Zamki państwa krzyżackiego

[tralala33]

Chtó słuchał w radyji dzisiaj ło psierszej po południu?
www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=838
Chrystianizacja Prusów, w której brali udział rycerze z całego kontynentu,
była długa i krwawa, tak samo jak długie i krwawe były potyczki z Litwą i
Polską. W okresie swojego największego rozkwitu, w początkach XV wieku,
państwo zakonne obejmowało Ziemię Chełmińską, Pomorze Gdańskie i Prusy
właściwe, czyli tereny zamieszkane przez plemiona pruskie przed podbojem
krzyżackim, od dolnej Wisły po Niemen. Na obszarze północno-wschodniej
Polskich, części dawnych Prus – obecne Powiśle, Górne Prusy (niem. Oberland),
Warmia i Mazury – zachowało się kilkadziesiąt zamków, które były częścią
unikalnego systemu warownego państwa krzyżackiego, łańcucha twierdz, jakim
Zakon skuł podbite ziemie. W murach tych zamków, wyjątkowych w skali
europejskiej ceglanych budowli, zaklęta jest długa i dramatyczna historia
tych ziem.

[tralala33]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Krajobraz historyczny dawnych Prus to także w dużej mierze zasługa rycerzy
Zakonu Niemieckiego. To oni tworząc, przy pomocy kolonizatorów, nowe państwo na
obszarach podbitych plemion pruskich, często z wykorzystaniem pruskich grodów,
szlaków, zakładali miasta, wsie, wytyczali nowe drogi, a przede wszystkim
zbudowali gęstą sieć potężnych, ceglanych zamków. Do dziś pozostało ich po
Zakonie kilkadziesiąt, z których najpotężniejszym, nie mającym podobnych w
całej Europie, jest zamek w Malborku.
(...) To zamki, na równi ze średniowiecznymi świątyniami, wprowadziły w pejzaż
dawnych Prus architekturę ceglaną, to one okazały się dla tego krajobrazu tak
doskonałą dominantą, że oddziałały na wiele stuleci na architekturę sakralną,
municypalną, też rezydencjonalną, a nawet w końcu na wygląd warmińskich
przydrożnych kapliczek. Chyba nigdzie więcej na tak długo nie zadomowił się w
budownictwie gotyk i tak dobrze nie przyjął neogotyk. I niej było to oznaką,
jak niektórzy sądzą, prowincjonalności regionu, a ogromnego oddziaływania
architektury zamkowej, a może też w końcu znakomitej symbiozy architektury
ceglanej z krajobrazem naturalnym tej północnej krainy.

[broneknotgeld]

Chnet pokulo se coś tam
forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=28940&w=46104364
Zoglondejcie we tyn kram.

Zamek w Barcianach

[tralala33]

Am posłuchała psierszej audycji ło zamku w Barcianach:
Barciany to od 1945 roku wieś gminna a niegdyś miasteczko, którego nazwa
pochodzi bezpośrednio od nazwy pruskiego plemienia Bartów. Po podboju tych ziem
przez zakon krzyżacki, prawdopodobnie w miejscu dawnego grodu pruskiego, nad
rzeką Liwną Krzyżacy wznieśli najpierw drewniano-ziemną fortecę, w drugiej
połowie XIV wieku przebudowaną na ceglany zamek. Pani Małogorzata Jackiewicz-
Garniec kilkukrotnie powtarzała jedną ważną dla obecnego wyglądu zamku,
informację – otóż Wielki Mistrz Winrich von Kniprode planował umieścić tu
siedzibę komturii. Zamek w Barcianach miała mieścić konwent, czyli kilkunastu
braci zakonnych wraz z liczną grupą braci i czeladzi. Dlatego z założenia miał
to być duży zamek, z własną kaplicą, refektarzem (salą jadalną), licznymi
pomieszczeniami gospodarczymi (między innymi obszerne piwnice z magazynami
żywności), skrzydłem mieszkalnym, itp. Jednak już po upływie dziesięciu lat
zamek został ‘zdegradowany’ i stał się siedzibą krzyżackiego prokuratora a
całkowity plan rozbudowy nie został zrealizowany.

[tralala33]

W historii zamku barciańskiego jest jeszcze jedno, nietypowe wydarzenie – w
czasach nowożytnych zamek stał się siedzibą właścicieli dużego majątku
ziemskiego. Większość takich rodów decydowała się na budowę wygodnych dworów i
pałaców. Tu jednak postąpiono inaczej. Dzięki temu zamek cały czas żył i nie
popadł w ruinę. Widocznym znakiem tego okresu w historii zamku jest dobudowana
duża, drewniana weranda. Po wojnie majątek wraz z zamkiem został upaństwowiony
i zamieniony w PGR. W czasach nam najbliższych PGR został sprywatyzowany i tak
oto zamek ponownie jest prywatną własnością. W planach jest przystosowanie do
pełnienia funkcji centrum konferencyjnego i hotelu. Podobno hotel ma być
otwarty już w roku 2007.

[tralala33]

Pani Garniec zwracała uwagę na piękne, gotyckie szczyty najstarszych skrzydeł
zamku (wschodniego i północnego) – w czym zamek barciański przypomina nasz,
olsztyński. Zauważyła też, że w trakcie obecnych prac renowacyjnych odkryto w
okolicach bramy wjazdowej polichromie, co świadczy o tym, że zamek w Barcianach
był nie tylko potężny i dobrze ufortyfikowany, ale też piękny. Wraz z
prowadzącym redaktorem pani Małgorzata zeszła do zamkowych piwnic. W
podziemiach dobudowanej do północnego skrzydła okrągłej baszcie opisała
malutkie, ciemne cele, w których być może trzymano ukaranych braci i rycerzy
zakonnych lub, co bardziej prawdopodobne, więźniów.
Zaciekawiło mnie to, co pani Garniec powiedziała o drewnianych gankach wzdłuż
murów wewnętrznego dziedzińca. Do tej pory myślałam, że budowano je z drewna bo
tak było łatwiej, taniej i szybciej. Tymczasem usłyszałam jeszcze jeden
argument – w razie zagrożenia, gdyby wróg wdarł się do zamku, broniący go
rycerze mogli wbiec na górne kondygnacje zamku paląc za sobą drewniane ganki i
w ten sposób odcinając atakującym drogę!

[tralala33]

To wszystko i dużo, dużo więcej o zamku w Barcianach można przeczytać na
stronie
www.zamkipolski.com.pl/z/pl/z3/z.html
Tylko raz, chyba z dziesięc lat temu byłam w barciańskim zamku. Mieliśmy
szczęście bo dyrektor PGR-u wpuścił nas do środka i pokazał kilka sal. Już
wtedy były restaurowane i cały zamek sprawiał dobre wrażenie. Miejmy nadzieję,
że niedługo będzie bardziej dostępny i popularny wśród turystów.

[rita100]

Zaciekawiło mnie to, co pani Garniec powiedziała o drewnianych gankach wzdłuż
murów wewnętrznego dziedzińca. Do tej pory myślałam, że budowano je z drewna bo
tak było łatwiej, taniej i szybciej. Tymczasem usłyszałam jeszcze jeden
argument – w razie zagrożenia, gdyby wróg wdarł się do zamku, broniący go
rycerze mogli wbiec na górne kondygnacje zamku paląc za sobą drewniane ganki i
w ten sposób odcinając atakującym drogę!
-----------
Czyli te drewniane ganki służyły też do obrony czyli do zabarykadowania się na
górze - też nie wiedziałam o tym.
Ciekawe te opowiadania.

[tralala33]

Czytam sobie książeczkę właśnie o średniowiecznych zamkach - opisywanych jako
sprawne 'machiny obronne'. Wszystko, począwszy od lokalizacji takiego zamku a
skończywszy na detalach, takich jak na przykład kształt otworów strzelniczych,
podporządkowane było obronie. Z ciekawostek - podają, że okrągłe klatki
schodowe, na przykład w basztach, tak były projektowane, żeby broniący dostępu
do górnych kondygnacji mogli z łatwością wziąć zamach mieczem trzymając go w
prawej ręce, podczas gdy atakujący od dołu mieli utrudniony ruch prawą ręką.

[gajowy555]

Tralala, czy jest jakiś plan tych audycji radiowych.
Można by było do każdego wątku o zamku (jakie mam nadzieję będziesz dalej
pisać), dołączyć taką dźwiękową pocztówkę z nagraniem audycji.
Co Ty na to?

[tralala33]

Program jest w każdą sobotę do końca września na Dwójce o godz. 13.05. 1 lipca
zwiedzamy zamek w Rynie.

[rita100]

Jak to wszystko bylo specjalnie zaplanowane, jacy wtenczas musieli być
projektńci , znawcy sztuki wojennej i trzymania miecza. Każdy drobiazg miał cel.
Taki zamki to spełniały tylko funkcje obronne, tylko chyba obronne , bo
atakujący zamek - to aż śmiesznie brzmi ))))
hehe.
Zastanawiałam jaką funkcję spełniają takie okrągłe wieżyczki, baszty budowane
teraz, w dzisiejszych czasach przy budowanych nowoczesnych pałacyckach - bo
takie teraz się buduje - to córka mi wytłumaczyła, że najczęściej tam jest
pomieszczenie jadalne z okrągłym stołem.
A Gajowy dobry pomysł, można te ciekawe opowiadania nagrywać.

[svolo]

Do końca lipca ma ukazać sie książka Pani Małgorzaty i jej męża .
Znajdą sie w niej opisy wszystkich zamków prezentowanych w dwójce.
Książka ta będzie napewno kolejnym hitem wydawniczym ,po Dworach i pałacach Prus
Wschodnich.,też autorstwa Państwa Garnców.
Jak na razie to jedyne pozycje opisujące tak kompleksowo i kompetentnie a na
dodatek jeszcze bardzo ciekawie najważniejsze zabytki architektury tego regionu.
Olsztynianie powinni już teraz wystawić im pomnik za propagowanie w tak dobrym
stylu dawnej architektury regionu Warmi i Mazur.

Pzdr

Zapraszamy do Zamku Morąg

[rita100]

Jak widzisz Svolo, Tralala zaczeła watek , a Gajowy być może nawet nagra te
audycje i będzie propagowana ta wiedza zamkowa, szczególnie , ze bardzo
ciekawie opowiadają, o wielu tajemnych wiedzach możemy się dowiedzieć.
Czekamy na moment opowiadania o zamku Morąg, ktory jest już na naszym forum
najsłynniejszy.
Fajnie , że założyłes wątek właśnie na Forum Warniji.

[svolo]

To ja dziękuję za zainteresowanie i wymianę poglądów.

A Zamek Morąg bedzie w tej audycji najprawdopodobniej w 2-giej połowie lipca.
Czekam na nią z niecierpliwością.

[rita100]

To daj nam wcześniej znać , byśmy nie przeoczyli. Własciwie nad tym czuwają
Tralala i Gajowy. Napewno tego tematu pilnują , bo bardzo ciekawy.

[svolo]

Niestety najprawdopodobniej będę w tym czasie bez dostepu do kompa(nareszcie)
Ale poszczególne zamki zapowiadane są z tygodniowym wyprzedzeniem .

[fedar]

Fotki zamków krzyżackich i kapituły warmińskiej:
www.rowery.olsztyn.pl/print.php?p=15
lub tu:
www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/zamki-warownie
Przyjemnego klikania.

[gajowy555]

Psianknie Woju Fedar dziankujem za te linki i prosiem ło ziyncy.
A do noju cobyście czynściej wpadali.
Pozdraziom ...

Zamek w Rynie

[tralala33]

Ogromny, czteroskrzydłowy krzyżacki zamek w Rynie, z pięknym dziedzińcem w
środku, jest właśnie remontowany i przygotowywany na przyjęcie ponad trzystu
gości, chętnych do zatrzymania się w czterogwiazdkowym hotelu. Historia tej
budowli i tajemnicze a ponure wydarzenia, które miały miejsce w jej wnętrzach
mogą co bardziej wrażliwych pozbawić spokojnego snu.
Zamek i całe miasto Ryn wybudowano na przesmyku między dwoma jeziorami: Ryńskie
i Ołów. Różnica poziomów między jeziorami (7 metrów) pozwoliła Krzyżakom
zbudować zamkowy młyn, napędzany podziemnym kanałem (o długości ponad 170 m)
łączącym te dwa jeziora. Kanał istnieje do dziś i jest ciekawym zabytkiem
średniowiecznej myśli technicznej.
Najstarsze informacje o zamku pochodzą z roku 1377, kiedy to budowa tej fortecy
była zapewne ukończona. Zamek składał się z zamku właściwego i podzamcza.
Dziedziniec wewnętrzny obiegał dwukondygnacyjny, drewniany ganek. Kolejny ganek
znajdował się na zewnątrz murów i w zamierzeniach budowniczych zamku miał
służyć obronie – atakujących zamek można było odeprzeć wylewając na nich
rozgrzaną smołę lub wrzącą wodę lub też strzelając do nich z łuku albo kuszy.
Parter zamku, pozbawiony okien od strony zewnętrznej, służył jako piwnice. Na
piętrze znajdowały się reprezentacyjne pomieszczenia: kaplica, kapitularz (sala
zebrań), refektarz (jadalnia); ostatnie piętro pełniło rolę spichlerza.

[tralala33]

W 1393 roku zamek stał się siedzibą komturstwa. Pierwszym ryńskim komturem
został Fryderyk von Wallenrod, brat Konrada Wallenroda, który po dwóch latach
panowania na ryńskim zamku zmarł zarażony wścieklizną.
Mimo grubych murów i obronnej konstrukcji zamek ryński został zdobyty przez
powstańców Związku Pruskiego w połowie XV wieku. Ocalałych w walkach Krzyżaków,
obrońców zamku, topiono w okolicznych bagnach i jeziorach. Po niespełna roku
zamek został odbity przez rycerzy krzyżackich. Po rozwiązaniu Zakonu
Krzyżackiego zamek przeszedł na własność miasta. W połowie XVII wieku rajcy
miejscy wystawili zamek na licytację. Od tamtej pory do połowy XIX wieku zamek
zmieniał właścicieli i niestety powoli chylił się ku upadkowi. W połowie XIX
wieku zamek przebudowano na ciężkie więzienie. Przez sto lat, aż do 1945 roku,
zamek-więzienie otaczała zła sława. Nikt nie wie, ile osób stracono w ryńskim
zamku, lecz a salach, gdzie miały miejsce tortury i egzekucje, do tej pory
zdarzają się tajemnicze historie. O jednej z nich opowiada autor przewodnika po
Rynie, Marek Podskalny:

‘Było to latem 2001 roku. Siedziałem przy dębowym stole w zamkowej piwnicy.
Mimo niewyobrażalnego, lipcowego skwaru, w środku panował przyjemny chłód.
Nagle, nie wiedząc czemu, odwróciłem się w kierunku wejścia. W tym samym
momencie świeca placa się na moim stole zgasła, a wielki kościany topór od lat
wiszący na ceglanym filarze, spadł z hukiem na kamienną posadzkę.’

Spośród wielu dawnych mieszkańców (także tych przymusowych) ryńskiego zamku,
największe prawa do pojawiania się w murach tej budowli jako duch ma żona
księcia Witolda – Anna. Ponura legenda głosi, że zamurowano ją i dwójkę jej
dzieci – żywcem! – w zamkowych piwnicach.

[tralala33]

Czas na kilka zdjęć. Na początek widok Rynu z lotu ptaka – u stóp zamku ściele
się chmurka
www.morska.com/mialdun/miasta_woj_w-m_s4.html

[tralala33]

A teraz coś dla koneserów - przedwojenne zdjęcia Rynu

www.ryn.pl/index.php?option=com_zoom&Itemid=45&catid=3
Zwróćcie uwagę na niesamowite, czarno-białe zdjęcie płonącego kościoła na
pierwszej stronie.
Ostatnie zdjęcie na drugie stronie – widok na zamek od strony jeziora. Na
trzeciej stronie – widok na zamek od strony miasta i makieta zamku.

[rita100]

czekamy z niecierpliwościa na Tralala coby dalyj noma łopaziadała.
Cudowny i ciekawy temat - nawet nie przeszkadzam tylko sie wsłuchuję tak ma
zauroczył.

[gajowy555]

Mam nadzieję, że Tralala łuż z tygo lasu wyjyżdżo i niedługo na Warnijo zawita.
A na razie ło zamku komturskim we Łostródzie można sobzie posłuchoć...


media.putfile.com/OSTRODA

[tralala33]

Można posłuchoć, a chtó nie może bandzie móg sobzie poczytać

[tralala33]

Otwarcie hotelu w ryńskim zamku
GW 06-08-2006,
Hotel ma cztery gwiazdki. W odrestaurowanym XIV-wiecznym zamku powstało
Mazurskie Centrum Kongresowo-Wypoczynkowe.
W zamkowym hotelu są 143 pokoje, pięć sal konferencyjnych, dwie restauracje. W
podziemiach jest basen, sauna i gabinet kosmetyczny. - Jestem pewien, że dzięki
hotelowi Ryn będzie o wiele częściej odwiedzany przez turystów - mówił w czasie
otwarcia hotelu Józef Naruszewicz, burmistrz Rynu.

Zamek w Ostródzie

[tralala33]

Na początek fragment tekstu ze strony Polskiego Radia - niestety, za parę dni
to opracowanie zniknie, by ustąpić miejsca zamkowi w Moragu!
"Ostróda leży w zachodniej części Pojezierza Mazurskiego w rozwidleniu rzeki
Drwęcy wpływającej tu do Jeziora Drwęckiego. Przed stuleciami były to
południowe krańce Pomezanii – krainy zamieszkanej przez pruskie plemię Sasinów.
Prawdopodobnie na miejscu pruskiej osady, ponad 600 lat temu, Zakon Krzyżacki
wzniósł potężną warownię. Od początku swego istnienia, aż do sekularyzacji
państwa zakonnego była ona zamkiem komturskim – to jedyny taki przypadek na
terenie dzisiejszych Warmii i Mazur.

Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Zbudowano go w czasach największej świetności Zakonu, niestety uległ potem
wielu przekształceniom i wielokrotnie był niszczony. Dzisiaj zachowany w
niepełnej wysokości, w części niezbyt szczęśliwie zrekonstruowany, w swych
oryginalnych, gotyckich partiach przechował jednak cechy pierwotnej, dobrej
architektury czasów państwa krzyżackiego. Z racji swego położenia, ostródzki
zamek był najważniejszym elementem obronnym południowych granic państwa
zakonnego. Inwentarze z końca XIV wieku i z okresu sprzed Wielkiej Wojny (1409–
1411) wymieniają duże ilości składowanej tu broni. (… Gromadzono tu również
bardzo duże zapasy żywności.
cdn

[tralala33]

cd
"Komtur Ostródy Fryderyk, hrabia von Zollern, który pełnił urząd w latach 1407–
1410 (do 13 kwietnia), a więc tuż przed Wielką Wojną, szykując się do niej,
uzupełniał zasoby zamkowe i organizował zbrojne napaści na Mazowsze, a dzięki
sprawnie działającemu wywiadowi przesyłał do Malborka szczegółowe meldunki o
polsko-litewskich przygotowaniach. Sam wielki mistrz Ulryk von Jungingen w roku
1408 objechał pograniczne zamki, sprawdzając ich przygotowanie do wojny."

[tralala33]

Tym razem pani Małgorzata rozpoczęła wędrówkę po ostródzkim zamku od
wyjaśnienia czym był konwent i zamek konwentulny. Otóż konwent składał się z 12
rycerzy zakonnych (tak ja 12 Apostołów) i 6 braci kapłanów, którym przewodził
komtur. Poza nimi, na zamku mieszkali też bracia służebni, półbracia i
półsiostry, dlatego zamek konwentulny musiał być stosownie duży i mieć dużo
pomieszczeń mieszkalnych. Jednak najważniejszym pomieszczeniem w zamku była
kaplica, bądź co bądź Krzyżacy byli zakonnikami. Poza kaplicą potrzebny był
kapitularz, czyli sala zgromadzeń, refektarz (jadalnia), dormitorium
(sypialnia) a także infrmeria (szpital). To ostatnie pomieszczenie przypomina o
pochodzeniu Zakonu Panny Marii, założonego w czasie wojen krzyżowych w Ziemi
Świętej po to, by nieść pomoc rannym i chorym w trakcie walk z niewiernymi.

Zamek ostródzki od początku budowano jako zamek konwentulny, dlatego składał
się z czterech pełnych skrzydeł, a główna brama znajdowała się od strony
zachodniej, od Jeziora Drwęckiego. Przez tę bramę wchodzimy i dziś na zamek,
tyle, że zamiast godnie konno wjechać po zwodzonym moście, drepczemy pokornie
po dnie osuszonej fosy. Zanim jednak wejdziemy na dziedziniec, zatrzymajmy się
i spójrzmy na granitowe, ostrołukowe obramowanie bramy – to jeden z
nielicznych, oryginalnych elementów zamku, który przetrwał kolejne wieki
burzliwej historii. Na dziedzińcu zobaczymy ślad po dawnej studni. Warto też
zauważyć zrekonstruowany, drewniany ganek prowadzący na wyższe kondygnacje
zamku. Z panią Małgorzatą Garniec wejdziemy na chwilę do pomieszczenia, w
którym w średniowieczu czuwał wrotny, czyli człowiek strzegący bramy wjazdowej
a zapewne też i most zwodzonego – ważna postać w systemie obronnym zamku. I tu
kolejny autentyk – granitowy filar podtrzymujący żebrowe sklepienie.

[tralala33]

W historii zamku ostródzkiego dwa wydarzenia zapadły szczególnie głęboko w
pamięć. Pierwsze miało miejsce tuż po bitwie pod Grunwaldem, po której
Władysław Jagiełło zdobył Ostródę, a następnie wydał zgodę, by tu właśnie, w
ostródzkim zamku złożyć ciało poległego Wielkiego Mistrza Krzyżackiego, Ulricha
von Jungingena, zanim przewieziono je do zamku w Malborku. Kilka miesięcy
później, ciągle jeszcze w 1410 roku, następca von Jungingena zwołał do zamku w
Ostródzie Radę Stanów Pruskich, by w trakcie posiedzenia Rady zatwierdzić nowe,
wysokie podatki na mieszkańców Prus, które miały zrekompensować straty
poniesione w czasie wojny w Królestwem Polskim. Mieszczanie jednak zareagowali
buntem, który ostatecznie doprowadził do wojny trzynastoletniej.

Kolejna historyczna data to rok 1807. Po zwycięskiej bitwie pod Pruską Iławką
do Ostródy zjechał cesarz Francuzów, Napoleon Buonaparte i tu na kilka miesięcy
umieścił swój sztab główny, przygotowując się do wojny z Rosją. Napoleon
zamieszkał w skrzydle północnym zamku, lecz narzekał na chłód (był to luty
1807) i wiosną przeniósł się do pięknego, barokowego pałacu Finckensteinów w
pobliskim Kamieńcu. Kto wie, czy bardziej od chłodu nie dokuczała Napoleonowi
nieobecności Marii Walewskiej, która przyłączyła się się do niego w Kamieńcu.

W 1945 zamek, podobnie jak i całe miasto, padł ofiarą pożarów wywoływanych
przez żołnierzy Armii radzieckiej. Aż do początków lat siedemdziesiątych stał w
ruinie, w końcu odbudowany – niestety, niezbyt udolnie, dziś wymaga porządnego
remontu, a kto wie, czy nie rekonstrukcji.

[tralala33]

Czas na kilka zdjęć zamku - a już za chwilę niepodzianka! Ostródzka legenda o
okrutnym rycerzu Dietrichu i dzielnym kowalu Graboszu.

Ostródzka legenda

[tralala33]

spisana przez Zygmunta Kornowskiego i zamieszczona w 'Kiermaszu bajek' - nieco
skrócona, żeby się mieściła na komputerowym monitorze.

Baśń o okrutnym Krzyżaku i dzielnym młynarzu
Pod Ostródą leży wieś zwana Worninami. Rycerz krzyżacki Dietrich był jej panem.
Opasły był, wysoki, zarost czarny, płaszcz z czarnym krzyżem i miecz przy boku.
Hulaka był z niego straszny, co dzień do Ostródy przyjeżdżał do swojej
ulubionej gospody. Butnie wchodził do izby, gdzie zaraz pojawiały się
dziewczęta niosąc misy z jadłem, a gospodarz podawał ciężki srebrny dzban
napełniany winem sprowadzanym znad Renu.
Kiedy raz po skończonym obiedzie siedział Dietrich na ławie, drzwi gospody
otwarły się i kilku mężczyzn stanęło przed nim, pokłoniwszy się głęboko.
Byli to burmistrz i rajcowie Ostródy. Pierwszy przemówił burmistrz:
_ Możny panie i dobrodzieju. Miasto nasze rośnie w wkrótce być może dorówna
Lubawie. Handel i rękodzielnictwo coraz bardziej się rozwijają, lecz lud
naszego miasteczka cierpi bardzo, a raczej dusi się w ciasnocie murów. Trzeba
nam przestrzeni, byśmy mogli dalej pracować.
- Lud cierpi w ciasnocie – zdziwił się krzyżacki rycerz. Co tam lud! Lud jak
trawa. Gdy bydło ją stratuje, jeszcze zieleńsza się staje i silniej odrasta.
Rajcowie spuścili głowy. Tylko burmistrz próbował przekonać dumnego rycerza:
- Litościwy panie! Postanowiliśmy na ogólnym zgromadzeniu prosić was o
odstąpienie części ziemi, leżącej za murami i Ślimakiem. Zapłacimy dobrze ...
Nie dokończył, bo rycerz porwał się z miejsca, aż wino wylało się z dzbana
ciemnym strumieniem
- Precz mi stąd! Natychmiast! Ziemi im się zachciewa! Dziadowskie syny!
Burmistrz i rajcowie w smutku opuścili gospodę.
- Słuchajcie panowie – zaproponował burmistrz – przyjdziemy o niego jeszcze
raz.
Upłynęło kilka dni. I znów rycerz przybył do gospody, a przed nim zjawili się
rajcy i powtórzyli swą propozycję. Tym razem Dietrich zamyślił się. Wreszcie
rzekł donośnie:
- Zgoda! Na mojej granicy pod miastem leży wielki kamień. Jeśli znajdzie się
ktoś z Ostródy, kto ten kamień udźwignie i przeniesie w inne miejsce, podaruję
wam tyle ziemi, ile potrafi taki siłacz dla was zdobyć. Jak daleko od miasta
kamień złoży, tam wyznaczy nową granicę. Daję wam na to czas do świętego
Michała. I skinął na sekretarza, by umowę co żywo spisał. Rycerz podpisem zgodę
przypieczętował, a potem pił wino i cieszył się, że zakpił z ludu ostródzkiego.
cdn

[tralala33]

Kowal Grabosz stał pochylony nad kowadłem i mocno trzymał w dłoni rozpalone
żelazo, kując zawzięcie. Była właśnie pora obiadowa, lecz Grabosz przerwał
robotę dopiero, gdy na podwórku zjawili się burmistrz z rajcami.
- Boże pomagaj – pozdrowili kowala. - Przyszliśmy tu do was w pewnej sprawie,
Potrzeba nam waszej pomocy. I opowiedzieli mu cała historię.
- Z was chłop mocny jak mało kto. Może byście spróbowali udźwignąć ten głaz.
Mamy z tym czas do świętego Michała. Odżywiajcie się dobrze! Jedzcie, co tylko
chcecie, my za to zapłacimy.
Burmistrz ujął kowala pod rękę i poszli wszyscy do Ślimaka oglądać kamień.
Ogromny głaz leżał na skraju drogi, Ruszyć go nie było można.
- To powiadacie do świętego Michała? – upewnił się kowal.
- Tak Graboszu. Czasu dużo. Na pewno dacie radę. Zanim żniwa będą i święta
Anna, a potem miesiąc święty Bartłomiej i jeszcze jeden miesiąc ... nabierzecie
sił, co dzień podźwigacie trochę ciężarów to i wprawy nabierzecie.
- Zgoda! – odpowiedział kowal.
Od tej pory kowal Grabosz dzień w dzień chodził do Ślimaka próbując swych sił.
Jedni mieszczanie ufali, że Grabosz podoła, inni tylko kiwali głowami – jak
świat światem nikt tego kamienia nie podniósł.
Po kilku tygodniach tych zmagań, pewnej nocy Grabosz zbudził swego syna i razem
udali się na miejsce. Księżyc świecił niby latarnia na ostródzkim niebie.
Grabosz schylił się i objął kamień. Z trudem podniósł go w górę. Udało się!

[tralala33]

Nadszedł w końcu wielki dzień dla Ostródy. Wszyscy podążyli przed bramę oglądać
niezwykłe widowisko. Kowal stał nad kamieniem, gotów do pracy. Czekano tylko na
przybycie rycerza Dietricha. Wkrótce na drodze do Wornin dał się słyszeć tętent
kopyt końskich – rycerz przyjechał.
- Zaczynaj w imię Boże! – rzekł burmistrz do kowala.
Kilku mężczyzn przeciągnęło pod kamieniem łańcuchy, a Grabosz uniósł ogromny
ciężar na plecy. Schylił się nieco, potem postawił pierwszy krok. Tłum
zafalował, ktoś krzyknął, ktoś śmiać się zaczął. Jedynie rycerz na swym koniu
siedział ponury i milczący.
Kowal stąpał powoli, lecz śmiało i pewnie. Zdawał sobie sprawę, że od niego
zależy przyszłość Ostródy. Nie ustawał, choć pot spływał mu z czoła, żyły
nabrzmiały na skroniach, a oddech stawał się szybki i urywany. Byle dalej,
coraz dalej od miasta.
Tuż obok jechał rycerz na koniu. Nie dowierzał oczom – krew w nim zakipiała.
Chwycił miecz i z całych sił uderzył a łańcuch podtrzymujący kamień na barkach
kowala.
Tłum cofnął się w przerażeniu. Grabosz stracił równowagę i upadł a ogromny głaz
przygniótł go do ziemi. Ludzie rzucili się na pomoc – daremnie. Nim przesunęli
głaz, kowal skonał.
Do dziś jeszcze leży w polu ten kamień, na którym został odcisk łańcucha.,
niemy świadek dokonanej tu przed wiekami zbrodni i ofiary dzielnego kowala.

Tak chtó najdzie ten kamnień pod Łostródo?

Zamek w Morągu

[tralala33]

A już za tydzień poznamy zamek w Morągu. Kto wie, jakie tajemnice nam się
ujawnią?

Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
22.07.2006, 13:05 - 13:25 program drugi Polskiego Radia

autor: Piotr Matwiejczuk

Morąg – krzyżacki zamek wójtowski

[gajowy555]

Psianknie Woju Tralala dziankujem za łopis zamku w Ostródzie i za psianknó
legende ło kowalu i kamnieniu, tlo eszcze prosza ło opoziedanie ło zamkach we
Bezławkach, Jegławkach i Giżycku. A tu można ło nich posłuchoć ...

media.putfile.com/Bezlawki-Jeglawki-Gizycko

Eszcze zamek w Łostródzie

[tralala33]

No jo, bando i te zamki, a dziś eszcze ło zamku łostródzkim - wczoraj am
zaboczyła pokazać Woma łobrazki
www.ostroda.net/?ID=zamek

Zburzyć zamki

[tralala33]

Asam Krzemiński w artykule 'Prusy to my' twierdzi, że Związek Mazurów tuż po
wojnie domagał się wyburzenia zamków krzyżackich w ramach 'odpruszczenia' ziemi
mazurskiej. Dobrze, że nikt tego wezwania nie usłuchał, dzięki czemu dziś
możemy wedrować szlakiem gotyckich warowni. przypominam - jutro zamek w
Morągu

[rita100]

Faktycznie , gdyby taki pomysł zrealizowano zniknął by następny dowód historii
i mielibyśmy kolejne mity.
Ale ta Ostróda to ma historie,ho, ho, ale to i duże miasto i znane i popularne.

[gajowy555]

Zapraszam do wysłuchania audycji ło zamku w Morągu.
Bardzo ciekawie opowiedziane ...

media.putfile.com/MORAG

[gietpe]

Szczajście co Ciebie momy Gajowy ,wspaniały kawałek historii Morąga.

[tralala33]

Eście posłuchali w radyjio tak tero bandziewam czytoć na początek fragment z
książki o zamkach krzyżackich w dawnych Prusach:
Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
"Od południa i zachodu zamek (morąski) oblewały wody jeziora, a od wschodu i
północy przekopano fosę, zasilaną wodami potoku Młyńskiego, płynącego z
leżącego po drugiej stronie miasta jeziora Skiertąg. Na spiętrzeniu potoku, na
terenie miasta, powstał staw, przy którym Krzyżacy założyli młyn. Miasto
ulokowano od strony północno-wschodniej zamku. Nieopodal, po stronie wschodniej
zamku stanął kościół parafialny, wznoszony od połowy XIV wieku. Zamek stanowił
samodzielny system obronny, nie związany z miejskim. (… Na podstawie badań
wykopaliskowych przeprowadzonych w 2002 roku przez J. Gulę można z pewnym
prawdopodobieństwem wyodrębnić dwa główne etapy budowy zamku. Pierwszy, od
około 1280 roku – wzniesienie zamku prokuratorskiego i drugi, od około 1331
roku – rozbudowa zamku na siedzibę wójta krzyżackiego. Około 1380 roku warownia
osiągnęła swój pełny, gotycki kształt."

[tralala33]

A co dziś łobaczymy -
"Do dziś z dawnej morąskiej twierdzy zachowało się tylko mocno przebudowane w
okresie renesansu skrzydło bramne – piętrowy dom, którego wygląd nie
przypominałby wcale średniowiecznego zamku, gdyby nie odsłonięte niedawno
fragmenty gotyckiego muru ze średniowieczną furtą. Po zamku zachowały się
również rozległe fundamenty. Właśnie na ich podstawie można przypuszczać, jak
wyglądało przed wiekami zamczysko w Morągu. Zachowała się również, na epitafium
rodziny Dohnów, panorama miasta sprzed 400 lat – widać na niej wyraźnie zamek z
wielką, oktogonalną wieżą. Będąc w Morągu warto odwiedzić muzeum mieszczące się
w Pałacu Dohnów, by zobaczyć to piękne dzieło sztuki." - tak do zwiedzania
zamku zachęca nas autor audycji Piotr Matwiejczuk.

[rita100]

Ach , zasłuchałam się w tych opowiadanich o zamku Morąskim - to jeden z
pierwszych zamków krzyżackich. Wspaniale opowiadają Ci ludzie historię , bardzo
ciekawie, a w tle muzyka dworska.

[tralala33]

W ta sobota zamek w Nidzicy - to je łogromna twierdza, bandzie co zwiedzać.

Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
29.07.2006, 13:05 - 13:25

autor: Piotr Matwiejczuk

Nidzica – krzyżacki zamek prokuratorski.

[rita100]

A to ciekawe, bo jek byłam malutka to zabrali mnie na zamek do Niedzicy
mówiąc , że to Nidzica i w ten oto sposób byłam o krok od Olsztyna, do którego
planowałam ucieczkę. To je prawda i fakt. Rzetelna prowda ! A ta Niedzica to
hen, hen od Olsztyna, bo aż za Krakowem.

Czyli nie mylcie sobie drodzy słuchacze Nidzicy z Niedzicą. W obydwóch zamkach
jest miasto, o przepraszam , w obydwóch miastach jest zamek .
To upał taki co nawet klawiaturka mięknie.

[tralala33]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
'Układ zamku i miasta zakomponowano symbolicznie: na osi wschód – zachód, zamek
wyznaczał kraniec wschodni, po środku regularny prostokąt rynku i obwarowań
miejskich, a na zachodnim zamknięciu osi usytuowano kościół parafialny. Taki
układ założenia obrazował zależność miasta od zamku i równie ważną rolę
kościoła. Miasto i wzgórze zamkowe oblewała zakolem Nida, chroniły je dodatkowo
fosy zasilane jej wodami oraz rozległe bagna, dojazd do zamku możliwy był tylko
od wschodu. Na Nidzie stanął zamkowy młyn, a przez spiętrzenie wód utworzono
staw młyński. Do miasta prowadziły dwie bramy, usytuowane na osi północ –
południe, od północy Brama Niemiecka, od południa Brama Polska. Położony
niedaleko Mazowsza zamek w Nidzicy miał za zadanie bronić granicy, a także
administrować południowymi rubieżami państwa. Widoczne z daleka zamkowe wieże
nie tylko umożliwiały ciągłą obserwację okolicy, ale też nieustannie
przypominały, kto włada tą krainą. Pierwsza strażnica krzyżacka, mająca chronić
zdobyte terytorium przed najazdami Litwinów, musiała powstać tu już w
początkach XIV wieku. Nie wiadomo nic o jej wyglądzie, a pierwsza wzmianka
źródłowa o jej istnieniu pochodzi dopiero z 1376 roku. Nazwę Neidenburg zamkowi
i powstającej przy nim osadzie nadano od pruskiej nazwy rzeki, a oznaczała ona
po prostu Zamek nad Nidą. Nibork jest mazurską nazwą miasta.'

bandzie ziency

Zamek w Nidzicy

[tralala33]

Wybaczta, zaboczyłam zmnienić tytuł

Czego w audycji nie było -
W 1389 roku na zamku nidzickim odbyła się konferencja pokojowa. W obradach
wzięli udział przedstawiciele Zakonu, Polski i Litwy. Do nidzickiego zamku
przyjechali m.in. książę mazowiecki Ziemowit, książę litewski Skirgiełło oraz
wielki komtur Konrad Wallenrod, wielki marszałek, wielki szpitalnik, a także
biskupi poznański i pogezański.

[tralala33]

I jeszcze zaproszenie na zamek w Nidzicy, skierowane przez autora audycji,
Piotra Matwiejczuka:
Zamek nidzicki przeznaczony był dla prokuratora – krzyżackiego urzędnika
podległego komturowi w Ostródzie. Warownia powstawała w drugiej połowie XIV
wieku, w czasach największej potęgi państwa zakonnego. Założona została na
planie wydłużonego prostokąta, z głównym domem od zachodu, dwoma węższymi
skrzydłami bocznymi i skrzydłem wschodnim, przez które wiódł wjazd do warowni,
flankowany dwiema czworokątnymi wieżami i bramą na osi. To najlepiej zachowany
przykład zamku prokuratorskiego w dawnych Prusach: można podziwiać tu piękne,
bogato profilowane portale prowadzące z krużganka do pomieszczeń
reprezentacyjnych, sklepienia gwiaździste, średniowieczne polichromie, a
ciekawostką jest kilka wykuszy ustępowych. Skąd się wzięły? O tym, a przede
wszystkim o architekturze i historii zamku w Nidzicy opowie Małgorzata-
Jackiewicz Garniec.
Zapraszam,
Piotr Matwiejczuk

[gajowy555]

No jó, psianknie Tralala nom łosisała zamek we Nidzicy i eszcze ciekawostki
dodała, a mym zapraszomy do posłuchanio(eszcze ciepły) audycji ło tam psianknam
zamku...

media.putfile.com/NIDZICA

[tralala33]

O Jenu - pani Małgorzata móziła ło tym spotkaniu pokojowymw 1389 roku,
przepraszam. Za to nie mniała ciasu łopoziedzieć ło Tatarskim Kamnieniu – to je
nobardzi znana legenda nidzicka. A buło to w roku 1656 kedy pod mury mniasta
podeszła chmara wojsk tatarskich.

Mieszczanie bramy miasta zamknęli a Tatarzy wnet obóz pod miastem rozbili i
zajęli się łupieniem i paleniem podnidzickich wsi. Pewien młody, krewki
człowiek o nazwisku Jan Nowak z murów zamku dojrzał dobre dwa kilometry od
miasta wodza wojsk tatarskich z najbliższą kompanią, siedzących i ucztujących
koło ogromnego głazu. Niewiele mysląc, nabił działo i wystrzelił a tak udatnie,
że wszystkich tych Tatarów zabił! W obozie tatarskich wybuch taki popłoch, że
przerażeni mieszczanie myśleli, iż wróg do zdobycia miasta się szykuje. Jęli
szukać sprawcy tego zamieszania, lecz ten schował się w takim miejscu, gdzie
nikt go nie szukał – w kupie świeżego nawozu! Tatarzy tymczasem odstąpili od
oblężenia miasta. Wówczas żona Jana wskazała miejsce ukrycia swego męża, który
(zapewne po kapieli) został powitany przez mieszkańców Nidzicy jak bohater. Na
pamiątkę tego wydarzenia głaz, przy którym zginął wódz tatarski nosi dziś miano
Tatarskiego Kamienia a na jego szczycie znajduje się kula, pomniejszona replika
kuli, którą z zamkowego działa wystrzelił dzielny młodzian. Czy to prawda czy
nieprawda – myślcie sobie jak tam chcecie. No i popatrzta na łobrazek
Tatarskego Kamnienia:

www.wip.pw.edu.pl/~pwisnie2/przyroda/index.htm

[tralala33]

A na stronie biblioteki miejskiej w Nidzicy można znaleźć taką ciekawostkę:
"Trochę granitowych kul, którymi strzelano w średniowieczu z dział zamkowych,
zachowało się aż do początku XIX wieku. Siedem z takich kul wmurowano w
podzamcze podczas odbudowy zamku w 1830 roku." (Miejsko-Gminna Biblioteka
Publiczna w Nidzicy)

[tralala33]

Zamek w Nidzicy był zamkiem prokuratorskim, to nie znaczy jednak, że
prokurator, który w nim urzedował był takim samym prokuratorem jakiego znamy z
sal sądowych Prokurator w Zakonie Krzyżackim był rycerzem zakonnym, któremu
powierzono nadzór nad prokuratorią, czyli mniejszą jednostką terytorialną niż
komturia. Podlegał więc komturowi. Prokurator nidzicki podlegał komturowi w
Ostródzie.

[tralala33]

Pani Małgorzata wspomniała o ważnej dla zamku postaci z początku XIX wieku,
kiedy to budowle zamkowe popadały w ruinę. Był to Ferdynand Tymoteusz
Gregorovicius, radca prawny, najwyraźniej także miłośnik starych budowli.
Napisał on list do nadprezydenta Prus z prośbą o ratowanie zamku. Prośba
pomogła, zamek odrestaurowano i od 1830 roku mieściły się w nim sąd, więzienie
a także mieszkania, między innymi zamieszkał tu Gregorovicius z rodziną. Jeden
z jego synów, urodzony w 1821 roku, Ferdynand Adolf widać tak chłonął
historyczną atmosferę tego miejsca, że z czasem został cenionym historykiem,
zafascynowanym głównie historią i architekturą małych miasteczek włoskich. Jego
opisy Italii do tej pory czytane są z wielką przyjemnością. Ferdynand Adolf nie
zapomniał o Nidzicy, pod koniec życia ufundował stypendia dla ubogiej młodzieży
z tych stron, a także postawił pomnik pod nidzickim zamkiem poświęcony pamięci
swojego ojca. Pomnik został niedawno odrestaurowany i można go dziś oglądać,
tak jak w XIX wieku, na wzgórzu zamkowym.

[tralala33]

Pani Małgorzata Garniec, zanim pozwoliła na wejść na dziedziniec zamku,
oprowadziła nas wzdłuż murów zewnętrznych zamków. Tam, gdy doszliśmy do
skrzydła południowego, kazała na wysoko zadrzeć głowy i spojrzeć na 'gotycki
szczyt sterczynowy z blendami oraz zdobienie muru fryzem rombowym
zendrówkowym' - szkoda, że Svolo wyjechał na wakacje, on by nam objaśnił co to
zanczy. A może ktoś inny spróbuje

[tralala33]

Wygody na zamku nidzickim, a raczej wygódki - patrząc z zewnątrz na mury
skrzydła wschodniego (mieszcącego pomieszczenia reprezentacyjne oraz mieszkalne
prokuratora) zobaczymy liczne wykusze ustępowe, zwane gdaniskami. Zamek
olsztyński ma tylko dwie takie wygódki - jedną (zachowaną w całości)
przylegającą do sypialni administratora (co znaczy, że korzystał z niej także
Kopernik) oraz drugą (z tej pozostały tylko granitowe wsporniki) na wieży.
Na zakończenie ciekawa galeria zdjęć z Nidzicy:
www.nidzica.pl/galeria.html

[rita100]

Zicie co , cikawie sia słucha , bardzo cikawie, wspaniale łopowiadajó te
państwo. Tlo jó tygo nie zidze. Skuczno co nie jidó z kameró. Oj, jek byłoby
fejn. To takjakbysmy zwiedzali. No, ale nie zidać wnętrz, tlo mury na łobrazku.
www.nidzica.pl/fotki/zamek/8.jpg
Ciekawe co poziedzieli , że tu znajduje sia eszcze kawałek rynny
średniowiecznej , aż sia nie chce zierzyć .
Zamek Nidzica mnioł szczajście co taki psiankny jest , ni to co zamek Mrągowo.
To Svolo będzie miał co czytać i słuchać

[tralala33]

Am zaboczyła poziedzieć co kedajś w Nidzicy dobre mniody psitne sycjili i na
zomku kożden móg jich spróbować, no tero to łuż chyba nie ma tych czworniaków.
No jo, tak gdokniem szluczek kóńjaku na zdrozie.

Zamek w Działdowie

[tralala33]

Za tydzień zwiedzamy zamek w Działdowie
Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
05.08.2006, 13:05 - 13:25
autor: Piotr Matwiejczuk
Działdowo - krzyżacki zamek wójtowski.

Tak bandziewam sia śnioć i płakać co łone tamoj zrobzili z tym zamkem jak
Działdowo za Gerka buło u 'łobcych'.

[rita100]

Cobysmy nie zaboczyli , to jutro.

[gajowy555]

No jó. Cias na zamek we Działdowie. Ciekawe siła ciekawostek ło nim noma Tralala
napsisze. A chto mo głośniczki, może sobzie posłuchoć ło tam zamku...

media.putfile.com/DZIALDOWO

[tralala33]

Redaktor Piotr Matwiejczuk zaprasza do zwiedzania zamku w Działdowie:
‘Zamek w Działdowie to – podobnie jak warownia nidzicka, którą zwiedzaliśmy w
minioną sobotę – ważna twierdza graniczna między państwem zakonnym a Mazowszem.
We wczesnym średniowieczu obszar ten nazywano Sasinią. Od zachodu graniczył z
ziemią chełmińską, zaś od wschodu z terenami zamieszkałymi przez pruskie plemię
Galindów. Gdy do Prus sprowadzeni zostali Krzyżacy, zwierzchnictwo nad tą
ziemią sprawowali książęta mazowieccy. Wkrótce jednak odstąpili ją biskupowi
chełmińskiemu, a ten – przekazał ją Zakonowi. W ten sposób, na drodze
dyplomatycznej, Krzyżacy stali się właścicielami Działdowa i okolic. ‘
Władcy mazowsza zapewne niejeden raz żałowali, iż Konrad Mazowiecki sprowadził
im takich sąsiadów do Prus. W 1409 roku, w odweicie za wypad krzyżacki na
Mazowsze, Działdowo zostało zniszczone przez księcia mazowieckiego Janusza.

[tralala33]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Wzmianka o zamku pojawia się w (… dokumencie lokacyjnym miasta z roku 1344.
Niektórzy autorzy podają jako datę rozpoczęcia jego budowy rok 1306. Zważywszy,
że Krzyżacy przejęli te ziemie około 1260 roku, można przyjąć, że rzeczywiście
w początku XIV wieku rozpoczęto wznoszenie w tym mie
jscu murowanej warowni, przeznaczonej na siedzibę powołanego tutaj prokuratora
krzyżackiego. Według innych źródeł około 1340 roku podjęto rozbudowę związaną
być może z planowanym już wtedy podniesienie administracyjnej rangi zamku (rok
później powołano komturstwo ostródzkie, któremu podlegało Działdowo). Nie znamy
jednak efektów tej rozbudowy, bo w roku 1376 Działdowo zostało zniszczone przez
najazd litewskiego księcia Kiejstuta, podczas którego spłonęło miasto wraz z
zamkiem. Przystępując do odbudowy zamku podjęto decyzję o utworzeniu w
Działdowie siedziby wójtostwa, które formalnie ustanowiono w 1383 roku. Nie
wiadomo, czy odbudowa była kontynuacją prowadzonych wcześniej prac budowlanych.
Raczej – sądząc po jednorodności architektonicznej zachowanego domu głównego
(bryła, podział wnętrz) – zamek został zbudowany od początku, w kształcie
odpowiadającym potrzebom siedziby wójta.

Działdowo na starych pocztówkach – wśród nich, dwa widoki na działdowski zamek

www.widoki.namida.pl/index.php?kategoria=dzialdowo

[tralala33]

www.historia.terramail.pl/opracowania/nowozytna/zamek_centrum_administracji.html
W literaturze rok 1306 występuje jako data budowy zamku działdowskiego. Wtedy
to zapewne krzyżacy obsadzili swoją załogą stare grodziszcze pruskie, po
zawarciu porozumienia z biskupem chełmińskim nadającego te ziemie krzyżakom.
Prawdopodobnie datę rozpoczęcia budowy zamku należy przesunąć o ok. 30 lat, co
potwierdzają badania archeologiczne prowadzone na terenie zamku. Zamek był
wznoszony wieloetapowo, etap pierwszy to budowa Domu Dużego, po wybudowaniu
którego lokowano miasto. Oznacza to, iż budowa Dużego Domu zakończyła się przed
rokiem 1344. W latach 1344 - 1383 wzniesiono mury otaczające dziedziniec z
gankiem obronnym, bramę wjazdową z mostem zwodzonym, strzeżoną przez wieżę.
Zamek oraz podzamcze otoczone zostały fosą. Następny etap rozbudowy zamku
związany był ze zwiększeniem się załogi zamku w związku z podniesieniem w 1383
roku Działdowa do rangi wójtostwa. Wówczas to wzniesiono wschodnie i zachodnie
skrzydła zamku. W ostatnim etapie budowy zamku nadbudowano kondygnację
spichlerzową, oraz dokonano drobnych przebudowań pomieszczeń zamkowych.
cdn

[tralala33]

www.historia.terramail.pl/opracowania/nowozytna/zamek_centrum_administracji.html
Z początkiem XV wieku zamek ukształtował się w swojej ostatecznej formie.
Zabudowania zamkowe wzniesiono na planie kwadratu o boku 46 m z dziedzińcem
pośrodku. Z pierwotnego założenia zachowały się do dziś: budynek główny (46x12
m, trójkondygnacyjny z dachem dwuspadowym) we wnętrzu którego zachowało się
kilka sal, mur obwodowy od strony zachodniej i północnej, baszta północna,
fragment bramy wjazdowej z wieżą bramową i dolna partia wieży przybramowej.
Zachowała się również północna baszta (wzniesiona na rzucie kwadratu o ściętych
narożach, w górnej partii przechodząca w ośmiobok).
Zamek posiadał własne zaplecze gospodarcze, które znajdowało się na podzamczu,
był tam młyn, browar, i folusz (maszyna do folowania tkanin, folowanie -
powierzchniowe spilśnianie tkanin, zwykle zgrzebnych, przez gniecenie,
wałkowanie). Nie podlegało ono władzom miasta, ale miasto mogło z niego
korzystać. Zamek jednak początkowo był uzależniony od miasta, ponieważ musiał
korzystać z usług osiadłych w mieście rzemieślników. W późniejszym okresie
zamek uniezależnił się od miejskich rzemieślników, osadzając na podzamczu
swoich rzemieślników tzn. "partaczy".

Tych średniowiecznych 'partaczy' nie należy mylić z dzisiejszymi majsterkami od
siedmiu boleści - to byli porządni rzemieślnicy, tyle że nie należeli do cechu
i nie mieli prawa mieszkać i pracować w mieście.

[tralala33]

A na tej stronie, na drugim zdjęciu, możemy zobaczyć jak dziś wygląda
działdowski zamek wraz z dobudowanym, współczesnym budynkiem:

www.naszlaku.pl/dane/prezent/_prez_gm/5_dzialdowo/dzial1.htm
Poniżej taki oto opis zamku:
'Najciekawszym obiektem historycznym w mieście jest krzyżacki zamek. Warownię
wznieśli rycerze Zakonni w latach 1344-1391. Budowla powstała wokół dziedzińca
na planie kwadratu o boku 46 m. Zamek otoczony był murem i fosą. Z trzech stron
zamku broniły bagna, z czwartej zaś, rzeka Działdówka. Do dnia dzisiejszego
zachowało się południowo-zachodnie skrzydło zamku z pierwszej połowy XIV w. -
tzw. Dom Duży, z gotyckimi sklepieniami w piwnicach oraz obszerna sala
stanowiąca dawniej refektarz i kaplicę. W ostatnich latach odbudowane zostało
zachodnie skrzydło zamku wraz z dziedzińcem. Podstawę dla tego skrzydła
stanowią zachowane piwnice z lochem dla więźniów i ścianami o grubości ok. 4 m.
W tej części swoją siedzibę ma Urząd Miasta.'

Ja po raz pierwszy zobaczyłam zamek w Działdowie kilka lat temu - wówczas
dobudowana częśc zamku stała pusta i niewykończona. Zaczęto ją budować (z
czerownych pustaków!) w czasach, gdy Działdowo znajdowało się w województwie
ciechanowskim a w zamierzeniach miała się tam mieścić biblioteka. Województwo
znikło z mapy administracyjnej i rozgrzebana budowa skutecznie odstraszała
turystów. Dobrze, że władze Działdowa jakoś uporały się z tym problemem choć
sam pomysł dobudówki nadal bardzo ale to bardzo mi się nie podoba

[rita100]

Ale Pani Małgorzata Jackiewicz-Garniec chwali sobie tą dobuduwkę,mowi , ż
ecaloś pasuje i jest skąponowana ładnie za sobą. Mnie też to sie nie podoba, bo
zamek to zamek , choćby ruiny ale zamek , a nie budowle funkcjonujące jako
administracaja. Mogli to jakoś inaczej rowiązać.
Zobacz Tralala na dziedziniec - jest drzewo w środku. Jak było na dziedzińcu
zamku w Olsztynie.
Ale zamek jest masywny i wysoki, całkiem inny niż nasze poludniowe. Oj, jaka
szkoda , że mnie tam nie ma, każdy kamień bym dotkła.
Sredniowieczny zamek, powinien stać sam , samotnie jak pomik, a nie w ciągu. To
zamek jest atrakcją. Ale jest on piękny, warownia krzyżacka i jakie ostre
reguły życia w nim.
www.naszlaku.pl/dane/prezent/_prez_gm/5_dzialdowo/dzial1.htm
Lepiej mi się słucha oglądając zdjęcie zamku, bo przynajmniej widzę i czuję o
czym oni mówią. Wy chyba też.

[gajowy555]

No jó, fejn co take audycje w radio lecó. A jek łuż wszystka bandó łu noju, to
trza bandzie sia wybrać szlakiem zamków krzyżackich i knypsnóńć gwołt fotek
różnistych, coby to sia lepsi słuchało i łoglondało...

[tralala33]

Pani Małgorzata mówi o tym, co jest teraz. Ja sama byłam zdziwiona widząc to
zdjęcie - faktycznie władze Działdowa postarały się jakoś zagospodarować
to 'kukułcze jajo'. Kiedy widziałam tę budowlę porzuconą w stanie surowym, z
oknami już wypaczonymi i podniszczonymi ścianami, to wyglądało po prostu
okropnie

[rita100]

Ale wydaje mi się , że za bardzo zagospodarowali. Własnie chodze sobie szlakami
zamków i warowni w sądenczyznie i każdy zamek ,nawet ruiny są w postaci
samodzielnej, a z ruin buduje się nowy zamek w tym stylu. Zresztą co ja będe
mówić , jest moda na zamki, na szlaki zamkow , bo ich historie i legendy są
niesamowite , dzieki temu przyciągają turystów.
A czy wiesz Tralala, że zamek w Niedzicy posiadał zlota i własciciel tak
nienawidził Polski , ze całe to zloto przekazał Zakonowi Krzyżackiemu i przy
koncu swojego zycia przywdział płaszcz z czarnym krzyżem. Ale to nie rozmowa na
ten kóntek. Bitwa pod Grunwaldem i wojna trzynastoletnia bardzo wpłynęła na
losy zamków południowych.

[tralala33]

12 sierpnia o 13.05 zapraszamy do zwiedzania zamku i kościoła w Kętrzynie

[gajowy555]

No jó, bandziewam wachować...

[rita100]

Słuchajcie tak sobie czytam o zamkach krzyżackich i rozbójnickich z nad Dunaju
i Popradu to tak prosto mysląc jest bardzo ciekawa róznica. Wprawdzie te zamki
były budowane w tym samym okresie, okres gotyku to jednak zamki krzyżackie
miedzy sobą nie walczyły , kiedy tam na poludniu Polski rozbójnicy z jednego
zamku atakowali drugi zamek i go zdobywali przez co stawali się włascicielami.
A najlepszy numer jest z zamkiem myślenickim tam, wracajacy na Ślask, Ślazacy z
bitwy pod Grunwaldem i wojny trzynastoletniej nie otrzymali zapłaty od króla,
to w drodze na Śląsk napadli na zamek myślenicki, zabarykadowali się i cieżko
było ich z tamtąd wykurzyć - więc krol Kazimierz Jagielończyk, wziął się za
nich, nakazał po walce i zabiciu rozbojników, zburzyć wszystkie wieże by już
nikt nie mógł się zabarykadować. No np Zawisza Czarny w nagrodę za walkę pod
Grunwaldem otrzymał dobra w górach i jakiś czas był właścicielem zamków
rożnowskich.
Fajna ta historia jest.
Też ciekawe.

[tralala33]

To są historie jak z baśni. A tutaj - cóż, Prusowie bili się nie tylko z
Krzyżakami ale też i między sobą, podczas gdy Krzyżacy z zakonną dyscypliną
budowali kolejne warownie i tak w ciągu pół wieku podbili cały kraj.

[tralala33]

Uwaga - cias zapuścić radyjo, program drugi

Zamek w Kętrzynie

[tralala33]

Na początek:
www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=1013

[gajowy555]

No jó, tu sobzie możecie posłuchoć audycji ło Zamkach Państwa Krzyżackiego, a
szczególnie ło zamku i kościele w Ketrzynie, czyli Rastemborku.
Dodam jeszcze, że fragmenty Reguły Zakonu Krzyżackiego w tłumaczeniu Janusza
Trupindy, czyta Janusz Szydłowski.
Tam mniłygo słuchanio...

media.putfile.com/KETRZYN

[tralala33]

W czasie wojny trzynastoletniej, w 1545r., mieszczanie opanowali zamek.
Uwięzili wtedy a następnie zgładzili krzyżackiego urzędnika, prokuratora
Wolfganga Sauera, topiąc go w stawie nieopodal zamku. Krzyżacy już po kilku
latach odbili a zbuntowanych mieszczan ukarali, zakazując członkom cechu
szewców zasiadania w radzie miasta. Zakaz przetrwał wiele lat, zniósł go
dopiero Albrecht Hohenzollern po 1525r.

[tralala33]

Po 1945 roku zniszczony i częściowo spalony zamek stał pusty aż do początku lat
sześćdziesiątych, kiedy rozpoczęto jego rekonstrukcję i odbudowę, planując
umieszczenie w nim muzealnych zbiorów. Chociaż sam zamek kętrzyński nie jest
tak imponujący jak na przykład zamek w Nidzicy, to zbiory w nim zgromadzone
mogą nas zachwycić. Wspaniałe okazy obrazów i mebli od XVII do XIX wieku
pochodzą z okolicznych pałaców i dworów junkierskich, niszczonych i
szabrowanych w pierwszych miesiącach i latach po przejściu frontu wojennego.
Często jakiś porcelanowy kandelabr, stolik czy portret rodzinny to jedyny
zachowany element z tych wspaniałych pałaców. Na klatce schodowej można
zobaczyć czarno-białe zdjęcia ukazujące te budowle w stanie sprzed wojny.
Jedno z tych zdjęć, pałacu w Arklitach, znajdziemy na tej stronie – poniżej
widok na dzisiejsze ruiny
tinyurl.com/n3y44

[tralala33]

www.ketrzyn.mm.pl/~wwmkiewicz/ws/muzeum/index.html
Wspomina o tym pani Małgorzata i myślę, że warto to jeszcze raz podkreślić –
bogactwo zbiorów muzeum kętrzyńskiego to przede wszystkim dzieło życia
założycielki muzeum, pani Zofii Licharew, która niestrudzenie wędrowała po
okolicach Kętrzyna (a na pewno nie było to wówczas zajęcie bezpieczne) i
ratowała, co się dało z niszczejących dworów i kościołów. Odszukiwała też
szczątki przedwojennych kolekcji kętrzyńskiego Heimatmuseum Rastenburg.

[tralala33]

www.ketrzyn.mm.pl/~wwmkiewicz/ws/muzeum/pages/m-013-(Small).html
Duża sala na parterze zawiera najstarsze okazy – to historia stanu rycerskiego
Prus Książęcych. Wśród eksponatów unikalna chorągiew pogrzebowa trzyletniego
Botho zu Eulenburga.

[rita100]

Teraz siadam spokojnie i slucha - śladami dawnych zamków mnichów.

[rita100]

Pięknie opowiadali i o kościele i o zamku i tą opowieść o szewcach, jak i
przykazania mnichów krzyżackich tez są śliczne. Kto by pomyslał, że przykaznia
takie , a czyny były inne. No i dobrze wyjaśniali budowę gotyckiego kościoła.
Teraz wiem , ze spinali sie budową wysoko, wysoko , jak najbliżej nieba chcieli
sięgać. Tak , dzieki pani kusztoszowej dużo się zachowało pamiątek.
Ale ciekawe , ze kościół jest bardziej warowny od zamku. To chyba jednyne takie
miejsce. No i nie zapomnieli wyjasnić skąd nazwa Ketrzyn. Bardzo milo , bardzo
milutko się ich słucha.

[rita100]

www.ketrzyn.mm.pl/~wwmkiewicz/ws/muzeum/pages/z_k-026-(Small).html
Oj , surowe sa to mury surowe

Zamek w Reszlu

[tralala33]

Jutro zapraszamy do zwiedzania zamku w Reszlu - jedynego warmińskiego zamku,
który znalazł się na szalku zamków z duchami. Program drugi polskiego radia
godz. 13.05.

[rita100]

Tralala, możesz przed prezentacja pokazać nam obrazki - jak zamek wyglónda, by
wyobrazic sobie o czym będą opowiadać nasi wspaniali prowadzący.

[tralala33]

Ło Reszlu zawdy, z zielgo radościo
www.reszel.iap.pl/index.html?k=31&id_tekst=14

[gietpe]

Szkoda jutro nie będę mógł posłuchać ale Gajowy coś poradzi zapewne.Byłem tam
kilka razy iw parku otaczającym wzgórze zamkowe.Wewnątrz jest bar restauracja i
w czasie gdy tam byłem nad kontuarem były wystawiane opakowania po napojach:od
patykiem pisanego J-23 ,czar PGR po wisienki.
Fajnie wyglądały te róznorodne etykiety.

[tralala33]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Nazwa osady prawdopodobnie wywodzi się od pruskiej Resel, Ressel (nie znamy
znaczenia tego słowa). Najwcześniej zapisano ją jako Resl w dokumencie z 1254
roku. Według kronikarza zakonu, Piotra z Dusburga, pierwszą, jeszcze drewniano-
ziemną, strażnicę wzniesiono w 1241 roku wykorzystując pruskie umocnienia.
Niszczoną i paloną przez Prusów strażnicę szybko odbudowywano, gdyż do końca
XIII wieku Reszel był ważnym punktem strategicznym w walkach o wschodnie tereny
Prus. Głównie z tego powodu, mimo że po podziale Prus na diecezje (1243) ziemie
wokół Reszla przyznano biskupowi warmińskiemu w 1254 roku, z oddaniem strażnicy
zwlekano do roku 1300. Wokół zaczęła tworzyć się osada miejska (po 1275 roku
wzniesiono w Reszlu pierwszy, drewniany kościół). Oparty na prawie chełmińskim
dokument lokacyjny wydany został w roku 1337. Ponieważ Reszel stał się
ośrodkiem administracyjnej i sądowniczej władzy biskupa (powołano tu
komornictwo), a samo miasto szybko się rozwijało, postanowiono zastąpić
drewnianą warownię murowanym, obronno-reprezentacyjnym zamkiem. Budowę
rozpoczęto za czasów biskupa Jana z Miśni w 1350 roku, prace kontynuowali
kolejni biskupi, a około 1400 roku zamek uzyskał swoją pełną, gotycką formę,
która w dużej części przetrwała do dziś. (… Powstały zamek górował sylwetą nad
miastem, miał harmonijne proporcje, potężną wieżę w narożu, ciekawie rozwiązaną
wieżę bramną, a dekoracyjne sterczynowe szczyty wieńczyły elewacje obu
skrzydeł.

[tralala33]

www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=936
Najbardziej malownicza droga prowadzi z zachodu, od strony Biskupca. Wysadzana
starymi drzewami, wije się wśród jezior i lasów. Aż po sam horyzont ciągną się
tak charakterystyczne dla tutejszego krajobrazu pagórki. Po kilkunastu
kilometrach spośród nich wyłaniają się wieże kościoła i zamku. Wciąż strzegą
tego najbardziej na wschód wysuniętego warmińskiego miasteczka. Jak za czasów
biskupów Legendorfa, Watzenrodego, Batorego, a potem, już u schyłku istnienia
biskupiego księstewka, ostatnich jego władców – Grabowskiego i Krasickiego. To
najpiękniej zachowane miasto Warmii. Doświadczyło wszystkich nieszczęść, które
dotknęły tę ziemię, ale szczęśliwie ominęły je kataklizmy XX wieku. Czas
zatrzymał się w wąskich zaułkach jego uliczek.

Reszel: biskupi zamek, stare kamienice, rynek z klasycystycznym ratuszem
pośrodku, na narożu secesyjna apteka, uliczka z XVIII-wiecznymi spichrzami,
gotyckie mosty wspinające się nad głębokim wąwozem Sajny, barokowy kościół i
budynek dawnego kolegium jezuickiego nieopodal zamku. Nad wszystkim góruje
wielka bryła średniowiecznej kolegiaty p.w. św. Piotra i Pawła.

Dalej - już za parę godzin. Program drugi polskiego radia godz. 13.05.
Zapraszam.

[gajowy555]

Do tygo psianknygo łopsisu i łobrozków dodamy eszcze audycje radiowó ło zamku w
Reszlu. Mniłygo słuchanio.
Zapraszom...

media.putfile.com/RESZEL

[rita100]

No jó, fantastycznie opowiadają. Oglądam stronkę z zamkiem i mogę sobie
wyobrazić. Piekna baszta cylindryczna i wiezyczka długa z dzwonkami. Rezydencja
okazała. Góruje nad miastem , widoczna z daleka i ten pagórkowaty teren.
Wielki okaz okolicy.
Wspomnę o ciekawostce, ktorą pani Maria wspomniała. To , że czestym gościem był
biskup Krasicki to się dowiadujemy i nie tylko, to tu spłonęła ostatnia w
Europie czarownica . Ona była uwięziona w piwnicy zamku reszelskiego.
Schodzimy , na dół po stromych stopniach, w głebokie piwnice gdzie dawniej bylo
więzienie. W 1811 roku została spalona. Barbara Zdung , poniosła smierć jako
czarownica, ale czarownicą nie była. Osądzili ją za pożar miasta.
A taki był dialog:
- Ona podpaliła ogień
- ona nie mogła podpalic ognia
- to w takim razie były to czary
i sądownictwo orzeklo - winna !
I tak splonęła na wzgorzu szubienicowym ostatnia w Europie czarownica.

Teraz wdrapujemy się na obronną wieżę zamkową, sapiemy , sapiemy , uwazamy na
nietoperze, ale wspinamy sie i co widzimy - cudowną panorame Warniji.
Reszel jest cudowny, z sredniowiecznym klimatem

[tralala33]

Historia Reszla ma swoje niechlubne strony. Tutaj w 1811 r. spalono ostatnią w
Europie czarownicę. Od tamtej pory jej duch pojawia się na zamku w postaci
błędnych ogników. W czasie zawieruchy wojen napoleońskich do Reszla przyjechała
dość nietypowa para – Barbara Zdunk, pasterka z czworgiem dzieci, oraz 20-letni
parobek. Dzisiaj Zdunk byłaby uznana za niezrównoważoną emocjonalnie, ale ponad
200 lat temu jej odbiegające od normy zachowanie łatwo było uzasadnić
konszachtami z diabłem. Po przybyciu do miasta parobek porzucił ją i zamieszkał
samotnie w zaułku dla ubogich. Kobieta wielokrotnie go tam odwiedzała,
przysięgając zemstę. Gdy we wrześniu 1807 r. w zaułku wybuchł pożar, który
rozprzestrzenił się na miasto i całkowicie strawił zamek, ludzie nie mieli
wątpliwości, kto spowodował nieszczęście: czarownica Barbara Zdunk. W rok po
pożarze kobietę skazano na stos. Chociaż jej sprawa była prowadzona niedbale,
sądy kolejnych instancji zatwierdzały pierwotny wyrok. Stos zapłonął
na „szubienicznej górze” na przedmieściach Reszla 21 sierpnia 1811 r. c.d.n.

[tralala33]

Jednak to nie koniec tej strasznej historii. O czasu śmierci Barbary na zamku,
gdzie była przetrzymywana, oraz na moście, na który spoglądała ze swej celi,
pojawiają się ponoć błędne ogniki, słychać też jęki i zawodzenie. Co więcej,
zdarzają się tam wypadki, które trudno wytłumaczyć: jak np. nocna śmierć
trzeźwego motocyklisty na sprawnym motorze na gładkiej, suchej nawierzchni.
Wielbicielom niesamowitych opowieści przypadnie do gustu także historia o
miejskich lochach. Mówiło się, że kto się tam zapuścił, nie wracał żywy. Kiedy
kilku Rosjan, których oddziały na krótko opanowały te ziemie w 1914 r.,
zaginęło po wejściu do lochów, władze wojskowe kazały zamurować loch i zasypać
wejście. Żołnierze uczynili to tak skutecznie, że do dzisiaj nie wiadomo, gdzie
dokładnie znajdowało się wejście.

Maja Majewska
media.wp.pl/kat,18371,wid,8289396,wiadomosc.html?ticaid=122c5

[rita100]

To też ciekawa legenda

Święty Graal

Mieszkańcy Reszla wiedzą, że Dan Brown, autor „Kodu Leonarda da Vinci”, nie
miał racji: Graal nie był żadną Marią Magdaleną, lecz kielichem, z którego pił
Jezus. Twierdzą, że właśnie w Reszlu przez kilkaset lat przechowywano skarb.
Kilka wieków po królu Arturze Anglię podbili Normanowie, a dzieci zabitego
króla Haralda musiały uciekać z kraju. W daleką wyprawę miały zabrać ze sobą
to, co najcenniejsze – Graala. Osiedliły się na Litwie. Mężem córki Harolda,
Gidy, był wielki książę Włodzimierz Monomach.

W późniejszych latach kościół w Bezławkach w pobliżu Reszla miał otrzymać
antepedium (zasłonę ołtarza) z kielichem. Darczyńcą był Świdrygiełło, wielki
książę litewski z lat 1430-1432, który wielokrotnie sprzymierzał się z
Krzyżakami przeciwko bratu Władysławowi Jagielle. Kielich mógł być zapłatą za
sojusz lub zastawem. Inna legenda mówi, że święty Graal został przywieziony do
Bezławek z Jerozolimy przez Krzyżaków.
W 1520 r. podczas ostatniej wojny Polski z Krzyżakami pod Bezławki podeszły
oddziały tatarskie walczące po polskiej stronie. Kielich zamurowano w
południowej ścianie kościoła na tyle wysoko, że trzeba było użyć drabiny, aby
dostać się do miejsca kryjącego Graala. Po wojnie ktoś wykuł dziurę w ścianie i
zabrał zawartość skrytki
media.wp.pl/kat,18371,wid,8289396,wiadomosc.html?ticaid=122c5

[gajowy555]

No jó, niedługo bandó łopozieści ło nastympnym zamku, ale teroz ciekawostka ło
odkryciu na zamku w Olsztynku...

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3568480.html?nltxx=1078250&nltdt=2006-08-24-02-05
Odkrycie w Olsztynku
Tomasz Kurs
2006-08-23, ostatnia aktualizacja 2006-08-23 19:50
Nieznane wcześniej południowe skrzydło olsztyneckiego zamku znaleźli archeolodzy
z Gdańska. Na dziedzińcu zachowały się fragmenty gotyckich piwnic i mury
broniące zamku

- Odkrycie jest bardzo ciekawe i podważa dotychczasowe wyobrażenia o wyglądzie
zamku - mówi Katarzyna Soczewica, zastępca wojewódzkiego konserwatora zabytków.

O zamku ciągle wiadomo niewiele, bo na przestrzeni wieków był wielokrotnie
przebudowywany. Według przekazów budowla miała trzy skrzydła, do dziś zachowały
się dwa. - Po tym odkryciu jestem na 90 procent przekonany, że dokopaliśmy się
do najstarszego skrzydła - mówi dr Arkadiusz Koperkiewicz z Zakładu Archeologii
Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego.

W głębokim na trzy metry wykopie odnalezione zostały fragmenty gotyckich piwnic
i ceglanych filarów podtrzymujących ich sklepienia. Natrafiono również na
zejścia do piwnic, a także grube na dwa metry mury broniące dostępu do warowni
od południa.

To nie koniec odkryć. Na dziedzińcu archeolodzy odkopali także średniowieczną
studnię zamkową. - Przylegają do niej pokaźne mury i na razie trudno określić,
czy dźwigały one zadaszenie zamku, czy należały do budynku gospodarczego. Ze
źródeł historycznych wiadomo, że był tu browar, zbrojownia, na zamku trzymano
także zwierzęta. - Mury są bardzo grube i nie wiemy na razie, jaką funkcję mogły
spełniać - mówi Koperkiewicz.

Archeolodzy mają skończyć prace do 31 sierpnia. Ale chcieliby je kontynuować,
gdy znajdą się na ten cel pieniądze. - Bo to, co zrobiliśmy, ma ogromną wartość
naukową, odkrycie nieznanego skrzydła nie zdarza się codziennie - mówi Koperkiewicz.

- Na pewno warto prowadzić wykopaliska dalej, niestety finanse na ten rok już
wykorzystaliśmy i być może trzeba będzie prace przełożyć na następny - dodaje
Soczewica.

W przyszłości mury mają być wyniesione ponad ziemię, a studnia odbudowana. -
Odpowiednio eksponowane piwnice będą też nie lada gratką dla turystów - dodaje
archeolog.

W pobliżu zamku była też brama wjazdowa do miasta, archeolodzy wciąż nie wiedzą,
w którym miejscu dokładnie. Być może uda się ją znaleźć w czasie prac koło budowli.

Na razie nie wiadomo, jak potoczą się dalsze losy odkrycia. Jedynym ratunkiem
jest pomoc Starostwa Powiatowego w Olsztynie. - W przyszłym tygodniu
zdecydujemy, czy będziemy w stanie pokryć koszt prac, tak by były kontynuowane
jeszcze w tym sezonie - zapowiada wicestarosta Jan Maścianica.

To niejedyna niespodzianka, na jaką natrafili gdańscy archeolodzy w tej okolicy.
Kilka kilometrów dalej we wsi Jemiołowo, druga część ekipy naukowców odkopała
zagadkowy, umocniony budynek średniowieczny. Prawdopodobnie strażnicę krzyżacką.

Zamek w Olsztynku powstał najprawdopodobniej między rokiem 1350 a 1366 na
polecenie komtura ostródzkiego Güntera von Hohenstein. Zarządcą był burgrabia,
którego zadaniem było ściąganie od okolicznych mieszkańców czynszu i opłat.
Zamek w Olsztynku powstał na planie czworoboku, był otoczony fosą. Od XVII wieku
zaczął podupadać. W XIX wieku został odbudowany i przystosowany do pełnienia
roli szkoły. Zespół Szkół jest tu do dzisiaj.

[gajowy555]

No jó, chto noju dzisioj przypomni ło jekim zamku jutro bandzie audycja we radyji.
Tralala w lesie, Rita sia weseli, chyba som musza sobzie ło tam przypomnieć.
Tak łutro bandzie ło zamku we Szymbarku.

Zamek w Szymbarku 26.08.2006 godz.13:05 , PR II. To zamek niezwykły ze
względu na swoje malownicze położenie, monumentalną, wyrafinowaną architekturę i
wyjątkową historię. Posadowiony na wzgórzu nad brzegiem jeziora, otoczony
ogromnym, starym parkiem.
Ano posłuchomy jutro ło tam...

[gajowy555]

Jek zawsze w sobota zapraszom do posłuchanio łopozieści ło zamku w dawnych
Prusach. Dzisioj bandzie ło zamku we Szymbarku. Jek z lasu wróci Tralala to
napewno nom psianknie łopsisze i łobrozki pokaże...

media.putfile.com/SZYMBARK

[gietpe]

Na Gajowego to można liczyć jak na Zawiszę.Dziekujewam.

[tralala33]

Eśmy sobzie posluchali o zamku w Szymbarku. Tero bandzie można poczytoć

Zacznijmy od cytatu z książki Renate Gräfin Finck von Finckenstein, w
tłumaczeniu Małgorzaty Jackiewicz-Garniec, Burg Schönberg in Westpreussen.
Dodam tylko, że Finck von Finckensteinowie byli właścicielami zamku w Szymbarku
od końca XVII wieku do 1945 roku. „Niektórzy nazywają zamek w Szymbarku małą
siostrą Malborka. Jego powierzchnie mieszkalne były nawet większe niż domu
głównego malborskiego zamku. (… Położony jest – oprócz zabudowań dworskich –
trochę na obrzeżu wsi, w wielkim leśnym parku, nad malowniczym jeziorem. Kto
raz zobaczy jego niezwykłe piękno, nigdy nie zapomni tego wrażenia. Jeszcze
dziś, kiedy w letnią noc stanie się nad brzegiem srebrnego jeziora, kiedy stare
drzewa cicho porusza wieczorny wiatr, słychać odgłosy kaczek, a ruiny zamku
oświetla blask księżyca, ulega się fascynacji tym miejscem. Patrzący może nie
być pewnym, czy to jawa, czy tylko sen.” A teraz kliknijcie na ten link i
spójrzcie na pierwsze zdjęcie, na górze po prawej stronie – ruiny szymbarskiego
zamku oświetlone światłem księżycowym – zupełnie jak w opisie hrabiny von
Fincknestein. Jawa czy sen?
www.radio.com.pl/dwojka/artykul.aspx?id=1053

[tralala33]

Budowa ogromnego zamku kapituły pomezańskiej w Szymbarku rozpoczęła się
najpóźniej w 1386 roku – taka data widniała w inskrypcji nad bramą wjazdową -
HEC PORTA CONSTRUCTA EST ANNO DOMINI MCCCLXXXVI TEMPORE FRATRIS HENRICI DE
SKERLIN PREPOSITI – czyli ta brama wybudowana została roku pańskiego 1386 za
czasów prepozyta Henryka ze Skerlina. Są jednak historycy, którzy twierdzą, że
pierwsze prace budowlane rozpoczęto znacznie wcześniej, być może już pod koniec
XIII wieku. Wszyscy są jednak zgodni – zamek, tak jak i wiele innych twierdz
państwa krzyżackiego – wybudowano na miejscu wcześniejszego grodu pruskiego.
W początkowym okresie budowy, wokół ogromnego dziedzińca o powierzchni 6
tysięcy metrów kwadratowych wzniesiono mury obronne wraz z dziesięcioma
basztami, bramą wjazdową i zwodzonym mostem. Co ciekawe – i do dziś zachwyca –
każda baszta była inna. Zachowało się osiem baszt – tak opisuje je pani
Małgorzata Jackiewicz-Garniec: „okrągłe, czworokątne, ośmiokątne, zwieńczone
daszkami stożkowymi i krenelażami, ze ślepymi machikułami – nadwieszanymi
gankami obronnymi.” W kolejnym etapie budowy, na wprost wieży bramnej, wzdłuż
zachodnich murów wzniesiono zabudowania mieszkalne (mieszkanie proboszcza),
reprezentacyjne (refektarz i kaplica) oraz gospodarcze (stajnie). Podobnie
obudowano od wewnątrz mur wschodni zamku. W południowej i północnej części
dziedzińca wybudowano jedynie krótkie odcinki budynków przymurnych.
Mimo imponujących rozmiarów, wielości baszt obronnych, fosy i zwodzonego mostu,
w czasie wojny trzynastoletniej między państwem krzyżackim a Królestwem Polski
zamek kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk a pod koniec działań wojennych
został podpalony. Po odbudowie podwyższono mury obronne. Jednak w 1520 roku
zamek w Szymbarku bez stawiania oporu poddano wojskom polskim.

[tralala33]

Po sekularyzacji Zakonu Krzyżackiego w 1525 roku, a tym samym likwidacji
kapituły pomezańskiej, właścicielem jej majątku stał się książę Prus, ostatni
wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollern, który parę lat później przekazał
go pierwszemu biskupowi ewangelickiemu. Pod koniec XVIII wieku zamek nabyła
rodzina Finck von Finckenstein. Jeden z jej przedstawicieli, Albrecht Krzysztof
von Finckenstein, w latach 1717-1730 dobudował wygodne, barokowe skrzydło
mieszkalne. W połowie XIX wieku, na fali zainteresowania gotykiem, von
Finckensteinowie postanowili dokonać regotyzacji zamku. Jak pisze Małgorzata
Jackiewicz-Garniec: Ostatnią dużą inwestycję budowlaną podjęto w latach 1853 –
1869, za czasów Karola Ludwika.

Wówczas w części środkowej skrzydła południowego wybudowano w stylu neogotyckim
nowoczesną, wygodną rezydencję mieszkalną, łącząc ją z budynkiem w narożu
południowo-wschodnim, gdzie umieszczono sale reprezentacyjne. Były tu
pięćdziesiąt dwa pokoje, w tym sala teatralna, zwana Grecką Komnatą, dwie
biblioteki, pokoje gościnne i łazienki. (Piękno ówczesnego wystroju komnat
przetrwało dzięki szczegółowej dokumentacji fotograficznej sporządzonej tuż
przed 1945 rokiem – jako jedna z nielicznych oddaje urok wnętrz dawnych
rezydencji na tym obszarze).

Większość tych informacji pochodzi ze strony
www.zamkipolskie.com/szymb/szymb.html
Warto zajrzeć i zobaczyć dwa czarno-białe zdjęcia. Na jednym rodzina von
Finckensteinów (drobny błąd w pisowni nazwiska w podpisie pod zdjęciem), na
kolejnym – widok na zamek, jeszcze w pełni krasy. Poniżej – współczesne zdjęcie
chyba tego samego fragmentu zamku.

[tralala33]

Dziś zamek w Szymbarku, a ściślej mówiąc ruiny zamku, jest ponownie własnością
prywatną. Niestety, najwyraźniej odbudowa zamku przekracza możliwości
właściciela. Brama zamku zamknięta jest na kłódkę, jednak odszukanie stróża w
maleńkiej wsi Szymbark nie jest niemożliwe, a gdy zyska się jego przychylności –
to można liczyć na odemknięcie bramy i wpuszczenie na dziedziniec, a może
nawet na kilka niezwykłych opowieści. Mi się to udało – i warto było. Choć na
dziedzińcu stał barak budowlany to żadnych robót nie było widać. Zostaliśmy
zaprowadzeni do jednej z nielicznych, zachowanych komnat, no i usłyszeliśmy
opowieści o filmowcach kręcących w murach szymbarskiego zamku film „Król
Olch’. Z dyskusji prowadzonej na forum eksploratorów wynika, że szymborski
zamek wystąpił w jeszcze jednym filmie – jakim, poczytajcie tu
tinyurl.com/k2zdm
Jeszcze tylko jedno – zamek nie został zniszczony w wyniku działań wojennych.
Został umyślnie (lub bezmyślnie) spalony przez żołnierzy Armii Radzieckiej.
Zamek w Malborku został odbudowany i dziś przyciąga tłumy turystów. Zamek w
Szymbarku lezy na uboczu tras turystycznych i przyciąga nieliczne grupki
pasjonatów.

[tralala33]

A za tydzień - zamek niespodzianka. To znaczy - w ramówce jest tytuł audycji,
jak zawsze sobota 13.05, ale tym razem nie podano, do jakiego zamku
powędrujemy.

[gajowy555]

Dziankujem Tralala za doskonałe ciekawostki i linki do zdjęć zamku w Szymbarku.
Nikt by tego lepiej nie zrobił. Z przyjemnością zawsze czekam na te komentarze.
Tak do następnej soboty z niespodzianką.
Dzięki...

[tralala33]

Niespodzianka już się rozjaśniła - w najbliższą sobotę zwiedzamy zamek kapituły
pomezańskiej w Kwidzynie. zanim posłuchamy przewodników zapraszam do obejrzenia
kilku zdjęć. Zamek w Kwidzynie to jedna z najbardziej imponujących budowli tego
typu pozostałych po dawnym państwie zakonnym
www.man.poznan.pl/~marcinp/pages/pomorze/kwidzyn.html

[rita100]

www.man.poznan.pl/~marcinp/pages/pomorze/kwidzyn2.html
Tak , trzeba się przygotowac do lekcji. Trochę się zaniedbałam, ale na jutro
jestem już przygotowana. Czy widzieliście ten piekny, najpiekniejszy jaki
widziałam konfecjonał w Katedrze w Kwidzynie.
Niesmowity konfesjonał. Co za artyzm.
Katedra i zamek - stanowi jedność zwiedzania ?

[tralala33]

Ten konfesjonał jest tak ozdobny, że nawet bym się nie domyśliła do czego
służy. I zamiast grzechów żałować to bym podziwiała te wszystkie figurki i
rzeźbienia.
Byłam co prawda dwa albo trzy razy w kwidzyńskim zamku ale teraz nie pamiętam -
czy jest jakieś bezpośrednie przejście z katedry do zamku? Powinno być, bo obie
budowle przylegają do siebie.
Polskie Radio już ma stronkę o zamku w Kwidzynie - zaraz wkleję link, będzie
jeszcze więcej zdjęć.

[rita100]

Już przejrzałam z grubsza stronkę Polskiego Radia , bardzo dobrze, że ją mają.
Widze o czym będzie mowa, ale skupic się nie można patrząć na taki konfesjonał.
O grzechach można zapomnieć - ciekawe czy zwróci na to uwage pani Małgorzata ?

[rita100]

schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=261
Ja tylko dodam , że tu u Gajowego mamy piekne okazy zamku. Obrazki prawie z
każdej strony zamku zrobione włącznie z dziedzińcem.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=2
Tu jest zamek w całej swojej krasie, pieknie wyglądający i dostojnie.

schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=7
Tu jest brama i zobaczcie co pisze po obywóch stronach - jest i hotel i
restauracja.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=18
Tu jest dziedziniec zamkowy ze studnią, ale surowy ten dziedziniec, strasznie
surowy.

A tu niespodzianka , grajek zamkowy - no nie , pierwszy raz widze grajka na
zamku. Ciekwe co wygrywał na harmonii ?
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=21
A to mamy kręte schody, tak jak opisywali przewodnicy, wymysł krzyżacki by
strącac z łatwością wroga.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=22
A tu błąd Gajowego - to oczywiście tablica z historią zamku , a nie koscioła
Piotra i Pawła - prawda ?
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=26
A tu wspaniałe zdjęcie, bo ukazuje mi gdzie lezy Ratusz w Reszlu i podziwiamy
dachy, te czerwone niemieckie dachy. Miasteczko dzięki zamkowi jest miastem
dostojnym.
schlesien.nwgw.de/foto/displayimage.php?album=261&pos=20
I inne zdjęcia sa widokowe
Dzieki Gajowy, toś miał wycieczkę wspaniałą

[gajowy555]

tralala33 napisała:

> Najbardziej malownicza droga prowadzi z zachodu, od strony Biskupca. Wysadzana
> starymi drzewami, wije się wśród jezior i lasów. Aż po sam horyzont ciągną się
> tak charakterystyczne dla tutejszego krajobrazu pagórki. Po kilkunastu
> kilometrach spośród nich wyłaniają się wieże kościoła i zamku. Wciąż strzegą
> tego najbardziej na wschód wysuniętego warmińskiego miasteczka. Jak za czasów
> biskupów Legendorfa, Watzenrodego, Batorego, a potem, już u schyłku istnienia
> biskupiego księstewka, ostatnich jego władców – Grabowskiego i Krasickiego. To
najpiękniej zachowane miasto Warmii. Doświadczyło wszystkich nieszczęść, które
> dotknęły tę ziemię, ale szczęśliwie ominęły je kataklizmy XX wieku. Czas
> zatrzymał się w wąskich zaułkach jego uliczek.
> Reszel: biskupi zamek, stare kamienice, rynek z klasycystycznym ratuszem
> pośrodku, na narożu secesyjna apteka, uliczka z XVIII-wiecznymi spichrzami,
> gotyckie mosty wspinające się nad głębokim wąwozem Sajny, barokowy kościół i
> budynek dawnego kolegium jezuickiego nieopodal zamku. Nad wszystkim góruje
> wielka bryła średniowiecznej kolegiaty p.w. św. Piotra i Pawła.

No jó, a mym do tygo psianknygo łopisu dorzucim łobrozki. Myśliwam co pasujó jek
trza...

schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=261

[gajowy555]

No jó, nie zim czamu poprzedni wpsis wklejół sia tutaj, ale nic to.
Teroz zapraszam do posłuchanio ło przecudnym zamku we Lidzbarku Warmińskim.

media.putfile.com/LIDZBARK-WARMINSKI
I eszcze łobrazeczki z Lidzbarka, jest sporo zdjęć zamku...

schlesien.nwgw.de/foto/thumbnails.php?album=84

[tralala33]

Zapraszamy jutro o godz. 13.05 - program drugi Polskiego Radia
www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=1084
Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Zamek kapituły pomezańskiej zaczęto wznosić na przełomie XIII i XIV wieku.
Najpierw przeprowadzono szeroko zakrojone prace przygotowujące miejsce i
podłoże pod wzniesienie monumentalnej budowli. Budowa samego zamku trwała w
latach 1310–1350, katedrę na miejscu wcześniejszego kościoła zaczęto wznosić od
około 1320, a ukończono w 1355 roku, zatem od początku siedziba kapituły
zaprojektowana została w połączeniu z katedrą. Zamek stanął po stronie
zachodniej, katedra prawie na osi, po stronie wschodniej wspólnego założenia.
(… Powstało wyjątkowe, jedyne w swoim rodzaju, monumentalne założenie obronne.
Połączenie obydwu budowli zostało spowodowane przede wszystkim względami
obronnymi i wygodą kanoników, ale miało także wymowę ideologiczną, ukazującą
jedność władzy duchowej i ziemskiej. Po stronie północnej zamku znajdowało się
obszerne, obwiedzione murem obronnym przedzamcze, tędy, ponad fosą oddzielającą
je od zamku, prowadził wjazd do warowni. Od strony południowo-zachodniej mury
obronne zamku zostały sprzężone z murami miasta.

[tralala33]

Już, już - jesteśmy w Kwidzynie

[tralala33]

Nagrania jeszcze nie ma, proponuję więc obejrzenie zdjęć.

Na początek – wiosenne zdjęcie zamku w Kwidzynie. Otoczenie zamku, jak widać,
zadbane. Szkoda tylko, że zamiast kamiennego bruku położono polbruk.
fotogaleria.pascal.pl/moduls/gallery/servis/gallery_photo_show_o.php?&iId=203

A tu widok na arkady łączące zamek z gdaniskiem – najbardziej charakterystyczny
fragment zamku kapituły pomezańskiej w Kwidzynie
www.jba.polandmet.com/moje/img/zamki/5186.jpg

Kolejne ciekawe zdjęcia z Kwidzyna, między innymi widoki z wieży katedry – na
jednym z nich widać bloki stojące w bezpośrednim sąsiedztwie zamku i fundamenty
dawnej kwidzyńskiej starówki, zrujnowanej przez Armię Radziecką
www.travelblog.org/Europe/Poland/Kwidzyn/blog-20563.html

[tralala33]

Pani Małgorzata Jackiewicz-Garniec zwraca uwagę na niezwykłość kwidzyńskich
budowli –w Kwidzynie nie można mówić osobno o zamku i osobno o katedrze, gdyż
oba budynki tworzą wspólne założenie architektoniczne – na wschodzie stoi
katedra, pośrodku zamek a na zachodzie wieża danskerowa (sanitarna).
Zamek kwidzyński stoi na stromym wzgórzu nad Wisłą, stąd też konieczność
wybudowania wysokiego ganku łączącego zamek z wieżą sanitarną, którą należało
wybudować blisko rzeki. Przęsła, na których wspiera się ganek przypominają
rzymskie akwedukty. Zanim powstał krzyżacki Kwidzyn istniał tu pruski gród, być
może od nazwy tego grodu (lub też imienia pruskiego wodza) pochodzi nazwa
Kwidzyn. Jednak zamek (i miasto) znany jest też pod inną nazwą, Marienwerden,
ku czci Matki Boskiej, patronki Zakonu Krzyżackiego. Wszak pełna nazwa zakonu
krzyżackiego to Zakon Szpitala Naświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w
Jerozolimie.
Zamek w Kwidzynie jest poniekąd odpowiednikiem Katedralnego Wzgórza we
Fromorku, gdyż stanowił siedzibę kanoników kapituły pomezańskiej.
W Kwidzynie istniał także zamek biskupów – pamiątką po tej budowli jest kruchta
przy katedrze, wybudowana z wapienia gotlandzkiego.
Ozdobne wzory z zendrówki (wypalana na ciemno cegła) na murach zamku, profile
otworów okiennych i drzwiowych, ozdobne fryzy, ostrołukowy portal głównego
wejścia, ganek obronny podkreślony fryzem, narożne wieżyczki spinające mury
zamkowe – wszystko to sprawia, że zamek w Kwidzynie jest jednym z piękniejszych
przykładów gotyckiej architektury ceglanej.

[tralala33]

www.odyssei.com/pl/gminy/1138.html
Murowany zamek zbudowany został na planie zbliżonym do kwadratu o wymiarach
około 49x50 metrów. Najstarsze, nie istniejące już dziś skrzydło wschodnie
miało pięć kondygnacji. Na pierwszym piętrze ulokowano infirmerię i mieszkanie
prepozyta. Było ono połączone z izbą w wieży, gdzie zapewne przechowywano
archiwum i skarbiec - tędy prowadziło również niewielkie przejście do katedry.
Funkcje reprezentacyjne pełniło skrzydło południowe (nie zachowane). Znajdowały
się w nim: kapitularz, a także dobrze oświetlony przez osiem ostrołukowych
okien refektarz. W skrzydle północnym znajdowała się kaplica i refektarz
zimowy. W domu zachodnim zlokalizowano kuchnię, piekarnię i spiżarnię. W
piwnicach zorganizowano magazyny żywności, natomiast w najwyższej, piątej
kondygnacji funkcjonował spichlerz, z poziomu którego podczas akcji wojennych
prowadzono główny ostrzał wojsk agresora. Wszystkie skrzydła ubezpieczały w ich
narożach kwadratowyme wieże, które wraz z krytymi gankami tworzyły jednolity
system obronny wokół całego założenia.
Opracowane przez Jacka Bednarka.

[tralala33]

Ważna data w historii Kwidzyna to rok 1772, kiedy Kwidzyn stał się stolicą
nowej rejencji Prus Wschodnich. W zamku ulokowano wówczas sąd i więzienie.
W 1854 rok Fryderyk Wilhelm IV wydaje polecenie, by przywrócić zamkowi
średniowieczny wygląd. Z murów zamkowych usunięto funkcjonujące tam instytucje
wymiaru sprawidliwości, postanowiono jednak nie odbudowywać rozebranych
skrzydeł (m.in. skrzydła reprezentacyjnego) lecz odnowiono dwa pozostałe. Prace
renowacyjne trwały w drugiej połowie XIX wieku. Przy odtwarzaniu wnętrz
zamkowych wykorzystywano detale archtektoniczne z rozebranych skrzydeł
zamkowych, między innymi piękne kolumny. Część z nich trafiła także do zamku
malborskiego, na przykład kapitele kolumn z wyrzeźbionymi scenami walk rycerzy
zakonnych z Prusami.
Po zakończeniu prac budowlanych na zamku w Kwidzynie otwarto muzeum.
www.zamek.malbork.pl/pl/kwidzyn/indexk.php

[rita100]

Zdjęcia bardzo wyraźne , no i widać dobrą ręke gospodarza, ulozony chodniczek
spacerowy. Okaz niezwykły Kwidzyna. Napeno góruje nad miastem i zdaleka go
widać.
www.jba.polandmet.com/moje/img/zamki/5186.jpg
Szczegolnie przyciaga wzrok te arkady, ogromne.

[gajowy555]

No jó, po takich psianknych łopozieściach i łobrozkach - trza tlo eszcze, coby
można buło ło tam posłuchoć.
Tak zapraszom Woju do posłuchanio ło zamku we Kwidzynie.
Mniłych wrażen...

media.putfile.com/KWIDZYN

[tralala33]

Dziankuje - tero rejza do Kwidzyna je rychtycznie fejnista.
a za tydzień łuważajta, bandziewam w Malborku!

[svolo]

Ja również bardzo,bardzo dziękuję Gajowemu za na miary na audycje dot . Zamku Morąg.
Nie udało mi sie jej wysłuchać w radio,a tu bach, wchodze na Warnije i namiary
na program w zasiegu reki.( no powiedzmy palców)

Jeszcze raz wielkie ,wielkie dzięki.
Pozdrawiam

[gajowy555]

No jó, nie ma za co. Na zdrozie. Tlo sia trapsia, jek to łutro bandzie, bo
wybywam w gości. A tu taki zielgi zomek we Malborku. Wenowej, może sójsiada
poprosza, coby nagroł, abo...
Trzymajta sia !

[rita100]

Słucha weno audycji ło zamku w Kwidzynie. A co sia dzieje z Malborgiem.
Bandziem łomawiac ?

[rita100]

Jest jeden z najpiękniejszych zamków krzyżackiech. Przepiekne ściany, boczne
skrzydła zamkowe. To był zamek bardzo reprezentacyjny, więc i sklepienia ,
pomieszczenia i piwniece były doskonale wykonane. Jest też katedra ze wspólnym
przejściem do zamku.
Bracia Zakonni byli bezpośrednio podwładnymi Wielkiego Mistrza.
Świetny pomysł był , by przywrócić zamku gotycki kształt. I tak do dzisiaj mamy
go. Przetrwały mury sredniowieczne, kruzganki, smukłe sklepienia.
Sala jednokolumnowa jest najbardziej reprezentacyjna dzięki zachowaniu takich
detali. Przepiekne rysunki sklepień , liści winorośli.
W muzeum są zbiory dawnych kamienic i dworów.
To jest zamek potężny.

[rita100]

Otwieramy drzwi do wieży, wchodzimy, pomieszczenie ze sklepieniami i piękny
widok w oddali Wisła też sie srebrzy .
Bardzo fajnie słuchało sie opowiadania o zamku.
Gajowy i Tralala, dzięki .
To Kwidzyń mamy zdobyty.

[rita100]

W cyjtungu 'WPROST' je ciykawy artykiel ło łodnalezionych z zamku grobach trzech
rycerzy krzyżackich. Skseruje jygo.

[tralala33]

Mozna już posłuchać
media.putfile.com/MALBORK
Dziankujewam Gajowemu.

[rita100]

Nie może być cobym nie wklepała cytaty Wankowicza, który w czasie istnienia
Prus Wschodnich zwiedzał zamak osobiście i nam tak go opisuje:

Malbork - to taki reperezentacyjny punkt kultu krzyżackiego. Do tej Mekki
ściągają nie tylko wierni, ale i turyści.
Lochstadt, w którym tego dnia znaleźliśmy się, jest polożone za światem.
Jeśli półwysep sambijski jest najbardziej wyizolowanym punktem Prus Wschodmich,
otoczonym z trzech stron morzem, a z czwartej od reszty kraju, to od tego
półwyspu biegnie wąska mierzeja, w której czubku tkwi oko piławskiej fortecy,
Kudaku Prus Wschodnich.
Do tego starego krzyżackiego zamku pielgrzymuje tylko niemiecki turysta. Tutaj
swobodnie rośnie wielka legenda krzyżacka, tutaj, w miejscu zesłania
najbardziej typowego Krzyżaka, dumają o losach tej ziemi zastępy wędrującej
mlodzieży.

[rita100]

Piękne i prymitywne, mistyczne i surowe jest to miejsce zesłania Wielkiego
Mistrza Henryka von Plauen.
Po refektarzach braci zakonnych i po ścianach kaplicy biegną kunsztowne
arabeski w cegle, glazury cudne kolorami wypalane. Diabła wizerunek raz po raz
w nie wpleciony, przypominające diabelskie sprawy, ktore mieli mieć przed
oczami rycerze Marii, tkwiący w ponocnych modłach, w walce ze zbytkiem, śpiący
w twardych ceglanych niszach rycerskich dortuarów.

[rita100]

Tu ta kołatka wzywała ich na jutrznie. Tu tymi wirydarzami szli, majacząc
sylwetkami kapturów. Przy tych stołach pożywali surowe trapezy w milczeniu
absolutnym. Komtur, zwierzchnik zamku, jadał sam - jak to obecnie przepisy
nakazują dowódcy bojowego okrętu.

[rita100]

W sklepionych podziemiach spoczywały najtajniejsze tajemnice zamku - sprzęt
przeciwszturmowy. Głazy, kotły ze smołą, kotły na ukrop, naręcze żagwi. Pod
surową pieczęcią tajemnicy, aby zaś wróg widząc, ile jest punktów obrony, nie
przygotował większej ilości drabin oblężniczych.

[rita100]

Istotnie ten zamek był okrętem bojowym wśród wzburzonych fal Sambii. Żadnych
śladów rycerskiego patosu. Przeciwnie. Na jednym ze starych fresków widzimy
scenę ze świętym Jerzym, potraktowaną dziwnie: godzi on włócznią w paszczę
bezzębnego smoka w obronie jakiejś klempowatej Dulcynei. Przewodnik nam
objasnia, że temat był potraktowany celowo humorystycznie - miał być skutecznym
antidotum dla braci na omamienia legendami błędnego rycerstwa, dla tych braci,
którzy bynajmniej nie potrzebowali szukać przygód, lecz twardo dzierżyć miecz w
służbie rzemieslniczej i żołdackiej na wschodzie. Żadnych rozczuleń - na to
sobie mogli pozwolić bogaci paniczkowie, minnesingerujący po zachodzie.

[rita100]

Dies ist kein stechen an dem Bodensee
Ist kein Turnier, auf Frankscher Minneburg
Ein Kampf ist's um dies Land, um unser Land
Mit einem Feind, tapfer und stark - wie wir !

Tak poucza W.Mistrz gości z zachodu w poemacie Agnes Miegel

Żadnych indywidualności. Kto zbudował zamek, skrzetnie było zatarte. Pono
groziła smierć temu, kto by tę wieść podał. Nie jednostka - wszystko zbiorowe
społeczeństwo mniechów.
Rez publica termitów !
Z wykuszu w wieży spojrzałem poprzez zatokę ku zamglonemu południu, tam gdzie
leżała tam całkiem rózna Ojczyzna, tam , skąd przyszedł ze Słowem Bożym świety
Wojciech, gdzie stawało się misterium Unii.
Właśnie to przed tymi niewiadomymi mocami Polski , ugiął się najbardziej
nieugiety z Wielkich Mistrzów, ten najdzielniejszy z dzielnych von Plauer,
który po klęse grunwaldzkiej w trzy tysiące luda Malbork obsadził, oblężenie
Jagiełłowe zwycięsko przetrzymał, Mikołaja z Ryńska, zwolennika Polski, na
gardle pokarał, zadźgać kazał burmistrzów gdańskich, Retzkaua i Hechta, i ciała
ich pokute nożami zbójów w kurz uliczny, przed oczy żony i córki wyrzucić.
Szalał nieugięty von Plauen, bojownik niemieckiego programu, ogniem i żelazem
wypalał zdradę, uczył krwawo wierności Zakonowi, zaciągał coraz to nowych
soldnerów, zbroił chłopstwo, bił monetę, ściągał wszystkie bogactwa kraju w
żarłoczną gardziel wojny, wielkim glosem przyzywał niemiecki zachód.

[rita100]

I w tymże 1413 roku runął von Plauen. Przez braci zakonnych, którzy ulękli sie
wojny z Polską, zesłany do Lochstadtu, tutaj życie zakończył.
Dopieroż nam współczesne Krzyżaki z pompą ciało jego przewiozły na malborski
zamek. Trumnę jego w krypcie zdobią wciąż świeże kwiaty, wciąż nowe
hackenkreuze, wciąż nowe wstęgi z wyrazami hołdu dla obrońcy niemieckiego
wschodu.
W Lochstadt... pozostalo puste miejsce i niczym nie skrępowana legenda. Wciela
się ona w mlodym kustoszu zamku, jeśli się nie mylę, wykreowanym na tę godnośc
z jakiegoś nauczyciela ludowego.
Upadek W.Mistrza von Plauen tłumaczy on tym....że W.Mistrz zaczął wojnę z
Polską bez siedmiomniesięcznego wypowiedzenia wojnym jak tego wymagał obyczaj
rycerski. Wrażliwi na to bracia zmyli plamę ze swej rycerskiej czci, więżąc go
dożywotnio w tym sambijskim odludziu.

[rita100]

"Malbork, według tego orginalnego historyka, upadł na skutek tego, ze Iwan
Groźny, Żyd z pochodzenia, nie chciał płacić za bursztyn, otrzymywany z Prus
Wschodnich, nie było więc czym płacić wojsk najemnych, które wydały zamek
Polakom.
To ostatnie zgadza się z prawdą, ale że Iwan Groźny był Żydem i
Devisenverbrecher, to już dorobek naukowy made in Lochstadt ad usum bieżącej
chwili politycznej."

I jeszcze ciekawostka z życia braci

[rita100]

Przewodnik jest zasugerowany pobożnością braci i dowodzi, że dzieje zanotowały
tylko pięć wypadków nieskromnego zadawania się braci zakonnej z płcią piękną,
tak jakby ich własny niemiecki kronikarz, mnich Simon Grunau, nie stwierdził,
ze Zakon hat dennoch vom babst und vom stull zu Rohm das privilegium, dass wir
uns mogen mit Jungfrauen erlustigen, jakby polscu kronikarze ze zgrozą nie
notowali wypadków 1439 r, kiedy Krzyżacy masowo topili meżów ładnych żon.

No a tero to bande słuchac co łopziadajó dzisiejsi przewodnicy.

[rita100]

Dotykamy Średniowiecza. Od końca XIX wieku trwają prace konserwatorskie do dnia
dzisiejszego. Wjazd był skośny i obronny. Dziedziniec zamku odtworzyli
konserwatorzy i jest tam jedyna orginalna kolumna zamku.
Jest też pietro reprezentacyjne. Wielka tajemnica napisów, rysunków. Służylo
duchowej stwerze ducha mnichów. Kapitularz, czyli miejsce najwazniejsze, gdzie
debatowano.
Malowidła i sklepienia są tak prawdziwe. Złota BRAMA oszalamia. Wchodzimy nia
do kościoła.

[rita100]

Zamek był ostrzeliwany przez Wojska Radzieckie i do dziś sa znaki. Zachowały
się elementy dawnego detalu, duże fragmnenty polichromi. Wychodzimy z zamku
Wysokiego, wstepujemy jeszcze do Kaplicy św. Anny.
W krypcie tam chowano Wielkich Mistrzów. Krypty się zachowały do dziś.
Pochówek Wielkiego Mistrza, chowano pod posadzką krypty, a przywozono ziemię z
Ziemi Świętej.
Serce państwowości Zakonu było miejsce Pałac Wielkich Mistrzów. Przepieknia
architektura.
Nie widziałam tego, ale musze uwierzyc , że przepiekne i niezwykłe wnetrze.
Wielki Refekarz ma piekne rysunki sklepień, ściany w polichromi i w oknach
witrarze. W tej sali Krzyżacy przyjmowali gości i biesiadowano.
Kamiennymi schodami idziemy do pomieszczeń najwazniejszych, do perły
architektury zamku - jedna kolumna, dwie ściany z witrażami , jasnośc bije
wszyskich. Wielki Mistrz von Jungingen bardzo dużo spędził w sypialni ,
ponieważ był chory dlatego otaczał sie pieknymi obrazami.

No i zamek Malborski został wykupiony przez krola Jagielończyka. Pierwsze
zniszczenia przyszły za czasów Szwedzkich i później po rozbiorach.
Kiedy nadszedł czas fascynacji zamkami i w wieku XVIII zamek zaczynano
remontować.
Prace trwaja do dziś.
Kurza stopka - to wiezyczka zaku Malborskiego a w Krakowie jest taka
restauracja gdzie podaja placki węgierskie.

[tralala33]

A innej Kurzej Stopki w Krakowie lub okolicy nie ma?

[rita100]

tralala33 napisała:

> A innej Kurzej Stopki w Krakowie lub okolicy nie ma?

Nie ma, ale co w Mallborku je , to nie ziydziołam

[tralala33]

Adyć je! No to mowam dwie Kurze Stopki
www.krak.janski.edu.pl/~dziunia/stopka.html

[tralala33]

Dies ist kein stechen an dem Bodensee
Ist kein Turnier, auf Frankscher Minneburg
Ein Kampf ist's um dies Land, um unser Land
Mit einem Feind, tapfer und stark - wie wir !

Wie wir! ale co? Chtó to po naszamu pozie

[ballest]

Dies ist kein stechen an dem Bodensee
Ist kein Turnier, auf Frankscher Minneburg
Ein Kampf ist's um dies Land, um unser Land
Mit einem Feind, tapfer und stark - wie wir !

To nie jest wyplyniecie na Jezioro Bodenskie
To nie jest turniej rycerski na frankonskim Mineburgu
To jest walka o ta ziemie , nasza ziemie
z wrogiem walecznym i mocnym - jak my

Jest pozytywny !

[ballest]

Czyli ten co te slowa pisal pochodzil z Badenii lub Szwabii

de.wikipedia.org/wiki/Minneburg

[rita100]

Dziś pytanie , dziś odpowiedź - dzięki, to już wszystko o zamku mamy.

[tralala33]

O, już jest tłumaczenie - dziękuję. Ale i turniej rycerski był niebezpieczny -
przecież jeden z królów francuskich zgnął od ciosu lancą w głowę właśnie w
trakcie turnieju.

[rita100]

Tak, i chyba wcześniej miał to przepowiedzine

[tralala33]

minnesingerujący - tero ziam co mennesinger to buł po mniemniecku trubadur, jek
Walther von der Vogelweide.

[rita100]

Czyli pasuje ta pieśń Tantaratej !
Ale zamek w Malborku to takie coloseum, fest warownia.

[tralala33]

Tandaradei! Powinno pasować. Dziękuję za taką ciekawą wycieczkę po Malborku. Ja
trochę się poleniłam i wspomogłam się tekstem przygotowanym przez
Stowarzyszenie 'Zamki Gotyckie'. Za to zdjęcia i obrazki sama dołożyłam. Fest
warownia, więc chyba można ją zwiedzić po raz drugi - zapraszam.

[tralala33]

Zamek w Malborku jest jednym wielkim średniowiecznym założeniem obronnym,
wzniesionym przez Zakon Szpitala Najświętszej Panny Marii Domu Niemieckiego w
Jerozolimie w okresie od XIII po XV w. Budowę rozpoczęto w 1278 roku od
wytyczenia i wzniesienia muru obwodowego zamku konwentualnego, zaprojektowanego
jako prostokąt o wymiarach około 52 na 61 metrów. W narożach umieszczono
charakterystyczne dla zamków krzyżackich wieżyczki, które wzniesione w końcowej
fazie budowy powyżej ganków obronnych, akcentowały ozdobne szczyty
poszczególnych skrzydeł Zamku. Dodatkowo stanowiły element obronny,
umożliwiając ostrzał z czterech stron. W 1280 roku do Malborka przeniesiono
konwent.

Pierwsi bracia zamieszkali w najwcześniej zbudowanym Skrzydle Północnym.
Następnie wzniesiono Skrzydło Zachodnie, w którym znalazł się Refektarz i Izba
Komtura. Zamek - klasztor został pod koniec XIII wieku otoczony murem obronnym.
W ten sposób utworzono przestronne międzymurza, służące do spacerów oraz jako
tereny pod magazyny oraz cmentarz braci zakonnych. W tym samym czasie zbudowano
wieżę zwaną Gdaniskiem, połączoną z Zamkiem długim krytym gankiem. Przeznaczono
ją jako miejsce ostatecznej obrony. W wieży tej umieszczono także latrynę,
podstawowym jej zadaniem było jednak kontrolowanie szlaku prowadzącego przez
mosty, Baszty Mostowe oraz Bramę Szewską do miasta. Podobną, nieco mniejszą,
wieżę zwaną Kleszą, umieszczono po przeciwległej stronie, w północno-wschodnim
fragmencie muru obronnego. Obie wieże stanowiły dodatkowy element fortyfikacji,
flankując warowny klasztor.

plan zamku malborskiego z czasów późniejszych, bo widzę w podpisie Prusy
Królewskie:
historicus.uni.torun.pl/modules/myalbum/photo.php?lid=7

[tralala33]

Na mocy II Pokoju Toruńskiego w 1466 Malbork przeszedł pod panowanie królów
polskich i stał się stolicą Województwa Malborskiego. W 1772 roku, na mocy
Pierwszego Rozbioru Polski Malbork i niemal całe Prusy Królewskie przeszły pod
zwierzchność Prus.

Już od XVI wieku poczynając, Zamek Malborski funkcjonował w świadomości
społecznej jako ważny pomnik historii, a także jako ciekawostka dla
podróżujących. Zainteresowania te nie osłabły także w XVII wieku, kiedy to
dokonywano naukowej analizy cech formalnych architektury zamków krzyżackich, w
tym w szczególności Zamku Malborskiego. W XVIII wieku Zamek stanowił cel
licznych podróży miłośników "starożytności", zaś na rosnącej fali romantyzmu i
historyzmu stał się on obiektem kolejnych badań nad jego historią i
architekturą. Opracowano wówczas pierwszą inwentaryzację Zamku Malborskiego
posiadającą cechy naukowe. Protestowano także przeciwko prowadzonej na
przełomie XVIII i XIX wieku rozbiórce Zamku, którą wstrzymano w 1804. Po 1815
rozpoczęto zakrojone na szeroką skalę prace restauracyjne, nadzorowane przez
najwybitniejszych architektów Prus. W wyniku ich interdyscyplinarnej współpracy
odrestaurowany został wówczas Pałac Wielkich Mistrzów. Prace te stanowiły
największy w ówczesnej Europie poligon doświadczalny dla metod
konserwatorskich. Współpraca historyków z architektami stworzyła do dziś
funkcjonujący model interdyscyplinarnego zespołu badawczego architektury.
Prowadzone jednocześnie prace badawcze pozwoliły na poznanie historii Zakonu i
jego budownictwa obronnego. W tym czasie Zamek stał się już obiektem
zainteresowania zorganizowanego ruchu turystycznego, zaś liczba zwiedzających
stale wzrastała.

W 1882 r. konserwatorem na Zamku w Malborku został Conrad Steinbrecht, który
zainaugurował najważniejszy etap restauracji tego zabytku. Prowadzone przez
niego prace poprzedzone były również dogłębnymi badaniami oraz przygotowaniem
naukowym, których dokumentacja zachowała się w znacznej części po dzień
dzisiejszy. W powiązaniu z substancją architektoniczną Zamku stanowi ona
istotny przyczynek do historii konserwatorstwa.

Czy na tej stronie coś widać? Powinny być stare pocztówki z widokami zamku
malborskiego, ale u mnie nic się nie otwiera. Może brak mi jakiegoś
oprogramowania w komputerze?
malbork.zew.pl/r/mz/zamku.php

[tralala33]

Zamek pełnił szczególną rolę w systemie propagandy nazistowskiej III Rzeszy i
był jednym z jej symboli. Pod koniec wojny silnie ufortyfikowany Zamek stał się
twierdzą, broniącą się przez niemal 2 miesiące przed stojącą w mieście Armią
Czerwoną. W wyniku zaciętych walk, uległo zniszczeniu około 40 % zabudowy, zaś
w samej części wschodniej nawet do 80 %. Skala zniszczeń wojennych i zmiany
polityczne, jakie miały miejsce po 1945 r., postawiły pod znakiem zapytania
celowość odbudowy symbolu, kojarzonego z Krzyżakami i niemieckim „Drang nach
Osten”.

Ostatecznie jednak podjęto decyzję o odbudowie Zamku jako polskiego dziedzictwa
i powołaniu z dniem 1 stycznia 1961 r. Muzeum Zamkowego w Malborku. Od tego
momentu prowadzone są systematyczne prace konserwatorskie, które mają na celu
przede wszystkim zachowanie w dobrej kondycji tego ogromnego zespołu
architektonicznego.
W 1997 zespół zamkowy wpisany został na listę światowego dziedzictwa
kulturowego UNESCO.

Nie tylko zdjęcia zamku ale także reportaże z kolejnych oblężeń malborskiej
twierdzy, niestety albmumy z lat 2005 i 2006 puste – czyżby autor porzucił
swoją stronkę?
www.album-grunwaldzki.iq.pl/malbork/zdjecia.php

[tralala33]

I na koniec – ważna strona dla dzisiejszych miłośników zamku w Malborku –
muzeum zamkowe, warte zwiedzenia choć dość kosztowne
www.zamek.malbork.pl/
Łobaczta chtó buł na zamku
www.zamek.malbork.pl/pl/aktual/indexa.php#miss

[rita100]

No śliczniuchny łogromny zamek. Ja ten Malbork pamietam zawsze z widoku z
pociagu. Widząc go , taką warownię , ceglana strasznie się bałam , bałam sie
tej budowli i nigdy nie pociagało mnie do zwiedzania, a teraz moim marzeniem
jest spędzić na spokojnie , nie w biegu Warmie i Mazury. Nie potrzebuję urlopu
na wyspach Kanaryjskich. Kiedys wezmę samochód i pojade przed siebie , kiedyś
trafię na ten moment wspoczenia w odpowiedni czas i tak sladami......

A obrazeczki sa wysmienite.

[gajowy555]

tralala33 napisała:

> Nie tylko zdjęcia zamku ale także reportaże z kolejnych oblężeń malborskiej
> twierdzy, niestety albmumy z lat 2005 i 2006 puste – czyżby autor porzuci
> ł
> swoją stronkę?
> www.album-grunwaldzki.iq.pl/malbork/zdjecia.php

Noju sia wydaje, co album mo tytuł "Album grunwaldzki", a Malbork je tlo
podtytułem tygo zbioru. I pewnie dlatygo ziency tutaj łobrozków z Grunwaldu...

[gajowy555]

tralala33 napisała:

Czy na tej stronie coś widać? Powinny być stare pocztówki z widokami zamku
malborskiego, ale u mnie nic się nie otwiera. Może brak mi jakiegoś
oprogramowania w komputerze?
malbork.zew.pl/r/mz/zamku.php

No jó, łu noju tyz sia nie łotwiero, pewnie jeki błąd...

[gajowy555]

No jo, relacyjo na zloty medal. Tak psianknie to tlo Wy, dziywczoki nasze,
potrasicie. Zielgie dzieki. Jestem pod wrazeniem...

[rita100]

Gajowy , no tak sia łudało co mnielim gwołt materiałów ło Malborku i co to
waznyjsza twierdza Zamków Krzyżackich. Dużo noma łostało tych zamków ?

[gajowy555]

No jó, to pewnie tlo Tralala zie. A mym bandziem ko końca ło zamkach audycji
słuchać i ło nich psisać, coby tan kóntek rychtycznie fejn buł...

[tralala33]

Bando eszcze trzy zamki a tyn trzeci - niespodzianka? Co łobstawiacie, może
Łolstyn?
Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
16.09.2006, 13:05 - 13:25

autor: Piotr Matwiejczuk

Frombork – warownia katedralna kapituły warmińskiej

Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
23.09.2006, 13:05 - 13:25

autor: Piotr Matwiejczuk

Lidzbark Warmiński - rezydencja biskupów warmińskich

30.09.2006, 13.05 – 13.25
Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach
autor: Piotr Matwiejczuk

[rita100]

schlesien.nwgw.de/board/viewtopic.php?t=145
A to ksójżka ło Malborku, łobaczta jeke stare ryciny i łobrazecki.

[rita100]

To bandzie długi kontek , bo eszcze łobrazecki z Reszla wciepne. Só take
fajniste.

[tralala33]

Z sojsiedniego forum mniasta Lyck taka nozina:

Niemcy kupią krzyżacki zamek
"Gazeta Współczesna" donosi:

Jest szansa, że tym razem w przetargu uda się wyłonić gospodarza dla 600-
letniego zamku, który od lat popada w ruinę. Niemcy są zainteresowani
utworzeniem tu hotelu.
Ełckim zabytkiem zainteresował Niemców Wojciech Kierwajtys, szef ełckiej
podstrefy Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
– Podczas jednego z wyjazdów służbowych, podczas którego starałem się
pozyskać inwestorów dla strefy, poruszyłem temat zamku. I spotkałem się z
żywym zainteresowaniem biznesmenów zajmujących się obrotem nieruchomościami –
mówi W. Kierwajtys.
Niemcy byli w Ełku, oglądali obiekt. Na zainicjowanym przez W. Kierwajtysa
spotkaniu rozmawiali z prezydentem miasta oraz pracownikami konserwatora
zabytków.
– Wszystko wskazuje na to, że przystąpią do przetargu, który ma się odbyć 14
września – mówi W. Kierwajtys.
Najlepszą wizytówką niemieckich biznesmenów jest to, co do tej pory zrobili,
aby uratować polskie zabytki. Inwestorzy kupili w Gdańsku dwa spichlerze.
Trwają prace nad ich konserwacją. – Widziałem projekt utworzenia mariny przy
zamku. W zabytkowym obiekcie powstałby hotel – mówi W. Kierwajtys.
Cena wywoławcza zamku wynosi ok. 1,8 mln zł. Oprócz budowli ma zostać
sprzedany teren nad jeziorem po drugiej stronie ulicy. To już trzeci przetarg
na zabytkowy obiekt.

[rita100]

Nojważniejsze co cieszy sia zainteresowaniem. Kupsió i zrobzió i bandziem mnieć
zabytek. No pamnientajmy co właściciel gwołt psieniandzy wyda na renowacje.
Taki hotel i restauracyja to super rzecz. I ło tym powinni myśleć Łolstyn co ma
Wysoką Bramę, a we wnątrz hotelik klasy poniżej sredniej. To powinno być
reprezentacyjne mniejsce.

[tralala33]

Jutro zwiedzamy wzgórze katedralne we Fromborku. Uda się nagrać?

[gajowy555]

No jó, jek mym nie zdójrzym nazod z Butryn na cias, to łuż je sójsiad
łobsztalowany, coby radyji słuchoł i na taśma nagroł. Porządny chłop, to pewnie
nie zaboczy...

[rita100]

Ło jenu , jeka łorganizacja

Wzgórze Katedralne we Fromborku

[tralala33]

Zapędziłam się z tym zamkiem. We Frombroku nie ma zamku, jest za to warowne
Wzgórze Katedralne i już, dzięku Gajowemu, mozna o nim posłuchać.
media.putfile.com/FROMBORK

[tralala33]

Poczytać i pooglądać można na stronie Polskiego Radia
www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=1131
Fromborska bazylika to matka wszystkich warmińskich kościołów, największa
nekropolia kanoników i biskupów, wybitne dzieło sztuki, owoc życia kilku
pokoleń ludzi, którzy od średniowiecza przybywali na te północne rubieże
Europy. Wyniosła, monumentalna, urzekająca pięknem architektury: Castrum
Dominae Nostra.
Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
"Katedra we Fromborku od początku chroniona była przez obwarowania, początkowo
ziemne, wkrótce całość założenia obwiedziono murem obronnym z basztami, wieżami
i gankami obronnymi, i otoczono suchą fosą. W obrębie murów wzniesiono
kapitularz, szkołę i domy dla kanoników. Nieco później poza obrębem warowni
wyznaczono parcele, na których wybudowano wygodniejsze domy dla kanoników, tzw.
kanonie, otoczone ogrodami.
Kanonicy mieszkali w kanoniach zewnętrznych, a jedynie podczas zagrożenia
przenosili się do domów w obrębie warowni. Układ przestrzenny całego założenia
kształtował się głównie w XIV stuleciu, ale system obronny rozbudowywano i
modernizowano do początków wieku XVII. Całe założenie od początku było
przemyślanym, kompleksowym przedsięwzięciem o wielkich walorach artystycznych,
funkcjonalnych i obronnych. Za czasów Kopernika warownia fromborska była
prawdziwą twierdzą, chronioną murami, basztami, fosą i wieżami bramnymi z
mostami zwodzonymi.
Całe to założenie z niewielkimi zmianami przetrwało do 1945 roku, a
odrestaurowane po zniszczeniach wojennych, ponownie zachwyca pięknem
architektury i miejsca."

[rita100]

Więc oddalam się teraz i zaczytowuję i posłuchuję historię Wzgórza Katedralnego.
Już jak słysze te glosy to sie skupiam z ciekawością, bo Małgorzata Jackiewicz-
Garniec ciekawie opowiada.

[rita100]

No więc jest to zamek Naszej Pani tak zwany.
Ponieważ w Braniewie trwaly walki z Prusami, postanowiono poszukac inne miejsce
na Katedre. Katedra Fromborska była kościołem reprezentacyjnym. Mury , stary
most, barbakan. Najwazniejsza wieza obronna Radziejowskiego z wieku XIV , dalej
półokrągła baszta i szczyt palacu biskupowego.
To są ciągi zabudowań wraz z palacami i ogrodami kanoników.
No i dochodzimy do wieży Kopernika. Czworokatna, niewysoka i jest tam teraz
gabinet. Choć małoprawdopodobne by tam w tej wierzy działał.
Ale Kopernik tam chodził, bywał , bo przeciez przebywal tam ponad 30 lat.
Piotr Matwiejczuk czyta o astronomi.
I wchodzimy do wiezy Radziejowskiego, spalona w czasie ostatniej wojny,
odnowiona i tam się znajduje wachadełko, które ilustruje ruch ziemi - jedyne w
Polsce.
Widok, widok , to dla widoku warto przyjechac do Fromborka. Jedyny w swoim
rodzaju.
Ciekawe , że Katedra jest bez wieżowa, ma tylko wysmukłe wiezyczki.
Wejścia do Katedry strzegą lwy i złe moce.
W środku przepiękne portale namalowanych panne sa mądre i panny sa glupie.
Katedra była miejscem gdzie były oltarze wszystkich kanoników warnijskich.
Prawie 130 plyt nagrobnych w tym tez Kopernika.
Roccokowe dzieła sztuki sakralnej.
W ogrodzie można znaleź wszystkie zioła.
Jeszcze trzeba obejrzeć szpital św. Ducha. z XIV wieku. Mieści się dzis tu
muzeum.
Życie krotkie jest, tepośc umysłu, niedbalstwo i zbyteczne zajęcia i nie
pozwala nam wiele wiedzić .......
pięknym cytatem zakańczamy tą wycieczke
Kolejną.... to był dobry pomysł

[gajowy555]

I jeszcze parę zdjęć, żeby się lepiej słuchało...

www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17456.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17457.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17460.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17458.jpg

[tralala33]

He, he - eśta myśleli co my łuż ze Fromborka wyjechali? Nie tak chućko, dzisiaj
mom dla Woju łopowzieść ło Kapitule warnijskiej co to władała naszo Warnijo
razem z biskupem. Tak posłuchajta (z Życia codziennego w kapitule warmińskiej,
Jerzego Sikorskiego):
Kapituła była związkiem (korporacją) duchownym i jednocześnie instytucją prawa
świeckiego. Pod tym drugim względem przypominała na przykład gminęmiejską.
Kapituła posiadała własne terytorium, siedzibę, herb, pieczęć, barwy, strój i
własne prawo wewnętrzne (statuty, nadawane i nowelizowane przez biskupa, a w
póxniejszym okresie przez biskupa wspólnie z kapitułą). Kapitułę warmińską
powołał pierwszy biskup naszej diecezji Anzelm, aktem z roku 1260. Tymże aktem
postanowiono powołać 16 prebend kanonicznych przy kościele katedralnym (tym
samym – 16 kanoników). Siedzibą kapituły warmińskiej początkowo miało być
Braniewo, jednak po skutecznym ataku Prusów na to miasto postanowion znależć
miejsce bardziej obronne. Wybrano trzy wzgórza nad Zalewem Wiślanym,
przedzielone głebokimi jarami, opadającymi z południa na północ ku Zalewowi. Na
środkowym z tych wzgórz wybudowano katedrę, pierowtnie drewnianą, otoczoną
głębokim na 6 metrów wykopem, wałem ziemnym i palisadą. W 1329 roku papież Jan
XXII zezwolił na budowę katedry murowanej. Prace przy jej budowie zakończono w
1388. W XV wieku otoczono ją dookoła pierścieniem murów obronnych i baszt. W
1448 r. zakończono budowę ostatiej z 11 baszt warowni, ośmiobocznego bastionu,
którego grubość murów wynosi 6 metrów! Na tymże bastionie ustawiono dzwonnicę
kapitulną, która miała niebagatelne znaczenie w życiu kanoników.

[tralala33]

Wzgórze Katedralne stało się prawdziwą twierdzą, zdolną stawić czoła każdemu
nieprzyjacielowi. W murach otaczjacych katedrę były trzy bramy jezdne i jedna
furta dla pieszych. W odcinku północnym murów, między fasadą katedry a narożną
basztą była Brama Północna, podrzędna, choć słuzyła komunikacji z mistaeczkiem.
Głowna brama, zwana Porta Maior (Brama Większa) znajdowała się między basztą
dziś nazywaną imieniem Kopernika a oktagonalnym bastionem z dzwonnicą
kapitulną. Od tej bramy prowadził most na przeciwległe wzgórze. Był to
niezwykle mocny i długi most – do jego naprawy musiano swego czasu użyć aż 66
pnie dębowych. Od strony południowej twierdzy znajdowała się Brama Mniejsza
(Porta Minor), poprzedzona barbakanem. We wschodnim odcinku murów, pomiędzy
domem biskupa a kapitularzem była furta. Także stąd wiódł drewniany most na
kolejne z pobliskich wzgórz. Dlaczego tak ważne było szybkie połączenie Wzgórza
Katedralnego z najbliższymi okolicami? Otóż związane to było z obowiązkami i
trybem życia kanoników. Domy mieszkalne kanoników (kanonie stały (zresztą stoją
do dzisiaj!) na zewnątrz muróa: sześć po stronie zachodniej, cztery od
południa, dwie na wzgórzu zachodnim i jedna przed bramą północną. Statuty
kapituły nakładały na kanoników obowiązek by ‘na głos dzwonnicy kapitulnej, lub
as hoc wezwani, zjawiali się bez zwłoki na kapitułę generalną’. Kanonicy byli
też zobowiązani do służby Bożej – każdy z nich, gdy przebywał we Fromborku,
miał obowiązek codziennie odprawić mszę przed przypisanym sobie ołtarzem. Na
koniec wreszcie, ważne było by kanonicy w razie wrogiego najazdu mogli szybko
schornić się za murami Wzgórza katedralnego. Wobec nieustannych wojen
prowadzonych przez Zakon z Polską i Litwą, kwestia ta miała istotne znaczenie.

[tralala33]

Dzwonnica kapitulna była używana wyłącznie do zwoływania obrad kapituły.
Odbywały się stałe posiedzenie: w pierwsze piątki każdego miesiąca, oraz
dodatkowe kapituły generalne: 21 stycznia, 6 maja, 18 sierpnia i 3 listopada.
Jednak w sytuacjach nadzwyczajnych zwoływano dodatkowe spotakania – wówczas
wzywano kanoników stosują podwójne uderzenia, w przyspieszonym rytmie,
wykonywane tylko jedną stroną dzwonu. Oznaczało to, że posiedzenie kapituły
rozpocznie się natychmiast po zakończeniu bicia w dzwon a kanonik, który
zlekceważyłby wezwanie płacił karę. Dodatkowa kara groziła temu kanonikowi,
który nie stawił się na wezwanie, gdyż samowolnie oddalił się od katedry na
takż odległość, iż nie słyszał dzwonu.
Hm, wygląda na to, że kanonicy musieli mieć słuch jak zajać i równie 'zajęcze'
nogi

[gajowy555]

Zapraszam na przedostatnią wycieczkę po zamkach państwa krzyżackiego w dawnych
Prusach. Naszym przewodnikiem, jak zwykle, będzie Małgorzata Jackiewicz-Garniec.
A tak zaprasza nas do wysłuchania audycji o zamku :

Lidzbark Warmiński to dziś ubogie, senne, niezbyt ładne miasteczko położone w
środkowej Warmii, około 50 km na północ od Olsztyna. Po ogromnych zniszczeniach
1945 roku bezpowrotnie utraciło swój niepowtarzalny urok. Jedynie XIV-wieczny
zamek i gotycki kościół dają wyobrażenie o minionej świetności Lidzbarka.
To dawna stolica dominium warmińskiego. Stąd, przez prawie 450 lat, biskupi
zarządzali swoimi dobrami. Tu podejmowali najważniejsze decyzje, stanowili prawa
i sądzili swych poddanych, to tu gościli ważne osobistości i wybitnych artystów.
Choć nie wszyscy władcy tego małego księstewka na skraju Europy lubili swoją
ogromną, trochę mroczną, a na pewno zimną, rezydencję, każdy z nich starał się
pozostawić tu swój ślad. Gotyckie zamczysko stało się szybko reprezentacyjną
rezydencją z pięknymi wnętrzami, bogatą biblioteką i wspaniałymi zbiorami dzieł
sztuki. Dziś lidzbarski zamek to jeden z najcenniejszych zabytków gotyckich w
Polsce, zwany często Wawelem Północy: ogromny czworokąt murów wysokich na trzy i
cztery piętra, na narożach spięty trzema mniejszymi i główną,
czternastokondygnacyjną wieżą.

Ja dodam parę obrazków żeby wyobrazić sobie to wszystko:
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17647.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17648.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17651.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17650.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17652.jpg

[gajowy555]

Spotykamy się jutro, tj. w sobotę 23 września, o godz. 13:05, w pierwszy dzień
jesieni, na antenie II programu Polskiego Radia, żeby wysłuchać audycji :
'Śladami rycerzy mnichów' - Zamek w Lidzbarku Warmińskim .
Zapraszamy...

[rita100]

media.putfile.com/LIDZBARK-WARMINSKI
To zaczynamy, już biją dzwony
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17651.jpg
Wchodzimy do Wawelu Północy

[rita100]

Małgorzata Jackiewicz-Garniec mowi co długi czas stała drewniana straznica.
Widzicie co dzisiaj stoi ? - to wieki, wieki mówią.
No Braniewo bylo za małe, więc w Lidzbarku wybudowano wieką reprezantycyjną
rezydencję.
Krużganki są przepiekne i ponoć wyglądały tak samo jak w XIV wieku. Ostrołuki ,
okna wysmukłe. Gigantyczna średniowieczna twierdza. Wspaniałe sklepienia tego
zamku. Jak każdy zamek krzyzacki posiada te same komnaty co w pozostałych
omawianych zamkach.
Wchodzimy na kruzganki , piekne , gotyckie ze sklepieniami ostrobocznymi i
slady polichromi. Na dziedzińcu dawniej była fontanna , teraz jest studnia.

[rita100]

Mamy tez zbiory, mebli , ksiag. Nic nie wspominają o toaletach, a przeciez
musiały byc. Mówią , że wychodek był tylko jeden w zamkach, ale dokladnie nie
wiem i nikt o tym nie mowi.
Oglądamy teraz salę za salą, sklepienia gwiaździste, polichromie.
Dwór był róznej wielkości 50-60 osób. Były też błazny.
Przechodzimy teraz do kaplicy, przechodzimy znów przez krużganki.
W kaplicy odbywają się koncerty. Wystrój rokkokowy.
Jesteśmy ostatnimi gośćmi to musimy sobie sami otworzyc drzwi do refrektarza i
widzimy piękne ornamenty, polichromie z kińca XIV wieku i scena koronacji Matki
Boskiej. Tu sa herby wszystkich Biskupów warnijskich.
Tu mieści się też Muzeum Warmii i Mazur.
Tu kryje się przejście do głównej wiezy. Miejsce sekretnych rozmów.
A te malutkie drzwi to prowadzi do wnetrza dołów, więzień inaczej.
No i drzwiczki do skarbca biskupiego.
Najsłynniejsza postać tego zamku to Biskup Krasicki.
I tak oto przeszlismy się po zamku krzyżackim a tak bardzo polskim.

[tralala33]

Po lidzabrskim zamku oprowadzi nas sam Paweł Jasienica! Najchętniej
przeczytałabym wam cały felieton ‘Purpura filozofów’ opublikowany w 1949 roku w
Tygodniku Powszechnym, ale muszę to dopasować do komputerowego ekranu:
„Miejsce warowne i srogie. Dobrze je sobie upatrzył Krzyżak Herman von
Altenburg, który w roku 1240 z drzewa i ziemi pierwszy zbudował twierdzę w
Lidzbarku Warmińskim, dawniej – za krzyżackich, polskokrólewieckich i
hihenzollernowskich czasów – zwanym Heilsbergiem. Nie warto szperać po
foliałach i szukać wieści o wojennych hałasach wyprawianych illo tempore wokół
tych murów. Nie warto. Nawet o generalnym powstaniu Prusów, którzy w roku
1261 ‘paszczęką miecza’ wytępili i wygnali ludność tutejszego osiedla. Ani o
czynach wielkiego wojownika Karola XII, co dwie zimy tu spędził. Sprawy to
dawno przebrzmiałe, obojętne i nieważne.”
- i tu zadziwia mnie to stwierdzenie Jasienicy, bądź co bądź jak najbardziej
zainteresowanego historią - sprawy przebrzmiałe, obojętne, nieważne. Jakby
ironia?

[tralala33]

„Między Zymzą (obecnie Symsarna) a fosą, równolegle do wschodniego boku zamku
ciągnie się niewysoka grobelka. Jak powstała i kiedy ją usypano – nie wiem. Też
nieważne. Obrasta ją gęsty szpaler starych grabów, klonów i kasztanów. Tu i
ówdzie drzewo pochyla się nad rzeczką. Tam znów opadły konar przegrodził jej
bieg i na wodzie powstaje żółty zator jesiennych liści. Ta uliczka bez domów –
stworzona jakby po to, żeby było skąd podziwiać piękno gotyckich ścian warowni –
zwie się Aleją Filozofów, Philosophendamm.
A w głównej sali zamku, pod kolorowym gotyckim sklepieniem widnieje długi,
zdobny herbami fryz łacińskich napisów. Umieszczone są pod nim nazwiska
wszystkich biskupów warmińskich. Bo do nich – poczynając od roku 1243 –
należała ta twierdza, miasto i kraj. Oni złagodzili tu dzikość rządów zakonu
krzyżackiego i sprawili, że na Warmii duchowe prusactwo słabsze niż gdzie
indziej zapuściło korzenie.”
- będzie pytanie do Katkul - czy ta aleja filozofów jeszcze istnieje w
Lidzbarku? Bo jeśli nie, to warto ją odtworzyć!

[katkul3]

Ta alejka nadal istnieje) I choć jej urok burzy z lekka bezpośrednie
sąsiedztwo drogi Olsztyn - Kaliningrad, to (ażebyście mogli ją pewnego dnia
odnaleźć) postaram się znaleźć jej zdjęcia i zamieścić właśnie dla Was)

[rita100]

Katkul i Tralala, no popatrzecie to jest nawet Aleja Filozofów - to musi być
bardzo medykująca aleja. Ciekawe jak to sie stało , że ją tak nazwali ? Czyzby
powiązanie z jakimś filozofem ?

Odp. dla Rity:)

[katkul3]

Ta nazwa... mi kojarzy się jednoznacznie z zamieszkującymi tu niegdyś biskupami
(którzy często bywali wielkimi mędrcami). Zwróćcie uwagę na nazwę felietonu
Pawła Jasienicy - ‘Purpura filozofów’. Jaki kolor stanowi symbol biskupi -
wszyscy wiemy)

[rita100]

Piękna nazwa tej aleji myslicieli - to i musi ona wyglądać pięknie, napewno tak
za darmo ją ie nazwali , a że i biskupi byli dobrymi myslicielami to pewne.

Aleja Filozofów

[tralala33]

Nie wiem, jak dziś wygląda ta Alejka Filozofów - czekam więc na zdjęcia
Ale mam taki pomysł - w Gnieźnie kilka lat temu urządzono Dolinę Pojednania,
kiedyś zarośnięty i niezbyt sympatyczny plac za bardzo stareńkim kościołem św.
jaja Chrzciciela, dziś piekne miejsce do spacerów. Wklejam link do zdjęcia, mam
nadzieję, że się nie 'przełamie' bo długi. I tak sobie myślę, że w Lidzbarku na
Alei Filozofów powinny stanąć podobne ławeczki a na ławeczkach mogłyby pojawić
się tabliczki z nazwiskami fliozofów (lub biskupów, jeśli to od nich pochodzi
ta nazwa). No i jakieś stylizowane latarenki, w lecie klomby z kwiatami, i
drzewka - żeby było miło pójśc tam na spacer i podziwiać zamek lidzbarski. A
może już tak jest?
www.forum.gniezno.com.pl/album_page.php?pic_id=157&sid=c19eccdb7c0b36ca995b7e06fa6993f3

[tralala33]

„Długie pasmo napisów obiegło już niemal całą komnatę. Nazwisko Ignacego
Krasickiego znajduje się tuż przy framudze okiennej. Ostra linia krawędzi.
Następna inskrypcja brzmi: Carolus comes de Hohenzollern. Skończyły się dni
świetności Lidzbarka. (...) napisano tak: Nach dem Fortgange des Bischofs
Krasicki 1795 war das Schloss ganz leer und sank fast bis zur Ruine hinab
[Kiedy w 1795r. opuścił to miejsce bp Krasicki, zamek był pusty i chylił się ku
ruinie].
- w tym miejscu Jasienica opisuje cały szereg wibitnych biskupów warmińskich.
Myślę, że dodam te fragmenty do naszego wątku o Wrotach Warmii.

[tralala33]

‘Jest w tych murach jedno miejsce, które warto – i nawet koniecznie potrzeba –
zwiedzić. Zaraz obok tamtej sali z tytułami władców twierdzy. Idzie się w dół,
po schodach z cegły. Sklepiona izba. W podłodze okrągły otwór, jakby studnia. A
nad nią kołowrót. W dole jest, słabo rozwidniona wąziutkim okienkiem, komora
więzienna. Skazańca spuszczało się tam na linie, przez ten właśnie otwór. Ale w
podłodze tej dolnej celi jest jeszcze jedna dziura, wiodąca do jeszcze niżej
położonej kazamaty.
Strach! Strach patrzeć. Ciemno tam zupełnie. W oczach stają zaraz człowiekowi
zielone wody Łyny i brunatne Zymzy. I fosa. I cała dookolna wilgoć, która tam
na dół musi tysiącznymi, milionowymi kanalikami przenikać. Chłód. Mrok. Brud.
Własny kał więźnia ... Dawnymi czasy nazywało się to: siedzieć in fundo. Na
spodzie.
Tury owe leżą w podziemiach najwyższej wieży zamku. Wprost pod tym miejscem, co
służyło za pracownię człowiekowi, który miał odwagę być innego zdania niż cały
ówczesny świat. Kazamaty zaś – takie jak ta dolna –bywały przeznaczane także i
dla tych, co byli innego zdania. (...) Chwała i hańba ludzkości.”
- tym człowiekiem, którego pracowanie znajdowała się w wieży nad zamkowym
więzieniem był Mikołaj Kopernik. Jemu również poświęca Jasienica sporo miejsca
w swoim tekście.

[tralala33]

„W roku 1945 – szczęśliwą a przedziwną koleją losu – ani ogień ani żaden pocisk
nie tknęły murów [zamku]. Tylko szaber opustoszył wnętrze. Co ocalało – poszło
do olsztyńskiego muzeum. Na drzwiach jednej z izb widnieje napis ołówkiem:
Zdeiś nachodzitsia biblioteka Ukrainskoj Akademii Nauk ukradiennaja Niemcami –
nie wchodit’, nie tragat!!!!
Przyłapali, znaczy się. Biblioteka ta, rzecz jasna, już dawno powróciła na swe
właściwe miejsce.”
- czy to faktycznie była biblioteka ukraińska i gdzie znajduje się obecnie?
Dwuznacznie brzmi ta wypowiedź o szabrze.

[tralala33]

- i już na zakończenie:
„Zamek lidzbarski stanowi nie tylko bezcenną pamiątkę po Koperniku, Kromerze,
Krasickim. Jako dzieło sztuku architektonicznej jest on unikatem nie tylko w
Polsce, lecz i w Europie. Czysty, nieskażony gotyk. Wiemy, bywają piękne
podwórza i krużganki renesansowe, barokowe, pseudoklasyczne. Tutaj jest
podwójny krużganek gotycki. Wszystkie cztery boki dziedzińca oblegają ciężkie
arkady parteru i lekkie – z czterema kolumienkami – pierwszego piętra. Odrzwia
gotyckie lub renesansowe. W salach gwieździste sklepienia, malowidła i
polichromie, co prawda późniejszej daty i rozmaitymi dodatkami mocno niekiedy
popsute.
Jest tu, na parterze, pewna ogromna izba. Porządek jej budowy dziwny tak
bardzo, że się jej piękna zapomnieć nigdy nie da. Kolumny z czerwonego granitu
potężne, a tak niskie, że głowice ich wypadają na wysokości bioder człowieka
średniego wzrostu. Z filarów wyrastają ku sklepieniu ostre łuki arkad. Samo
sklepienie białe jest, ale żebrowania arkad z czerwonej, olbrzymiej cegły
gotyckiej, kładzionej poziomo, z grubaśnymi pasami białej zaprawy. (Mury grube,
Chłód, Słowem – średniowiecze."

[katkul3]

Wiem, że temat zamku został w tym wątku zakończony, lecz odnalazłam niedawno
bardzo ciekawą historię z nim związaną. Traktuje ona o podziemnym przejściu -
coprawda nie z kościoła, pod Łyną, lecz z młyna pod wspomnianą Symsarną...
Ale o tym innym razem, w innym wątku

[rita100]

Słuchajta, łobaczmy eszcze roz tan zamek w Lidzbarku Warmińskim i łobaczcie na
łobrazecki z wnętrz.
Włóncamy mp3 i sluchajta
media.putfile.com/LIDZBARK-WARMINSKI
Tero łobaczcie na te łobrazki.
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/lidzb.htm
A tero powiększenie
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/lidz3.JPG
całyj zamek
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/l6.jpg
tu só krużganki, lobaczcie jakie śliczne
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/l4.jpg
i jeszcze krużganki
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/l.1.jpg
apartament biskupa
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/miesz.JPG
letnia jadalnia biskupów
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/sobrad.jpg
Sala obrad, Kapitularz

www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/kap.JPG
A tu najpiękniejsza sala Sądowa - koniecznie zobaczcie , nawet sobie nie
wyobrażałam , że taka może być - piekna od wawelskich sal.
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/kap4.JPG
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/kap2.JPG
A tu biblioteka
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/Image/l7.jpg
No i jak , piękna wycieczka przy mp3
Wszystko słychac i widać.

Niewielka dygresja...

[katkul3]

"Lidzbark Warmiński to dziś ubogie, senne, niezbyt ładne miasteczko położone w
środkowej Warmii, około 50 km na północ od Olsztyna. Po ogromnych zniszczeniach
w 1945 roku bezpowrotnie utraciło swój niepowtarzalny urok..."
Jeśli mogę skomentować ten akurat fragment: czy jest to miasteczko UBOGIE?
Jeżeli chodzi o poziom życia jego mieszkańców - z pewnością w niczym nie
odstaje od innych miast regionu Czy SENNE? - zapraszam tutaj latem: w mało
którym mieście regionu jest tyle różnorodnych imprez) A już
określenie "niezbyt ładne" pozostawiam bez komentarza, bo o gustach podobno się
nie dyskutuje. Ddodam tylko, że moi profesorzy z Uniwersytetu Warszawskiego
wręcz zachwycali się L-kiem. Tak więc kwestia "piękna", uroku, jest względna...

[rita100]

Masz rację Katkul - pewnie mówiący mieli tylko takie odczucie, widząc wiele
innych miasteczek z zamkami. Może Lidzbark stwarzał takie wrażenie surowości.
Bo muszę Ci Katkul powiedziec , że tą surowośc odebrałam od pierwszego wrażenia
widząc samą Wielką Bramę. Co nie oznacza , że jest w tym mieście pewna
tajemniczość. Ja bym to nazwała jako jedyne miasteczko za mgłą, czyli
nieodkryte dokładnie. Tyle , że ja tam jeszcze nie byłam , tak tylko ze zdjęć.

Ale oczywiście z sennym i ubogim miastem to raczej nie kojarzę. To pewnie
fantazja autorów.

[rita100]

To jak w szkole, jak dzwonek to do klasy
To już Frombork tyz mowamy przerobiony na miał

[gajowy555]

No jó, uwieńczeniem całego cyklu audycji o zamkach państwa krzyżackiego, bandzie
łopowieść ło zamku we Łolstynie. Zapraszam w sobota, II program PR, godz. 13:05.

Olsztyński zamek to jedna z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych warowni
północno-wschodniej Polski. Jej gotyckie mury spina na narożu charakterystyczna
wysoka wieża obronna, barokowe skrzydło od strony miasta nadaje zamkowi powabu,
a studnia na środku dziedzińca i rosnąca przy niej jeszcze do niedawna
dwustuletnia lipa oraz piękne krużganki domu głównego, tworzą wyjątkowy klimat
tego miejsca. Uroku całemu założeniu dodaje park założony na terenie dawnych fos
i międzymurzy, z wijącą się, wartką rzeką Łyną, od której swą nazwę wzięła osada
(prus. Alne, niem. Alle – Allenstein).

... no ta lipa to chyba buła 100-letnia, ale niech tam...

łobejrzyjcie pare łobrozków

www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17656.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17657.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17660.jpg
www.polskieradio.pl/_repository/_folders/f_79_632/17662.jpg

[rita100]

A tak się przyzwyczaiłam do tych audycji. Mają cos nowego w planie ?
Żal będzie się żegnać .

[tralala33]

Będzie niespodzianka, bardzo miła 'Zamki państwa krzyżackiego'! Do końca
października. A potem, w listopadzie, wracamy do muzyki klasycznej.
Wiecie, kiedyś wędrowałam po Olsztynie, traf chciał, że z koleżanką, która
pracowała jako konserwator zabytków w muzeum na zamku olsztyńskim. Jesteśmy na
ulicy Curie-Skłodowskiej, właśnie szykujemy się, żeby przejść na drugą stronę
ulicy i czekamy, aż przejedzie jakiś samochód a tu kierowca tegoż automobilu
(na warszawskich numerach rejestracyjnych) zatrzymuje się, uchyla okno i pyta:
- Gdzieś tu podobno jest jakiś zameczek. Nie wiedzą panie jak tam trafić?
))))

[gajowy555]

No jó, jekby chto z Warniji, przypadkiem we Warszawie warsiawoka zapytoł :
panie, a gdzie tu je pałac kultury, to by pewnie łod wsioków buł wyzwany. Mam
nadzieje graniczącą z pewnością, że Tralala tak szpetnie się nie zachowała.
A teroz zapraszom na eszcze ciepłó audycję ło zamku we Łolstynie, co to gdzieś
tam je. Mym ziemy gdzie...

media.putfile.com/OLSZTYN

[tralala33]

No to, że nasz warszawski turysta szukał drogi do zamku to cześć mu i chwała,
ale za to, że powiedział 'zameczek' to go skierowałyśmy do ... Praktikera. Tam
nie tylko zameczek ale i kłodeczkę mógł znaleźć
Wygląda na to, że jednak była to ostatnia audycja o zamkach - jaka szkoda.
www.polskieradio.pl/dwojka/artykul.aspx?id=1173
Małgorzata Jackiewicz-Garniec:
Po II pokoju toruńskim (1466) Warmia została przyłączona do Polski i stała się
jej częścią na następne ponad trzysta lat. O Olsztyn jeszcze raz upomnieli się
Krzyżacy w ostatniej już wojnie polsko-krzyżackiej prowadzonej przez wielkiego
mistrza Albrechta Hohenzollerna w latach 1519 – 1521. Wówczas administratorem
kapituły warmińskiej na zamku olsztyńskim był Mikołaj Kopernik. Wielki astronom
mieszkał tu w latach 1516 – 1521. Na wiadomość o nadciągającym zagrożeniu,
znakomicie przygotował zamek do obrony. Zgromadził odpowiednie zapasy amunicji
i prowiantu, zadbał o zwiększenie stanu uzbrojenia i podwoił liczebność
zamkowej załogi. Najprawdopodobniej na wieść o doskonałym przygotowaniu do
obrony wojska Albrechta Hohenzollerna ominęły Olsztyn.

[rita100]

Dołączając swoje wspomnienia, to musze dodać , ze do 12 roku zycia w Olsztynie
nie wiedziałam , że jest zamek w Olsztynie. Nikt mnie tam nie zabierał, ani o
nim nie wspominał. Nie wyobrażałam sobie nawet gdzie on mógł być ?
Dopiero cztery lata temu się dowiedziałam , ze jednak zamek istnieje
faktycznie . Jakoś go nie widzać w ani w centrum , ani z perspektywy
Partyzantów. Gdzieś tam ukryty zboku musiał stać biedaczysko i moje sokole oko
go nie wypatrzyło. Dlatego nie dziwię sie turyście.
Zresztą ciagle widziałam Wawel, to i może zamek w Olsztynie jakoś mi uszedł.
Wszystko jednak nadrobiłam, choc Baby Pruskiej nie pogłaskałam, bo też nic o
niej nie wiedziałam.
Teraz juz jest inaczej

[gajowy555]

No jó, to mowam psiankny kóntek ło zamkach. I poczytać i posłuchać, nawet
połoglóndać można. I to wszyćko łu noju, na Warniji. Gamba sia noju łuśniecho
łod ucha...

[rita100]

media.putfile.com/OLSZTYN
Zaro , zaro Gajowy , trza eszcze wyłuchać.
To łuż słucham te dzwonki i muzyczkę - śladami rycerzy mnichów.
Łoj, jo tym ziym, co rzyka Allen to Łyna i to nazwa pruska
Skupsiam sia.

[tralala33]

I na łobarzki psiankne popatrzeć
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1
A ten je matyjaszny, łuż nie ma naszy stary lipy
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1&idz=10521

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1&idz=10521
Powiem Ci szczerze, że lepiej zamek wygląda bez tej lipy, bardziej okazale i
dumniej.
Ale ciekawi mnie to zdjęcie - gdzie ta Baba Pruska jest ?
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1&idz=10518
www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1&idz=10517

[rita100]

Najpiekniejszy zamek na Warmii. Do dziś zamek zachował sie w sposób znakomity.
Miejsce jednak wybrali w zakole Łyny, a obok mniasto.
Stoimy przy Łynie i widzimy ten piekny zamek. Obok był kiedys mlyn i domy
gospodarcze. Zamek w czworoboku. Studnia jest po środku dziedzińcu.
Park to miejsce folwarku zamkowego. Wieża narożna ma 9 kondygnacji. Drewniany
ganek obronny, stary magazyn solny. Brama z elementami gotycznymi. Wspominamy o
lipie, której już nie ma.

[rita100]

Tralala, czekam , slucham , czy wspomną coś o Babie Pruskiej

Wyjątkowe miejsce zamku to krużganki gdzie jest tablica astronomiczna wykonana
reką Mikolaja Kopernika. Z krużganku jest dostep do pietra reprezentacyjnego.
Komnata Kopernika ma sklepienia krysztalowe, jedyne w zamkach.
Wchodzimy na wieżę zamku. Wieża obserwacyjna-obronna. Z okienek podziwiamy
widok.
Doszlismy zdyszani, po tych schodach drewnianych na górę i mamy panoramę miasta.

[rita100]

www.moje-fotografie.olsztyn.pl/index.php?idd=1&ido=1&idz=10
Jeszcze stare zdjęcie z zamku, kiedy była lipa. ale i bez lipy jest ładnie ,
moze nawet lepiej, bo odkryte są wszystkie detale i Baba Pruska bardziej
zauważalna. No ale Małgorzata Jackiewicz-Garniec nie wspomniała nic o naszej
pupilce Babie Pruskiej. Szkoda, duzo mówił pieknie , mówiła, ciekawie mówiła
ale ..... to jedyna Baba Pruska stojąca na dziedzińcu zamku. Studnia jest,
studnia wspomniana. Ale nie martwim sia, napewno sobie przypomni i wróci nam
powiedzieć na antenie Polskiego Radia.

Jutro

[tralala33]

... już nie ma audycji o krzyżackich zamkach. Teraz czekamy na książkę.

[rita100]

hehe, dzisioj nie buło audycji, wszak to łóna sia łodbywała co soboty.
Dzisioj ni ma - dzwonów ani głosu.... śladami mnichów krzyżackich....

tak dla przypomnienia choc te dzwony
media.putfile.com/DZIALDOWO

[tralala33]

He he - tak to je jek chtó robzi psiontek świontek, tak potam nie zia co je
sobota a co niedziela.

[rita100]

mom cosik fejnego lo zamku w Lidzbarku Warmińskim. Znolazła taki świetny link,
rychtycznie świetny.
www.muzeum.olsztyn.pl/oddzialy/oddzialy_pliki/lidzbark/lidzb.htm
Eszcze zerkne cy aby go ni mowam.

[gajowy555]

No jó, dobrze co tan link przypominasz, tlo noma sia wydaje co łuż go gdzieś
zidzielim. Ale fejn stronka je...

[rita100]

Teraz Gajowy jinne zamki bandó.
dobrzyn.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=44&Itemid=78
W XIII wieku był tu gród wzniesiony na wysokiej górze na prawym brzegu Wisły. W
roku 1228 książę Konrad Mazowiecki osadził na grodzie rycerzy zakonnych, braci
dobrzyńskich, którzy w roku 1223 po połączeniu się z Zakonem Krzyżackim
przekazali mu Dobrzyń. W roku 1235 Dobrzyń wrócił do rąk Konrada, a w roku 1236
stał się siedzibą jego syna, księcia dzielnicowego Bolesława. Na początku XIV
wieku należał do Władysława Łokietka, a w latach 1329-43 ponownie zajęli go
Krzyżacy. W roku 1379 stał się lennem Władysława Opolczyka, który w 1392 oddał
go w zastaw Krzyżakom; w ich rękach pozostał do 1404. 19 sierpnia 1409 Krzyżacy
oblegli zamek broniony przez starostę Jana z Płomian. Po podpaleniu zamku,
zapewne drewnianego, Krzyżacy zdobyli go i zniszczyli. Nie prowadzono żadnych
badań (wg stanu na koniec lat 70-tych). Góra Zamkowa dzieli się na dwie
nierówne części przedzielone wąskim rowem. Na wyższej, wschodniej części Góry
znajduje się żeliwny krzyż i obelisk ku czci obrońców zamku. W zachodniej
widoczne są zarysy majdanu, a całość założenia otoczona jest suchą fosą
otaczającą wzgórze. Prawdopodobnie cześć jego osunęła się przez lata do Wisły.

[rita100]

Tak , będziemy zwiedzać zamek inaczej , bo znajdziemy się w tych własnie
czasach, bedziemy walczyć z Krzyżakami.

"Był to w lipcu 1409 roku.
Gorące promienie letniego słońca złociły fale wiślane.
Stary Dobrzyń, szeroko nad Wisłą rozsiadły, widny z dala, posępny, warowny -
wrzał życiem i gwarem. Wszędzie ruch kipiał i wesołość. Jeno w górze, hen, na
najwyższej wieżycy zamkowej widniała nieruchoma postać straznika, który czujny,
niepomny na nic, sokolim wzrokiem rozpatrywał dal siną, jak gdyby groźba czaiła
sie jaka.
I nie dziwota. Dobrzyń nie opodal ziem krzyżackich leżąc, wciąż na baczność
mieć sie musiał przed sąsiadem łupieżcą. Niegdyś na siedzibę Krzyżakom przez
Ksiecia Konrada przeznaczony, później odkupiony od nich przez Władysława
Jagiełłę, zawsze pozostał kąskiem łakomym dla Zakonu, o który niemało krwi się
polało.
W obszernej, sklepionej izbie zamkowej wrzała ożywiona, głośna; snadź ci, co ją
prowadzili, szczerze i serdecznie gawędzili ze sobą."

A kogo gościł i czyj był zamek dowiemy sie jutro. W każdym razie będziemy
walczyć z Krzyżakami. Możecie polegać jak na słowie ..... ?

[fedar]

rita100 napisała:

> Możecie polegać jak na słowie ..... ?

Hehe, jasne. Nie będę wobec tego psuł niespodzianki i czekam cierpliwie

[rita100]

hehe Fedar , nie tak szybko, najpierw sobzie pospacerujemy po tym drewnianym,
starym zamku, warowni, po tym starym grodzie. Puśćmy wodze fantazji, przekręćmy
wehikuł czasu i ....

Tak więc siedzimy w tej obszernej izbie, ciężkie drewniane drzwi otwierają się
co chwilę, jako że pachołkowie raz wraz misy wnosszą dymiące i dzbany pękate, a
na podworcach czeladź czyści uznojone wierzchowce - snadź goście nie lada na
gród zawitali.
Tak , to są posłowie Króla Władysława Jagiełły wracając z Malborka, dokąd
jeździli by z wielkim mistrzem krzyżackim rozmówić się, wstąpili z powrotem do
Dobrzynia, pozwalając koniom wytchnąć trochę.
Siedzimy teraz przy stole długim spożywając ze smakiem dary Boże i gwarząc
swobodnie: Mikołaj Kurowski, arcybiskup gnieźnieński, Janusz z Tuliskowa-
kaliski i Wincenty z Granowa, ktory w Nakle kasztelanem był. Naprzeciw nich
siedzi mąż rosły, barczysty, a choć jeno po domowemu odziany jest w kaftan
bawoli, pasem przepasany i skórznie zwykłe, jakie i czeladź nosi, przecie od
razu wodza w nim każdy pozna, a Fedarowi aż w oczach iskrzy od tych
dostojeństw, że Warnija tyż w gosciach.
Tak , tak to siedzi z nami starosta dobrzyński: Jakub Chełmicki, z
Płomieńczyków rodu, rycerz zawołany, sławny tak z męstwa, jak z serca wielkiego
i duszy szlachetnej.
Nienawidzą go Krzyżacy, bo w Dobrzyniu siedząc, strzeże jak stróż wierny wrót
owych do Polski.
A o czym rozprawiają ?
Domyślacie się, o Krzyżakach i ich napadach na okoliczne grody, o Polsce i
Litwie, o Żmudzi, którą odstąpiono Krzyżakom i burzy się lud. Jak ucho dobrze
przyłożymy to słuchajcie co opowiadają : mowią o tym , ze gdy król Władysław
Żmudzianom zboże posłał, to Krzyżacy pochwycili i zaczęli krzyczeć, ze w zbożu
ukryta jest broń dla Żmudzianów, toteż Krzyżacy zboże zagarnęli , a ludzi
wybili. Mówią wiele rzeczy, ale może spałaszujmy najpierw jadło i kości
rzucajmy pod stół.
Kości zostały rzucone...cdnj

[rita100]

Wracamy do wspolnej wieczerzy. Tak rozmawiając o Żmudzi planując wieką wyprawę
na Krzyżaków słyszymy w oddali jakieś grzmoty. Myślicie , ze burza idzie,
chowacie sie pod stołami - nic z tego nie bójcie się, to tylko szarźa
wyrostków, dzieciarni starosty Chełmickiego nadjeźdzają.
A wśród nich ola Boga dziewczyna, Hanusia , czternastoletnia, ktora jak to na
kresach wychowane dziewczyny umią władać bronią, rumaka dosiąść, mieczem ciąć,
kusze naciagać gdzież ją tam zaciągnąć do krosenek. Widzicie jaki wesołe życie
panuje pod dachem Chełmickiego.

- Hanuś... Hanusiu ! - zawołał Chełmicki
- Hanula !... - powtórzył głośniej
- Idę tatulu ! - odkrzyknęła raźnie i podskoczyła ku ławie.
Wtem spostrzegła obcych rycerzy i stanęła jak wryta, naraz zakryła rękoma
spłonioną twarz i pierzchnęla jak ptak z podworca. Wszyscy radośnie się
śmiejemy.
- To wasza corka, starosto ? spytał arcybiskup.
- Nie, Wasza Miłość - wychowanka jeno.

Goście i my tacy zadowoleni siedzimy, a Chełmicki dalej ciagnie, że Hanusia to
jego krewniaczka.
Fedarowi oczko błyska, Gajowy jeszcze o niej nic nie wie bo jeszcze w puszczy
siedzi i gra pieknie na geślikach, a ja jako ta co przekręciła wehikuł czasu
milcze , bo co to biedne dziecko ściagnie na warownie już wiem. Ale cicho , ani
mru, mru.
Chełmicki mając malutką czóreczkę, dwóch bliźniaków, i jeszcze trzech synów w
tym najstarszego, bo szesnalestnego Kaźka przyjął na opiekę Hanusię.
Goście słuchali smutnej opowieści Starosty. Jako , ze jest to jezyk staropolski
po cichu Wam przetłumaczę. Chodzi o to, że matka Hanusi, a krewna Chełmickiego
rozmiłowała się w rycerzu niemieckim i wyszła za niego za mąż. Rycerz był to
godny i nazywał się Maks Schwanenfels. Kiedy pojechali do Niemiec rodzina nie
była przychylna, raczej nawet niechętna. Gdy mąż zmarł matka zabrała dziewecke
i wróciła do Polski i niebawem ze zgryzoty zmarła. Corkę przekazała rodzinie
Chełmickich.
Teraz uważnie słuchajcie co dalej mówią przy tym ogromnym drewnianym stole w
zamku Dobrzyń. Teraz dopiero się zacznie akcja w zamku Dobrzyń

[rita100]

Nie skończył opowiadać Chełmicki kiedy Wincenty z Granowa zerwał sie na równe
nogi i woła jak się nazywa ?
- Schwanenfels ?
- Schwanenfels, tak to nazwisko ojca Hanusi - odparł starosta.
- Wszelako powiedzcie: miał on braci jakichkolwiek ?
- Miał jednego brata: Fryderyka, czyli Fryca, jak to oni mowią - ale w zgodzie
z nim nie żył, jako ,że tamten do Krzyżaków wstąpił, czego ojciec Hanusi Maks
darować nie mógł.
Rycerze spojrzeli po sobie i po nas.
Tu arcybiskup do rozmowy się wmieszał.
- Dziwne są drogi Boskie! Usiądże starosto koło mnie, a opowiem wam wszystko.
Własnie wtedy, gdy posłowalismy do Krzyżaków, zmarł był w Niemczech graf von
Rosenburg, Schwanenfelsów wuj rodzony. Sam tekże Rosenburg pełen cnót
rycerskich był i dlatego nienawidził Krzyżaków, a z nim i Fryca, siostrzeńca
swego. Że zaś bogatym był niesłychanie, a rodziny bliżej nie miał mieniem swym
rozporządził i ostatnią swą wolę nie tylko spisał, ale i biskupowi warmińskiemu
w przechowanie dał. Daremnie Fryc czatował na dobro jego, bo takowe dostanie
bratanica jego Hanna von Schwanenfeld.
Fryc o spadku onym marzył, teraz gdy takowy ominął go, to Krzyżacy - oni łupu
ze szponów nie puszczą !
- Toć ubiją naszą Hanusię i spadek wezmą - mowi chełmicki
- A własnie , ze nie ! Von Rosenburg mądry był, toteż zastrzegł, ze w razie
śmierci Hanusi, majątek cały dostanie Tum Gnieźnieński (gdzie graf on kiedyś
cudu doznał), chyba że Hanusia sama, do lat dwudziestu doszedłszy, inaczej nim
rozporządzi.
Widzicie , ze wszystko dorze się składa.
I zbierają się rycerze do drogi. Zatętniły kopyta, szczęknęły bronie i orszak
posłów królewskich ruszył wesoło w drogę. Jakub Chełmicki odprowadził ich do
bram ostatnich i cwałem wrócił do warowni zamkowej.

[rita100]

I tak dni mijały jeden za drugim. Od tej pory cały gródek na baczność się miał
i w każdej chwili gotów był do boju, jako że na granicy prawie ziem polskich
leżac, często Krzyżakom żęby pokazywać musiał. Każdego ranka i wieczoru
strażnicy musieli zdawac relację. Czujnośc warowni została zdwojona. Ludziom
też, podnuże zamku zamieszkującym, przykazał Chełmicki ostro, by w gotowości
byli i na pierwszy głos trwogi do warowni się chronili, paląc wpierw domy swe,
by dla wroga osloną nie były.
A wszystko z tej przyczyny, że gdy Chełmicki dowiedział się co grozi Hanusi,
natychmiast wywiózł ją do Krakowa, ale tak się stało , że Krzyżacy podstępem
Hanusie porwali w drodze i wieś o Hanusi zaginęła.
Jak widzicie , nie wesoło było na warowni w Dobrzynie i nie wesoło będzie , bo
tragedia zamku dopiero przed nami. Tak bedziemy świadkami wielkiej tragedi
Dobrzyna i.....

[tralala33]

Tak czamy coby Hanusie z rank krzyżackich łuwolnić, bo Tum Gnieźnieński sobzie
bez jiej wiana też poradzi.

[rita100]

Tak poziem co Hanusia je w rankach krzyżackich . Łoddali jó na wychowanie do
Łolstyna do dworu Niemki i tamój jó trzymajó pod kluczem. Jek w klasztorze.
Czkajó coby łosiągnęła 20 lat. Ale łona sia nie daje, cióngle mysli ło
łucieczce i jó planuje. Ale tero to eszcze za wcias mózić ło nij.

[rita100]

"Tak nadszedł 16 sierpnia. Dzień był znojny i parny, jak zwykle o tym czasie
bywa. Wokoło warowni tłumy ludzi snuły się, jako , że dnia poprzedniego z
powodu święta Matki Boskiej, nabożeństwa uroczyste odbywały się w kościołach,
na które z daleka przybywali patnicy. Zwłasza ojcowie Franciszkanie, jeszcze w
roku 1316 przez księcia Konrada Mazowieckiego w Dobrzyniu osadzeni i uposażeni
hojnie, z uroczystością niebywałą święcili dzień Wniebowzięcia Bożej Matki. Kto
żyw spieszył, by w nabożeństwach tych udział wziąść. Do wieczora późnego trwały
modły, śpiewy i procesje i dopiero dnia następnego lud z dalszych stron do
domów się rozchodził.
Chełmicki lękał się zawsze dnia tego, pamiętny na rzeź okrutną, jaką niegdyś w
sam odpust świętego Dominika Krzyżacy w Gdańku zrobili, kędy 10 000 ludzi padło
w godzin kilka, a krew rzeką płynęla po ulicach. Wiedział, że w tłumie takim
niełatwo karnośc utrzymać, zatem i obrona ciążka bywa, toteż sam biegał co
chwilę na strażnicę bacznie mając na wszystko.
I teraz , stojąc na szczycie wieży, wzrokiem ogarniał ścielące się u stóp grodu
pola. Nigdy jednak jeszcze tak dziwnym uczuciem nie drżało mu serce, jakiś ból
budził się w nim, jakby przeczucie straszne...nie uchwytne...
Od kościoła dzwonek zadźwięczał, wzywając do pacierzy wieczornego i rycerz
głowę odkrył, szepcząc słowa modlitwy. Nagle drgnął... zdało mu się, że coś
błysło w dali, więc wpił się oczyma w przestwór, zwalczyć chcąc mrok zapadający
z wolna....Chwilę stał tak pochylony, z tchem zapartym, śledząc dal siną i
naraz ku strażnikowi poskoczył.
- W róg uderzyć, na trwogę - krzyknął - Krzyżacy !
I jak szalony na dół zbiegł do zaŁogi.
- Krzyżacy ! - Do broni ! - Na mury !

----------------
Chowaj się kto może, bydzie łostro

[tralala33]

Ciajżkie kedajś buło życie - mało chtóren dożywał dugich lat w pokoju.
Tzrymajta sia dobrzyniacy!

[rita100]

Trzymajta sia !

- Krzyżacy ! - huknął jak grom.
"Ale już potężny, żałosny głos rogów wybuchnął na wieży i leciał w dal mroczną,
trwogę niosąc w sercach ludzkich. Kto żyw wybiegał z domu. Podnóże zamku
zaroiło się ludźmi opuszczającymi na gwałt swe mieszkania, by w murach warowni
szukać ochrony. Okrzyki i nawoływania, rżenie koni, skrzyp wozów, płacz
niewiast i dzieci, zmieszały się ze szczękiem łańcuchów mostu zwodzonego, który
głucho dudnić począł pod stopami uciekających do grodu ludzi. Naraz wśród
pomroki, pod ciemny strop niebios, strzelił potęzny słup
ognia...jeden...drugi... dziesiąty.... Z każdą chwilą przybywało ich - cała
równina stanęła w blasku pożogi; fala płomieni obręczą jasną opasała zamek,
kiedy za ostatnimi przybyszami z hukiem most się podniósł - odcinając warownię
od świata...
I naraz zamajaczyło coś w pomroce - głuchy szmer jakoby nadciągającej burzy
zbliżał się i potęzniał - płomienie skrzesały tysiące iskier w lśniących
zbroicach, oświecając zakute, cięzki, poteżne hufy krzyżackie. W krwawych
blaskach pozogi widniały ich płaszcze białe, czarnymi krzyżami znaczone,
chwiały się pióra pawie na wierzchu szyszaków, błyskały złowrogo miecze i groty.
--
I jak macie ciarki po plecach ? Jak widzicie wieś płonie , a co z warownią , to
zobaczycie. Uciekajmy do puszczy skąd bedziemy obserwować. Pamiętamy, ze w
warowni Hanusi nie ma, wcześniej została porwana przez Krzyżaków.

[rita100]

Krzyżacy, nie próbowali nawet do poddania wzywać, jako zazwyczaj czynili,
wiedzieli, jaką odpowiedź da im Chełmicki, więc od razu wokół warowni rozkładać
sie poczęli, do oblężenia się gotując. Huczały trąby i huf za hufem na miejsca
swe wysuwać sie począł, opasując gródek zwartym pierścieniem.
Nagle jeden z Krzyżaków oderwał się od reszty i skinąwszy na dwóch jeszcze,
samotrzeć do bramy podjechał.
- Hej ! jest tam wasz starosta ?! - krzyknął do straży łamanym polskim językiem.
Okiennica nad bramą, pchnięta silną dłonią rozwarła się z trzaskiem i Jakub
Chełmicki ukazał się w oknie w lśniącej zbroi spokojny, dumny.
- Oto jestem. Czego żądacie ? - spytał krótko.
- Fritz Schwanenfels jestem ! - odparł Krzyżak - i przywożę wam pozdrowienia od
waszej Hanuli miłej !
Nie bardzo zdrową była jej wasza opieka, teraz pokutować za to musi ! -
dokończył z drwiacym uśmiechem.
- Wiem ja, iż córka Maxa von Schwanenfels przez was porwaną została - odparł
poważnie - wszelako wiadomo, iż nad sierotą Bóg czuwa, przeto Jemu rachunek z
opieki waszej zdacie!
Tu zatrzasnął okiennicę na znak , iż rozmowa skończona.
(...)

[rita100]

Trzeci już dzień trwała walka. Dobrzyń bronił się jeszcze ale znać było, iż
ostatkami sił goni. Mury , bite bez ustanku pociskami i taranami, spękane,
osłabione, lada chwila runąć musiały. Z obrońców garść ledwo została, rannych,
zgorączkowanych, współprzytomnych, ale taka wielka zaciekłość była w sercach
garstki tej, iż ani jeden o poddaniu nie pomyślał. Kobiety, dzieci nawet brały
udział w walce; każdy wiedział, że ginąć musi.
Jakub Chełmicki ciągle był na wałach, nie śpiąc, nie jedząc prawie. Jasna jego
zbroja migała jak płomień wszędy, kędy niebezpieczeństwo było największe, kędy
słabnąć poczynali i stał tak wśród gradu pocisków, kierując obroną całą, licząc
chwile, jakie mu jeszcze do zycia zostały, wiedząc , ze ulec musi. Przy nim,
syn Kaźko walczył dzielnie.
Naraz okrzyk rozległ się pełen trwogi i rozpaczy; olbrzymi kawał muru chwiać
się począł i nagle runął w fosę, wznosząc tumany kurzu, zasypując gruzami
walczących.
- Koniec! - pomyślał Chełmicki
- Do wyłomu ! - krzyknął piorunującym głosem.
Ale nie czas już było, żelazna nawała krzyżacka runęła przez wyłom, tnąc,
siekając, pławiąc się w krwi.
Sto ostrz skierowało się w pierś starosty.....

[tralala33]

Tak tero starch bandzie w łoże lygnońć. Przeżyje nosz starosta?

[rita100]

Nie, to będą makabryczne sceny. Tak jutro napisze , żebyś dziś spokojnie poszła
spać. Tak było z zamku Dobrzyń.

[gajowy555]

Łoj szpetne to sceny, jek zawdy z udziałem Krzyżaków. Gwołt złego uczynili łóni.
Dobrze co na noc ło tam w szczegółach nie psiszesz Rita. Jano co z Hanusią ?
Coby wszyćko fejn sia skóńczyło...

[rita100]

I dobrze co Hanusi tam ni buło i ni zidziała tego wszystkiego. Łona siedzi
zamknienta w Łolstynie.

[rita100]

"Sto ostrz skierowano się w pierśc starosty, gdy nagle Fritz von Schwanenfels
przypadł na koniu rozstrącając wszystkich.
- Żywcem wziąć mi to gniazdo całe ! - huknął jak grom - Żywcem !
Walka zawrzała. Daremnie Chełmicki bronił się jak lew, arkany rzemienne świstać
poczęły koło niego, aż jeden nogi mu oplątał, starosta na ziemię runął.
Tłum knechtów rzucił się z wyciem na leżącego, Każko skoczył, ciałem własnym
osłaniając ojca, w tej chwili jednak miecz krzyżacki cioł go w głowę, chłopak
na ziemię padł, jak piorunem rażony.
- Każko! - krzyknął z rozpaczą starosta.
Ale już pokryło go mrowie ludzkie, krępując powrozami.
Reszta Krzyżaków docinała tymczasem nieszczęsnych mieszkańców Dobrzynia,
znęcając się nad nimi bez litości. Rzeź okrutna ustała dopiero, wtedy, gdy już
nie było kogo mordować.
Przy życiu został jeno Jakub Chełmicki i jego rodzina - związani, bezsilni,
patrzeć musieli na dzikość wroga, którzy wyciąwszy ludność, podpalił teraz
drewniane zabudowania warowni.
Gorzały jak pochodnia.

[rita100]

"Marszałek Zakonu, na gruzach wyłomu siedząc, do Frytza się zwrócił:
- Zali to już wszyscy z jego domu ? - spytał wskazując na rodzinę Chełmickich.
- Brak jeno syna najstarszego - odparł Fritz - ktorego knechty zabili, nie
wiedząc kim był.
Marszałek do starosty się zwrócił:
- Jakubie Chełmicki - rzekł. - Niegdyś, za usługę drobną, za wydanie w rece
nasze gródka tego, Zakon chciał cię obsypać bogactwem i dostojeństwy - ty
wszakże odrzuciłeś ze wzgardą żądanie nasze - dziś warownia zdobyta, a ty i
twoi w naszym ręku!...Cóż dziś mi powiesz ?
Starosta zmierzył go wyniosłym spojrzeniem.
- To, co i wtedy - odparł dumnie - że wolę śmierć, niż hańbę !
- Słusznie rzekłeś - powiedział Krzyźak. - Wszelako śmierć twoja przykładem
strasznym być musi dla tych, co kiedykolwiek woli Zakonu sprzeciwiać by się
śmieli - dlatego..... wpierw na śmierć żony i dzieci swych patrzeć bedziesz -
sam zginiesz na ostatku!...
--
Taki był koniec zamku, warowni w Dobrzyniu.
Tragiczne losy rodu Chełmickiego i jego ludzi w Dobrzyniu. Przenieśliśmy się
tam, na moment , byliśmy świadkami tej okrutnej tragedi.
Ale wcześniej napisałam, że i pojawi się gajowy w puszczy, że o Hanusi opowiem,
a Fedar czka i czka na coś, ziem na co, na rycerza znakomitego i mózie woma
bandzie, bandzie , polegajcie jak na słowie.....
Tak zienc, eszcze jyden urywecek bandzie na zakończenie łopozieści ło Dobrzynie
i zabziore woju pod legendy grunwaldzkie, dzie dokończym dzieło zwycięsko.
Musim przecie Hanusie łuwolnić z łobjanć krzyżackich, a moze sie łóna sama
łuwolni , boć łona jek Jagienka sienkiewiczowska.

[rita100]

"Jesień była słoneczna, barwna, cudowna, polska jesień. Szeroką drogą,
pamiętająca czasy Kazimierza Wielkiego zdążał ku Dobrzynowi orszak jezdnych.
Niezbyt liczny. Nie lada kto musiał jechać, jakoż krolewskie prawie
dostojeństwo biło z młodych urodziwych lic jadącego na czele rycerza, którego
postać olbrzymia odcinała sie ostro na tle barwnych, lśniących szat dworzan.
Okryty czarnoszmelcowaną zbroją, bez żadnych osdób ni świecidełek, na ramiona
narzucony miał czarny płaszcz rycerski, takiejże barwy pęk piór strusich
powiewał na szyszaku, spod ktorego wyglądało smagłe, czarnookie i czarnowłose
oblicze, pogodne i szlachetne. Koń nawet jeźdzcy onego czarny był, jak krucze
pióra, gwaiazdką tylko niewieką na czole znaczony.
Jeździec ów był to Zawisza Sulimczyk, Czarny zwany, dla swego zamiłowania w
ciemnych barwach. Młody wiekiem, słynął z waleczności, siły, jako też
szlachetności niezwykłej, dla której nie tylko swoi, ale i obcy czcią otaczali
go wielką, a słowo jego we wszystkich państwach ówczesnych wyrokiem dla
rycerstwa było.
Wiele tez czasu spędzał poza granicami kraju, każdy bowiem z panujących za
zaszczyt sobie miał gościć go na swym dworze. Mimo to Zawisza wiernym synem
Polski pozostał, czujnym na każde jej zawołanie.
I teraz, porzuciwszy świetny dwór cesarza Zugmunta, kędy gwałtem zatrzymać go
usiłowano, spieszył do Polski na wezwanie króla Władysława Jagiełły, który co
przedniejsze rycerstwo ściągać zaczynał, gotując się powoli do walnej rozprawy
z Krzyzakami.
Że zaś pośpiechu wielkiego nie było, zatem postanowił Zawisza do Dobrzynia po
drodze skoczyć, jako , że z Chełmickim Jakubem przyjaźń ich serdeczna łączyła.
cdn

I tak rycerz szlachetny Zawisza Czarny dojedzie do Dobrzynia, a tam....

[tralala33]

Na Zawiszę mona liczyć, jak na Zawiszę. Uratuje Dobrzyń, prawda?

[rita100]

Łoj, ni zidziołam wczaśniej tygo wpisu, wybaczta Tralala - tera mosz łodpoziedź.

Wtam w łoddali zamajaczył już siną smugą młodziuchny gaj brzozowy, przysłonięty
lekką oponą mgły.
- Dereszko, a bywaj no tu - zawołał Zawisza - Łobacz, wżdy z tygo mniejsca
strażnicę Dobrzyń zidzieć winniśmy.
Deresław wpatruje sie uważnie, łoczy roztwiera na rościerz i patrz, patrzy..
- Jużci - zawołał z wahaniem Dereszko - Tam , kędy ów gaj, zza niego wieżyczke
Dobrzynia zidać buło.
- A ni ma - poruszył sia niespokojnie Zawisza.
Orszak pomknął żwawiej. Mgła była gęsta. Wszyscy wypatrywali wieżyczek.
- To Dobrzyń - rzekł Zawisza
- Juzci - mruknął Dersław
- Dziwna rzecz - mówi Zawisza - gród ów o połowe niższy mi sie wydaje, choć nie
widzę go prawie, snadź tuman i mgły takie dziwy wyprawia.
Tak jedziemy, jedziemy....i zbliżamy się do grodu i wtej chwili wiatr rozwala
nagle mgły zawieszone nad ziemią i oczom orszaku Zawiszy ukazało sie straszne,
poczerniałe zgliszcze, pełne gruzu i wpółspalonych belek, niepodobne nawet do
warowni, która tak niedawno wznosiła się na tym miejscu.
Zawisza i my wszyscu zbladliśmy jak ściana.
- W konie ! krzyknął Zawisza i ruszyliśmy jak jak wicher do grodu. Bezradni
stajemy z łoczyma wlepsionymi w to mniejsce, w ten straszny stos rumowiska,
pusty , głuchy, bez żadnego śladu żywej istoty.
- Krzyżacka gospodarka - rzekł Deresław, a Fedar powtórzył, Tralala łoczy
zakryła w rankach, a Gietpe poszedł sprawdzać ślady. Gajowy w puszczy, szykuje
sia po cichu do wojny.
- Ale kędyż Chełmicki ? - zawołał wściekły Zawisza. - Kędy załoga cała ? Toż
nie padli bez walki ? Gdzież ich ciała ?
To zgadka zamku Dobrzyń
cdn
ps
Kiedy rozwiążemy tą zagadkę zamku Dobrzyń wyruszamy na wyprawę wojenną. Dlatego
spotkamy się w kóntku legen grunwaldzikich. Zamek łostwimy w spokoju i Hanusię
natencias.

[rita100]

Kędyż Chełmicki ?
Zastanawia się Zawisza z orszakiem. Tak zienc Zawisza w mig przybańczył sobzie
co obok w puszczy mnieszka stary, stary zielarz Borsuk. Jeśli eszcze żyw
wyjaśni noma tó tajemnice. Ruszamy do puszczy. Jedziem , jedziem , a Zawisza
woła Borsuk, Borsuk, Borsuk !
- Wasza Miłość - zawołał radośnie wychodząc z knieji Borsuk - o Chełmickim
chcecie ziedzieć , straszne to !
- Na Boga, wy wiecie o nim wszystko - prawda ? Mocież mi, zginął ? Bo zidze co
grod zdobyto.
- Jużci, a co więcej, zginął w takim bólu i męce. A bo wpierw, w oczach jego
zamordowano żonę jego i dziatki, a on patrzeć musiał na to związany.
Wreszczie Zawisza otrząsnął się ze wzruszenia i do starca sie zwrócił.
- Ale skąd wiecie tak dobrze o wszystkim, ojcze ? zapytał ciekawie.- Czy
byliście moze w warowni ?
- W warowni nie byłem, bo wojny nie spodziewał sie nikt i Krzyżacy spadli tak
nagle, że ledwo z podmiejskich domów ludność do grodu uciec zdążyła. Dopierom
jak łunę am dojrzał na niebie , pomyślałem. Śpieszyłem ile sił, ale stare nogi
nie zawsze słuchać chcą. Nim dowlokłem się na miejsce, Krzyżaków nie było już,
poszli dalej w noc ciemną. W Dobrzyniu zostały jeno zgliszcza i ciała
pomordowanych ofiar. A szegóły opowiedział mi Kaźko.
- Dla Boga ! Kaźko żyje !.... zawołał Zawisza.
- W ostatnim szturmie padł; myśleli, że zginął, on tymczasem omdlał jeno z ran
ciążkich. Ocknął sie właśnie wtedy, gdy rodzinę jego mordowano, chciał
krzyczeć, biec do nich, ale omdlał znowu z bolu i rozpaczy. Takiem go znalazł
na zgliszczach - opowiada starzec. Okoliczni ludzie mieszkający w puszczy
pochowali mieszkańców Dobrzynia.
I tak zidzicie spotkał sia Kaźko Chełmicki z Zwiszą. Zawisza zaopiekował się
Kaźkiem jak synem i razem w orszaku wyruszą na wielką bitwę z Krzyżakami.

[gietpe]

miasta.gazeta.pl/olsztyn/1,35189,3754721.html

[tralala33]

Gietpe - tośma razem łutrasili ta ksiójżka
Na szczajście. Bandzie co na Gody kupsić.

Szata graficzna książki nawiązuje do "Dworów i pałaców dawnych Prus
Wschodnich". Tak jak tam autorzy duży nacisk położyli na ilustracje i
uzupełniający je tekst. W książce znalazły się malarskie rekonstrukcje zamków.
Przygotowały je malarki Bożena Januszewska i Katarzyna Wolska. Dawnymi
technikami wykonały 21 prac. Są stylizowane na starodawne obrazy, mają
złocenia, a nawet charakterystyczne dla starych dzieł pęknięcia. - To prawdziwe
arcydzieła oddające klimat dawnych czasów. Utrwalone są na nich ważne
wydarzenia związane z warownią - oblężenia czy życie codzienne na zamku -
opowiada Mirosław Garniec. - Cześć nieistniejących warowni, np. tę z
Dzierzgonia, którą rozebrano 200 lat temu, odkrywaliśmy na nowo, bazując na
najnowszych badaniach archeologicznych.

[gietpe]

Na szczajście.
No ale jo buł drugi

[tralala33]

Mój wpsis 21.25, Woju wpsis 21.25! Tośma w ta sama chwiułka napsisali

[gietpe]

Na szczajście

[gajowy555]

bi.gazeta.pl/im/2/3754/z3754302X.jpg
Łoj, jeka psiankno szata graficzno. Tlo ziela to bandzie kostet? Śtrasznie
drogie te ksiójżki só...

[tralala33]

Krowy nie bandziesz brukował przedawać - jek mawiał Bazyl

[gajowy555]

No jó, chyba ze ło kargulowó Mućke sia rozchodzi...

[rita100]

No psianknie, aleśta popsisali i wynaleźli ksiójżke.
Tak jek stawiacie - wiela bandzie kstet ?

60 zł

[rita100]

schlesien.nwgw.de/board/viewtopic.php?t=145
łobaczta jeke fejn łobrazecki - jek to drzewiej buło