bugenvilla

[jacek.mont]

Witam Panie i Panów
Pojawiły się w sklepach bugenville, czy warto ją kupić? A jak już, to co
dalej z nią robić? Czy można ją trzymać na balkonie?
Black

[jerzy.wozniak]

Witam na forum Gazety!
Wbrew temu, co się o niej pisze, wcale nie jest kłopotliwa w pielęgnacji, a
kwitną nawet bardzo małe egzemplarze. Ponieważ bugenwilla tak naprawdę nie jest
pnączem w całym tego słowa znaczeniu, można ją ciąć i uprawiać jak krzew o
zwartym pokroju.
Tę wdzięczną roślinę odkryto stosunkowo niedawno, a jej nazwa została nadana na
cześć niezwykłej osobowości - Louisa Antoine’a de Bougainville’a. Był on nie
tylko znanym osiemnastowiecznym odkrywcą, podróżnikiem, marynarzem i badaczem,
członkiem wielu towarzystw naukowych, na przykład Królewskiego Towarzystwa Nauk
w Londynie, ale także znanym prawnikiem i matematykiem. Nic więc dziwnego, że
gdy francuska ekspedycja naukowa trafiła na tę niezwykłą roślinę, bez wahania
nazwała ją imieniem wielkiego naukowca. Pnącze to ma również polską nazwę –
kącicierń, jak wszystkie sztuczne wymyślone trudną do wymówienia i nie
stosowaną.
Do rodzaju bugenvillea należy około 14 gatunków krzewów, pnączy, a nawet drzew,
ale uprawia się zaledwie sześć. Wszystkie mają bardzo podobne niewielkie
kwiaty, otoczone trzema kolorowymi liśćmi, zwanymi przez botaników
podkwiatkami.
Wszystkie uprawne gatunki w naturze występują na pograniczu lasów w
subtropikalnej części Ameryki Południowej i rosną sezonowo; czasami podczas
długotrwałej suszy zrzucają nawet część liści. Często pokrywają gęstym dywanem
skały, skarpy i urwiska, czasami, ale rzadko, pną się po drzewach. Zwykle
porastają krzewy, tworząc ogromne kępy.

Hodowców oczarowały nie tylko walory dekoracyjne tej niezwykłej rośliny, ale
przede wszystkim jej odporność na suszę i tropikalne słońce. Do tej pory
otrzymali oni kilkadziesiąt krzyżówek i odmian, coraz obficiej kwitnących. Są
one trudne do rozróżnienia nawet dla botaników. Kiedyś było to o wiele
łatwiejsze zadanie, gdyż poszczególne gatunki różniły się między sobą na
przykład barwą podkwiatków. Dzisiaj natomiast uprawiane odmiany mają kwiaty od
czysto białych do ciemnopurpurowych, więc trudno po ich kolorze określić, do
jakiego gatunku dana roślina należy. Jakby tego było mało, odmiany bugenwilli
wspaniałej są tak podobne do odmian bugenwilli gładkiej, że tylko specjalista
ogrodnik może je od siebie

Najodpowiedniejszym gatunkiem do uprawy doniczkowej jest bugenwilla gładka (B.
glabra). Ma ona niewielkie rozmiary i charakteryzuje się krzewiastym pokrojem.
Łatwo ją poznać po podkwiatkach, na których występują wyraźne żyłki, oraz po
liściach jaśniejszych od spodu. Nazwa wzięła się stąd, że liście u tego gatunku
nie są omszone (pokryte drobnymi włoskami) jak u bugenwilli wspaniałej. Jej
odmiany: Sanderiana i Diana, o pełnych kwiatach i niewielkich rozmiarach, to
doskonałe rośliny doniczkowe, polecane szczególnie dla tych, którzy mają
słoneczny parapet. Inna odmiana - Variegata, o ciemnozielonych liściach z
białymi przebarwieniami, jest dekoracyjna nawet wtedy, gdy nie kwitnie. Z kolei
Snow White jako jedyna wśród bugenwilli ma czysto białe podkwiatki. wspaniałej.
Od pozostałych gatunków różni się tym, że ma liście gładkie (nie omszone).
Ponieważ ich pędy dość łatwo się ukorzeniają, warto przywieźć kilka gałązek z
zagranicznych wojaży.

Miejsce. Musi być słoneczne; najlepiej do tego celu nadają się parapety okien
od strony południowej i południowo-zachodniej. W innych miejscach bugenwilla
kwitnie słabo, gubi liście i jest podatna na choroby.
Temperatura. Ponieważ pnącza te są ciepłolubne, w okresie wegetacji temperatura
ich otoczenia nie powinna nigdy spadać poniżej 18°C. Nawet nocne spadki
temperatury mogą spowodować zahamowanie wzrostu i gubienie liści, dlatego do
ogrodu możemy wystawiać bugenwillę dopiero pod koniec maja. Tam także powinna
mieć miejsce zaciszne i bardzo ciepłe. Jeśli nastaną dłuższe okresy deszczowej
pogody, bezpieczniej jest ją przenieść z powrotem do mieszkania. Zimą, w
okresie spoczynkowym, znosi niewielkie przymrozki, ale mogą one spowodować
opadnięcie nawet wszystkich liści.
Pojemniki i podłoże. Młode rośliny uprawiamy w doniczkach trochę jak ze
starszego brata, aby zbyt często ich nie przesadzać. Jako podłoża najlepiej
użyć gliniastej ziemi zmieszanej ze zwyczajną ziemią do kwiatów. Podłoże nie
powinno zawierać torfu ani innych dodatków zwiększających jego kwasowość
(bugenwille najlepiej rosną w podłożu o pH 7-7,5). Aby ziemia nie była zbyt
ciężka, można dosypać trochę perlitu. Dobrze jest też dodać do niej trochę
granulatów (żeli) chłonących wodę. Zapobiega to zasuszeniu rośliny, szczególnie
w zimie, i gniciu korzeni, nawet jeśli podlejemy ją w tym okresie zbyt obficie.
Przesadzanie. Bugenwille nie lubią tego bardzo! Mają kruche i delikatne
korzenie, więc jeśli już musimy przeprowadzić taki zabieg, powinniśmy bryłę
korzeniową przenieść wraz z ziemią do nowego pojemnika i obsypać świeżym
podłożem. U dorodnych okazów wymieniamy tylko górną warstwę ziemi w doniczce.
Przesadzać rośliny możemy tylko pod koniec okresu spoczynkowego - w lutym lub
marcu, najlepiej przed pojawieniem się pierwszych pąków.
Podlewanie. Od marca do końca października powinno być ono dość obfite, na
tyle, aby ziemia nie przesychała, ale też nie stała się wyraźnie mokra.
Dostosowujemy je do warunków otoczenia: w upalne i słoneczne dni podlewamy
rośliny częściej i bardziej obficie, natomiast w chłodne i deszczowe rzadko,
tak aby nie dopuścić do nadmiernego przesuszenia ziemi.
Zima. Pnącza te w naszych warunkach klimatycznych muszą przejść przerwę
spoczynkową. Od połowy października stopniowo ograniczamy podlewanie i
przestawiamy rośliny w chłodniejsze (12-15°C) miejsce, najlepiej z dala od
kaloryferów. Ponieważ w tym czasie bugenwille nie rosną, mogą stać w
ciemniejszych miejscach. Bugenwilla gładka i wspaniała znoszą temperaturę nawet
do 0°C, ale długotrwałe spadki temperatury poniżej 10° mogą im zaszkodzić.
Podłoże przez cały czas powinno być lekko wilgotne, w tym czasie bugenwille
mogą zrzucić część liści, ale nie przejmujmy się tym - na wiosnę wypuszczą nowe
pędy i wyraźnie odmłodnieją.
Nawożenie. Od wiosny do jesieni co miesiąc zasilamy rośliny nawozami do kwiatów
kwitnących. Pod koniec lata zaczynamy stosować nawozy wieloskładnikowe.
Przycinanie. U bugenwilli x buttiana i gładkiej cięcie należy przeprowadzać
wczesną wiosną, zaś u wspaniałej - najlepiej jesienią, po kwitnieniu.
Bugenwillę gładką możemy ciąć i formować jak drzewko w stylu bonsai, pamiętajmy
jednak, że do tego celu nadają się tylko niektóre jej odmiany. Ciecie powinno
być przeprowadzane wiosną, przed wypuszczeniem młodych paków, i jesienią - po
kwitnieniu. Jesienne cięcie nie powinno być intensywne, wystarczy tylko skrócić
wierzchołki z przekwitłymi kwiatostanami.
Jak je rozmnożyć?
W warunkach domowych bugenwille najlepiej rozmnażać z sadzonek wierzchołkowych;
wiosną ze świeżych przyrostów, latem - z półzdrewniałych. Niestety, wypuszczają
one korzenie tylko wtedy, gdy jest wilgotno i ciepło (30°C). Dlatego pędy
najlepiej ukorzeniać w specjalnych mnożarkach z podgrzewanym dnem. Podłoże
powinno składać się z piasku, perlitu i ziemi do kwiatów. Wszystkie składniki
należy wymieszać w równych proporcjach.
Bugenwille można również rozmnażać z odkładów.
Z wizytą u lekarza
Prawidłowo pielęgnowane bugenwille są bardzo rzadko atakowane przez choroby
grzybowe(jeszcze jeden powód, dla którego kochają je ogrodnicy w ciepłych
krajach). Niestety, często natomiast stają się łupem owadów wysysających z nich
soki. Należą do nich przędziorki - miniaturowe pajęczaki, które żyją na
spodniej stronie liści; ich obecność poznajemy po delikatnej pajęczynce. Inne
szkodniki mogące zniszczyć nasze rośliny to wełnowce pędowe, które wyglądają
jak małe kłaczki waty, oraz mączliki – białe, podobne do moli owady ale
znacznie od nich mniejsze (2mm długości); w miejscu ich występowania powstają
przebarwienia liści. Wszystkie te owady, żer