Adam i Ewa - znaczenie imion i nie tylko

[madohora]

Według Koranu aniołowie sprzeciwiali się stworzeniu Adama, gdyż oni zawsze będą czcili i wielbili Boga, zaś z człowiekiem wiąże się zniszczenie i rozlew krwi. Mimo to Bóg stworzył Adama i nauczył go imion wszystkich rzeczy; nie wyjawił ich aniołom, którzy mieli być posłuszni człowiekowi. Wtedy Iblis, szatan, zbuntował się, twierdząc, że jako stworzony z ognia stoi wyżej od istoty stworzonej z gliny. Przez wyznawców islamu Adam uznawany jest za pierwszego proroka. Według at-Tabariego Adam zbudował Kaabę.

[madohora]

Adam zmawia na Ewę, na Adama Ewa, a oboje jedli z drzewa.

[madohora]

Gdy w dzień Adama i Ewy mróz i pięknie, zima wcześnie pęknie.

[madohora]

Koło Ewy, noś długie cholewy.

[madohora]

[madohora]

Motyw dwu postaci pod drzewem, z wężem owiniętym wokół pnia, był obecny w sztukach plastycznych już od czasów wczesnochrześcijańskich (np. freski z katakumb). Szczególną popularność zyskał on w dobie renesansu. Ten fragment Biblii zainspirował artystów tej miary co Jan van Eyck (1395–1441), Hugo van der Goes (ok. 1440–1482), Hieronim Bosch (ok. 1460–1516), Albrecht Dürer (1471–1528), Lucas Cranach Starszy (1472–1553), Palma Vecchio (1480–1520), Tycjan (ok. 1480–1576), czy Tintoretto (1518–1594). Na szczególną uwagę zasługuje twórczość Cranacha Starszego, który namalował serię obrazów nawiazujących do rajskiej sceny kuszenia prarodziców. W XVII w. temat nie poszedł w zapomnienie. Odnaleźć go można m.in. w dziełach Rembrandta van Rijn (1606–1669). Zainteresowanie artystów tym tematem, poza względami religijnymi, wynikało także z faktu, że dawał on niepowtarzalną i niczym nieskrepowaną okazję do zaprezentowania aktu mężczyzny i kobiety.

[madohora]

[madohora]

Źródło informacji: Księga Imion, Wikipedia. pl; zdjęcia Wikipedia.pl

[madohora]

Adam, Adam - ja z tobą nie gadam

Adam

[madohora]

ADAM

Adam — imię męskie pochodzenia semickiego. W języku hebrajskim אדום adom oznacza czerwony, od koloru ziemi z której Adam był ulepiony. Bardziej jednak prawdopodobne, że Adam wywodzi się od hebrajskiego słowa adamah, które oznacza "ziemię, rolę", wtedy znaczyłoby "rolnik", albo "że człowiek, z ziemi powstały, do ziemi wróci". W takim ujęciu, używane jest zazwyczaj w Starym Testamencie, chociaż w początkowych rozdziałach Starego Testamentu przyjęło się traktować je jako imię własne. Także w językach ałtajskich słowo adam oznacza "człowiek".

Adam Asnyk

[madohora]

Adam Prot Asnyk ps. Jan Stożek, El...y (ur. 11 września 1838 w Kaliszu, zm. 2 sierpnia 1897 w Krakowie) – polski poeta i dramatopisarz; w czasie powstania styczniowego członek Rządu Narodowego.Adam Asnyk pochodził z rodziny szlacheckiej. Był synem Kazimierza, powstańca listopadowego, który po odbyciu zesłania osiedlił się w Kaliszu i zajął się handlem skórami (na czym dorobił się dużego majątku), i Konstancji z Zagórowskich. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Realnej w Kaliszu studiował w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Marymoncie (1856), w Akademii Medyko-Chirurgicznej w Warszawie (1857–59) oraz na uniwersytetach we Wrocławiu (1859–60), gdzie działał w Towarzystwie Literacko-Słowiańskim, Paryżu (1861) i Heidelbergu (1861–62). Brał udział w ruchu spiskowym; w 1860 roku został aresztowany i uwięziony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. W powstaniu styczniowym był członkiem tzw. wrześniowego Rządu Narodowego. W latach 1864–67 przebywał za granicą, w 1866 uzyskał doktorat z filozofii na uniwersytecie w Heidelbergu. Po powrocie do kraju przebywał we Lwowie, a w 1870 zamieszkał w Krakowie. W 1875 ożenił się z Zofią Kaczorowską, z którą miał syna Włodzimierza. W styczniu 1882 został wydawcą krakowskiego dziennika Reforma, przemianowanego w listopadzie tego roku na Nową Reformę, której redaktorem odpowiedzialnym był od grudnia 1889 do stycznia 1895. Od 1884 był radnym miejskim w Krakowie. W 1889 został posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego. W 1890 uczestniczył w sprowadzeniu z Paryża prochów Adama Mickiewicza. Był jednym z organizatorów Towarzystwa Szkoły Ludowej w Krakowie (1882). Podejmował wyprawy wysokogórskie w Tatry – był jednym z pierwszych członków Towarzystwa Tatrzańskiego. Wiele podróżował po Europie. W 1888 odbył podróż do Włoch, na Sycylię, Maltę i północne brzegi Afryki, zakończoną w Marsylii. W 1894 odbył podróż na Cejlon i do Indii. Pochowany na Skałce w Krakowie.

[madohora]

Wiersze ogłaszał w zbiorach pt. Poezje (1869, 1872, 1880, 1894). Twórczość literacką rozpoczął w latach 1864-65. Jego liryka w tym okresie była wyrazem rozterki duchowej poety, przeżywającego kryzys światopoglądowy, pogłębiony klęską narodową. Powstają wiersze pełne bluźnierstw (Odpowiedź), buntu przeciw Stwórcy i ustalonemu porządkowi świata (Julian Apostata), goryczy i zwątpienia (W zatoce Baja), krytycznego obrachunku z romantyzmem politycznym (Sen grobów). Obok nich powstawały też utwory wyrażające tęsknotę za "siłą ducha", pragnienie odrodzenia "duszy współczesnej" aż do pokornego poddania się nakazom Chrystusowej nauki (Pod stopy krzyża). Od ok. 1870 rozpoczął poszukiwanie własnej drogi twórczej. Pisał wtedy erotyki, wiersze oparte na motywach ludowych, lirykę refleksyjną.
W utworach Asnyka zaczęła z czasem dominować postawa epicka; w miejsce lirycznego obrazu ludzkich przeżyć pojawił się zobiektywizowany, epicki obraz świata, refleksja coraz częściej zastępuje komentarz liryczny. Najpełniejszym wyrazem tej zintelektualizowanej poezji jest cykl 30 sonetów Nad głębiami (1883-94), który przyniósł Asnykowi miano "poety-filozofa". W cyklu tym zawarł poeta swój system filozoficzny, będący próbą pogodzenia idealizmu z pozytywistycznym realizmem i scjentyzmem. Z tym ostatnim łączy filozofię Asnyka praktycyzm myślowy, uznanie osiągnięć współczesnych nauk przyrodniczych oraz prawa powszechnego rozwoju. W przeciwieństwie jednak do pozytywistów nie wierzył w możliwość empirycznego poznania rzeczywistości. Rozum ludzki okazuje się bezradny w miarę postępu wiedzy. Założenia etyczne tego systemu głoszą obowiązek czynnego udziału jednostki w duchowym procesie dążenia do powszechnej doskonałości. Styl sonetów określić należy mianem dyskursywnego; cechuje go intelektualizacja oraz abstrakcyjność leksyki, brak rozbudowanych obrazów, metafor, porównań. W twórczości Asnyka obecna jest stale nuta patriotyczna, głosząca wiarę w siłę narodu i możliwość odzyskania wolności, polemiczna wobec konserwatywnego programu ugody (w 25 rocznicę powstania 1863 roku). Grobowiec Adama Asnyka w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie. Motywem wielu jego utworów jest krajobraz górski, zwłaszcza tatrzański (Ranek w górach, Kościeliska, Noc nad Wysoką, Letni wieczór, Podczas burzy, Limba, Wodospad Siklawy, Giewont) oraz motywy morskie (Podróżni, W zatoce Baja), sonety (Zmiennego bytu falo ty ruchliwa!..., Wieczne ciemności! bezdenne otchłanie!..., Na falach swoich toczy słońc miliony...) oraz cykl Z obcych stron (1895), Toarmina, Noc na morzu – w drodze z Malty do Goletty, Na polach Kartagi, Pointe du Raz. "Góry i morze – pisał Asnyk w liście do ojca 28 maja 1874 – to jedyne uniwersalne lekarstwo na wszystkie ludzkie dolegliwości, tam oddychając świeżym, wonnym powietrzem, pojąc się widokiem świeżej a wzniosłej natury można zapomnieć o cierpieniach i troskach...

[madohora]

Adam Bahdaj pseud. Jan Kot, Dominik Damian (ur. 2 stycznia 1918 w Zakopanem - zm. 7 maja 1985 w Warszawie) – polski pisarz, tłumacz z języka węgierskiego. Uczestnik Kampanii wrześniowej. W czasie II wojny światowej był kurierem tatrzańskim.Studiował na Wydziale Prawa UJ w Krakowie i w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Uczestnik kampanii wrześniowej. W czasie wojny działacz Polonii na Węgrzech. W 1945 powrócił do kraju. Debiutował tomem poezji "Iskry spod młota" pod pseudonimem Jan Kot. Bahdaj jest znany głównie z powieści dla dzieci i młodzieży. W plebiscycie czytelników "Płomyka" i "Świata Młodych" na najpopularniejszego pisarza otrzymał w 1970 "Orle Pióro", a w 1974 – nagrodę Prezesa Rady Ministrów za całokształt twórczości dla dzieci i młodzieży. W latach 1988-1992 w łódzkim Se-ma-forze zrealizowano 26 odcinkowy animowany serial lalkowy Mały Pingwin Pik-Pok wg książki Adama Bahdaja. Bohaterem jest pingwinek, który ma dość siedzenia na Wyspie Śnieżnych Burz i postanawia zwiedzić świat. Powieści sensacyjne pisał pod pseudonimem Dominik Damian. Jest ojcem Marka Bahdaja, scenarzysty filmowego. W 1974 w związku z jubileuszem Polski Ludowej odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi

[madohora]

Adam Jerzy Bielan (ur. 12 września 1974 w Gdańsku) – polski polityk, poseł na Sejm III i IV kadencji, wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego (2007–2009).Absolwent IX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, studiował stosunki międzynarodowe w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie (studiów nie ukończył). W latach 1996–1998 był przewodniczącym Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Od 1999 do 2000 zajmował stanowisko wiceprzewodniczącego międzynarodowej organizacji studenckiej European Democrat Students.
W 1997 został wybrany z listy krajowej Akcji Wyborczej Solidarność na posła III kadencji. Należał następnie do Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego (1998–2001) i Przymierza Prawicy (2001–2002). W 2001 uzyskał po raz drugi mandat poselski z listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu chrzanowskim. W 2002 został członkiem PiS, pełnił funkcję rzecznika prasowego tej partii. W 2004 został wybrany do Parlamentu Europejskiego z okręgu obejmującego województwa małopolskie i świętokrzyskie. W PE przystąpił do grupy Unii na rzecz Europy Narodów. 16 stycznia 2007 został wiceprzewodniczącym Parlamentu Europejskiego VI kadencji. W 2009 skutecznie ubiegał się o reelekcję z okręgu mazowieckiego. W listopadzie 2010 wystąpił z PiS i związał się z ugrupowaniem Polska Jest Najważniejsza, z którego został wykluczony 18 marca 2011 (nie przystąpił do partii).

[madohora]

Ádám Bodor (ur. 22 lutego 1936 w Klużu w Transylwanii, Rumunia) – węgierski pisarz. W latach 1952-54 był więźniem politycznym. W latach 1955-60 studiował teologię protestancką na uniwersytecie w Klużu. Zaczął publikować w roku 1968. Od 1982 mieszka w Budapeszcie. W roku 2002 był gościem 6. Targów Książki w Krakowie. W Polsce nakładem wydawnictwa Czarne ukazały się następujące jego książki: Okręg Sinistra, Wizyta arcybiskupa, Zapach więzienia, Z powrotem do uszatej sowy.

[madohora]

Adam Boniecki, właśc. Adam Józef Feliks Fredro-Boniecki herbu Bończa (ur. 19 listopada 1842 w Żydowie (kieleckie), zm. 24 czerwca 1909 w Warszawie) – polski historyk, heraldyk, prawnik. Pochodził z rodziny szlacheckiej. Był synem Ferdynanda i Leontyny ze Stadnickich. Wcześnie stracił rodziców. Studiował prawo na uniwersytecie w Petersburgu i w Ecole de Droit w Paryżu. W latach 1865-1872 pracował w sądownictwie w Warszawie. Po osiedleniu się w majątku Świdno pod Warszawą zajął się badaniami heraldycznymi. W 1899 rozpoczął wydawanie wielotomowego dzieła Herbarz polski, przy współpracy z Arturem Reiskim; do 1909 opracował trzynaście tomów. Po śmierci Bonieckiego prace nad Herbarzem kontynuowali Reiski i Włodzimierz Dworzaczek. Jeden z pierwszych członków Polskiego Towarzystwa Heraldycznego

[madohora]

Adam Boniecki właśc. Adam Edward Fredro-Boniecki (ur. 25 lipca 1934 w Warszawie) – katolicki prezbiter, generał zakonu marianów w latach 1993–2000, redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” w latach 1999–2011.Brat dziennikarza i publicysty Tadeusza Fredro-Bonieckiego. W wieku 18 lat wstąpił do Zgromadzenia Księży Marianów (w roku 1993 został przełożonym generalnym Zgromadzenia). Po ukończeniu studiów filozoficzno-teologicznych w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku w 1960 otrzymał z rąk bpa Antoniego Pawłowskiego święcenia kapłańskie w tamtejszej bazylice katedralnej. W latach 1961–1964 studiował filozofię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Studiował też w Paryskim Instytucie Katolickim (1973–1974). Był m.in. katechetą licealnym w Grudziądzu, współpracował z duszpasterstwem akademickim na KUL-u i w kościele św. Anny w Krakowie. Od 1964 związany z Tygodnikiem Powszechnym. W 1979 na życzenie Jana Pawła II przygotowywał polskie wydanie dziennika L'Osservatore Romano i został redaktorem naczelnym pisma (1979–1991). Po powrocie do Tygodnika Powszechnego w 1991 został jego asystentem kościelnym, a po śmierci Jerzego Turowicza (1999) redaktorem naczelnym pisma. Od września 2007 współpracuje ze stacją Religia.tv należącą do grupy ITI, gdzie był m.in. jednym z prowadzących program Rozmównica.

Od 1999 do 2011 roku mieszkał przy Parafii św. Floriana w Krakowie. Od 14 lipca 2011 mieszka we wspólnocie Księży Marianów w dzielnicy Stegny w Warszawie.
W listopadzie 2011 otrzymał od prowincjała ks. Naumowicza nakaz ograniczenia wystąpień publicznych do Tygodnika Powszechnego[1]. Decyzja zapadła niedługo po skierowaniu do niego listu przez biskupa włocławskiego Wiesława Meringa, który zarzucił mu popieranie Adama "Nergala" Darskiego i wypowiedzi szerzące zamęt w umysłach wiernych[2]. Zakaz spotkał się zarówno z protestami, jak i głosami poparcia różnych środowisk katolickich. Ks. Boniecki zaprzestał wypowiedzi dla mediów, pozostał natomiast aktywny publicznie, m.in. uczestniczy w spotkaniach autorskich i różnego rodzaju konferencjach.

[madohora]

Adam Bień (ur. 14 grudnia 1899 we wsi Ossala w powiecie staszowskim, zm. 4 marca 1998 w Warszawie) – polski polityk ruchu ludowego, prawnik, członek władz Polskiego Państwa Podziemnego. Kawaler Orderu Orła Białego.Urodzony w rodzinie chłopskiej, rozpoczął swą edukację od jednoklasowej, rosyjskiej szkoły podstawowej w Ossali. Chodził do niej jedną zimę, a następnie przygotowywał się indywidualnie do egzaminu wstępnego do rosyjskiego Progimnazjum w Sandomierzu. Uczniem tej szkoły został w roku 1911. W Progimnazjum uczył się do roku 1914 i ukończył trzy klasy. Po rocznej przerwie spowodowanej wybuchem I wojny światowej, wstąpił jesienią 1915 roku do czwartej klasy zorganizowanego w Sandomierzu, już pod austriackim zaborem, polskiego gimnazjum. W czerwcu 1920 roku zdał maturę.
W lipcu tegoż roku wstąpił jako ochotnik do wojska i uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, w kampanii litewsko-białoruskiej. Po powrocie z frontu, późną jesienią 1920 roku, zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Poznańskiego, skąd po pierwszym semestrze przeniósł się na Uniwersytet Warszawski, który ukończył w 1925 roku, uzyskując tytuł magistra prawa.
Pracę zawodową rozpoczął w marcu 1926 roku jako aplikant sądowy. Aplikację skończył w 1928 roku i zdał egzamin sędziowski. Pracował jako sędzia grodzki w Grójcu i w Warszawie. Był wiceprzewodniczącym Sądu Pracy w Warszawie, następnie sędzią X Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego. Adam Bień był społecznikiem. Wynikało to z predyspozycji osobistych, jak również z patriotycznego wychowania, które wyniósł z domu i sandomierskiej szkoły. To właśnie w Gimnazjum brał pierwsze lekcje społecznego działania. W latach 1912-1914 należał do tajnej drużyny skautowej przygotowującej szkolną młodzież do walki o wyzwolenie Polski. W latach 1915-1920 należał do grupy młodzieży redagującej pismo szkolne pt. "Spójnia", do którego napisał wiele artykułów. W Gimnazjum sandomierskim pod opieką wielkiego wychowawcy młodzieży, Aleksandra Patkowskiego, działał Samorząd Uczniowski, którego Adam Bień był aktywnym członkiem. Udzielał się także w kole historyczno-literackim, które organizowało widowiska teatralne, obchody uroczystości narodowych, dożynki, koncerty, dyskusje literackie. Z kolegami pochodzącymi ze wsi organizował na terenie powiatu sandomierskiego koła młodzieży wiejskiej, które prowadziły okolicznościową działalność społeczno-oświatową, kulturalną i polityczną. Wierny środowisku, z którego wyszedł, należał do czołowych organizatorów postępowej i popularnej w okresie międzywojennym organizacji Związku Młodzieży Wiejskiej Rzeczypospolitej Polskiej "Wici". W czerwcu 1928 roku, na założycielskim zjeździe tej organizacji, której był współtwórcą, wygłosił autorski referat programowy "Demokracja w wychowaniu młodego człowieka w wolnym kraju". W latach 1929-1931 pełnił funkcję prezesa "Wici". Jednocześnie w latach 1924-1939 był jednym z czołowych działaczy Związku Teatrów Ludowych. Współpracował w dziedzinie ruchu amatorskiego teatrów ludowych z Jędrzejem Cierniakiem. Wspólnie opracowali i wydali książkę pt. "Teatry ludowe w Polsce".Aktywny okres działalności społeczno-politycznej Adama Bienia przypadł na czas wojny i okupacji hitlerowskiej. Jako "wiciarz" włączył się na początku 1940 roku do konspiracyjnej pracy w Stronnictwie Ludowym "Roch", gdzie powierzono mu przewodnictwo Komisji Prawnej Centrali Ruchu Ludowego, która opracowała szereg dokumentów dotyczących ustroju prawnego, politycznego, społecznego i gospodarczego przyszłej powojennej Polski, tzw. "Trzeciej Polski". Z ramienia "Rocha" powołany został w 1943 roku przez Prezydenta Rzeczypospolitej na emigracji na stanowisko I Zastępcy Delegata Rządu RP na kraj w randze ministra. W Delegaturze podlegały mu departamenty: sprawiedliwości, oświaty i kultury, Komitet Koordynacji Ustawodawczej oraz sprawy narodowościowe. W czasie powstania warszawskiego Adam Bień, jako I Zastępca Delegata Rządu RP i członek Krajowej Rady Ministrów, był faktycznym kierownikiem władzy cywilnej i przyczynił się znacznie do wydania dwóch Dzienników Ustaw, w których zawarte zostały przygotowane w konspiracji akty prawne, regulujące podstawowe sprawy w odradzającej się Polsce.W marcu 1945 roku Adam Bień, wraz z innymi czołowymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego, został podstępnie aresztowany przez NKWD i wywieziony do Moskwy, gdzie został skazany w tzw. "procesie Szesnastu" na pięć lat więzienia. Został osadzony na Łubiance. Wrócił z moskiewskiego więzienia w sierpniu 1949 roku[1] dzięki staraniom żony Zofii, sandomierzanki, absolwentki sandomierskiego Seminarium Nauczycielskiego; w sprawie męża Adama zwróciła się o pomoc do "wiciarza" Józefa Niećki, w owym czasie prezesa "odrodzonego" PSL, następnie członka Rady Państwa.Po powrocie z więzienia Adam Bień nie mógł otrzymać pracy w sądownictwie. Przez pewien czas zajmował się tłumaczeniami literatury rosyjskiej dla Ludowej Spółdzielni Wydawniczej. W 1953 roku zezwolono mu na pracę w zawodzie adwokata, lecz nie w Warszawie, a na prowincji, w Przasnyszu. Po przejściu na emeryturę (w początkach lat siedemdziesiątych) wrócił do rodzinnej Ossali i zamieszkał w domu, który tam wybudował. Zajął się w owym czasie głównie pisaniem, a także działalnością społeczną. Był między innymi współzałożycielem Staszowskiego Towarzystwa Kulturalnego, a od roku 1987 jego honorowym prezesem, członkiem Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, Polskiego Towarzystwa Czytelniczego, a także honorowym członkiem Ligi Krajowej. Zapraszany na różnego rodzaju spotkania i uroczystości dawał świadectwo prawdzie o historycznych wydarzeniach, w których w ciągu prawie 100 lat życia przyszło mu uczestniczyć. Czynił to również w licznych wywiadach, jakich udzielał prasie, radiu i TV. Publikował także własne artykuły, w których wyrażał swoje opinie na temat tworzącej się III Rzeczypospolitej. Najpełniej swoje życiowe doświadczenia i przemyślenia wyraził w książkach: w trylogii "Bóg wysoko - dom daleko", "Bóg wyżej - dom dalej", "Bóg dał - Bóg wziął" oraz w "Listach z Łubianki" (książki powstawały od 1981 do 1998 roku). Za twórczość wspomnieniową dwukrotnie otrzymał nagrodę "Polityki": za tom "Bóg wysoko - dom daleko" w roku 1982 i pośmiertnie w 1998 za "Listy z Łubianki". Za wspomniany już tom "Bóg wysoko - dom daleko" otrzymał także nagrodę LSW w roku 1981. Za drugi tom "Bóg wyżej dom dalej" przyznano mu nagrodę ufundowaną przez Marię Ginter, a za całokształt twórczości i działalności społecznej otrzymał nagrodę im. Macieja Rataja.Zasługi Adama Bienia, jednego z czołowych twórców Polskiego Państwa Podziemnego, doceniono w III Rzeczypospolitej. Został odznaczony Orderem Orła Białego (1994)[2], Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem "Za udział w wojnie 1918-1921", Medalem Polonia Mater Nostra Est i licznymi medalami, m.in. Odznaką Honorową "Zasłużony Działacz Kultury", Odznaką im. Ignacego Solarza, "Złotą Odznaką Adwokatury". Cztery miasta: Kraków[3], Sandomierz, Świdnik i Pruszków obdarzyły go Honorowym Obywatelstwem.Zmarł 4 marca 1998 roku po prawie trzytygodniowej chorobie, w Klinice Rządowej w Warszawie. Został pochowany zgodnie ze swoją wolą na cmentarzu parafialnym w Niekrasowie. Na jego grobie córka Hanna umieściła napis: "Adam Bień 1899-1998, wiciarz, prawnik, pisarz, polityk, Minister Rządu RP, sądzony w procesie "Szesnastu", więzień Łubianki". U góry, nad nazwiskiem - słowa będące tytułem jego ostatniej książki: "Bóg dał Bóg wziął".
W czerwcu 1999 roku w rodzinnej Ossali został otwarty Dom Pamięci Adama Bienia, w którym - pod patronatem merytorycznym Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, zostały zgromadzone i wyeksponowane liczne pamiątki, dokumenty, listy i fotografie Adama Bienia. W Częstochowie jest ulica nazwana jego imieniem, w Milanówku pod Warszawą, gdzie mieszkał przez wiele lat, znajduje się skwer i tablica, upamiętniająca jego osobę. W Staszowie znajduje się park jego imienia, jego imię nosi również miejscowe koło PTTK.

[madohora]

Adam Wawrzyniec Bochenek (ur. 10 sierpnia 1875 w Krakowie, zm. 25 maja 1913 tamże) – polski lekarz, anatom, histolog, antropolog. Autor wielokrotnie wznawianego podręcznika anatomii. Był synem profesora ekonomii Uniwersytetu Jagiellońskiego Mieczysława (1838–1887) i Heleny z Klickich[1]. Po śmierci ojca opiekunem jego i braci został Witold Bochenek, urzędnik krakowskiej prokuratorii. Wykształcenie średnie uzyskał w Krakowie, po czym w latach 1892–1898 studiował na UJ nauki medyczne, uzyskując 5 marca 1898 stopień doktora wszechnauk lekarskich. W czasie studiów współpracował z Henrykiem Hoyerem (młodszym) jako demonstrator, był także asystentem przy Katedrze Anatomii u Kazimierza Kostaneckiego. W latach 1899–1901 przebywał za granicą, studiował antropologię w Instytucie Schwalbego w Strasburgu oraz na Uniwersytecie Lowańskim, gdzie uczył się neuroanatomii u Van Gehuchtena. W 1903 i 1904 przebywał w stacji zoologicznej w Neapolu. W 1901 habilitował się na UJ na podstawie dysertacji O budowie komórki nerwowej ślimaka Helix pomatia, od 1906 był profesorem nadzwyczajnym. Wykładał anatomię opisową, zorganizował laboratorium badawcze zajmujące się budową i przebiegiem włókien układu nerwowego. Był autorem 28 prac naukowych, przeważnie z dziedziny histologii i embriologii bezkręgowców. Prowadził też badania antropologiczne nad ludnością wiejską Kutna, Łęczycy i powiatu mławskiego. Pod kierunkiem Bochenka wykonywali prace Grzywo-Dąbrowski, Frenkel, M. Jaworowski, Macieszyna-Jeleńska, T. Kleczkowski, P. Łoziński, Rosenhauch[2].
Zmarł śmiercią samobójczą; popadł w depresję w trakcie reorganizacji wydziału, wskutek której został odsunięty od pracy naukowej. Nekrologi napisali Adam Wrzosek[3], Emil Godlewski[4], Józef Zawadzki[5], Stanisław Maziarski[6]. Pamięci Adama Bochenka poświęcił swoją książkę Roman Dyboski[7]. Artykuły wspomnieniowe ukazały się w 70. rocznicę pierwszego wydania podręcznika anatomii[8] i w 75. rocznicę śmierci[9]. Z tej okazji odbyła się też specjalna sesja naukowa i odsłonięto pamiątkową tablicę na ścianie budynku zakładu anatomii w Krakowie[10]. Najbardziej znanym jego dziełem jest wielotomowy podręcznik Anatomia człowieka (I tom z zaplanowanych czterech ukazał się za życia autora w 1909, nakładem PAU). Przed wojną wyszły kolejne tomy. Po wojnie pracę nad podręcznikiem kontynuowali Ciechanowski i Michał Reicher. W latach 1953–1965 ukazało się siedem tomów, potem skrócono całość do pięciu. Anatomia Bochenka jest wznawiana do dziś (ostatnie wydanie w 2010 roku).

Adam Burski

[madohora]

Adam Burski, znany także jako: Bursius, Adam Alberti Borczinski, Brzezinensis (ur. ok. 1560 w Brzezinach, zm. 15 lutego 1611 w Zamościu) - filolog, logik, filozof, mówca, wydawca, przedstawiciel myśli filozoficznej polskiego renesansu.Syn Wojciecha i Barbary, cioteczny brat Szymona Szymonowica. Pierwsze nauki pobierał w lwowskiej szkole katedralnej. Od 1579 student Akademii Krakowskiej, gdzie w 1580 uzyskał stopień bakałarza (bakałarzował zapewne po szkołach prowincjonalnych). Przebywał też we Lwowie jako nauczyciel w szkole katedralnej, w której wcześniej był uczniem. W latach 1587-1590 był prawdopodobnie jej rektorem. W międzyczasie kształcił się we Włoszech. W 1593 uzyskał magisterium i doktorat z filozofii. W tym samym roku został seniorem Bursy Jerozolimskiej w Krakowie i wykładowcą na wydziale artium. W 1595 dostał się jako profesor do Kolegium Mniejszego. Na początku 1597, na wezwanie Jana Zamoyskiego, objął w Akademii Zamojskiej katedrę filozofii moralnej. Parę miesięcy później został rektorem Akademii Zamojskiej - funkcję tę powierzano mu jeszcze kilkukrotnie. Jeden z głównych przedstawicieli renesansowej filozofii polskiej, należał do czołowych profesorów Akademii, był gł. kierownikiem drukarni i przedsięwzięć naukowo-wydawniczych. Zwolennik empiryzmu i metody indukcyjnej w nauce. Walczył o świeckość i autonomię szkoły przeciw hegemonii władz duchownych. Poślubił Annę, dworkę kasztelanowej Zamoyskiej. Otrzymał w dożywotnią dzierżawę wioskę Pniówek (Pniów).

[madohora]

Adam "Burza" Burzyński (ur. 3 czerwca 1969) – polski gitarzysta. Współtworzył zespoły Kazik na Żywo, Kobranocka. Uczestniczył również w solowych projektach Kazika. Znany z charakterystycznego stylu gry – leworęczny, gra na gitarze bez przełożonych strun. Obecnie mieszka w Warszawie. Prowadzi własną firmę "Wytwórnia Dźwięku Burzyński-Kohnke", gdzie zajmuje się realizacją reklam i produkcji radiowo-telewizyjnych. Poza dorobkiem wraz z grupami muzycznymi, Burzyński był także autorem muzyki do kilku polskich produkcji filmowych

Adam Chmielowski

[madohora]

Adam Hilary Bernard Chmielowski CFA h. Jastrzębiec, znany jako święty Albert Chmielowski oraz święty Brat Albert (ur. 20 sierpnia 1845 w Igołomii, zm. 25 grudnia 1916 w Krakowie) − polski zakonnik, tercjarz franciszkański, założyciel zgromadzenia albertynów, powstaniec, malarz, święty Kościoła katolickiego, znany z pełnej poświęcenia pracy dla biednych i bezdomnych. Adam Chmielowski urodził się w Igołomii, (wówczas powiat miechowski), jako dziecko (najstarszy syn) Józefy Borzysławskiej i Wojciecha Chmielowskiego, później naczelnika carskiej komory celnej w Szczypiornie pod Kaliszem. Był pierwszym dzieckiem w rodzinie, miał troje młodszego rodzeństwa (Stanisława, Mariana i Jadwigę). Ze względu na specyfikę tamtego okresu, ochrzczono go 28 sierpnia 1845 bez udziału księdza (tzw. chrzest z wody). Dopiero 17 czerwca 1847 roku, w kościele Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Warszawie, dopełniono ceremonii chrztu. 25 sierpnia 1853 roku Adam utracił ojca. W 1855 r. otrzymał stypendium rządowe i wyjechał do szkoły w Sankt Petersburgu, gdzie rozpoczął edukację w Korpusie Kadetów. Od 1858 r., po przeprowadzce do Warszawy, kontynuował naukę w Gimnazjum Realnym Jana Pankiewicza. W 1861 r. podjął studia w Instytucie Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Nowej Aleksandrii (Puławy), gdzie poznał i zaprzyjaźnił się z wybitnym malarzem Maksymilianem Gierymskim. Po śmierci matki (28 sierpnia 1859 roku) rodzeństwo Adama przekazano pod opiekę siostry ojca – Petroneli Chmielowskiej. Młody Chmielowski kontynuował naukę w Instytucie Politechnicznym w Puławach. W tym okresie włączył się w działalność konspiracyjną.
W 1863 r. przyłączył się do powstania styczniowego. Walczył kolejno w oddziałach Leona Frankowskiego (pod Kurowem) i Mariana Langiewicza. Po wygranej bitwie pod Grochowiskami przeszedł z oddziałem Langiewicza do Galicji. Tu wzięty do niewoli przez Austriaków, został wywieziony do Ołomuńca na terenie ówczesnej monarchii habsburskiej. Wykorzystując sprzyjającą okazję zbiegł w maju 1863 r., przedostał się do kraju i włączył ponownie do walk powstańczych. Bojowy szlak Adam Chmielowski zakończył 30 września 1863 r., kiedy to jego powstańczy oddział, dowodzony przez płk.Zygmunta Chmieleńskiego stoczył przegraną bitwę pod Mełchowem (powiat częstochowski), a on ciężko ranny w nogę trafił powtórnie do niewoli. Po wykonanej w prymitywnych warunkach (bez znieczulenia) amputacji lewej kończyny, jego dalsze leczenie odbywało się w szpitalu w Koniecpolu. Zagrożony nasilającymi się represjami wobec powstańców, za staraniem rodziny, wydostał się z niewoli i w maju 1864 r. trafił do Paryża. Tu dzięki pomocy finansowej od Komitetu Polsko-Francuskiego mógł poddać się dalszemu leczeniu i otrzymał gutaperkową, najlepszą w tym czasie protezę. Po ogłoszeniu amnestii w 1865 r. powrócił do Warszawy.

[madohora]

Adam rozpoczął studia malarskie w Warszawie. Musiał je jednak przerwać z powodu sprzeciwu rady opiekuńczej, od której był zależny od śmierci obojga rodziców. Wyjechał na studia politechniczne do Gandawy. Po roku rozpoczął naukę na akademii sztuk pięknych w Monachium. Tam zaprzyjaźnił się z wieloma sławnymi artystami (Stanisławem Witkiewiczem, Józefem Chełmońskim, Aleksandrem Gierymskim, Leonem Wyczółkowskim i innymi). Wiele malował i wysyłał swoje obrazy na wystawy do Polski. Z tego okresu życia pochodzą pierwsze obrazy o tematyce religijnej, na przykład Wizja św. Małgorzaty, oraz najsłynniejszy religijny obraz Chmielowskiego Ecce Homo, który obecnie znajduje się w Krakowie w prezbiterium kaplicy sióstr Albertynek pw. Ecce Homo. Dorobek Adama Chmielowskiego to 61 obrazów olejnych, 22 akwarele i 15 rysunków. Do najbardziej znanych prac należą m.in. Po pojedynku, Dziewczynka z pieskiem, Cmentarz, Dama z listem, Powstaniec na koniu, Wizja św. Małgorzaty, Zachód słońca, Amazonka.

[madohora]

Wraz z namalowaniem obrazu Ecce Homo we wnętrzu Adama Chmielowskiego nastąpił przełom. 24 września 1880 roku wstąpił do Zakonu Ojców Jezuitów w Starej Wsi. Po roku zrezygnował z powodu depresji i silnego załamania nerwowego. Spokój odnalazł dopiero w regule Zakonu św. Franciszka z Asyżu. W roku 1884 osiadł w Krakowie, przy ulicy Basztowej 4, gdzie dalej malował, ale zaangażował się coraz bardziej w opiekę nad nędzarzami i bezdomnymi. Po pewnym czasie porzucił całkowicie malarstwo, poświęcając się pomocy ubogim. Mieszkał w ogrzewalni miejskiej przy ul. Skawińskiej na Kazimierzu razem z bezdomnymi, alkoholikami i nędzarzami. Sprzeciwiał się jałmużnie, której nie uznawał za prawdziwą pomoc, ale nierozwiązującym problemu biedy doraźnym zabiegiem uspokajającym sumienie bogatszych. 25 sierpnia 1887 roku w Kaplicy Loretańskiej kościoła Ojców Kapucynów w Krakowie Adam Chmielowski przywdział szary habit III Zakonu św. Franciszka i od tej pory znany jest jako brat Albert. Śluby zakonne złożył rok później, 25 sierpnia 1888. Dał początek założonemu przez siebie Zgromadzeniu Braci Albertynów. W 1891 roku założył Zgromadzenie Sióstr Albertynek. W Krakowie prowadził przytułek, w którym mieszkał razem z ubogimi. Z czasem powstawały nowe ośrodki m.in. we Lwowie, Tarnowie, Zakopane

[madohora]

Po zachorowaniu na raka żołądka, 23 grudnia 1916 roku przyjął sakrament chorych, a 25 grudnia 1916 roku zmarł w opinii świętości. Miał wtedy 71 lat. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci był rak żołądka. Będąc jeszcze w wieku młodzieńczym, przypadkowo połknął cygaro, co wywołało efekty uboczne w jego organizmie.
Za wybitne zasługi w działalności niepodległościowej i na polu pracy społecznej Prezydent Ignacy Mościcki w 1938 roku nadał mu pośmiertnie Wielką Wstęgę Orderu Odrodzenia Polski

[madohora]

W dniu 15 września 1932 przeprowadzona została ekshumacja szczątków i ponowne złożenie ich w metalowej trumnie. Po zakończeniu wojny, w 1946 roku, kardynał Adam Sapieha rozpoczął proces informacyjny trwający do 1950 roku. W trakcie procesu 31 maja 1949 ponownie ekshumowano szczątki Brata Alberta i złożono je w kościele Ojców Karmelitów Bosych. Dnia 15 września 1967 kardynał Karol Wojtyła rozpoczął proces apostolski, a w styczniu 1977 papież Paweł VI wydał dekret o heroiczności cnót przyszłego świętego. W dniu 22 czerwca 1983 roku, podczas mszy św. na krakowskich Błoniach papież Jan Paweł II ogłosił Brata Alberta Chmielowskiego błogosławionym, a następnie 12 listopada 1989 roku, podczas kanonizacji w Rzymie – świętym[5]). Jego doczesne szczątki znajdują się obecnie pod ołtarzem w kościele Ecce Homo (od 1997 r. – sanktuarium) na Prądniku Czerwonym w Krakowie.
--
Madohora- NIKISZOWIEC

Adam Czaplewski

[madohora]

Adam Czaplewski (ur. 1 stycznia 1914 w Brześciu, zm. 11 listopada 1982 w Warszawie) – generał dywizji Wojska Polskiego, szef Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych MON (1956-1959), zastępca szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (1959–1968), komendant Akademii Sztabu Generalnego WP im. gen. Karola Świerczewskiego (1968–1973).Urodzony w polskiej rodzinie robotniczej, w 1915 ewakuowany z rodziną do Rosji. W 1931 ochotniczo wstąpił do Bakińskiej Oficerskiej Szkoły Piechoty Armii Czerwonej i po ukończeniu w 1934 jej wydziału artyleryjskiego rozpoczął zawodową służbę wojskową do 1937. W czerwcu 1941 roku, po ataku Niemiec na ZSRR w składzie 136 Dywizji Piechoty, jako szef sztabu dywizjonu, udaje się przez Kaukaz w kierunku północno-zachodnim i uczestniczy w walkach w Ługańsku nad Dońcem. W walkach o Kaukaz uczestniczy jako dowódca dywizjonu "katiusz". W 1942 roku zostaje przeniesiony do wydziału uzupełnień i szkolenia bojowego w dowództwie artylerii Frontu Północnokaukaskiego. We wrześniu 1943, jako Polak, został skierowany do tworzonego na terytorium ZSRR 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych. Najpierw jako zastępca dowódcy 3 pułku artylerii ciężkiej, a następnie jako szef sztabu artylerii 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta. Bierze udział w walkach nad Turią, później nad Wisłą koło Puław i Dęblina. W dniach od 16 do 22 września 1944 uczestniczy w walkach 8 i 9 pułków piechoty na przyczółkach Czerniakowa i Powiśla. W ostatnich dniach grudnia 1944 roku, już w stopniu podpułkownika zostaje wyznaczony na stanowisko dowódcy 2 pułku artylerii lekkiej 2 Dywizji Piechoty. Na czele pułku bierze udział w walkach o Młociny, Bielany i Żoliborz.Następnie uczestniczy w walkach o Wał Pomorski oraz w forsowaniu Odry. Jego pułk dociera nad kanał Ruppiner w rejon Sachsenhaus i Kremmen, kończąc swój szlak bojowy nad Łabą. Po wojnie był m.in. dowódcą 13. Warszawskiej Brygady Artylerii Ciężkiej w Grudziądzu (1946-1949), dowódcą artylerii 1 Korpusu Pancernego w Gdańsku (1949-1953), zastępcą dowódcy artylerii dowództwa Okręgu Wojskowego nr II w Bydgoszczy (1953-1954), zastępcą dowódcy Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych ds. artylerii (1954). W latach 1954-1955 dowódca 1 Korpusu Zmechanizowanego w Gdańsku, a w latach 1955-1956 zastępca dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego ds. wojsk pancernych i zmechanizowanych. Następnie był szefem Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych WP (1956-1959), zastępcą szefa Sztabu Generalnego WP ds. organizacyjno-mobilizacyjnych (1959–1967), zastępcą szefa SG WP ds. ogólnych (1967-1968) – w tym okresie był zastępcą gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Ostatnim piastowanym przez niego stanowiskiem była funkcja komendanta Akademii Sztabu Generalnego WP (1968–1973). Od lipca 1955 w stopniu generała brygady, od października 1963 – generała dywizji, od 1973 w dyspozycji MON, a od 1977 w stanie spoczynku. Kawaler 12 orderów. W 1975 wpisany do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich. W 1973 doznał ciężkiego wylewu, w wyniku którego był sparaliżowany.
Pochowany 17 listopada 1982 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 4 rz. 8 m. 1). W pogrzebie uczestniczył m.in. zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR, wiceminister Obrony Narodowej, szef Sztabu Generalnego WP gen. broni Florian Siwicki. Mowę pogrzebową wygłosił komendant Akademii Sztabu Generalnego WP gen. broni Józef Kamiński

Adam Czartoryski

[madohora]

Adam Jerzy Czartoryski (ur. 14 stycznia 1770 w Warszawie, zm. 15 lipca 1861) – polski książę, mąż stanu, pełnił funkcje rosyjskiego ministra spraw zagranicznych (1804-1806), senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego (1831), prezes Senatu, pisarz, mecenas sztuki i kultury, odznaczony Orderem Orła Białego (w 1815), wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku.Urodzony w związku małżeńskim księcia gen. Adama Kazimierza Czartoryskiego (1734-1823 w Sieniawie) i Izabeli z domu Flemming, chociaż jego prawdziwym ojcem był Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Warszawie i kochanek Izabeli Czartoryskiej. Brat Marii Wirtemberskiej. Mąż ks. Anny Zofii Sapiehy (1799-1864) h. Lis – córki Aleksandra Antoniego Sapiehy, adiutanta cesarza Napoleona I, ojciec Władysława- fundatora Muzeum Czartoryskich w Krakowie i księcia Witolda Czartoryskiego (1824-1865) oraz Izabeli Elżbiety Czartoryskiej – żony Jana Kantego Działyńskiego.Otrzymał staranne wykształcenie domowe (jego nauczycielem był Gotfryd Ernest Groddeck), które dopełnił podróżami zagranicznymi. W 1786 wyruszył do Niemiec, gdzie poznał Johanna Wolfganga Goethego, Christopha Martina Wielanda i Johanna Gottfrieda Herdera. W Paryżu przedstawiony został królowej Francji Marii Antoninie. Tam nawiązał współpracę ze Scypionem Piattolim. W 1788 powrócił do kraju, jednak już w 1789 wyjechał do Anglii i Szkocji, gdzie podjął studia w Edynburgu. Do Polski powrócił w 1791. Członek Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej.Był podpułkownikiem w 4. Pułku Koronnym Przedniej Straży w 1792 roku, rotmistrzem chorągwi 7. Brygada Kawalerii Narodowej.Jako ochotnik wstąpił w 1792 do armii litewskiej i brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej. Zdobył Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari za udział w bitwie pod Grannem. Wraz z resztą armii litewskiej oskarżał władze i króla Stanisława Augusta Poniatowskiego o zdradę.W Rosji został kamerjunkrem Pułku Gwardii Konnej. Awansowany później do stopnia brygadiera był adiutantem wielkiego księcia Aleksandra I. Nawiązał romans z żoną Aleksandra wielką księżną Elżbietą Aleksiejewną. Po urodzeniu ich córki, książę Adam został mianowany posłem rosyjskim w Królestwie Sardynii. W 1801 powrócił do Rosji. W 1802 przeprowadzono reformę władz imperium według zaleceń księcia Adama. Utworzono 8 ministerstw i komitet ministrów pod przewodnictwem cesarza. Czartoryski został zastępcą Aleksandra Woroncowa, mianowany członkiem rady do spraw szkolnych W Ministerstwie Oświaty i członkiem komitetu urządzania Żydów. Po utworzeniu okręgu naukowego wileńskiego, w 1803 objął jako kurator władzę szkolną w 8 guberniach zachodnich Rosji. Na tym stanowisku był m.in. zwierzchnikiem odnowionego Uniwersytetu Wileńskiego. Został przyjacielem i doradcą cesarza Aleksandra I. Mianowany przez niego w 1803 kuratorem wileńskiego okręgu naukowego przyczynił się do rozwoju oświaty na wschodnich ziemiach zabranych dawnej Rzeczypospolitej, rozbudował sieć szkół parafialnych z językiem polskim. Położył duże zasługi w rozkwicie Uniwersytetu Wileńskiego. W 1824 po procesie filomatów i filaretów podał się do dymisji. W latach 1804-1806 pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych w rządzie Rosji. Był zwolennikiem rozwoju zjednoczonej Polski pod berłem rosyjskim (tzw. plan puławski). Był członkiem rosyjskiego Senatu i Rady Państwa. Orientacji prorosyjskiej pozostał wierny także w okresie Księstwa Warszawskiego. Po ataku francuskim na Rosję w 1812 wziął dymisję ze stanowisk państwowych i wyjechał za granicę. Jego osoba była brana pod uwagę w trakcie rozpatrywania kwestii polskiej. Proponowano uczynienie księcia Adama wicekrólem odbudowanego państwa polskiego. Po klęsce Napoleona w Rosji, ministrowie Księstwa Warszawskiego zwrócili się do Czartoryskiego z propozycją przyłączenia księstwa do Rosji, z zachowaniem konstytucji 3 maja lub odmienionej konstytucji księstwa. W 1814 w Chaumont Czartoryski przedstawił Aleksandrowi program połączenia 8 guberni litewsko-ruskich z Księstwem Warszawskim.W czasie kongresu wiedeńskiego jako doradca Aleksandra I współdziałał w utworzeniu konstytucyjnego Królestwa Polskiego. 23 listopada 1814 został przyjęty do loży masońskiej Świątynia Izis. Od lipca 1814 stał na czele Komitetu Cywilnego Reformy i uczestniczył w przygotowaniu ustawy konstytucyjnej. 15 czerwca 1815 został wiceprezesem Rządu Tymczasowego. 1 grudnia 1815 mianowany senatorem-wojewodą Królestwa Kongresowego[6]. Następnie za sprawą wielkiego księcia Konstantego i carskiego komisarza Nikołaja Nowosilcowa został odsunięty od funkcji politycznych w rządzie i skupił się na sprawach oświatowych. Po śmierci Aleksandra I przeszedł do opozycji konserwatywnej. 25 września 1817 ożenił się z księżniczką Anną Zofią z domu Sapiehą. Sąd sejmowy 1827-1828 idąc za jego wskazówkami uniewinnił oskarżonych o zdradę stanu.Po wybuchu powstania listopadowego w nocy z 29 na 30 listopada książę Czartoryski wszedł w skład Rady Administracyjnej a 3 grudnia został prezesem Rządu Tymczasowego, a następnie Rządu Narodowego do 15 sierpnia 1831. W początkowym okresie liczył na ugodę z carem Mikołajem I, później zaś na interwencję dyplomatyczną państw zachodnich. Po upadku powstania udał się na emigrację. Za udział w powstaniu cesarz Mikołaj I Romanow skazał go na karę śmierci przez ścięcie toporem. 25 lutego 1832 w czasie swojego pobytu w Wielkiej Brytanii powołał Literary Association of the Friends of Poland, stowarzyszenie mobilizujące brytyjską opinię publiczną wokół sprawy polskiej[8]. W 1833 osiadł w Paryżu, kupując w 1843 Hôtel Lambert. Stanął na czele stronnictwa konserwatywnego Hôtel Lambert. Popierał antyrosyjską politykę państw europejskich, a także ruchy rewolucyjne i narodowe, upatrując w nich możliwość odbudowy Polski. W 1839 wiązał nadzieje dla sprawy polskiej z wybuchem konfliktu międzynarodowego o Belgię. Umieszczał oficerów i żołnierzy Polaków w armiach hiszpańskiej i portugalskiej, by przygotowywać kadry przyszłego wojska polskiego. Pragnął związać sprawę polską z antyrosyjskim powstaniem górali Szamila. W 1839 upadł projekt ogłoszenia księcia Adama królem Polski na emigracji. W 1840 Czartoryski podjął się przeprowadzenia programu odnowienia świata słowiańskiego w oparciu o imperium osmańskie. W 1841 powstała wschodnia agencja główna, kierowana przez Michała Czajkowskiego, a w 1843 agencja zachodnia Ludwika Orpiszewskiego. W czasie Wiosny Ludów przebywał w Berlinie, gdzie całkowicie rozczarował się do koncepcji wspólnego polsko-francusko-pruskiego wystąpienia przeciw Rosji. W okresie wojny krymskiej 1853-1856 patronował polskim formacjom wojskowym w Turcji. Po pokoju paryskim w 1856 wycofał się z czynnego życia politycznego. W 1858 odwiedził Gołuchów. W Wiedniu został przyjęty przez cesarza Franciszka Józefa I. W 1860 powołał Bureau des Affaires Polonaises.Był także mecenasem literatury i sztuki. Był jednym ze współtwórców założonego w 1832 Towarzystwa Literackiego a od 1853 jego dożywotnim prezesem. Współtworzył także Stowarzyszenie Pomocy Naukowej oraz Bibliotekę Polską w Paryżu.Pisał dzieła z zakresu polityki, ale również wiersze i poematy często związane tematycznie z Puławami. Do bardziej znanych należą: Bard Polski (1840), Powązki (1918) oraz pamiętnik: Memoires (t. 1-2, 1887) tłumaczenie polskie Pamiętniki ks. Adama Jerzego Czartoryskiego... (Kraków, 1904-1905). Znane są także jego rozprawy o Kniaźninie, Niemcewiczu i Kancie. Przekładał również dzieła Horacego, Sofoklesa i Pindara. Został także wprowadzony na karty literatury polskiej przez Słowackiego w Kordianie oraz Wyspiańskiego w Lelewelu. Zmarł w Montfermeil pod Paryżem. Został pochowany na polskim cmentarzu w Montmorency. W sierpniu 1865 trumny ze szczątkami księcia oraz jego żony (zmarłej w 1864) przewieziono do Sieniawy na Podkarpaciu, gdzie zostały złożone w rodowej krypcie.

Adam Czerniawski

[madohora]

Adam Czerniawski (ur. 20 grudnia 1934 w Warszawie) – polski poeta, prozaik, krytyk, tłumacz, rzecznik kultury polskiej na świecie.W czasie okupacji, w 1941 roku wyjechał z rodzicami do Stambułu, a potem do Palestyny. Uczył się w Tel Awiwie, Bejrucie i polskiej Junackiej Szkole Kadetów w obozie Barbara w Palestynie. W 1947 roku trafił do Londynu, gdzie ukończył studia humanistyczne na uniwersytetach w Londynie, Sussex i Oxfordzie (anglistyka i filozofia). Współpracował z wieloma emigracyjnymi wydawnictwami i czasopismami literackimi (m.in. "Wiadomości", "Kultura", "Oficyna Poetów"), był także założycielem (w 1959 roku) i redaktorem naczelnym "Kontynentów". W latach 1955-57 pracował w Monachium w Sekcji Polskiej Głosu Ameryki. Należał do redakcji „Merkuriusza Polskiego”. Po 1956 roku publikował też w prasie i wydawnictwach krajowych. Pracował na wielu uczelniach angielskich jako wykładowca filozofii (Thames Polytechnic w Londynie), estetyki i literatury (Medway College of Design w Rochester). Dla brytyjskiego radia opracowywał audycje o kulturze polskiej. W latach 1957-65 był zatrudniony w przedsiębiorstwie asekuracyjnym. Był też zastępcą kierownika ośrodka studiów translatorskich, oraz administratorem szkockiego zamku. Tłumaczy na język angielski zarówno dawną (Jan Kochanowski), jak też najnowszą (Rafał Wojaczek, Bronisław Maj) poezję polską ("...na przestrzeni wielu lat udało mi się przełożyć przeszło trzysta wierszy, a może, żeby oddać sprawiedliwość naszej poezji, trzeba by było przełożyć ich siedemset..."); również prozę (Jerzy Szaniawski), dramat (Zbigniew Herbert i Tadeusz Różewicz) i filozofię (Roman Ingarden, Władysław Tatarkiewicz i Leszek Kołakowski). Prowadził gościnnie warsztaty poetyckie w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień: Nagroda Poetycka Zw. Pisarzy Polskich na Obczyźnie (1967), Fundacji im. Kościelskich (1971); British Arts Council za przekłady poezji Tadeusza Różewicza (1976), ZAiKsu za przekłady literatury polskiej (1976), Fundacji im. Turzańskich (2000) oraz inne.

Adam Darski

[madohora]

Adam Michał "Nergal" Darski (ur. 10 czerwca 1977 w Gdyni), niegdyś znany również jako "Holocausto" oraz "Howlin' De Ville" – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny, multiinstrumentalista i wokalista, osobowość telewizyjna, a także dziennikarz magazynu muzycznego Mystic Art. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV. Założyciel, główny kompozytor, autor tekstów oraz lider grupy muzycznej Behemoth, znany również ze współpracy z grupami Hermh, Nile, Root, The Amenta, Azarath, Damnation, Vader, Fields of the Nephilim, Sweet Noise, December's Fire, Mess Age, Frontside i Hefeystos oraz producentem muzycznym Andrzejem Smolikiem. Ponadto od wielu lat współpracuje m.in. z gitarzystą Rafałem "Uhuru" Szyjerem, grafikiem Tomaszem "Graalem" Daniłowiczem, inżynierem dźwięku i producentem muzycznym Arkadiuszem Malczewskim, fotografikiem Krzysztofem Sadowskim oraz poetą Krzysztofem Azarewiczem. W 2010 roku wraz z grupą Behemoth otrzymał nagrodę polskiego przemysłu fonograficznego - Fryderyka w kategorii Album roku metal za wydawnictwo pt. Evangelion.

Adam Didur

[madohora]

Adam Didur (ur. 24 grudnia 1874 w m. Wola Sękowa k. Sanoka, zm. 7 stycznia 1946 w Katowicach) – polski śpiewak; jeden z najznakomitszych basów przełomu XIX i XX w. Za wybitne zasługi na polu sztuki odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był nieślubnym synem Wincenty Jasińskiej (1848) córki Józefa leśniczego z Woli Sękowej (koło Sanoka) i Karoliny Terleckiej, prawnuczki Barbary Potockiej z Wieliczki, i według przekazu najstarszej córki – ziemianina, właściciela dóbr Wola Sękowa, Jakuba Brochwicz-Wiktora. Według różnych relacji dwa lata po urodzeniu syna, pani Jasińska wyszła za mąż (6 lutego 1876, w nowotanieckim kościele) za miejscowego organistę, religii greckokatolickiej Antoniego Didura (1852) syna Prokopa (Ukraińca ze wsi Sichów (powiat stryjski) i Anny z domu Melnik, który zgodził się usynowić chłopca. Po raz pierwszy Adam Jasiński (jako niemowlę) był ochrzony w miejscowej cerkwi greckokatolickiej pw. św. Michała Archanioła[4] w Woli Sękowej. Po raz drugi zgodnie z metryką odnalezioną przez córkę, już po śmierci ojca, w kościele rzymskokatolickim w Stryju, 1 stycznia 1885 jako 12 letni chłopiec. Po ukończeniu szkoły średniej wstąpił na Uniwersytet Lwowski, gdzie zaczął śpiewać w chórach studenckich. W wieku 18 lat rozpoczął lekcje śpiewu u Walerego Wysockiego w Galicyjskim Towarzystwie Muzycznym we Lwowie. Dzięki stypendium miłośnika śpiewu zachwyconego jego głosem (ufundowanego przez skromnego urzędnika kolejowego Jana Raspa), wyjechał na dalsze studia muzyczne do Włoch. Karierę operową rozpoczął w 1894 na scenie teatru w Pinerolo koło Turynu w partii Ojca Gwardiana w Mocy przeznaczenia Giuseppe Verdiego. Występował często na scenie lwowskiego Teatru Wielkiego, we Lwowie nauczał także w Galicyjskim Towarzystwie Muzycznym. Śpiewał też na innych scenach włoskich a następnie w Aleksandrii oraz w Kairze, gdzie odniósł sukcesy, m.in. w Aidzie Verdiego i Hugenotach Meyerbeera. Zaproszono go do udziału w wykonaniu IX Symfonii Beethovena z zespołem La Scali. Później śpiewał w Rio de Janeiro i Buenos Aires. W sezonie 1898/99 śpiewał na scenie teatru w Messynie. W latach 1899–1903 był stałym solistą Opery Warszawskiej a w 1903-06 ponownie śpiewał w mediolańskiej La Scali. 14 listopada 1908 zadebiutował tytułową rolą w operze Arriga Boita Mefistofeles na scenie nowojorskiej Manhattan Opera a dwa dni później, na otwarciu sezonu w Metropolitan Opera w Aidzie Verdiego. Śpiewał tam partię Ramfisa w niezwykłym towarzystwie: partię tytułową śpiewała Emmy Destinn, w roli Amneris wystąpiła Louise Homer, Radamesem był Enrico Caruso, ojcem Aidy (Amonastro – król Etiopów) – Antonio Scotti, zaś całością przedstawienia dyrygował debiutujący również w Metropolitan Opera Arturo Toscanini. Zostawszy w 1914 solistą nowojorskiej Metropolitan Opera (MET) nie zrezygnował z europejskiej kariery. Na scenie MET występował 729 razy oraz miał 182 występy z zespołem MET w innych teatrach Ameryki. Rozgłos zyskał także w Rosji, gdzie występował wielokrotnie. Sławy jego nie przyćmiły nawet występy wielkiego Fiodora Szalapina. W roku 1932 wycofał się ze sceny i powrócił do kraju poświęcając się pracy pedagogicznej. Był m.in. odkrywcą i opiekunem artystycznym Wiktorii Calma. W 1945 zorganizował Państwową Operę Śląską w Bytomiu, gdzie był jej pierwszym dyrektorem. Miał wspaniały głos o rozległej skali, pozwalającej mu śpiewać niektóre partie barytonowe oraz znakomitą technikę i temperament aktorski. Do historii przeszły jego kreacje Borysa Godunowa w operze Musorgskiego, Mefista w Fauście Gounoda i Don Basilia w Cyruliku sewilskim Rossiniego. Adam Didur był dwukrotnie żonaty; po raz pierwszy z Angelą Aranda-Arelano, śpiewaczką meksykańską pochodzącą z Hiszpanii. W 1928 poślubił Małgorzatę Vignon, francuską tancerkę. Z Angelą Aranda miał pięć córek, trzy (Olga Didur, żona Stefana Wiktora, a następnie Andrzeja Wiktora, Ewę Didur i Mary Didur-Załuska), były śpiewaczkami operowymi występującymi w Metropolitan Opera.
od 1979 Opera Śląska w Bytomiu organizuje Międzynarodowy Konkurs Wokalistyki Operowej im. Adama Didura.
od 1990 w Sanoku odbywa się Festiwal muzyki operowej im. Adama Didura.

Adam Duszyk

[madohora]

Adam Benon Duszyk (ur. 6 listopada 1972 w Radzyniu Podlaskim) – polski historyk, doktor nauk humanistycznych, od 2007 do 2010 prezes Radomskiego Towarzystwa Naukowego. Absolwent Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i Uniwersytetu Warszawskiego. W 2005 zakończył studia doktoranckie na UMCS i otrzymał stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie pracy Jan Wolski (1888–1975). Życie i działalność. Jest nauczycielem VI LO im. Jana Kochanowskiego w Radomiu. Specjalizuje się w tematach związanych ze spółdzielczością w Polsce w XIX i XX wieku oraz ideologią anarchizmu. Za swoje osiągnięcia naukowe odznaczony w 2002 Brązowym Krzyżem Zasługi.

[madohora]

Adam Ferency (ur. 5 października 1951 w Warszawie) – polski aktor filmowy i teatralny, znany z licznych ról filmowych oraz występów w radiu i telewizji. Jest absolwentem VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie. Absolwent PWST w Warszawie (1976). W 1976 r. zadebiutował przed kamerami rolą w jednym z odcinków serialu "07 zgłoś się". Przez wiele lat występował na deskach warszawskich teatrów na Woli i Współczesnego. Od 1994 r. jest aktorem Teatru Dramatycznego. W 1993 roku wystawił w Teatrze Współczesnym sztukę "Hollywood, Hollywood" Davida Mameta. Był to jego debiut reżyserski.

[madohora]

Adam i Ewa pokazują, jaki styczeń i luty po nich następują.

Adam Fidusiewicz

[madohora]

Adam Fidusiewicz (ur. 18 lutego 1985 r. w Warszawie) – polski aktor. Pierwsza rola to Różany Zamek, następne to musicale: Piotruś Pan oraz Metro. Ważną rolą była w 2000 roku postać Stasia Tarkowskiego w filmie W pustyni i w puszczy Gavina Hooda. W 2003 roku rozpoczął pracę w serialu TVN Na Wspólnej, gdzie zagrał Maksa Brzozowskiego. W musicalu Romeo i Julia wcielił się w rolę Parysa. Prowadził program Pogromcy rekordów w stacji MTV Polska. Absolwent liceum im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie. Od 9 września 2007 r. występował w VI edycji "Tańca z gwiazdami". W konkursie Blog Roku 2008 otrzymał Wyróżnienie główne za blog Mroczne Kalesony. Od 2009 roku student Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie.

Adam Gajewski

[madohora]

Adam Gajewski (ur. 1904, zm. ?) – pułkownik, oficer NKWD i NKGB, dyrektor Departamentu I MBP (kontrwywiad) w latach 1946-1948, doradca ministra Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza, w 1948 wyjechał do ZSRR. Członek PPR.

Adam Gierek

[madohora]

Adam Gierek (ur. 17 kwietnia 1938 w Zwartbergu, prowincja Limburgia w Belgii) – polski profesor inżynier, polityk, nauczyciel akademicki, senator V kadencji, od 2004 poseł do Parlamentu Europejskiego, specjalista inżynierii materiałowej. Urodzony w Belgii, w 1947 przyjechał do kraju. W 1961 ukończył studia z tytułem zawodowym magistra inżyniera na Wydziale Mechanicznym-Technologicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W latach 1962–1965 odbył staż aspirancki w Moskiewskiej Wyższej Szkole Samochodowo-Mechanicznej – "МАМИ", który zakończył obroną rozprawy doktorskiej (kandydackiej) poświęconej problematyce opracowania racjonalnych podstaw projektowania automatycznych linii odlewniczych. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1968. W 1972 Rada Państwa przyznała Adamowi Gierkowi tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1979 profesora zwyczajnego. Po ukończeniu studiów pozostał na Politechnice Śląskiej w Gliwicach jako nauczyciel i badacz. Od 1972 był organizatorem Instytutu Inżynierii Materiałowej na Wydziale Metalurgii Politechniki Śląskiej (wydział w Katowicach). W trakcie kilkuletniego urlopu bezpłatnego w latach 80 XX w. został zatrudniony jako profesor-gość na Uniwersytecie Technicznym w Dreźnie. Po powrocie do Polski, od 1989 do 1991, kierował Zakładem Materiałoznawstwa i Technologii Materiałów w Instytucie Inżynierii Materiałowej Politechniki Śląskiej w Gliwicach (siedziba w Katowicach, ul. Zygmunta Krasińskiego), a od 1991 kierował Katedrą Technologii Stopów Metali i Kompozytów. Jest autorem ponad 200 publikacji naukowych oraz autorem lub współautorem ponad 80 patentów. Był dotychczas promotorem 26 zakończonych dysertacji doktorskich. Od 1973 jest członkiem-korespondentem PAN. Należy do Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Odlewników. W 2001 z rekomendacji Unii Pracy został wybrany na senatora V kadencji. Wstąpił później do tej partii. W 2004 uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego. Zasiadł w Komisji Przemysłu, Badań i Energii (ITRE), z ramienia której wiosną 2007 został sprawozdawcą rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie wykorzystania wiedzy w praktyce i szeroko zakrojonej strategii innowacyjnej UE. W 2004 był wśród założycieli Ruchu Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka, który planował wystawić jego kandydaturę w wyborach prezydenckich w 2005, do czego ostatecznie nie doszło. W 2009 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję w PE (ponownie z listy SLD-UP). W 2010 został wiceprzewodniczącym UP do spraw międzynarodowych.

Adam Hanuszkiewicz

[madohora]

Adam Stanisław Hanuszkiewicz (ur. 16 czerwca 1924 roku we Lwowie, zm. 4 grudnia 2011 w Warszawie) – aktor i reżyser teatralny. Urodził się 16 czerwca 1924 roku we Lwowie. Dzieciństwo i młodość spędził w rodzinnym mieście, gdzie jego rodzice prowadzili sklep. Przed wojną uczęszczał do Państwowego III Gimnazjum Męskiego im. Króla Stefana Batorego, przy ul. Batorego 5 (naprzeciw siedziby Polskiego Radia Lwów)[1]. Okupację spędził we Lwowie, a po ponownym wkroczeniu wojsk sowieckich do Lwowa w lipcu 1944 roku wstąpił do zespołu teatralnego Wojska Polskiego. W 1945 roku pracował w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, przez rok występował także w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze. W Jeleniej Górze debiutował rolą Wacława w Zemście Aleksandra Fredry w reżyserii Stefanii Domańskie. Nie ukończył żadnej szkoły aktorskiej. Egzamin zdał eksternistycznie w 1946 roku w Łodzi przed komisją złożoną z Leona Schillera, Edmunda Wiercińskiego, Jacka Woszczerowicza i Aleksandra Zelwerowicza. Następnie do roku 1949 występował w zespole Juliusza Osterwy w Teatrze Dramatycznym w Krakowie, później do 1950 roku w Teatrze Rozmaitości w Warszawie i do 1955 w Teatrze Polskim w Poznaniu, gdzie w 1951 roku wyreżyserował swój pierwszy spektakl, Niespokojną starość Leonida Rachmanowa. Od 1955 pracował głównie w Warszawie. Był współtwórcą Teatru Telewizji, gdzie w 1955 roku wyreżyserował swoją pierwszą sztukę telewizyjną (Złotego lisa Jerzego Andrzejewskiego) i był w latach 1957-1963 naczelnym reżyserem[3]. W latach 1956-1968 pracował jako reżyser i dyrektor Teatru Powszechnego.
W 1968 został dyrektorem Teatru Narodowego po usunięciu ze stanowiska Kazimierza Dejmka, którego inscenizację Dziadów uznano za antyradziecką. Wówczas stworzył w Teatrze Narodowym wiele wybitnych inscenizacji m.in. słynną Balladynę [4] w nowoczesnych kostiumach oraz z wykorzystaniem motocykli marki Honda[5]. W 1970 po raz pierwszy od 1944 odwiedził swój rodzinny Lwów. Nawiązał kontakt z Polskim Teatrem Ludowym we Lwowie prowadzonym przez Zbigniewa Chrzanowskiego. Na początku lat 80. stracił zaufanie władzy i został odwołany ze stanowiska dyrektora w 1982 roku. W czasie stanu wojennego włączył się do bojkotu telewizji realizowanego przez środowisko aktorskie. Reżyserował wówczas w warszawskich teatrach Ateneum i Studio oraz w Łodzi i za granicą. W latach 1989-2007 był dyrektorem Teatru Nowego w Warszawie. Zmarł 4 grudnia 2011 roku w warszawskim szpitalu przy ul. Stępińskiej. Pogrzeb Adama Hanuszkiewicza odbył się 8 grudnia 2011r na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.