TŁUSTY CZWARTEK

[madohora]

[madohora]

TŁYSTY CZWARTEK - Radio Eska

[madohora]

Tłusty Czwartek 2022. Kiedy jest?
Tłusty czwartek, znany także jako zapusty, to ostatni czwartek przed wielkim postem (czyli 52 dni przed Wielkanocą) w kalendarzu chrześcijańskim. Tłusty czwartek rozpoczyna ostatni tydzień karnawału, który trwa do Środy Popielcowej. Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że data tłustego czwartku zależy od daty Wielkanocy - czyli jest świętem ruchomym. Kiedy zatem wypada Tłusty Czwartek obchodzimy w tym roku - 16 lutego.

[madohora]

Z Schmotziger czwartek rozpoczyna się w karnawale szwabsko-alemańskim, faktycznym sezonie karnawałowym. Przypada w czwartek przed Środą Popielcową.

[madohora]

Nazwa nawiązuje do tego, że w tym dniu często spożywa się tłuste pieczone potrawy, takie jak Fasnetsküechle, Fasnachtskiechli (ciastka drożdżowe) lub pączki (gotowane ciasto z masy ognia, np. odłamków, bąków mniszek lub ciasta z oleju twarogowego). W Nadrenii takie wypieki można znaleźć pod nazwą Mutzen, gdzie indziej także jako kule twarogu. Jednak czwartek był również ostatnim dniem, w którym można było spożywać ubój, a zatem duże ilości mięsa (patrz "Historia"). Znaczenie słowa pasuje tak samo do tradycji pieczenia, jak i uboju.

[madohora]

W wielu twierdzach karnawałowych organizowane są parady i obchodzony jest karnawał uliczny, dzieci w wieku przedszkolnym lub uczniowie zwalniają z oficjalnych spraw, a podczas burzy ratusza klucz do ratusza jest symbolicznie przekazywany głupcom przez burmistrza aż do Ostatkowego Wtorku.

[madohora]

W Konstancji mieszkańcy dzielnic są budzeni przez głośnych bębniarzy i procesje fanfarowe w Schmotzige Dunschtig od 6:00 rano. Uczniowie zostają uwolnieni ze szkół, władza zostaje oddana w ratuszu. Następnie rozpoczyna się karnawał uliczny, a wieczorem Hemdglonkerumzug przez stare miasto.

[madohora]

W części bawarskiej Szwabii wymawia się Glumpader Duuschde. Słowo glumpig pochodzi od "", porównaj poniżej termin w Tyrolu.

[madohora]

W Polsce dzień ten znany jest również jako Tłusty Czwartek, co oznacza "tłusty czwartek" i tym samym semantycznie odpowiada alemańskiemu "brudnemu czwartkowi". Zwykle tego dnia kupuje się i konsumuje wiele słodkich wypieków. Tradycyjnie spożywa się tak zwane pączki, które są znane w Niemczech jako Berliner lub w Berlinie jako naleśniki.

[madohora]

Nazwa pochodzi od faktu, że wcześniej tego dnia głupcy próbowali rozmazać sadzę na twarzach ludzi. Obecnie zwyczaj ten jest nadal bardzo popularny wśród dzieci.

[madohora]

Pochodzenie pierwszego składnika mum(men) nie jest jednak do końca pewne i przypisuje się je z jednej strony średnio-wysoko-niemieckiemu czasownikowi mummen lub mummán który był używany w XIV-14 wieku jako nazwa gry losowej i został udokumentowany w tym znaczeniu od 2 roku Z drugiej strony pochodzi również od słowa mumme "maska, przebrana postać", które zostało poświadczone w tym znaczeniu od 4 r., żyje do dziś w prefikowanych formach maskowanych "maska, przebranie" i owiniętych "owiniętych w ciepłe ubranie" oraz z kolei od starofrancuskiego momer (poświadczonego od 5 r.) "ubierać się, maskować" lub mama "maska", a następnie, w ostatniej instancji, od hiszpańskiego i portugalskiego momo "grymas, bufon, szyderczy gest" lub od onomatopeicznej mumii "mów niezrozumiale"

[madohora]

[madohora]

Tradycyjnie kobiety ubierały się i maskowały jako stare i brzydkie kobiety, zostawiały dom i dzieci mężczyznom i świętowały między sobą. Z tej tradycji założyli Möhnenvereine, w którym kobiety coraz bardziej nie stają się już stare i brzydkie, ale raczej chodzą w stroju burżuazyjnej kobiety w 19 wieku. Greesen w Saarze są ubrani podobnie.

[madohora]

W dzielnicy Beuel w Bonn kobiety tradycyjnie świętują Beueler Weiberfastnacht. Jeden dzień w roku praca w pralniach Beuel odpoczywała, w czwartek przed karnawałem. W 1824 roku praczki Beuel połączyły się, tworząc Komitet Starszych Pań z 1824 roku, aby walczyć o udział w karnawale, który do tej pory był czysto męski. Podczas gdy gdzie indziej Weiberfastnacht jest tylko przed-świętowaniem, stało się i pozostało główną rzeczą w Beuel. Nawet dzisiaj, po wielkiej paradzie karnawałowej kobiet, księżniczka Beuel szturmuje ratusz Beuel ze swoim komitetem damskim i symbolicznie przejmuje władzę. Szturm na ratusz jest transmitowany na żywo przez telewizję WDR. Szturmowanie ratuszy przez kobiety stało się tradycją w wielu miastach i gminach Nadrenii i Westfalii.

[madohora]

W Wysokim Schwarzwaldzie i w dzielnicy Waldshut imprezy odbywają się w wielu miejscach w różne dni, które umożliwiają dostęp tylko kobietom. Wieczory Wiiberfasnet z programem są organizowane przez same kobiety i często organizowane przez katolickie wspólnoty kobiet lub stowarzyszenia kobiet wiejskich. W Feldberg-Altglashütten odbywa się jeden z największych i najbardziej znanych wieczorów kobiecych, Gluggere Obed.

[madohora]

W grudniu 2014 roku karnawał szwabsko-alemański został wpisany do ogólnopolskiego rejestru niematerialnego dziedzictwa kulturowego w rozumieniu Konwencji UNESCO o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

[madohora]

Jednak najważniejszą rolę obchodów 6 stycznia i po nim odgrywają spotkania towarzyskie głupców. Na przykład w Bad Saulgau i Bonndorf program nadchodzącego karnawału jest ogłaszany na publicznych spotkaniach, a w innych miejscach, takich jak Waldkirch czy Löffingen, ostatnie szczegóły organizacyjne są również wyjaśniane na zebraniach głupców. Zdecydowanie najbardziej popularne w ostatnich dziesięcioleciach są jednak Spotkania Głupców, duże zgromadzenia tysięcy głupców, które odbywają się prawie w każdy weekend w tygodniach po Świętu Trzech Króli w różnych miejscach.

[madohora]

Ostatki to dzień (lub noc) przed rozpoczęciem Wielkiego Postu, który rozpoczyna się w Środę Popielcową. Data Środy Popielcowej przypada na 46 dni przed Niedzielą Wielkanocną, która obchodzona jest w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca.

[madohora]

"Najnowszym karnawałem na świecie" jest Groppenfasnacht w Ermatingen na szwajcarskim południowym brzegu Untersee nad Jeziorem Bodeńskim w "Sonntag Laetare", trzy tygodnie przed Wielkanocą. W 2015 roku obchodzi 600-lecie i zgodnie z własnym oświadczeniem jest najbardziej tradycyjnym karnawałem we wschodniej Szwajcarii. [

[madohora]

Wraz z reformacją Wielki Post nie tylko przestał istnieć na terenach reformowanych; położył również kres ostatkom w wielu częściach Europy Środkowej. Jednak zwyczaj ten utrzymywał się w niektórych protestanckich wioskach przez pewien czas. Basler Fasnacht jest często oskarżany o obchodzenie daty karnawału później z powodu reformacji (tzw. Bauernfastnacht) niż inne miejsca szwabsko-alemańskie. Jest to jednak oparte na decyzji Kościoła w 11 wieku, aby nie liczyć niedziel jako dni postu podczas Wielkiego Postu. Tak więc Środa Popielcowa przesunęła się o sześć dni na początku roku. Mieszkańcy Bazylei (i wielu innych miejsc) trzymali się jednak tej starej daty.

[madohora]

Równolegle z restrukturyzacją organizacyjną Narrenzünfte, od początku 20 wieku zaprojektowano wiele nowych figur karnawałowych. Tylko w nielicznych karnawale zachowały się historyczne domy głupców, które można było nosić prawie niezmienione w nowym stuleciu. Znacznie częściej występowały pojedyncze larwy lub brzydkie części, których nie można już było łatwo przypisać, ale teraz łączono je w nowe figury. Często jednak Hästrägergruppen opracowywała również zupełnie nowe. W 1933 roku w Offenburgu założono gildię czarownic, która opierała się na mieszance baśni i średniowiecznych czarownic i uczyniła karnawałową czarownicę popularną postacią karnawału szwabsko-alemńskiego. Jednak czarownice karnawałowe były znacznie wcześniej, jak w Tyrolu od 18 wieku. Nawet stary Vettel nie był nieznany w karnawale, więc często mężczyźni zakładają damskie ubrania od średniowiecza, aby siać spustoszenie w Ostatkowy Wtorek, zgodnie z mottem "Świat do góry nogami". Nowością była jednak czarownica z drewnianą maską jako niezależna postać. Od tego czasu liczba ich naśladowców jest bezprecedensowa. W okresie powojennym rosnący dobrobyt doprowadził do szybkiego wzrostu liczby gildii karnawałowych, które obecnie coraz częściej powstawały w miejscach, które wcześniej nie znały tradycji karnawałowej. Od początku 1990 roku nastąpił prawdziwy boom na te start-upy. Na przykład na obszarze szwabsko-alemańskim odbywają się obecnie niezależne karnawały nawet w najmniejszych miastach. Żadna postać karnawałowa nie zyskała na tym więcej niż czarownica. Ich popularność od dawna przyprawia o ból głowy osoby odpowiedzialne za tradycyjne organizacje, ponieważ widzą, że tradycyjny karnawał jest zagrożony przez nie, a także przez powszechność spotkań głupców. Ale nawet dawno istniejące gildie głupców odniosły wielkie korzyści w okresie powojennym z rosnącego zainteresowania ich zwyczajami i szybko rosnącej liczby członków. W szczególności transmisja telewizyjna spotkań głupców VSAN, która była prowadzona od początku 1990 roku, dociera do milionów widzów. Koniec wzrostu jest jednak widoczny.

[madohora]

Głupcy są prawdopodobnie podobnie starzy i występują dziś w wielu różnych wariantach. Biali głupcy są powszechni na Baar. Do najstarszych postaci karnawału należą Narro z Villingen jako "Arystokrata alemannickiej Fasnet" lub Jaś z Donaueschingen, Hüfingen, Immendingen i Bräunlingen. Rottweiler Bite i jego odpowiednik w Gschell mają równie długą tradycję. Białych głupców portretują głównie mężczyźni, a niektórzy mają ze sobą partnerkę podczas skoku głupca, ale zwykle nie jest zamaskowana i, jak w przypadku Małgosia z Donaueschingen, nosi prosty kostium. Häs of White Fools składa się z białej lnianej szaty, która jest misternie malowana lub haftowana.

[madohora]

Począwszy od Włoch i związane z triumfem karnawału, Bajazzo pojawił się w 18 i 19 wieku. Do najstarszych postaci wpłynęły w ten sposób prawdopodobnie Wolfacher Röslehansele i Schellenhansele.

[madohora]

W niektórych miejscach wzdłuż Dunaju, takich jak Ehingen, Mühlheim, a zwłaszcza w Munderkingen, można spotkać pojedynczych głupców lub małe grupy w restauracjach lub na ulicy, którzy prezentują się niekonsekwentnie i są zamaskowani (Maschker, High German: zamaskowany). Pod maską tradycyjnie znajdują się głównie kobiety, które pojawiają się z mottem. Zazwyczaj drobne upominki, tzw. Kromet (pierwotnie. Pamiątki z targu), które są rozdawane głównie niezamaskowanym przechodniom. Podczas gdy większość głupich postaci istnieje dopiero od czasu wprowadzenia zorganizowanego przez stowarzyszenie karnawału, mashkern odgrywa rolę niezorganizowanego dodatku do zorganizowanej głupiej działalności, której tradycja sięga wieków.

[madohora]

W Aalen jest to Meckergois, czyli koza. Wracamy do kwaśnego Meckerecka, kiedy w 1966 roku po raz pierwszy na terenie dzisiejszego Reichstädter Markt złożono skargę na władze w beczce octu.

[madohora]

Oprócz Juchzen, okrzyków głupca czy bojowego, są też powiedzenia głupców i karnawałowe, które – także w formie rymów – są recytowane i wywoływane. One z kolei mogą zawierać lub być częścią głupich wezwań. Często z biegiem czasu wezwania głupców, które prawdopodobnie były zlokalizowane, zostały zmienione konkretnie dla witryny. Często te skoki są również prześmiewczymi wersetami.