwaczką.Miała całkiem niezłą chatę na swojej placówce,jednak wolała mieszkać w Domu Nauczyciela.Nie byłoby w tym niczego dziwnego gdyby nie fakt,żę ledwo chodziła a mieszkanie nie miało żądnych wygód-ani wody ani ubikacji,ani centralnego.Kobieta ta chorowała na jakieś sprawy skórne.Strasznie brzydko pachniała.Rankiem wychodziła z domu i kierowała się w stronę swej posiadłości.Sała powoli stąpając jak cyborg.Za każdym krokiem robiła krótki odpoczynek.300 metrów jakie miała do pokonania robiła w pół godziny!Deszcz-pani Maria idzie.Śnieg-pani Maria idzie.
                                      Wiatr-pani Maria idzie.Po południu wracała ze swej posesji.My grając w piłkę wołaliśmy:"Orient!Pani Maria idzie!".Staraliśmy się jej nie uderzyć piłką jednak dość często to się zdarzało.Gdy oberwała od nas pani Maria dramatycznie krzyczała"O Jezu!">Najgorsze było to jej wchodzenie na piętro.Zajmowała jej ta czynność z 15 minut.Krok do góry.Odpoczynek.Po co się tak męczyła?Miała przecież swój dom w którym z powodzeniem mogła mieszkać.

                                      Jasio Rafalski-obecnie ma około 50 lat.
                                      Gdy był dzieckiem prawie wcale nie przychodził do szkoły.Nie wiem czy cierpiał na jakieś lęki czy też jego mama nie puszczała go uczyć się by inne dzieciaki nie zrobiły mu krzywdy?Pojawienie się w szkole tego chłopca zawsze wzbudzało wielką sensację wśród gminu uczniowskiego.Wkrótce lotem błyskawicy szkołę obiegała wieść:Jasio Rafalski przyszedł!Kto mógł biegał oglądać tego dziwnego ucznia.Nic dziwnego,że po takim cyrku Jasio tracił zainteresowanie pobieraniem nauki.Jak wydarł na chatę-pół roku go w szkole nie widzieli!

                                      Ludwik zwany Borsukiem.
                                      Rodzina Ludwika sprowadziła się do Oblasu koło Przytyka z Pomorza Zachodniego.Dostała od leśnictwa do dyspozycji dom wraz z gospodarstwem i stawami.PO upadku komunizmu stali się oni dzierżawcami.Niestety nie byli w stanie spłacić należności tak że zostali wywłaszczeni i wyprowadzili się.Pozostał tylko Ludwik który nie chciał opuścić posiadłości.Mówił:"dali nam,to teraz to nasze!".Postanowił zasiedlić murowaną piwnicę znajdującą się po drugiej stronie dróżki.Miał tam nawet światło i telewizję!Siedział w piwnicy i w żaden sposób nie chciał z niej saię wyprowadzić niczym Drzymała z wozu.Do rodziny też się nie palił.Za młodu zatrudnił się w silikatach.Potem chodził po ludziach imając się różnych zajęć.Niestety nie chciało mu się robić nawet i tego.Pozarywał z gospodarzami a nie odrobił.Tu wziął 50 zł,tam 20 zł.I tak już zostało.Latem utrzymywał się ze sprzedaży grzybów a zimą z nielegalnego handlu drewnem.Znaczył swoje ślady butelkami po winie porozrzucanymi po lesie.Często spał pod chmurką.Kiedyś go spotkałem rano.Spytałem:"Ludwik ty tu spałeś całą noic?""Coś ty głupi!Już byłem z grzybami u Odrobińskich!"-odpowiedział.
                                      Nie mył się miesiącami.Śmierdział na odległość.Nie chodził do nikogo pracować bo jak dumnie twierdził:"Nie jestem dziadem!Nie będę u nikogo pracować!"
                                      Niekiedy wyglądał strasznie.Zapuszczony,w rozwleczonej,utytłanej błotem marynarce,brudny i dziki na twarzy.Wiedział,że się go niektórzy ludzie boją.Mówił:"Pełno dzisiaj narodu w lesie.Widzicie te panie?Chcecie żeby stąd "wypierdoliły"?-"Tak".Ludwik wskakiwał w las i kręcił się koło kobiet.Te po krótkiej chwili konsternacji,wyskakiwały stamtąd!
                                      Ludwik zginął śmiercią tragiczną.W styczniu,w czas sowitych mrozów ,przewrócił się i złamał rękę.Trafił do szpitala.Nie wytrzymał tam długo.W samym letnim ubraniu uciekł i wrócił do swojej nory.Zmarł tam wkrótce potem z wychłodzenia i wyczerpania organizmu.
                                      • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:49
                                        Sprytny Rysio
                                        Rysio chodził do roboty na wieś.W pewnym miejscu psy wyskakiwały z jednego podwórka i niepokoiły chłopaka.Rysio raz nie wytrzymał i rzekł do właściciela niesfornych stworzeń:"Weź ich powiąż albo ja zrobię z nimi porządek!".Gospodarz nie usłuchał.Wtedy Rysio nakupił mięsa,posiekał je na drobno,a do środka nawrzucał szpilek,goździków i pinezek.Psy w męczarniach pozdychały.

                                        "-Babciu,czy cieszyliście się ,że przyszła Polska?
                                        -A skąd!Na palcach jednej ręki mogę policzyć tych co się cieszyli,że przyszła Polska"(tak mówiła swemu wnukowi moja prababcia odnośnie powstania Polski po latach niewoli)
                                        "Rzecz się działa w czasie I wojny światowej.Pradziadek Bilski zebrał pewną ilość broni po potyczce Austriaków z Rosjanami.Ludzie się pytali,po co mu to?A on:-Przyda się jak będziemy się bić z Ruskimi'.A na to okolica:Bilski zgłupiał,do naszych chce strzelać!'(Szydłowiec-Radom)

                                        'W Przytyku żył nie tak dawno temu taki jeden mądry-głupi.Znał on bardzo dobrze historię,wiedział wszystko o wojnach,kto się bił i z kim oraz kto kogo zwyciężył.Któregoś dnia wybrał się on pieszo do Radomia po to by kupić gazetę.W obydwie strony 36 km.To się zdarzyło jakieś 40-50 lat temu.'
                                        'W Przytyku żył nie tak dawno temu kaleka o imieniu Lutek.Jego choroba polegała na tym,że z ust ciekła mu nieustannie ślina.Chodził on w takim czarnym ,skórzanym kaftanie:śliskim na piersiach i brzuchu a zapinanym z tyłu.Śliny mu ciekły z ust na brodę,z brody niżej aż do brzucha.Chodził ciągle z taką flegmą na powierzchni kaftana.Był obrzydliwy.Wygląd miał w dodatku dziki.Jak dzieciaki go przezywały lub wyzywały stawał się groźny,biegał za nimi i wydawał takie dźwięki niedźwiedzia:mruczące i charczące.Kiedyś wybraliśmy się grupą do lasku na poziomki.Zajadamy się nimi na całego.Wtem patrzymy:Lutek tu chodzi."O,jejku,on tu już był'.Poziomki stanęły nam w gardle.'
                                        'Ze 6-7 lat minęło jak umarła Jadzia Drabik.Ona w Przytyku i okolicy była nazywana babą-chłopem.Ubierała się po męsku,miała chód męski-sztywny i kanciasty,zachowywała się jak mężczyzna.Zapamiętałem ją jako stwór ubrany w średniej długości spódnicę,w skarpety aż do kolan,w męskiej kurtce i męskim berecie na głowie.Czy to latem czy zimą Jadzia nosiła czarne skórzane rękawiczki.W młodości miała męża z którym żyli pod jednym dachem przez kilka lat.Ale podobno nie była do końca kobietą i on od niej odszedł.'

                                        'Pewna dziewczyna napluła do studni.Wtedy z głębi wyskoczył zły pies i ją ugryzł w policzek'
                                        ( śp.babcia Staszałkowa urodzona około 1917 r.Oblas)

                                        'Jak ktoś jest zły to(po śmierci) będzie psem'(tzn.po śmierci wcieli się w psa)(śp.babcia Staszałkowa.Oblas)

                                        'Niedaleko od Młudnic znajduje się góra Czubatka.Tam kiedyś była świątynia.-Czy to był kościół?-spytałem.-Nie ,to była inna świątynia.I było trzęsienie ziemi.I świątynia zapadła się pod ziemię'(śp.babcia Staszałkowa.Oblas)
                                        • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.11.17, 12:50
                                          'Kiedy na podwórko mojej babci Stefanii zaczął przychodzić nie wiadomo skąd jakiś piesek,powiedziałem jej o tym.Babcia rzekła:'O,dziadek'-znaczy jej zmarły mąż pojawia się pod postacią psa(Kępeczki koło Kozienic)

                                          'dawniej wszyscy w naszym zakrzewskim pobudynku kładli klucz pod wycieraczkę.przecież każdy mógł te drzwi otworzyć'(Zakrzew lata 70-te)

                                          'w Przytyku jest takie bardzo brzydkie zachowanie.Gdy ktoś bierze w rękę siekierę albo młotek ,podnosi na wysokości głowy i mówi :'ach jak cię walnę'.Raz na targu widziałem jak chłop brał w rękę młotek i zwracają c się do kobiety rzekł:-ach jak cię walnę.A ta żałośnie:-oj,nie bij,nie bij,nie bij!'-wszystko to są standardowe odzywki a nie prawdziwe(Przytyk)

                                          (Ojciec mi opowiadał,że dawniej pod Kozienicami był taki zwyczaj:Kobiety pracujące w polu docinały wymyślonymi przyśpiewkami jedna drugiej a wygrywała ta która umiała do końca drugiej odparować)(Kępeczki koło Kozienic)

                                          "Czy można utopić się w kałuży.Można.Mój jakiś prapradziadek z Gołębia pasł krowy.Dostał ataku padaczki,wpadł głową w dołek i zapapłał się na śmierć.Wielu pijaków topi się w małych dołkach'
                                          • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 07.11.17, 08:11
                                            www.youtube.com/watch?v=2-8Aow6vX8o
                                            www.youtube.com/watch?v=3Q3vIlngV8Q&t=3
                                            www.youtube.com/watch?v=0AXK8rjIphM&t=204s
                                            www.youtube.com/watch?v=HwK3JohrLRM
                                            www.youtube.com/watch?v=feR4uCOPFlo
                                            www.youtube.com/watch?v=MFEA0tZFm5E
                                            www.youtube.com/watch?v=qVbvzoeAMdo
                                            www.youtube.com/watch?v=I3YEv6m4CQ8
                                            www.youtube.com/watch?v=zf4wQjo0M0Y
                                            www.youtube.com/watch?v=Jn9EfRuDJr8
                                            www.youtube.com/watch?v=7ws5L10xmHA
                                            www.youtube.com/watch?v=W5uMPoCYQ-o
                                            www.youtube.com/watch?v=DVTcJOanRJk
                                            www.youtube.com/watch?v=2x-iUpwYNtQ
                                            www.youtube.com/watch?v=h08IFdwmUII
                                            www.youtube.com/watch?v=qsFScYXYt3g
                                            www.youtube.com/watch?v=FKhyzPWodBc
                                            www.youtube.com/watch?v=edWeALGK1QY
                                            www.youtube.com/watch?v=KbcYxLVTlpU
                                            www.youtube.com/watch?v=_iZ4gksvK9k
                                            www.youtube.com/watch?v=ajTZzqQFOm0
                                            www.youtube.com/watch?v=usP_jy56Lk0
                                            www.youtube.com/watch?v=F-lMgL5PWFk
                                            www.youtube.com/watch?v=QHPmeN0caCA
                                            www.youtube.com/watch?v=XPBjomG6fWQ
                                            www.youtube.com/watch?v=4bDy0VaZFkk
                                            www.youtube.com/watch?v=Quy6wqXftms
                                            www.youtube.com/watch?v=-VQJU-1tcks
                                            www.youtube.com/watch?v=bL8Jj8z-M3Y
                                            www.youtube.com/watch?v=XcgCHzgjNiM
                                            • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 09.11.17, 11:19
                                              Nie wiem czy ja tylko tak mówię?Czy inni też?Czy sobie wymyśliłem?

                                              Nazwy miejscowości(Przytyk):

                                              1.Uolygkzssundróff Gkujjowzsgkhiy-Aleksandrów Kujawski
                                              2.Uolygkzssundróff Ułłódzsgkhiy-Aleksandrów Łódzki
                                              3.Uolwernijum-Alwernia
                                              4.Uondrychhóff-Andrychów
                                              5.Uonnopuoul-Annopol
                                              6.Uouguzsdtóff-Augustów
                                              7.Byobymouzdsdt-Babimost
                                              8.Byouboróff-Baborów
                                              9.Byełchhadtóff-Bełchatów
                                              10.Byiołłobrzygiy-Białobrzegi
                                              11.Byijołoyzsdtokgk/Białstok-Białystok
                                              12.Byjołyo Bpodlozssgko-Biała Podlaska
                                              13.Byjelzssgko-Byjałło-Bielsko-Biała
                                              14.Byjełgyoryaj-Biłgoraj
                                              15.Byydygyouższczższ-Bydgoszcz
                                              16.Byydtum-Bytom
                                              17.Ghchełłmł-Chełm
                                              18.Źśdźśśdźżśśdźśśdźśścijehghchanóff-Ciechanów
                                              19.Żśdźśśdźśśdźżdźśścijeżższyn-Cieszyn
                                              20.Ghchyourzóff-Chorzów
                                              21.Żdższczżynzsdtyohchoffo-Częstochowa
                                              22.Zdymbjyzdzzsdzcyo-Dębica
                                              23.Yelblóngk-Elbląg
                                              24.Gduńzsgk-Gdańsk
                                              25.Gdyńijum-Gdynia
                                              26.Hgńjiezsnyo-Gniezno
                                              27.Hgouższóff Łwjielgkopolzshgkiy-Gorzów Wielkopolski
                                              28.Jiełżyo-Iłża
                                              29.Jjylyeńjio Hgouryo-Jelenia Góra
                                              30.Hgkuliższższ-Kalisz
                                              31.Hgkjilzdzzsdzcye-Kielce
                                              32.Hgkuńjiyn-Konin
                                              33.Hgkożższszulyn-Koszalin
                                              34.Hgkryogkóff-Kraków
                                              35.Lyżższsznyo-Leszno
                                              36.Llublyn-Lublin
                                              37.Łłóźdźź-Łódź
                                              38.Ugkóff-Łuków
                                              39.ŁłNuowy Zsunższcz-Nowy Sącz
                                              40.Łuollższszdtyn-Olsztyn
                                              41.Uołłzssdtrołyngko-Ostrołęka
                                              42.Bpiodtrgkóff Dtrybunolzshgkiy-Piotrków Trybunalski
                                              43.Bpłłozdzssyegk-Płock
                                              44.Bpuzznóńi-Poznań
                                              45.Rodum-Radom
                                              46.Żżeżższóff-Rzeszów
                                              47.Żsiżpżdzzc-Sierpiec
                                              48.Zdtoruńi-Toruń
                                              49.Zdtychhy-Tychy
                                              50.Worzżśsiowo-Warszawa
                                              51.Wwrozzsdzscłyoff-Wrocław
                                              52.Ziobrzże-Zabrze
                                              53.Zzamoźdźśćdźź-Zamość
                                              54.Źźyelungko-Zielonka
                                              55.Źwiyżrzynizdzsdzc-Zwierzyniec
                                              56.Ziyelegchhóff-Żelechów
                                              57.Ziwjiezdzzdzsc-Żywiec
                                                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 09.12.17, 17:42
                                                    Czy gwara radomska jest mazowiecka czy małopolska?Jedni umieszczają całe radomskie w obrębie dialektu małopolskiego,drudzy ustalili,że północne radomskie przynależy do strefy mowy mazowieckiej a południowe-małopolskiej.(Sam osobiście uważam,że radomskie choć ma silne wpływy mazowieckie,w większości jednak przynależy do strefy wpływów małopolskich).
                                                    I Podobieństwo gwary warszawskiej do radomskiej(Przytyk/Kępeczki koło Kozienic).Słownictwo:
                                                    1.absztyfikant
                                                    2.aligancki
                                                    3.barachło
                                                    4.blaga
                                                    5.bujaj się
                                                    6.browar
                                                    7.badylarz
                                                    8.bajzel
                                                    9.borciuch
                                                    10.na bani
                                                    11.bardacha
                                                    12.burak
                                                    13.buchnąć
                                                    14.chawira
                                                    15.cebula(cybula)
                                                    16.cieć
                                                    17.cykoria
                                                    18.ciota
                                                    19.cham
                                                    20.chłam
                                                    21.capić
                                                    22.cynk
                                                    23.draka
                                                    24.dycha
                                                    25.dola
                                                    26.decha(deska)
                                                    27.drapak
                                                    28.dygać
                                                    29.farmazon
                                                    30.ferajna
                                                    31.frajer
                                                    32.flota
                                                    33.flądra
                                                    34.fuszerka
                                                    35.fart
                                                    36.futrować
                                                    37.forsa
                                                    38.gancegal
                                                    39.glancować
                                                    40.garkotłuk
                                                    41.gałgan
                                                    42.gumowce
                                                    43.granda
                                                    44.glina
                                                    56.graba
                                                    57.habeta(chabeta)
                                                    58.harpagan
                                                    59.jarać
                                                    60.jabol
                                                    61.jubel
                                                    62.kozak
                                                    63.krawężnik
                                                    64.katana
                                                    65.kosa
                                                    66.kinol
                                                    67.koło
                                                    68.kit
                                                    69.konował
                                                    70.kapucha
                                                    71.klapa
                                                    72.kimać
                                                    73.kołomyja
                                                    74.klawo
                                                    75.kapować
                                                    76.Kapewu?
                                                    77.kapsle
                                                    78.kapsle
                                                    79.kukaś
                                                    80.kipisz
                                                    81.kryminał
                                                    82.lipa
                                                    83.lebiega
                                                    85.larwa
                                                    86.mamer
                                                    87.morowo
                                                    88.menel
                                                    89.melanż
                                                    90.micha
                                                    91.meta
                                                    92.nachalny
                                                    93.nawalanka
                                                    94.omnibus
                                                    95.patrzałki
                                                    96.pakamera
                                                    97.pędrak
                                                    98.pomyślunek
                                                    99.pikuty
                                                    100.puszka
                                                    101.rejwach
                                                    102.rąbnąć
                                                    103.rolować
                                                    104.sikor
                                                    105.szantrapa((k)siantrapa-nie obelżywie lecz oznaczające "fajtłapę")
                                                    107.szmondak(śmondak)
                                                    108.sztorcować
                                                    109.szlug
                                                    110.szamać
                                                    111.skubany
                                                    112.szmal
                                                    113.szuwary(raczej rośliny wodne,nie zarośla)
                                                    114.starszy
                                                    115.serwus
                                                    116.szurać
                                                    117.trefny
                                                    118.truknąć
                                                    119.wihajster(narzędzie)
                                                    120.winkiel
                                                    121.wisieć
                                                    122.zgred
                                                    123.zapychać
                                                    124.zakapior
                                                    125.zasraniec
                                                    126.zawiasy
                                                    127.zyzol
                                                    128.zajzajer
                                                    129.zacharapcić
                                                    130.bajera
                                                    131.becelować(becylować)
                                                    131 wspólnych znaczeń słów(samych słów więcej ale o innym znaczeniu,np.bajerant-u nas "ten co bajeruje,nawija") na 340 słów (bez nazw miejscowych)=38,53%
                                                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 06.06.18, 18:40
                                                    'no i co tak becy?'-płacze
                                                    miauczek-płaczek
                                                    miuncek-płaczek,jęczek
                                                    'na starość go nie zmienisz'
                                                    szczekaczka-gęba
                                                    'chciałaby dusza do raju'-coś dobrego chcieć ale nierealne
                                                    'wezwał go na dywanik'-szef pracownika(z czasów PRL)
                                                    'robi wysiadkę'-słaby jest,niezdrowy
                                                    'kogucik zaharywoł'-obtańcowywał dookoła kury(Przytyk)
                                                    'pan na włościach'-np.wójt robiący co chce
                                                    'zawsze jak kot spada na cztery łapy'
                                                    'nie miał kto temu doradzić'
                                                    'służka wyjdź spod łóżka'
                                                    'jest na każde zawołanie'
                                                    'byle g...m się przejmuje'-błahostkami
                                                    'z byle g....a robi problem'-z błahostki
                                                    'niewiniątko,myślał by kto'
                                                    'nie chwal dnia przed zachodem słońca'
                                                    'chciejstwo,złodziejstwo'
                                                    'a i tak jeden przez drugiego'-źle robią
                                                    'od słowa do słowa i wyszła rozmowa"
                                                    'nie powielaj starych błędów'
                                                    'dziecinnieje na starość'
                                                    'zdziecinniały starzec'
                                                    ponczucha-grubaska
                                                    'przekonanego nie trzeba przekonywać'
                                                    'niegłupi facet'
                                                    'niegłupi pomysł'
                                                    parob-leń,obibok
                                                    'pracuje na paroba'-matka na dorosłego syna
                                                    'ludzie niszczą boży świat'
                                                    '-jak to?
                                                    -a tak to'
                                                    becoch-płaczek(o dziecku)
                                                    'załatwił po znajomości"
                                                    'no i córkę sprzedaliście'-wydaliście zamąż
                                                    'zrobi to z pocałowaniem ręki'-taki chętny,ucieszy się
                                                    'ale sie objatem'-(Kępeczki koło Kozienic)
                                                    'będziesz się smażył w piekle'
                                                    'zło ma wypisane na twarzy'
                                                    'ludzie nie mają na co pieniędzy wydawać'-wydają na bzdury
                                                    strachol-ktoś tchórzliwy,bździuch(Przytyk)
                                                    'konie się strochły'-wystraszyły
                                                    'jestem jak zdechła'-strasznie zmęczona
                                                    'na pochylu pola'(Przytyk)
                                                    'nie wsadzaj nosa w nie swoje sprawy"
                                                    'nie pchaj się w nie swoje'
                                                    'nie wie na jakim świecie żyje'-oderwany od realnych problemów
                                                    'chodzi po prośbie'-żebrze od domu do domu(b.stare)
                                                    'nie chcesz po dobroci...'-to wtedy siłą cię zmuszę
                                                    'nigdy,przenigdy tego nie rób'(b.stare)
                                                    'nie wiadomo:śmiać się czy płakać?"
                                                    'i smieszno i straszno'
                                                    'ja ci wybiję te głupoty z głowy'
                                                    chom-ten co gromadzi,chomikuje
                                                    'napś!napś!napś"-przywoływanie młodego pieska(radomskie)
                                                    kole-koło(Jarosławice)
                                                    Jełża-iłżą(Pionki)
                                                    kcę-chcę(Oblas)
                                                    'ze śliwakamy'(Przytyk)
                                                    'jedziemy do Radomia kupić konia"
                                                    'jedziemy do Przytyka sprzedać byka'
                                                    tendyk-tędy(Oblas/Przytyk)
                                                    'idź żeby mamusia dała ci cysia'-do maminsynka
                                                    'co z niego za chłop jak na samochodzie się nie zno?'(Przytyk)
                                                    '-zno sie na samocodzie?
                                                    -nie zno.
                                                    -a na babie sie zno?
                                                    -na babie sie zno'(Przytyk)
                                                    'naju,waju'-nasze,wasze(Sukowska Wola)
                                                    'koguty jeszcze nie igrają'-nie skaczą na kury(Przytyk)
                                                    'kogut wyigrany'-stary,nie skacze na kury(Przytyk)
                                                    psisiek-pieseczek(Zakrzew)
                                                    psiuniek-pieseczek(Przytyk)
                                                    'goście jutro przyjdą a my jesteśmy jeszcze w lesie'-nie gotowi
                                                    'balowały do białego rana'
                                                    'jeszcze nie opierzony'-młody,niedoświadczony
                                                    'a tam pieniądze,ważne żeby zdrowie było'
                                                    'jestem głodny aż mi w brzuchu burczy'(b.stare)
                                                    'co zarobi to przepije'-o nałogowcu
                                                    jagodziska-jagodziny(Magnuszew/Mazowsze)
                                                    chrześnik-chrześniak(Magnuszew/Mazowsze)
                                                    prawdziwki-borowiki(Magnuszew/Mazowsze)
                                                    szedłam-szłam(Przytyk)
                                                    'przestań do mnie gadać te wieśniackie teksty'-dziewczyna do podrywacza
                                                    'wytegował się'-np.przewrócił
                                                    'i tak:był człowiek i nie ma człowieka'-o umarłym
                                                    ciepcio-cieplutko(Przytyk)
                                                    'np.Słowacja nie jest na końcu świata'-nie martw się o niego,to blisko
                                                    'klepie bzdury jak mało który'
                                                    'kawa z rana lepsza niż śmietana'
                                                    'moze tak?a może nie?kto to wie?'(b.stare)
                                                    'taki był szurum-burum'-ważny,szumiał(Przytyk)(b.stare)
                                                    'tylko dojść i w mordę szczelić'(Przytyk)(b.stare)
                                                    'trzasnąć w kiepałę'-uderzyć w głowę
                                                    'np.kury się o ciebie pytały'-w znaczeniu:dlaczego do nich nie chodzisz?
                                                    '-co?
                                                    -bzdro"-co?pstro(Przytyk)(b.stare)
                                                    'stanąć za cichością'-w miejscu gdzie nie wieje wiatr(b.stare)
                                                    'zdrowy byk,do roboty go gonić kijem'
                                                    'on zawsze myślał żeby nie narobić się a mić'
                                                    'Izabela z portek strzela'
                                                    fanfaron-ktoś napuszony,nadęty
                                                    'a to eto szto?'-co to jest?(Przytyk)
                                                    'drogi Janku,zdrowia,szczęścia i słodyczy ci Joasia życzy"
                                                    'nie ma z nim łatwego życia'-kobieta z mężem
                                                    'opaj!siupaj!'-okrzyk(Kępeczki koło Kozienic)
                                                    'gorąco jak w piekle'
                                                    'nie za bogato'-np.u kogoś
                                                    '-co słychać?
                                                    -a co słychać?:młode rodzą się a stare nie chcą zdychać'(Krzyszkowice)
                                                    'kobieta kosztuje'
                                                    'jest niewarta tego by ją kopnąć w tyłek'
                                                    'jakby napisali żebyś pocałował mnie w d...ę to byś to zrobił'-o kimś kto ma zaufanie do mediów,nauki itp.
                                                    'czas leci a ty nie masz ani żony ani dzieci'-do starego kawalera
                                                    'ja wam dam,ja wam dam,za robotę się brać a nie bojki opowiadać'
                                                    'pieniądze nie spadają z nieba'
                                                    'dziewczyna na jeden raz'-łatwa
                                                    'mołczać!'-milczcie!cisza!(Przytyk)
                                                    'ty pomożesz mnie,ja tobie'
                                                    'jak ja ręki nie dołoże to nic z tego nie będzie'
                                                    'ludzie dla pieniędzy by cię zabili'
                                                    'z jednego miotu'-razem się urodziły np.psy,dlatego tak są za sobą(b.stare)
                                                    'on jest jak bez rąk'-oferma,niemota
                                                    zmichrało-zmięło się (Przytk)
                                                    'siedzi w domu i bawi dzieci'-o kobiecie która nie pracuje(b.stare)
                                                    'wielka kłotnia o nic'-z błahego powodu(b.stare)
                                                    'co to jest,że wszyscy chcą być bogaci?mnie tam wystarczy to co mam'
                                                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 30.12.18, 16:38
                                                    'co to nie on'-taki ważny
                                                    'czego to on nie potrafi'
                                                    'gdzie to on nie był'
                                                    'wilka ciągnie do lasu'
                                                    'za jakie grzechy(mnie to spotyka)'
                                                    'stracił głowę(np.dla niej)'
                                                    'stary ciałem a młody duchem'
                                                    'przeszyłam go na wylot'-poznałam
                                                    półd...ek-połowa tyłka
                                                    'prawda boli'
                                                    'jedz i niech ci du...a rośnie'
                                                    'chodzi cicho,na paluszkach'
                                                    'piekłam,mało się nie wściekłam'
                                                    'co się stało to się nie odstanie'
                                                    'jeszcze cię tam nie było'
                                                    'jeszcze cię tam nie widzieli'
                                                    'nie będę się zniżać do twojego poziomu'
                                                    'najlepsz pi...ki mają Polski katoliczki'
                                                    'tere-fere-kuku'
                                                    'dają do wiwatu'
                                                    'pieniądze nie śmierdzą'
                                                    'ja bez tego jak bez ręki'
                                                    ('w dzisiejszych czasach bez komputera/samochodu ,jak bez ręki')
                                                    'jest niespełna rozumu'
                                                    'on jest moją prawą ręką'
                                                    'wódka jest dla ludzi,tylko trzeba pić z umiarem'
                                                    'już 20 lat gryzie ziemię'-umarł 20 lat temu
                                                    'nie wypada iść do niego(w goście) tak z niczym'
                                                    'tu nie trzeba się śmiać,tu trzeba płakać'
                                                    męczybuła-piekarz
                                                    'nie śmiej się bratku z czyjego wypadku'
                                                    'resztki z pańskiego stołu'
                                                    'nie wiadomo śmiać się czy płakać?'
                                                    'dla mnie język niemiecki jest jak szczekanie psa'(Ślązak z Knurowa)
                                                    'włazi mu sama w ręce'-dziewczyna chłopakowi
                                                    'jakby mi kto dał w mordę'-tak się poczułem
                                                    'plecie bzdury jak mało który'
                                                    'kamień mi z serca spadł'-zmartwienie
                                                    'piękny wóz'-samochód
                                                    dusigrosz-skąpiec
                                                    'pierdoła saska'-wyjątkowa gapa
                                                    'jak w ulu'-pełno ludzi,hałasu
                                                    'chłopiec na posyłki'-ktoś bez znaczenia
                                                    klepa-gadający głupoty
                                                    'co mu powiesz to wszystko wyklepie'
                                                    'ledwie mu starcza do pierwszego'
                                                    'w środopoście kusoki na moście'
                                                    'idź w pierony'
                                                    'jestem głodny jak wilk'
                                                    'burza w szklance wody'-coś nieznaczącego a wyglądającego groźnie
                                                    'trzyma pieniądze na czarną godzinę'
                                                    'i po co wyśta tu przyjechały?'-niemiły gospodarz
                                                    walła-walnęła(Przytyk)
                                                    'mam rewolucję w brzuchu'
                                                    'co ty myślisz,że ja mam 20 lat?'-nie mogę tego robić bo jestem stary
                                                    'taki czarny jak heban'
                                                    'chciałaby dusza do raju'
                                                    'co się tak męczysz?Zostaw toto i chodź z nami na piwo'
                                                    'wygląda na inteligentnego a zachowuje się jak głupek'
                                                    'rób głową,nie ręcami'
                                                    'da się wyżyć:jest za co wypić i pojeść'
                                                    'opowiada niestworzone rzeczy'-jakieś wymysły
                                                    Cytryna-Citroen
                                                    'aż mu się gęba cieszy'
                                                    'aż się mu oczy śmieją'
                                                    'lubi to jak kot mleko'(Wierzbica)
                                                    'jest na każde zawołanie'

      • proost Re: Gwara radomska 03.02.19, 20:25
        Jestem z Wielkopolski, bywam w Radomiu, Lublinie. Nie miałem pojęcia o gwarze radomskiej. Fajne ! Jedyne co mogę powiedzieć - trochę zapożyczeń z okolic Poznania, bardzo mało z Lublina.

        --
        Tarot. WrożbitaWojciech. Potwierdzenia sprawdzalności
        na wrozbitawojciech.blogspot.com
        1 pytanie od 2 zł, 1 godz rozmowy 35 z, wróżba roczna 30 zł
        Niedrogo, szybko, trafnie. Zapraszam !
        • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 04.02.19, 11:57
          proost napisał:

          > Jestem z Wielkopolski, bywam w Radomiu, Lublinie. Nie miałem pojęcia o gwarze r
          > adomskiej. Fajne ! Jedyne co mogę powiedzieć - trochę zapożyczeń z okolic Pozna
          > nia, bardzo mało z Lublina.
          >
          Dziękuję bardzo.
          Każdy region polski ma swoją gwarę.
              • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 24.04.19, 12:58
                'nikt mu pistoletu do skroni nie przystawiał'-miał wybór
                dusigrosz-skąpiec
                'żył w nędzy bo nie miał pieniędzy'
                'jak to się naidorzył'-napucył
                niepozbyty-nachalny,ciągle kogoś nachodzi
                'wie,że żyje'-tak mu dobrze
                'huzia na Józia'
                'zgoda buduje,niezgoda ruinuje'
                'Pan Bóg nierychliwy ale sprawiedliwy'
                'skoko jak diabeł na nitce'-ze złości
                'ani ani'-wcale nie
                'łasi się'-przymila)np.pies)
                'zrobił mu niedźwiedzią przysługę'-chciał dobrze ale wyszło na niekorzyść
                'pierdział stary w gary'
                'zmyślny łeb'
                mądrala
                'pokazała pazurki'
                'przychyliła by mu nieba'
                'jego trzeba za rączkę prowadzić'-bo sam zadbać o siebie nie potrafi
                'nosi ogon do góry'-jest dumny,zadowolony
                'idzta,pijta,używajta,a po stołach nierzygajta'
                'gada jak najęty'
                'jego nie przegadasz'
                'z rękawa mam ci to wytrzepać?'-mówię,że tego nie mam
                'czego Jaś się nie nauczy,tego Jan nie będzie umiał'
                churta-wymachuje
                dłubanina-żmudna,drobiazgowa praca
                'pięknoście wy moje'
                wycharsają-wydrapią
                'był trudnym dzieckiem'-sprawiał liczne problemy
                'Jesteś w WOP-ie,nie myśl o urlopie'
                'ludzie a ludzie'-duża różnica między nimi(dobrzy i źli)
                'ludzi a ludzi'-bardzo dużo ludzi
                'psie grzyby'-niejadalne
                mundrol-przemądrzałek zadufany w sobie
                rusie-rączki(Kępeczki koło Kozienic)
                'mają się za nie wiadomo co'
                'a blu blablu blu blu blu'-modlitwa muzułmańska
                'jest ci w tym do twarzy'
                siachna-młoda dziewczyna(Przytyk)
                'wielka kłótnia o nic'
                'wpadł w pajęczą nić'
                wilczur-owczarek niemiecki
                'z wami się nie da poważnie dyskutować'
                'wy tu mata raj'-dobrze wam się żyje
                'wrzeszczy w niebogłosy'
                'każdy ma tam swoje grzeszki'
                'a cós ty mos tu do gadania?'-nikt się z twoją opinią nie liczy
                'Polak głodny to zły'
                'rządzić to możesz własną d..ą'
                'z chama nigdy nie zrobisz pana'
                'kto sieje w błoto,ten zbiera złoto'-w wilgotną glebę
                'nie ma co do garnka włożyć'-taka bieda
                'co sobie poużywał to jego'
                'świata poza nią nie widzi'-taki zakochany
                'wyniósł to z domu'-nawyki,maniery
                robotny-pracowity
                'jak się leje ,to się dobrze dzieje'
                'jedzą jak koń obrok'-z zadowoleniem
                'pulchny na twarzy'
                'po co się z nimi zadajesz?'-kumplujesz
                'to nie na twój rozumek'
                'to nie na twoją głowę'
                'barany,zagonić tylko do obory'-prostacy
                'jadę na dziewczyny'
                zaniemógł-zachorował
                'śmierdzi jak z gorzelni'-od pijaka
                'oburda się'-opatuli
                'świnie ćlamią jak im coś smakuje'
                'on jest dużym dzieckiem'
                    • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 01.09.19, 16:08
                      glindok-źle wypieczony,gliniasty chleb
                      'w życiu nie zawsze jest tak jakby się chciało'
                      'wszedł do gniazda szerszeni'-złych,strasznych ludzi
                      'rzucił kamykiem w gniazdo os'-spowodował kontratak
                      'nie wtykaj nosa w nie swoje sprawy'
                      'nastroszył się jak kwoka'
                      'za jakie grzechy ja tak cierpię?/mnie to spotyka?'
                      'luksusa se wzięłaś"-dobrego męża
                      'lud pracuje,szefostwo baluje'
                      'jest cały i zdrowy'
                      'uroda jest ale cnoty nie ma'
                      'ni urody,ni cnoty'-beznadziejna partnerka
                      nerwicówka-coś co denerwuje
                      '-mój tato jest zamiataczem.
                      -jak nie będziesz się uczył,też cię to czeka'
                      'przepił wypłatę'-pijak
                      'wpadł w pajęczą sieć'-w pułapkę
                      ochłapiarz-czekający na jakieś danie,zdarzenie
                      'pocałuj psa w kota'
                      'studnia bez dna'-dużo wydaje
                      'nie starcza mu do pierwszego'
                      'głupich nie brakuje'
                      'rozstawia wszystkich po kątach'-taki ważny
                      Fryc-Niemiec
                      'bądźcie cicho bo nie słyszę własnych myśli'
                      'dajesz wiarę,że'
                      'gada od rzeczy'
                      trajkocze-szybko gada
                      trajkotka-kobieta która trajkocze
                      'grubasy śmierdzą'-bo się łatwo pocą
                      'pije bez opamiętania'
                      'kto się tu kołacze?'-kto przyszedł?
                      'dzisiaj mam,jutro mogę nie mieć'
                      'ma pstro w głowie'
                      'dziewczyna na jeden raz'-łatwa
                      'narzekacie jak stare baby'
                      sfatygowany-zniszczony(np.płaszcz)
                      'spójrz na siebie'-zanim będziesz krytykował innych
                      'bym się ze wstydu spaliła'
                      '-proszę
                      -prosi to się świnia'
                      'a tiu,tiu,tiu,bobasku'
                      'źle mu z oczu patrzy'
                      'dobrze mu z oczu patrzy'
                      'wierny jak pies'
                      'bywaj zdrów'
                      'ani widu,ani słychu'-nie ma go/ich
                      'nu,nu,nu'-nie rób tego
                      nadąsana-niezadowolona
                      'jakby zapadł się pod ziemię'-nie wiadomo gdzie jest
                      zdymam-zdejmuję(Przytyk)
                      'pracuje w pocie czoła'
                      'o,bogowie!'
                      'beze mnie byśta zginęli'
                      'prawda boli'
                      'najedliśmy się za wszystkie czasy'
                      'wyglundo jak królica'-ma królicze zęby
                      dydoli-tępo tnie
                      'Niemcy umieli zamawiać'-czarować(osadnicy niemieccy pod Kozienicami)
                      'kogo licho niesie?"
                      'pomógł mu stanąć na nogi'
                      'Francja,elegancja'
                      'co to tutaj,zjazd czarownic?'-zgromadzenie starszych kobiet
                      'ze złości aż się cały trząsł'
                      'znać tu rękę gospodarza'
                      'fachowiec od siedmiu boleści'
                      'dałeś Romkowi?
                      -nie dałem tylko zapłaciłem'
                      'śpi jak suseł'
                      'nie widziałam go na oczy'
                      'ani d...y,ani cycka'-słaba dziewczyna
                      'gada o wszystkim i o niczym'
                      pytluje-szybko gada
                      'z wielkiej chmury mały deszcz'
                      'zdechniesz jak ten pies'
                      'ma kołkowate nogi/nogi kołki'-niezgraba
                      'zrobisz z siebie głupka'
                      'wyjdziesz na głupka'

                                • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 18.12.19, 15:18
                                  'ni domu,ni pieniędzy,ni niczego'-pełny nieudacznik
                                  'nic tylko lasy i lasy'-wszędzie lasy
                                  nienachlany-pazerny
                                  'jak mówię to mówię'-100% pewne
                                  farmulaste-cztapowate
                                  'prosty jak postać z kreskówki'-nieskomplikowany typ
                                  'toto małe jak pyskuje'-dziecko pyskujące
                                  'to,tamto,siamto,owamto'
                                  'to,sio i owo'
                                  'ma posłuch u ludzi'
                                  'moje skarby'-moje dzieci
                                  'za żadne skarby świata'-(b.stare)
                                  'moja mała kokoszeczka'-o córce,wnuczce
                                  'cwaniak za dychę'
                                  'aż mu się do tego oczy śmieją'
                                  napucony-z niezadowolenia
                                  'pucy się'-ze złości
                                  'kopnął mnie prąd'-poraził
                                  'nogi ma ładne ale paszczę nie za bardzo'
                                  'nie ma strachu w naszym fachu'
                                  'rozsiadł się jak pan'-szeroko
                                  'rozklapił się'-rozsiadł
                                  'jakby mi ktoś dał w ryj'-nieprzyjemna wiadomość
                                  'wyśpisz się za wszystkie czasy'
                                  'zgoda buduje,niezgoda ruinuje'
                                  'wpatrzony w nią jak w obraz'-taki zakochany
                                  'narobił w portki/ze strachu'
                                  'przepadają za sobą'-bardzo się lubią
                                  spóźnialski-ten co się ciągle spóźnia
                                  'nie ucz ojca dzieci robić'
                                  wypstryk-przejrzały kalafior(Kępeczki koo Kozienic)
                                  kuśtyka-kuleje
                                  'lubią się jak pies z kotem'
                                  'duduś,weź się i uduś'(Radom)
                                  becoch-płaczek
                                  'tu się nie ma z czego śmiać,tu trzeba płakać'
                                  'zapija smuty'
                                  'różnie się ludziom układa'-i dobrze i źle
                                  'umoczył usta trochę'-mało wypił
                                  'rób to szybciej,z życiem'
                                  'jednego tylko go mają'-dlatego tak dbają oń
                                  tko?-kto?(Soszyn koło Wolanowa)
                                  'ni widu,ni słychu'
                                  'dumny jak paw'
                                  'robi to od niechcenia'
                                  'istny dom wariatów'-tak głupio tam się dzieje
                                  'ja russkij,ja nicziego nie bojus'-Jestem Rosjaninem,ja niczego się nie boję(Rosja)
                                  utyka-kuleje
                                  'będziesz smażył się w piekle'
                                  'piorunem /to zrób'
                                  'to trzeba opić'
                                  'kobieta zasuwa a byk leży'
                                  hichra się-śmieje
                                  'a ciort go znajet kto on jest?'-kto wie kim on jest?
                                  'pieniądz robi pieniądz'
                                  'zazdrościsz mu tej kurwiny?'
                                  'jak się człowiek śpieszy,to się diabeł cieszy'
                                  'darł się jakby go ze skóry obdzierano'
                                  'na chłopski rozum'-prosto i logicznie
                                  'sracz i przykrywacz'-nieporządek
                                  'i czego drzesz japę?'-co wrezsczysz?
                                  beksalala-beksa,płaczek
                                  'lata za nią jak pies za suką'
                                  'nachodzą mnie czarne myśli'
                                  'czarno to widzę'
                                  'widzisz wszystko w czarnych barwach'
                                  'lata jak skadzony'
                                  'koty niecnoty'
                                  kotka psotka'
                                  'no to siup w ten głupi dziób'-przy piciu wódki
                                  'ja ją spłodziłem
                                  -jedno w życiu co ci wyszło'
                                  hula-tańczy
                                  hulaka-lubiący się bawić
                                  'świata poza nią nie widzi'-taki zakochany
                                  'gdzie to ja nie byłem?czego ja to nie widziałem?'-prześmiewczo o przemądrzałku
                                  'na darmo Boga przyzywa'
                                  'niestworzone rzeczy wygaduje'
                                  niepozbyty-natrętny(Przytyk)
                                  'zbyj go byle czym'-żeby się odczepił
                                  'ani się go pozbyć'-taki nachalny
                                  'czarne łepki'-grzyby podgrzybki(Soszyn koło Wolanowa)
                                  'przed wojną chłop widzi dziedzica.mówi mu:dzień dobry!
                                  na to dziedzic trzask go w pysk:'dzień dobry jaśnie panu się mówi,chamie!"(Oblas)
                                  'samochód stoi pod chmurką'
                                  'to jest próżnias jakich mało'
                                  'stary byk na utrzymaniu matki'
                                  'to są skutki picia wódki'
                                  'znać rękę gospodarza'
                                  'złego słowa o nim nie mogę powiedzieć'
                                  'dziewczyna pijana,d...a sprzedana'
                                  'za dużo nieszczęść na raz'
                                  'nie oglądaj się na nią'-rób pierwszy
                                  'nie oglądaj się na nikogo'
                                  'diabeł w ludzkiej postaci'-taki zły
                                  • olszak-przytycki Re: Gwara radomska 05.02.20, 20:13
                                    Coś napisze po naszemu.Ciekawe czy zrozumiecie?

                                    Kcym ichać do Worzsiowy.Worzsiowa ist pinknem miostym.Downo w ni nie bółek.Pewno duzo sim zminieło od cosu wkiedy bułek tamoj.W Rodumiu bywom cynsto,co nojmi roz na misiunc.Ha,kcie jo nie bółek?Bółek w Kilcach,Lublynie,Puławoch.Bółek w Byjołemzdtoku,Suwołkoch,Sokólce.Byłek w Gduńsku i Gdynii,w Słupsku i Ustce.Bółek w Łyodzi,Krokowie,Zakoponym.Krynicy Górski.Przeizdzołek bez Wrocłow i Poznuń i bez Górny Ślunsk.
                                    Bółek w Nimcach,przeizdzołek bez Słowacyje,Wyngry.I bółek w Suboticy,dawny Jugosłowii.

Popularne wątki

Nie pamiętasz hasła

lub ?

 

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się

Nakarm Pajacyka