sloneczko1
26.07.10, 20:26
Jak wiele słyszałeś o straszliwym głodzie i epidemii tyfusu, które zabiły w 1848 r. tysiące Górnoślązaków? W tym muzeum dowiedziesz się o tym więcej. W jednej z gablot leży niepozorna książeczka z połowy XIX wieku. Naciskam guzik z napisem: „po polsku”. I nagle z głośniczka zaczyna płynąć głos lektora w najczystszej polszczyźnie. Słyszę, że Górny Śląsk był wtedy „prowincją nędzy na kresach Królestwa”. Królestwa Pruskiego, oczywiście. Kiedy władze nie mogły już dłużej lekceważyć szalejącej od siedmiu miesięcy epidemii, wysłały na Śląsk... wojsko. Ale także 26-letniego lekarza Rudolfa Virchowa, żeby napisał raport o epidemii. Rudolf jednak nie ograniczył się do robienia sekcji zwłok. I ku wściekłości władz ogłosił swój sensacyjny raport drukiem. To ta książeczka w gablocie.
Co w niej takiego sensacyjnego? Otóż Rudolf napisał, że prawdziwą przyczyną epidemii „jest ignorancja władz wobec polskojęzycznej ludności”, katastrofa żywnościowa i sanitarna, rozrzutność szlachty, pazerność fabrykantów. „Na tę zarazę nie pomogą lekarstwa, ale edukacja oraz całkowita i nieograniczona demokracja” – napisał. Pod koniec życia Virchow, wtedy już znany naukowiec, powiedział: „Te 16 dni na Górnym Śląsku zadecydowały o moim życiu”.
Schlesier sterben an Typhus
Wieviel weißt Du über die schreckliche Hungersnot und die Typhusepidemie, die 1848 Tausende von Oberschlesiern dahinrafften? In diesem Museum erfährst Du mehr darüber. In einer der Vitrinen liegt ein unscheinbares Buch aus der Mitte des 19. Jh. Ich drücke einen Knopf und aus dem Lautsprecher kommt plötzlich die Stimme eines Sprechers in bestem Polnisch. Ich höre, dass Oberschlesien damals „eine Elendsprovinz am Rande des Königreichs“ war. Des preußischen Königreichs, natürlich. Als die Regierung die seit sieben Monaten wütende Epidemie nicht unter Kontrolle bringen konnte, schickte sie nach Schlesien ... Soldaten. Jedoch auch den 26-jährigen Arzt Rudolf Virchow, um über die Epidemie einen Bericht zu verfassen. Rudolf beschränkte sich jedoch nicht auf das Sezieren von Leichen. Zum Ärger der Regierung veröffentlichte er seinen Aufsehen erregenden Bericht. Dieses Büchlein liegt nun in der Vitrine.
Was ist daran so Aufsehen erregend? Rudolf Virchow schrieb, die eigentliche Ursache der Epidemie sei „die Ignoranz der Regierung gegenüber der polnischsprachigen Bevölkerung“, die mangelnde Versorgung mit Lebensmitteln und die mangelnde Hygiene, die Verschwendungssucht des Adels und die Geldgier der Fabrikanten. „Gegen diese Epidemie helfen nicht Medikamente, sondern Bildung sowie eine volle und unumschränkte Demokratie“, schrieb er. Am Ende seines Lebens sagte Virchow, damals bereits ein anerkannter Wissenschaftler: „Jene 16 Tage in Oberschlesien waren das entscheidende Ereignis meines Lebens.“
www.schlesisches-museum.de/Das-Museum-an-der-Grenze.2933.0.html
