Drzewko cytrynowe

[mikmik]

Dbam, pielęgnuję i opiekuję sie wieloletnim drzewkiem cyrynowym. Myślę, że ma
ono ponad 15 lat, średnica pnia przy podstawie wynosi 6 cm. Od pnia głównego
biegną równoległe w pionie 3 "konary". Drzewko bardzo strzelało w górę od jakiś
2 lat nie mieszcząć się już pod sufitem więc w ub. roku przyciąłem je od góry.
Na wiosnę tego roku dosyć intensywnie zaatakowały je mszyce ( powtórnie ).
Lato/jesień ub. roku zastosowałem preparat ( ekologiczny ) ale na niewiele sie
to zdało jak widać. W tym roku potraktowałem je innym środkiem, usuwając
większość zaatakowanych łodyg ( zwłaszcza z młodymi liśćmi i odnogami ).
Wiosną i latem zasilałem glebę co 2-3 tyg. preparatem dla cytrusów.
Mniej więcej od czerwca/lipca cytryna zaczęła bardzo intensywnie gubić
pozostałe liście. Na łysych pniach w miejscach na których były stare,
największe liście, wypuszcza mnóstwo nowych odnóżek całkiem szybko rosnących.
Kilka zaczęło od razu czernieć, zatrzymując swój wzrost. Młode liście i odnóżki
są bardzo jasnego zabarwienia, znacznie różniąc się od intensywnego
ciemnozielonego zabarwienia starych liści.
Proces gubienia liści jest na tyle intenywny, że spadaja również liście ubiegło
jak i tegoroczne. Odstawiłem we wrześniu nawóz w obawie żeby barzdiej cytrynie
nie zaszkodzić.
Proszę o radę.

[jerzy.wozniak]

Witam ponownie na forum Gazety i jeszcze raz przepraszam ze musiał Pan czekać
te kilka dni. Niestety sprawa nie jest tak prosta jak się to wydaje.
Po pierwsze drzewa cytrusowe (nie mówimy tu o specjalnych krótko
żyjących odmianach do uprawy w mieszkaniu) wymagają specjalnych warunków
zimowania.
Latem cytrusy nie sprawiają żadnego kłopotu. Ładnie wyglądają i rosną. W zimie
jest znacznie gorzej. Rośliny wymagają wówczas spoczynku, obniżenia temperatury
do około 12°C oraz ograniczenia podlewania. Ponieważ w mieszkaniach z
centralnym ogrzewaniem jest to niemożliwe, w tym czasie często chorują lub
zamierają.

Dla tych drzew powstały specjalne pomieszczenia zwane oranżeriami, wbrew
popularnemu mniemaniu, mają one tyle wspólnego ze szklarnią czy ogrodem
zimowym, co niedźwiedź z myszą (futro). Były to specjalne pomieszczenia do
zimowego przechowywania roślin cytrusowych, fig i oleandrów. Często nie miały w
ogóle oświetlenia górnego, a światło wpadało przez ogromne weneckie okna. Latem
rośliny wystawiano na zewnątrz. Czasy te dawno minęły i cytrusy podobnie jak
oleandry coraz rzadziej spotyka się w nowoczesnych ciepłych mieszkaniach.
Jedynym wyjściem jest wystawienie roślin na klatkę schodową ( nie musza mieć
światła, bo nie rosną). W tym okresie rośliny podlewamy jedynie sporadycznie
tak, aby bryła korzeniowa nie wyschła na wiór. W takich warunkach roślina
przejdzie okres głębokiego spoczynku i nabierze sił do wiosennego wzrostu.
Ten zimowy spoczynek jest tym ważniejszy im starsza jest roślina i
wpływa na jej rozwój także w sezonie wegetacyjnym.
To pierwsza uwaga – rośliny wymagające spoczynku zimowego muszą go przejść
inaczej ich rozwój jest poważnie zakłócony. Podkreślam, czym roślina starsza
tym bardziej widocznie reaguje na niezadowalające warunki uprawy.

Od wiosny do jesieni cytrusy wymagają bardzo dużo światła i świeżego powietrza,
mieszkanie należy, więc często wietrzyć, a liście utrzymywać w czystości, myjąc
je przynajmniej raz w miesiącu. Najlepiej robić to pod prysznicem. Cytrusy
bardzo źle znoszą nawet niewielkie stężenie gazu w powietrzu, szczególnie
propan butanu, oraz produktów powstałych na skutej jego spalania. Nie należy,
więc trzymać ich tam gdzie są opary gazów. Z umiłowania do świeżego powietrza
wynika, że od wiosny do jesieni najlepiej trzymać je na balkonach tarasach lub
zadołować w ogrodzie.

Teraz o mszycach. Dziwie się, że zaatakowały Panu roślinę w mieszkaniu i to tak
łapczywie. Preparaty tzw. ekologiczne można o kant.. Przynoszą więcej szkody
niż pożytku. Te bajki powstały kilkanaście lat temu, gdy chemia środków ochrony
roślin była chemią agresywną i prymitywną, tłukącą wszystko dokoła. Nowoczesne
preparaty działają super wybiórczo są dzięki temu niezwykle skuteczne, a tylko
oto tu chodzi. Błędne jest również mniemanie, że te ekologiczne nie szkodzą
roślinom. Zawierają, bowiem związki chemiczne( kurrara też jest z roślin)
uszkadzające tkanki i być może całość dalszych objawów jest z nimi związana.

Cytrusy, bowiem mają niezwykle wrażliwe liście i źle reagują na wiele środków
owado i grzybobójczych. Nie ma dla nich znaczenia czy przed nazwą jest dopisek
EKO. Tu na marginesie przyznaję, że mszyce wyjątkowo rzadko atakują cytrusy,
ich zmorą są raczej przędziorki. Pierwszy raz miałem pytanie od czytelnika o
mszyce na cytrynie! Może stała w ogrodzie lub na balkonie z pelargoniami?

Teraz zajmijmy się liśćmi. Gubienie liści w słowniku roślin znaczy - co do
diabła chcesz ze mną zrobić!? Mówi to zawsze wtedy, gdy któryś z ważnych
czynników środowiska gwałtownie się zmieni.

Tu bym obstawiał dwa: Pierwszy to nawożenie – u wielu roślin nie należy z tym
przesadzać! Przenawożenie gleby jest bardziej szkodliwe od jej wyjałowienia.
Drugi to przelanie lub stara kwaśna ziemia. Ponieważ całość dotyczy podłoża
słów parę o tym, co cytryna powinna mieć. Może wtedy łatwiej znajdzie Pan błąd
w opiekowaniu się staruszką.

Pierwszym objawem, że z podłożem jest coś nie tak jest chloroza objawiająca się
żółknięciem liści, a następnie ich opadaniem. Najczęściej powoduje ją zalanie,
nadmierna jej zasadowość lub kwasowość oraz przenawożenie. Należy wówczas
znacznie ograniczyć podlewanie, a roślinę przesadzić do nowej ziemi. Powszechne
jest mniemanie, że cytrusy wysadzone z małej doniczki do wiadra zaczną
wcześniej owocować. Roślina musi do tego po prostu dojrzeć, co trwa przy
uprawie z pestki około 12-16 lat. Umieszczenie małej sadzonki w wielkim
pojemniku może doprowadzić do zakwaszenia ziemi i gnicia korzeni. Chociaż
cytryny lubią wilgoć, nie wolno ich zbyt często podlewać. Wilgotne podłoże jest
dla nich bardzo szkodliwe. Podlewamy wówczas, gdy powierzchnia ziemi w doniczce
jest lekko przesuszona, co nie znaczy mokra. W słoneczne dni może się okazać,
że będą wymagały podlewania dwa razy w ciągu dnia, w chłodne nawet raz na
tydzień. Woda do podlewania powinna być odstana lub przegotowana. Oczywiście
najlepsza jest deszczówka, ale to już przesada zbierać wodę dla jednej rośliny.

W razie żółknięcia młodych liści stosujemy nawożenie dolistne, używając tych
samych nawozów, co zwykle, ale w mniejszym stężeniu. Rośliny opryskujemy rano
lub wieczorem tak, aby słońce nie padało bezpośrednio na zmoczone liście. Ważne
jest również, aby zapewnić cytrusom odpowiednią glebę. Ma mieć ona odczyn
obojętny, być lekka i mocno próchnicza. Nienawidzą kwaśnego starego podłoża.
Tak właśnie się dzieje, gdy długo nie przesadzamy roślin i nadmiernie je
podlewamy. Podłoże w dość krótkim czasie staje się kwaśne i na dodatek zawiera
dużo soli mineralnych szkodliwych nie tylko dla cytrynki.
Tu jeszcze jedna uwaga. Cytrusy nie rosną równomiernie, lecz skokami. Wiąże się
to z warunkami pogodowymi, które dla nas mogą nie mieć znaczenia, a dla
cytrynki są dobre lub każą jej jeszcze poczekać ze wzrostem. Jeśli zauważymy
pojawienie się nowych przyrostów unikamy przestawiania doniczek, obracania,
aby „równo" rosły i tym podobnych zabiegów.
Powodzenia i proszę w razie wątpliwości o dalsze pytania.
Jerzy Woźniak

[mikmik]

Dziękuje za bardzo obszerny opis prawidłowych zabiegów pielęgnacyjnych na
cytrusach. Zauwazyłem, że w moim liście wkradł się błąd, cytryna ma już powyżej
25 lat ale nie owocowała nigdy będąc cały czas w tym samym pomieszczeniu. Pokój
jest duży, w zimie temperatura nie przekracza w nim 16 stopni. Nie bardzo widzę
teraz możliwość przenoszenia jej do chłodniejszej części mieszkania, gdyż tak
jak wspomniałem obficie wypuściła nowe odnóżki, dosyć szybko przybierające we
wzroście. Niestety przez ostatnie dwa tygodnie straciła ostatnie z
dotychczasowych, dużych i małych, intensywnie ciemnozielonych liści ( dzielnie
trzymających się przez lata ). Listki tegoroczne z młodymi odnogami włącznie są
bardzo jasno-bladozielone, widać na nich bardzo wyraźnie wszystkie żyłki,
czyego nie można było powiedzieć o liściach poprzednich nawet młodych ale
bardzo szybko zmieniających zabarwienie na ciemno zielony.
Co do kwestii szkodników nie uważam się za specjaliste ale mniemam, że cytrynę
nawiedziła mszyca ( w ub. roku napewno ) Gołym okiem widoczne były na spodach
liści gromadki białych mikroskopijnych żyjątek. W tym roku roślina była
dodatkowo w wielu miejscach pokryta kleistą cieczą nie zauważalną na pierwszy
rzut oka.
Martwi mnie bardzo utrata wszystkich liści i fakt że kilka z najmnieszych
nowowypuszczonych odnóg szybko zczerniało i umarło.

[jerzy.wozniak]

Waw! to nie mszyce!!! To one wszamały liscie i sprawiły że nowe nie rosną!
Odpiszę jeszcze dzisiaj, ale muszę sprawdzić co obecnie jest produkowane
(zmienia sie to właściwie co roku - nazwa inna zwiazek chemiczny ten sam - a
kłopot dla ogrodnika) na to świnstwo. Liscie sa żółte bo albo nastąpiły zmiany
w ziemi (stara) albo dlatego że obecnie powinna ona spać (16 oC jest OK)
inaczej z braku światła liście nie maja naturalnej barwy są drobne i delikatne.
Trochę cierpliwości!
Jerzy Woźniak

[jerzy.wozniak]

Zacznijmy od tego, że znów nie opisał mi Pan dokładnie szkodników. Muszę, więc
opisać te, które można spotkać na cytrynach.

Największym wrogiem cytryn są przędziorki, niewielkie roztocza żerujące pod
spodem liści. Najbardziej charakterystyczną ich cechą są delikatne pajęczynki,
które przędą pod liśćmi i w ich kątach. Uwaga szkodniki te nie wydzielają
niczego, co może być lepkie lub pokrywać się sadzakami (takie nieszkodliwe
grzyby) przypominającymi czarne kropki. Jeśli szkodników jest bardzo dużo,
trzeba je zwalczać środkami przędziorkobójczymi, takimi jak Cascade 050 EC,
Neoron 500 EC czy Torque 50 WP . Najlepszym preparatem jest jednak nowy środek
pod nazwą Pyranica. Tu uwaga przędziorki żyją pod, a nie na liściach
opryskiwać, więc należy roślinę od spodu nie od góry.

Przędziorki nie znoszą wilgoci i przestają się rozmnażać, gdy wilgotność
powietrza wynosi ponad 90%. Możemy, więc znacznie ograniczyć ich występowanie,
często zraszając liście z góry i z dołu letnią miękką wodą oraz zwiększając
wilgotność powietrza w mieszkaniu. Doświadczalnie stwierdzono, że sporadycznie
występują na roślinach opryskiwanych 2 razy dziennie. Dla nas ciekawostka na
zachodzie normalka najskuteczniejszym sprzymierzeńcen w walce z przedziorkami,
które obecnie uodporniły się na wiele trucizn (oczywiście jeśli ktoś ma dużo
roślin) jest paskudne stworzonko o wdzięcznej nazwie dobroczynek szklarniowy
(Phytoseilus persimilis). Pod mikroskopem wygląda tak paskudnie, że jak by było
wielkości kota to ludzie uciekaliby przed nim szybciej niż bohaterowie Jurassik
Parku przed dinozaurami. Napada on na przędziorki i wysysa je w mgnieniu oka.
Taki balade runner przędziorkowy.

Jeśli owady przypominają mikro ćmy w kolorze białym to są to mączliki
szklarniowe (Trialeurodes vaporariorum) krewni mszyc i czerwców. Pasożytują one
na roślinach w szklarniach i mieszkaniach. Żerują na spodniej stronie blaszek
liściowych wysysając z nich soki, co jest powodem powstawania żółtawych plam na
liściach, które później całe się odbarwiają, zasychają i opadają. Na obecność
mączlików wskazują również odchody szkodników tzw. rosa miodowa, na której
często rozwijają się dodatkowo czarne grzyby - sadzaki. Aparaty szparkowe
liścia są nimi zalepiane, co skutecznie utrudnia roślinom proces fotosyntezy.
Można je zwalczyć środkiem Applaud.

Jeśli młode liście są zdeformowane i powyginane, a na ich powierzchni widnieją
srebrzyste plamy, na spodzie zaś - czarne punkciki. Przebarwienia stopniowo się
rozszerzają, a liście zaczynają schnąć to mamy do czynienia z wciornastkami. Są
na tyle małe, że podobnie jak wypadku przędziorków trzeba mieć silną lupę, żeby
można się było przyjrzeć ich mordkom.
Wykończymy je stosując FASTAC 10, ECTALSTAR 10 EC i MARSHAL 250EC. Roślinę
opryskujemy dwukrotnie, co 7-10 dni. Podobnie jak w wypadku przędziorków na
zachodzie stosuje się niewielkie torebeczki zawierające roje niewielkich
pajęczaków zwanych po łacinie. Te żarłoczne kreatury błyskawicznie wykańczają
wciornastki podążając ich tropem po wszystkich roślinach w mieszkaniu. Czynią
tak bestie aż wykończą je do ostatniego! Niestety w Polsce biologiczne
zwalczanie szkodników jest stosowane tylko w szklarniach. Wiec proszę nie pytać
o Amblyseius w kwiaciarni, bo Pani sprzedawczyni może się poczuć obrażona lub
coś w tym rodzaju.

Powodzenie i oglądajcie rośliny, chociaż raz na tydzień, czy nie ma na nich
czegoś, co je żre. Wiele szkodników przynosimy z kwiaciarni lub z kwiatami
ciętymi. W domu rozmnażają się błyskawicznie, a w warunkach domowych walka z
nimi jest niezwykle trudna. Niestety pałeczki doglebowe nie zawsze są skuteczne
i czasem trzeba zrobić opryski, co niestety jest szkodliwe dla zdrowia.

Szczególnie uważnie należy oglądać rośliny takie jak np. palmy, gdzie szkodniki
mają wiele miejsc do ukrycia i wyłażą na „światło dzienne” dopiero wtedy gdy
już się strasznie namnożą.
Powodzenia,
Jerzy Woźniak

[mikmik]

Sprawdzam co jakiś czas czy zamieścił Pan już kolejną odpowiedź :)))
Hym, muszę przyznać, że jestem teraz całkowicie zdezorientowany.
Nie sposób dokładnie opisac teraz wyglądu szkodników gdyż od kilku miesięcy ich
nie ma. Ostatnia akcja, wówczas przeciwmszycowa przeprowadzana była w lipcu.
Owady były mikroskopijnej wielkości, białe i owalne. Występowały w mniejszych
lub większych skupiskach na spodzie liści. Roślina, jak wcześniej wspomniałem,
pokryta była w kilku miejscach lepką cieczą, najczęściej na stwardziałych
częściach młodych odnóg i częściowo na listkach. Szkodniki żerowały najczęściej
na wówczas młodych, jaśniejszych liściach. Zaatakowane odnóżki z tymi młodymi
liścmi usunąłem w całości przed spryskaniem roślin preparatem przeciwko mszycom
( nie pamiętam nazwy ).Dojrzałe, duże i ciemnozielone liście nie miały, żadnych
przebarwień ani oznak jakiejkolwiek choroby bądź obecności szkodników. Niestety
mniej więcej od września zaczęły masowo opadać nie marszcząc , nie żółknąc ani
usychając.
Sądziłem, że jest to efekt uboczny zastosowanego środka lub preparatu do
nawożenia cytrusów, ewentualnie obu czynników jednocześnie.
Obecnie na łysym zupełnie drzewku jest kilka bardzo młodych liści i sporo
świeżych odnóżek wyrastających masowo z miejsc gdzie zaczepione były stare,
największe liście. Niestety część tych odnóżek zczerniała bardzo szybko i
obumarła. Zaznaczam, że wszystkie młode liście i odrosty są bardzo jasno
zielone ( żadnej żółci ), delikatne z widocznymi żyłkami. Wcześniej nawet
bardzo młode liście nabierały intensywnego ciemnozielonego koloru.
To cała moja znajomość tematu, wszystko co pamiętam, czyli widziałem i stan
obecny. Prosze o jakąś sugestię.

[mikmik]

aha i jeszcze jedno, młode liście faktycznie są trochę pofalowane, poskręcane
ale bez przebarwień na jednej czy drugiej stronie i bez oznak obecności
szkodników

[jerzy.wozniak]

Witam ponownie.
Tak jak pisałem te owady to na pewno nie mszyce, przypuszczam, że wciornastki.
Chociaż najczęściej plagą cytryn są przędziorki, Naprawdę można to stwierdzić
tylko z pomocą silnego (co najmniej 5x) szkła powiększającego. Na wciornastki
wskazuje również lepka wydzielina (odchody) czego nie ma przy przędziorkach.
Prawdopodobnie oprysk spowodował opadniecie reszty zdrowych liści gdyż często
środki ekologiczne bardzo szkodzą roślinom. Sam zniszczyłem w ten sposób kilka
kaktusów którym nie szkodzi oprysk nawet mocno stężonymi środkami II klasy
toksyczności. Natomiast wystarczył jeden oprysk ekologicznym preparatem (w
spryskiwaczu), aby poparzeniu i obumarcie uległa cala epiderma rośliny!!
Sprawa wygląda tak:
Oprysk szkodzi roślinie i powoduje opadanie liści, dokłada się do tego sezon
grzewczy, który roślina gorzej zanosi- jest osłabiona. Później wypuszcza młode
liście, ale późną jesienią nigdy nie będą miały takiej wielkości i wybarwienia
jak te, które wyrosły wiosną i latem. Czernienie jest również spowodowane
suchym powietrzem, ponieważ roślina jest duża nic nie da zamgławianie itp.
Zresztą obecnie nie jest pora na wzrost, jakichkolwiek roślin doniczkowych.
Proponuję dać jej na razie spokój, ograniczyć podlewanie i ustawić w jak
najchłodniejszym miejscu. Przejdzie ona wówczas okres spoczynkowy, a wiosną
rozpocznie normalną wegetację rozwijając się prawidłowo. W tym okresie może
stać nawet w prawie ciemnym miejscu, ważne aby temperatura nie była wyższa niż
12oC. Inaczej będzie rosła, marnując siły i denerwując Pana marnymi listkami
(tak zwane zimowe przyrosty). Proponuję pod koniec lutego wymienić górną
warstwę ziemi (ostrożnie, aby nie uszkodzić korzeni!) i w
Marcu rozpocząć normalne podlewanie.
Powodzenia,
Jerzy Woźniak

[mikmik]

bardzo dziękuje, sądzę że przy obecnym stanie drzewka jestem zupełnie bezradny
nie pozostaje mi nic innego tylko przeczekać do wiosny .

[jerzy.wozniak]

Tak będzie najlepiej ale proszę obserwować i wrazie czego wysłać wiadomość.
Trzymam kciuki.
Jerzy Woźniak

P.S.
I prosze uzbroic się w cierpliwość, rosliny zyja w wolniejszym tempie niż my.
Czasm na zmiane na dobre trzeba czekać miesiącami.