Numizmatyczna ciekawostka

[survey06]

W ślad za upłynnianiem na Bliski Wschód i do Afryki ogromnych ilości broni z
demobilu państw europejskich, (vide wątek "broń" na tym forum) podążały tamże
….. austriackie talary z wizerunkiem Marii Teresy z Habsburgów. Te oryginalne
talary bite przez mennicę wiedeńską w XVIII stuleciu w wielu tamtejszych
krajach (Somali, Sudan, Jemen, Arabia, Abisynia, Tanganika) stały się
powszechną walutą eliminując „z obiegu” muszle, koraliki i przeróżne
paciorki. Zapotrzebowanie na te monety w tamtych regionach było tak duże, że
inne mennice (Mediolan, Wenecja, Praga, Londyn, Bombaj) na przełomie XIX i XX
wieku „tłukły” Marię Teresę na potęgę. Wkrótce też liczba fałszywych monet na
rynkach znacznie przewyższała te oryginalne „środki płatnicze”. Tuż przed
wybuchem I-ej Wojny Światowej, ten proceder próbował centralnie ukrócić Bank
of England, lecz szybko się poddał ograniczając swoje wysiłki i starania do
obrony przed fałszerstwem własnych gwinei. Sytuacja się po części uspokoiła
samoistnie w czasie trwania i po zakończeniu IWS. Jeszcze w latach 30-ych ub.
wieku wysłano do Afryki Wschodniej pewną partię talarów wybitą w mennicach
europejskich. Ale w okresie IIWS – poza Jemenem – talar austriacki stracił
całkowicie na wartości w handlu miejscowym i wypadł z obiegu. Tylko dla
Jemenu, mennica bejrucka – jako ostatnia w świecie - tłoczyła monetę z „Marią
Teresą na awersie” do połowy lat 50-ych, a w obiegu, jako oficjalny lokalny
środek płatniczy pozostawała do końca lat 70-ych.

Kiedy pod koniec lat 70-ych udawałem się do Abu Dhabi, zostałem poproszony
przez dobrego kolegę, i jednocześnie zapalonego numizmatyka, o przywiezienie
oryginalnego „jemeńskiego” talara z Marią Teresą. Ponieważ żaden wypad do
Jemenu Płd. nie wchodził w grę, (odległość z Abu Dhabi do Sana jest mniej
więcej taka sama jak z Warszawy do Paryża) zacząłem się rozglądać na miejscu.
Wymianę pieniędzy, i to po dobrym kursie, zawsze przeprowadzało się w
kantorach przy starym Suku. W tym konkretnym celu zdobycia numizmatycznego
talara odwiedzałem te kantory kilkakrotnie. Te kantory to były bardzo ciekawe
miejsca, gdzie w rewelacyjnie krótkim czasie można bylo przeprowadzić wymianę
każdej „czynnej” waluty na każdą inną ‘czynną”. Niestety, nie natrafiłem na
żaden egzemplarz talara Marii Teresy. Kolega się obraził......

[pam_pa_ram_pam]

A czy ktoś widział w Egipcie "Gini Masri" o wymiarze kartki A4 albo milimy?
Mnie się zdarzało widywać i jedno i drugie, gdy peregrynowałem 20 lat temu do
Libii via Egipt. Niestety, byłem za młody, żeby rozumieć, jakie te banknoty i
monety miały znaczenie.

[masaha]

Choć to już kilka miesięcy od postów minęło, może mógłbym coś dorzucić?

Talary Marii Teresy były w obiegu w Jemenie Północnym prawie do końca lat
siedemdziesiątych. Co prawda imam Yahia bił własną monetę, lecz funkcjonowały
one na rynku równolegle. Dopiero rewolucja wprowadziła banknoty. Ponieważ
beduini i rojaliści (klany na pn. od Sany, przy granicy z Arabią Saudyjską)
długo jeszcze nie mogli dogadać się z nową władzą, były one tam bardziej
preferowane niż nowe riale.
Poza tym stanowiły część wiana jemeńskiej panny młodej. Z nich także wykonywano
tradycyjną biżuterię zamawianą dla niej przez pana młodego u żydowskich
rzemieślników. Dziś jeszcze spotkać można na suku srebrne szkatułki-portmonetki
przytraczane do pasa z dżambiją (jem. sztyletem).
W Jemenie Południowym, będącym pod protektoratem GB i formalnie (do roku 1939)
administrowanym z Indii (port Aden), jednostką monetarną były rupie a potem
shillingi. Po rewolucyjnym odzyskaniu niepodległości w 1967 wprowadzono dinary.
Talary MT funkcjonowały jedynie wśród beduinów z pogranicza (Hadramaut i Shabwa).
A tak na marginesie; trzymając taki krążek w ręku, ma się poczucie jego wartości
- w przeciwieństwie do zwitku banknotów ... :-)

Pozdrawiam