Gliwickie diabełki znów tańczą

[szwager_z_laband]

"Po 9 miesiącach ustawiono naprawione po dewastacji
gliwickie „Tańczące fauny”. Przypomnijmy, że we wrześniu ubiegłego
roku nieznani do dziś sprawcy uszkodzili rzeźbę stojącą przed UM
Gliwice chcąc ją ukraść. Zabytek został zdeponowany w GZUT i poddany
renowacji. Tam też, prawdopodobnie, ok. roku 1928 został odlany wg
rzeźby modelowej Hansa Dammana. Stanowi jeden z symboli dzisiejszych
Gliwic. Pod fontanną z rzeźbą faunów od „zawsze” fotografowali się
goście odwiedzający nasze miasto. Rzeźbie towarzyszy ciekawa
historyjka - w zamyśle twórcy symbolizować podobno miała trzech
przedsiębiorców, którzy w nieudanym interesie z budowa hotelu „Haus
Oberschlesien” (obecny budynek UM Gliwice) utracili wszystkie
pieniądze. W wodzie fontanny szukają swoich marek do dziś. Inna
opowiastka mówi, że fauny symbolizują burmistrzów trójkąta miast
Gliwice – Bytom – Zabrze, mającego stanowić pierwsza dużą
górnośląską metropolię.
Odnowiona rzeźba pokryta jest specjalną warstwą patyny, stąd jej
tymczasowy kolor, który po miesiącu wróci do dawnej barwy. Pamiętać
należy, że żeliwne diabelskie postacie stoją bezustannie w strugach
wody fontanny, stąd też użyty materiał konserwujący musi być
najwyższej jakości.
Tymczasem jednak zielona aranżacja diabełków odrobinę dezorientuje
gliwiczan i stanowi jednocześnie atrakcję, gdyż tylko teraz można
się sfotografować pod zielonymi tańczącymi faunami. Takie już nigdy
nie będą.
Marian Jabłoński"

Plac Mickiewicza

[szwager_z_laband]

"Trwający właśnie remont Placu Mickiewicza jest dobrym momentem na
przywołanie wyjątkowo dramatycznej historii tego miejsca. Sięgnijmy
zatem do drugiej połowy XIX wieku, kiedy Gliwice weszły w epokę
gwałtownego rozwoju przemysłowego. Bogacący się gliwiczanie chcieli
żyć na miarę Europy, chcieli teatru, muzyki, kultury. Już w latach
70. XIX wieku, w miejscu Placu Mickiewicza, działały zatem teatralne
ogrody letnie Burdy nazywane wówczas „Schuetzengarten”.

W roku 1874 utworzono Zjednoczone Teatry Gliwic i Tarnowskich Gór,
które dawały swe przedstawienia w salach „Schuetzengarten”. W roku
1881 sezon teatralny w tym właśnie miejscu otworzył Thalia - Theater
z Opola wystawiając kilka znanych operetek.
Rok 1892 to okres remontu dotychczasowego obiektu przeprowadzony
przez M. Friedlandera. Zmieniono wówczas nazwę na „Schuetzenhaus –
Stadtgarten”, która funkcjonowała równolegle z nazwą „Theater und
Koncerthaus”. To tutaj w roku 1896 odbyły się pierwsze pokazy
wynalazku Edisona – kinematografu.
Następnie cały teren wykupiło miasto Gliwice i po kolejnym remoncie
otworzono tu w sierpniu 1918 roku duże kino o nazwie „Stadtische
Lichtspiele”. Kino mogło pomieścić aż 570 widzów, więc było jednym z
największych na Górnym Śląsku.
Rok 1919 to kolejne przemiany – cały kompleks kinowy podzielono na
dwie części: kino oraz restaurację z ogrodami o wspólnej
nazwie „Stadtgarten”. Ówczesne kino miało nawet swój sześcioosobowy
zespół muzyczny, zastępujący w niemych filmach dźwięk z ekranu.
Istniała tu również mała sala kinowo - teatralna dla mniejszej
ilości widzów. W marcu 1919 roku w salce tej jedno z katolickich
towarzystw zorganizowało przedstawienie dla dzieci, które zakończyło
się tragicznie. Od nagrzanej żarówki zapaliła się kotara i w
mgnieniu oka ogień rozprzestrzenił się na całą salę. Przerażone
dzieci tratując się nawzajem runęły do drzwi, które wówczas
otwierały się do wewnątrz! Zatarasowane nie dały możliwości
ucieczki. Od dymu i czadu udusiło się wtedy 76 dzieci, które
pochowano na Cmentarzu Lipowym. Do dziś stoi tam piękna rzeźba
Chrystusa tulącego do siebie maluchy. Tragicznie zmarłych pochowano
we wspólnej mogile. Napis na pomniku głosił „Pozwólcie im przybyć do
mnie”. Skuto go zaraz po wojnie w ramach odniemczania Gliwic.
Wypadek w kinie spowodował utworzenie przepisu pożarowego – dla
ułatwienia ucieczki drzwi od tej pory muszą się otwierać na zewnątrz
obiektu.
Kino popadło w kłopoty finansowe i po jego wydzierżawieniu przez
miasto firmie „Deulig -Palast” z koncernu filmowego Ufa otrzymało
nową nazwę „Deulig - Palast”.
W roku 1930 kino przejęła firma Union - Grundstuck GmbH. Po jego
remoncie, którego głównym celem było udźwiękowienie kina, dostało
ono kolejną nazwę – „Capitol”.
Ta nazwa wytrzymała aż do roku 1945, kiedy żołnierze radzieccy
spalili doszczętnie cały kompleks kinowy „Capitolu”.
Rok 1946 to kolejna czarna karta w dziejach dzisiejszego Placu
Mickiewicza. Tutaj bowiem pochowano tymczasowo wszystkich żołnierzy
radzieckich, którzy zginęli w 1945 roku w walkach na terenie miasta.
Chowano ich wtedy gdziekolwiek i po ekshumacji zwieziono na teren
placu. Dopiero w roku 1951 przeniesiono powtórnie zwłoki żołnierzy
na cmentarz Radziecki przy ul. Sobieskiego. Łącznie przeniesiono
wówczas 823 ciała. Rozmawiałem kiedyś z osobami, które pamiętały te
wydarzenia – fetor w całej okolicy był nie do zniesienia.
Plac nosił wówczas nazwę Obrońców Stalingradu (proszę nie mylić tej
nazwy z placem Bohaterów Stalingradu - dzisiejszym Placem
Piłsudskiego).
Tuż przed 1 maja 1957 roku wmurowano na placu kamień węgielny pod
budowę pomnika Adama Mickiewicza. Już 24 listopada pomnik projektu
prof. Franciszka Strynkiewicza odlany w GZUT stanął na swoim
miejscu. Od tej pory plac nosi nazwę Placu Adama Mickiewicza.
Rok 1968 to czasy buntów studenckich i rozruchów na tle poezji
Mickiewicza. Kto pamięta te lata wie, że poszło o
przedstawienie „Dziadów” zdjęte z afisza przez gorliwych komunistów
dbających o dobre imię Związku Radzieckiego. Manifestacja studencka
rozpoczęła się właśnie od złożenia kwiatów pod pomnikiem wieszcza.
Ostatnie lata to okres prawdziwego spokoju Placu Mickiewicza. Na
specjalnych stołach szachiści odbywali swe turnieje szachowe, a
okoliczni mieszkańcy tu właśnie załatwiali poranne potrzeby swoich
piesków. Prawdziwa sielanka po burzliwych 140 latach istnienia
placu.
Marian Jabłoński"

ps

[szwager_z_laband]

www.gliwicka.pl/pdf/a100630.pdf

[berncik]

Fajno gazeta szwager,dzieki

[szwager_z_laband]

tak pszi okazji

gliwice.gazeta.pl/gazetagliwice/1,95519,8061546,Przewodnicy_zapraszaja_na_wieze__z_ktorej_widac_Sudety.html