Tradycyjna i nowoczesna kucnnia śląska

[madohora]

Warzywa obrać

[madohora]

[madohora]

obrać, pokroić w kostkę

[madohora]

Przed podaniem doprawiamy majonezem

[madohora]

Pieczone ziemniaki

[madohora]

W kuchniach narodowych i regionalnych (m.in. bałkańskich) potrawy te są na ogół pochodzenia wiejskiego lub pasterskiego jako pierwotnie przygotowywane w zawieszonym nad ogniskiem kociołku (por. węgierski gulasz, bułgarska kawyrma, bałkański giuwecz) i przyprawiane dziko rosnącymi ziołami (np. cząbrem, lebiodką). Stanowiąc najczęściej jedyny posiłek w ciągu dnia, jadło to musiało być wyjątkowo sycące

[madohora]

Niemal każdy kraj ma swe potrawy jednodaniowe będące w sztuce kulinarnej jego wyróżnikiem i specjalnością. Oszczędne, pożywne, gorące i z reguły bardzo proste w przygotowaniu, choć zazwyczaj nie należą do lekkostrawnych. Nie tylko łączą one w apetyczną całość wiele smacznych i wartościowych składników, ale mogą być podawane na co dzień i od święta, i w różnych porach posiłków – od śniadania aż po kolację. Nierzadko pomijaną ich zaletą jest też fakt, że większość (poza daniami z patelni) zyskuje na smaku na drugi lub trzeci dzień, co od razu pozwala je przygotowywać w większej ilości w stosunkowo dużym naczyniu.

[madohora]

AJNTOPF

300 g ziemniaków
100 g fasolki szparagowej
1 mały kalafior
2 duże kalarepy
1 duża marchew
1 mały seler z liśćmi
1 pietruszka z nacią
1 por
1000 g mięsa gulaszowego
¼ główki białej kapusty
250 ml śmietany
2 l wody
sól

Ziemniaki i warzywa umyć i rozdrobnić (ziemniaki, marchew, seler, pietruszkę, kalarepę, kapustę), por pokroić w plasterki, fasolkę w ukośne kawałki, kalafior podzielić na różyczki, posiekać zieleninę. Warzywa ugotować we wrzącej solonej wodzie, przy czym kalafior dodać nieco później. Mięso gulaszowe poddusić, a następnie dodać do zupy. Na koniec dodać zahartowaną śmietanę oraz posiekaną zieleninę.

[madohora]

PUSZYSTE KOTLETY MIELONE

500 g mielonego mięsa z udźca indyka
1 jajko
1 czerstwa kajzerka
1 mała cebula
50 ml bardzo zimnej wody gazowanej
1 łyżeczka majeranku
1 łyżeczka soli
½ łyżeczki czarnego pieprzu
Dodatkowo:
mleko do namoczenia bułki
bułka tarta do panierowania
olej do smażenia

Czerstwą bułkę namocz w mleku przez kilka minut, a następnie odciśnij ją dobrze i przenieś do miski.
Cebulę drobno posiekaj i podsmaż ją na patelni na niewielkiej ilości oleju. Zdejmij ją, przestudź i przesyp do miski.
Jajko rozdziel na białko i żółtko. Żółtko przenieś do miski, a białko ubij na sztywną pianę.
Do miski dodaj też mięso mielone, przyprawy i zimną wodę. Wyrabiaj masę ręką przez kilka minut, aż masa połączy się całkowicie.
Dodaj pianę do masy mięsnej. Wymieszaj całość bardzo delikatnie łyżką, wykonując powolne ruchy z dołu do góry.
Na patelni rozgrzej olej, a do głębokiego talerza wsyp bułkę tartą.
Delikatnie formuj kotlety i obtaczaj je w bułce tartej. Kładź je od razu na rozgrzany tłuszcz i smaż na średnim ogniu przez kilka minut z każdej strony, do uzyskania złotego koloru.
Puszyste kotlety mielone podawaj na ciepło, od razu po przyrządzeniu, najlepiej z dodatkiem skrobiowym i lekką surówką.
Resztki przechowuj w lodówce i zużyj w ciągu 3 dni.

[madohora]

PIEROGI

0,5 kilograma mąki (najlepiej typ 450),
1 szklankę wrzątku,
1 szczyptę soli.

Mąkę i sól przesypujemy na stolnicę i robimy wgłębienie. Do dziurki wlewamy najpierw niewielką ilość wody, która zagarniamy do środka np. tępym nożykiem i mieszkamy cały czas. Cały czas dolewamy stopniowo wodę i wyrabiamy ciasto, aby mąka wchłaniała płyn, ale nie pozostawała na stolnicy. Teraz wyrabiamy ciasto na pierogi rękami tak długo, aż zacznie odchodzić samodzielnie od palców. W razie potrzeby dosypujemy nieco mąki albo dolewamy nieco wody. Jeśli już nasze ciasto jest gładkie, odstawiamy je na ok. 30 minut pod przykryciem. Dopiero wtedy nadaje się już do wałkowania i wykrywania krążków.

[madohora]

GRECKIE PĄCZKI

1 łyżka suchych drożdży aktywnych
1 szklanka letniej wody na drożdże
5 1/2 szklanki mąki uniwersalnej
1 łyżeczka soli
Ciepła woda , w razie potrzeby
2 szklanki cukru
1 szklanka miodu
1 szklanka wody
Mielony cynamon do dekoracji
1 szklanka oleju , więcej lub mniej, do smażenia

Przygotuj miejsce na świeżo upieczone pączki. Rozłóż na nim gazety i ręczniki papierowe.
Drożdże rozpuścić w 1 szklance letniej wody i odstawić na 10–15 minut.
Przesiej mąkę i sól. Zrób w mące dołek i wlej do niego mieszankę drożdżową.
Delikatnie wymieszaj składniki, cały czas dodając więcej ciepłej masy, aż powstanie miękkie i lepkie ciasto.
Przykryj ciasto czystą, wilgotną ściereczką kuchenną.
Pozostaw ciasto do podwojenia objętości.
Zagotuj cukier, miód i 1 szklankę wody. Gotuj przez 6 minut.
Zdejmij z ognia, ale utrzymuj w cieple.
Rozgrzej olej w głębokim garnku lub na głębokiej patelni.
Za pomocą łyżki stołowej nakładaj ciasto na gorący olej.
Gdy ciasto zacznie pływać, będzie złociste i napuszone, wyjmij je i odsącz na ręcznikach papierowych.
Ułóż pączki na talerzu. Na koniec polej gorące pączki syropem i posyp cynamonem.

[madohora]

Kluski śląskie z cukrem pudrem zamiast maki ziemniaczanej też raczej odradzam, kiepsko się lepią

[madohora]

Galaretka z nóżek

[madohora]

Sałatka grecka

[madohora]

Kurczak w jarzynach

[madohora]

Zimowa herbatka

[madohora]

[madohora]

KOTLET SCHABOWY

4 plasterki schabu bez kości, 1 surowe jajko, ząbek czosnku, tarta bułka, sól, pieprz ziołowy, tłuszcz do smażenia

Schab rozbić, Natrzeć z obu stron czosnkiem, Oprószyć solą i pieprzem i odstawić na kilka minut. Jajko rozbić, rozmącić widelcem. Obtoczyć z obu stron w jajku oraz tartej bułce. Smażyć na rozgrzanym oleju z obu stron.

[madohora]

KOTLETY MIELONE

1/2 kg mięsa mielonego mieszanego, 1 mała cebula, 1 surowe jajko,1 bułka, tarta bułka, sól, pieprz, tłuszcz do smażenia

Bułkę namoczyć w wodzie na 15 minut. Po tym czasie odcisnąć. Mięso przełożyć do miski. Dodać bułkę. Cebulę obrać, pokroić w drobną kostkę. Dodać do mięsa. Wbić surowe jajko. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Wyrobić masę mięsna. Formować kotlety. Obtoczyć je w tartej bułce. Smażyć z obu stron na rumiano.

[madohora]

OPONKI Z IMBIREM

200 g gęstego jogurtu naturalnego
180 g mąki pszennej
2 jajka w rozmiarze L lub XL
60 g masła
4 łyżki cukru
2 cm korzenia świeżego imbiru
2 łyżeczki proszku do pieczenia
1 szczypta soli
Dodatkowo:
masło do pieczenia

Masło rozpuść i ostudź do temperatury pokojowej. Imbir zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
W misce roztrzep jajka z cukrem. Dodaj jogurt, rozpuszczone masło oraz starty imbir. Dokładnie wymieszaj całość trzepaczką.
Do mokrej masy przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia i solą. Wymieszaj tylko do połączenia składników. Masa powinna być gęsta, ale jednocześnie na tyle płynna, by można było nakładać ją łyżką.
Formę do pieczenia donutów nasmaruj cienko masłem. Przełóż ciasto do wgłębień, wypełniając je w ¾ wysokości. Możesz użyć łyżki lub rękawa cukierniczego.
Piecz oponki z imbirem przez 12-15 minut w temperaturze 180 st. Celsjusza. Po upieczeniu wyjmij pączki z formy i odstaw na kratkę do całkowitego wystudzenia. Możesz posypać je cukrem pudrem.

[madohora]

KLUSKI NIEMIECKIE

2 funty skrobiowych ziemniaków , takich jak odmiany russet lub Idaho
1 szklanka plus 2 łyżki (172 gramy) skrobi ziemniaczanej lub więcej w razie potrzeby
1 1/2 łyżeczki soli lub do smaku, plus więcej do wody do gotowania
1/8 łyżeczki mielonej gałki muszkatołowej , najlepiej świeżo startej
2 duże jajka, lekko ubite
4 do 6 łyżek roztopionego masła
Opcjonalnie bułka tarta z masłem , świeżo zmielony czarny pieprz i/lub pietruszka do dekoracji

Obierz 2 funty skrobiowych ziemniaków i pokrój je na duże kawałki.
Włóż ziemniaki do dużego rondla, zalej osoloną wodą i zagotuj na dużym ogniu. Zmniejsz ogień do średniego; przykryj rondel i gotuj przez około 20 do 25 minut, aż ziemniaki będą miękkie. Dobrze odcedź.
Pokrój ziemniaki w drobną kostkę i rozłóż je na dużej blasze do pieczenia lub papierze woskowanym; pozostaw do ostygnięcia na około 30 minut lub do całkowitego ostygnięcia. Powinno wyjść około 6 szklanek (800 gramów) ugotowanych ziemniaków w drobną kostkę.
Zagotuj duży garnek osolonej wody .
W międzyczasie przygotuj ciasto na knedle ziemniaczane. W dużej misce wymieszaj ostudzone, odcedzone ziemniaki z 1 szklanką i 2 łyżkami (172 gramy) mąki ziemniaczanej , 1 1/2 łyżeczki soli i 1/8 łyżeczki mielonej gałki muszkatołowej .
Dodaj 2 duże jajka (lekko roztrzepane) do masy ziemniaczanej i delikatnie wymieszaj rękoma, aby uzyskać ciasto. Unikaj zbyt długiego mieszania.
Uformuj z ciasta około 12 zwartych pierogów o średnicy 5 cm i wadze około 85 gramów każdy.
Za pomocą łyżki cedzakowej włóż pierogi do wrzącej wody.
Gdy pierogi wypłyną na wierzch, zmniejsz ogień, tylko na tyle, aby utrzymać wrzenie. Przykryj garnek i gotuj przez 20 minut. Upewnij się, że woda nie wrze, ponieważ pierogi mogłyby się rozpaść.
Przełóż pierogi do miski, polej 4–6 łyżkami roztopionego masła i lekko posyp solą do smaku.
Podawaj kluski ziemniaczane z masłem i bułką tartą , świeżo zmielonym czarnym pieprzem i/lub pietruszką , wedle uznania

[madohora]

ZUPA FASOLOWA

30 dkg białej fasoli
1 cebula
25 dkg kości
30 dkg kiełbasy wędzonej
włoszczyzna
majeranek
2 łyżki oleju lub masła
sól, pieprz
liść laurowy
2-3 ziarna ziela angielskiego

Fasolę przebrać wyrzucić czarne i połamane, opłukać pod zimną wodą.
Fasole namoczyć w zimne wodzie na godzinę w garnku w który będzie się gotować.
Gotować w wodzie w której się moczyła do lekkiej miękkości.
Do gotującej się fasoli dodać parę ziaren pieprzu, jeden liść laurowy, 2 ziarna ziela angielskiego.
Po około 15 minutach od zagotowania dodać kości, włoszczyznę.
Cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na łyżce oleju lub masła i dodać do zupy
Gotową zupę przyprawić solą, pieprzem, majerankiem

[madohora]

ROLADA WIEPRZOWA

Rolady:
5-6 kotletów z karkówki lub szynki wieprzowej
Musztarda sarebska
1 duża cebula pokrojona w słupki
200 g boczku wędzonego pokrojonego w słupki
3 kiszone ogórki pokrojone w słupki
Pieprz, sól, majeranek do smaku
Mąka do obtoczenia rolad
Olej, masło klarowane lub smalec do smażenia
SOS:
3 cebule pokrojone w kostkę
Łyżeczka świeżego tartego chrzanu
Łyżeczka sosu sojowego
1 Łyżka śmietany
1 Łyżka soku z cytryny
400 ml bulionu mięsnego
Sól, pieprz, szczypta cukru
1 Łyżka masła
2 ząbki czosnku

Kotlety dokładnie rozbijamy, solimy, pieprzymy, posypujemy majerankiem i każdy smarujemy musztardą. Układamy ogórek pokrojony w słupki, cebulę i boczek. Zwijamy ściśle zawijając brzeg do środka i spinamy szpikulcem do rolad, delikatnie obtaczamy w mące.
Rolady kładziemy łączeniem na rozgrzany tłuszcz, obsmażamy z każdej strony. Delikatnie podlewamy bulionem mięsnym, dusimy na wolnym ogniu, podlewając mięso za każdym razem kiedy płyn całkowicie wyparuje i mięso lekko zacznie się przysmażać.
Po około 30-40 minutach duszenia dodajemy do mięsa cebulę, czosnek, chrzan, sos sojowy. Kiedy mięso zmięknie - po około 1 1/2 godziny duszenia, mięso przekładamy na półmisek.
Wlewamy na patelnię resztę bulionu, mieszamy starannie, doprawiamy do smaku, dodajemy cytrynę i masło oraz śmietankę tak, aby nam się nie zwarzyła. Redukujemy płyn, uważając, żeby cebula się nie przypaliła. Wkładamy mięso do sosu, ponownie je podgrzewamy i podajemy z ulubionymi dodatkami.

[madohora]

KAPUŚNIAK

40 dag kwaszonej kapusty
1 większa marchew
1 pietruszka
kawałek selera
1 ząbek czosnku
1 cebula
4 większe ziemniaki
3 laski kiełbasy np. śląska
Smalec
mąka do zasmażki
2-3 ziarenka ziela angielskiego
vegeta , pieprz

1. Kapustę posiekać, przełożyć do większego garnka. Zalać 2 litry zimnej wody, przyprawić vegetą i pieprzem, dodać ziele angielskie. Wymieszać, zagotować, zmniejszyć płomień i gotować pod przykryciem około 10 minut.
2. Posiekać czosnek,włoszczyznę obrać, zetrzeć na tarce na dużych oczkach i włożyć do kapusty, gotować aż wszystko zmięknie. Ziemniaki pokroić w kostkę i w osobnym garnku ugotować do miękkości. Kiełbasę pokroić w plasterki i obsmażyć na patelni wraz z cebulą i dodać do zupy. Gdy włoszczyzna i kapusta będą miękkie dodać ugotowane ziemniaki. Na patelni zrobić ciemną zasmażkę i dodać do zupy.
3. Na sam koniec można dodać soku z kapusty jeżeli kapusta była mało kwaśna.

[madohora]