KATASTROFY, EKOLOG, POŻARY, PROTESTY, KRYMINALNE

[madohora]

TAJLANDIA. OSKARŻONA O ZABICIE 12 PRZYJACIÓŁ - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

BĘDZIN. NA PLACU SZKOLNYM POBITO 14 LATKA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

NAUCZYCIELKA MÓWIŁA ŻE WOJNY NIE MA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

TAJEMNICZY OBIEKT POD BYDGOSZCZĄ - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

ATOMOWE OKRĘTY PODWODNE USA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

TYSIĄCE INTERWENCJI A KRYZYS NARASTA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

OLBRZYMIE SKŁADOWISKO ODPADÓW PRZY ODRZE - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

OŚLA ŁAWKA DLA PUTINA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

GWAŁTOWNA ZMIANA POGODY - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

TRAGEDIA POD SKLEPEM - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

NIEZIDENTYFIKOWANY OBIEKT W LESIE W BYDGOSZCZY - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

TARCIA MIĘDZY ROSYJSKI WOJSKOWYMI - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

SZTUCZNA RAWA BĘDZIE REMONTOWANA - Śląska Opinia - 28.04.2023

[madohora]

CAŁA AUTOSTRADA A1 GOTOWA - Wyborcza - 28.04.2023

[madohora]

WYSTRZELIŁA OPONA. CIĘŻARÓWKA WJECHAŁA W BARIERY - www.radomsko24 - 28.04.2023

[madohora]

ZOFIA ŻUKOWA Z BRZOZÓWKI - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

Krakowska aglomeracja miejska od
wczesnego średniowiecza stanowiła cen-
trum Małopolski. Dobra lokalizacja u wi-
ślanego brzegu oraz korzystne skrzyżo-
wanie głównych międzynarodowych
traktów warunkowało jej rozwój. Kwitło
rzemiosło oraz handel, główne czynniki
miastotwórcze. Z bliskości aglomeracji
korzystała bliższa i dalsza okolica. Pod
Wawel ciągnęło wielu, korzystając nie
tylko z głównych traktów, ale też z licz-
nych dróg lokalnych, jakimi była pokryta
okolica.
W dobie staropolskiej silniejszy zwią-
zek z Krakowem miały osady rozrzuco-
ne wokół na odległość do kilkudziesię-
ciu kilometrów, możliwą do pokonania
w trakcie jednego dnia. Sięgała ona aż po
okoliczne miasteczka jak Skała, Słomniki,
Proszowice czy Niepołomice. Poddani
wsi królewskich, kościelnych, rzadziej
szlacheckich przybywali w wolny od
pańszczyzny dzień zbyć swe produkty,
zwłaszcza spożywcze. W zamian kupo-
wali potrzebne wytwory rzemiosła od
krakowskich rękodzielników i przekup-
niów. Przy okazji mogli nacieszyć oko ko-
rowodem barw towarów wystawianych
w sukiennicach, przepychem kramów
bogatych, otrzeć się o wielki świat, posłu-
chać gwaru rozmów w rozlicznych języ-
kach: niemieckim, włoskim, węgierskim,
czy wciągnąć w nozdrza świdrujący, in-
tensywny zapach orientalnych przypraw.
Jednym słowem zbliżyć się do wielkiego
świata.
Prądniczanie, zieleńczanie i micha-
łowiczanie zwozili wypieczone, grube
i długie bochny sytnego chleba. Pie-
karstwo podkrakowskie miało długą
tradycję. Dość wspomnieć, że jeszcze
w wiekach średnich w grono mieszczan
krakowskich przyjęto kilku obwarzan-
karzy, dotąd zajmujących się swym rze-
Przyczynek do staropolskiego pitavalu podkrakowskiego
miosłem pod Skawiną i Radziszowem.
Spośród innych towarów z Bolechowic
zwożono chmiel, a od Kocmyrzowa i Su-
łoszowej miód oraz wosk. W tym czasie
lasy w pobliżu Krakowa były już mocno
wytrzebione, zatem bartnictwo ustępo-
wało miejsca pierwszym pasiekom. Obyci
z „drogą szybkiego ruchu” Kraków–Ol-
kusz przedsiębiorczy furmani z leżących
nieopodal traktu Bolechowic, Giebułto-
wa, Wielkiej Wsi, Czajowic czy Sąspowa
dostarczali do Krakowa na swych wozach
olkuski ołów.
Podkrakowskie drogi cechował oży-
wiony ruch. Stykały się one i przecinały
z gwieździście rozchodzącymi się od mia-
sta międzynarodowymi szlakami tranzy-
towymi. Ich standard daleko odbiegał od
współczesności. Ziemne, miejscami po-
zwężane trakty, dziury, zapadliska i to-
piele uzupełniane niekiedy faszyną nie
ułatwiały przemieszczania się. Zwłaszcza
podczas pory deszczowej albo roztopów.
Na podróżnych czekały zajazdy, gdzie
można się było posilić, wyspać albo na-
prawić uszkodzony zaprzęg. Karczmy
miały swoje nazwy „Pod Buciorem”,
„Piekiełko”, „Obłapianka”, „Propinatka”
albo „Czekaj” w Bibicach. Niektóre z nich
to dość znaczne obiekty, jak wzniesiona
w Węgrzcach w końcu XVIII wieku au-
steria. Jeszcze w średniowieczu w bisku-
pim mieście Wawrzeńczyce działało oko-
ło dwudziestu domów szynkownych.
Na drogach czaiło się zło, a podróż
nierzadko kończyła się tragicznie. Wspo-
mnij my drobnych szlachciców Stanisła-
wa Brachowskiego i Jana Gołąbka Rad-
wańskiego z Radwanowic, którzy niczym
rycerze-rabusie zbrojną bandą czynili łu-
pieskie i krwawe rzemiosło na drogach
między Ojcowem a Liszkami. W 1676
roku dosięgła ich ręka sprawiedliwości
i łotrzykowie stracili życie. Z kolei dawny las koło Skawiny nadany dla Krako-
wa przy okazji lokacji miasta w 1257 roku
zwany Facimiech (dziś jedna z miejsco-
wości) swoją nazwę wywodzi od miejsca,
gdzie się kradnie miechy (chwacić czyli
kraść). Może więc w kniei grasowali zbój-
cy. Dochodziło też do drobniejszych, nie-
raz zabawnych incydentów. Jan Głodek
z Zielonek (już z nazwiska można rzec
wynikało jego ubóstwo) wyznał księdzu
na spowiedzi w kościele Mariackim o do-
konanej przez siebie kradzieży krowy,
którą prowadzono z Węgrzc do Krakowa.
Jak widać nie została dochowana tajemni-
ca spowiedzi. Z kolei pchana nędzą ubo-
ga żydówka spod Łowicza po raz któryś
próbowała przyjąć chrzest w Modlnicy.
Rozpoznana i złapana na gorącym uczyn-
ku winowajczyni wyznała, że czyniła to
z głodu. Wiadomo, że nawrócenie izrae-
lity było dla lokalnej społeczności para-
fi alnej niejakim świętem. Stawała się ona
także jakby zbiorowym ojcem chrzest-
nym, zaopatrując neofi tę w wikt i opie-
runek. Ciężkie kary groziły świętokrad-
com. W 1651 roku niejaki Feliks Luterka
z Bieńczyc wraz z kompanem z Prądnika
okradli kościół w Raciborowicach, a pre-
cjoza sprzedali jakiemuś żydowskiemu
handlarzowi. Schwytani wyznali, że
w planie mieli również rabunek świątyni
w Zielonkach, sławnej wotami.
W księgach sądowych wiejskich mno-
ży się od spraw przeciwko obyczajom.
Uwagę zwracają dość liczne sprawy
składane do wiejskich sądów o czynie-
nie uroku, pomówienie o złodziejstwo
albo nierząd. Wybuchały afery miłosne.
W połowie XVIII wieku w Mogile toczy-
ła się sprawa o nielegalny związek spo-
krewnionej pary nastolatków. W dodatku
dziewczyna zaszła w ciążę, a przeszkody
kanoniczne uniemożliwiły sakrament
małżeństwa. Karę ponieśli też jej rodzice
za to, że nie upilnowali córki. Z tej samej
wsi znamy ponury przykład samosądu
na kilku kobietach, posądzonych o czary
i spalonych. Rzecz działa się w wyjątko-
wo ciężkim okresie wielkiej zarazy dżu-
my z 1652 roku. Inną plagą były wojny.

[madohora]

NAJWIĘKSZE NALOTY NA UKRAINĘ - Gazeta - 28.04.2023

[madohora]

ROSJANIN OPOWIEDZIAŁ O ZBRODNI - Gazeta - 28.04.2023

[madohora]

ŚMIERTELNY WYPADEK W ZIELONEJ GÓRZE - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

ZAGROŻENIE DLA BEZPIECZEŃSTWA - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

METEORYT UDERZYŁ W DOM W NIEMCZECH - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

DWA WYPADKI W TARNOWSKICH GÓRACH - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

AUTO NAGLE ZJECHAŁO Z DROGI - www.msn.com.pl - 28.04.2023

[madohora]

DUŻE SIŁY STRAŻY POŻARNEJ NAD ZALEWEM W NAROŻNIKACH - www.msn.com.pl - 28.04.2023