🐯 Wszystko o zwierzętach🐯

[madohora]

Myszołów zwyczajny gniazdo zakłada na drzewach iglastych i liściastych, zarówno w dużych kompleksach leśnych, jak i w małych zadrzewieniach a nawet parkach.

[madohora]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny wyróżnia obecnie (2025) sześć podgatunków B. buteo. Dawniej za podgatunki myszołowa uznawano myszołowa amurskiego (B. japonicus), myszołowa himalajskiego (B. refectus syn. B. burmanicus), a także kilka innych taksonów traktowanych obecnie jako osobne gatunki, podgatunki innych gatunków lub uznanych za nieważne. Wyróżniany niekiedy podgatunek B. b. harterti Swann, 1919 z Madery jest przez większość autorów uznawany za nieodróżnialny od podgatunku nominatywnego[5]. Część autorów wyróżnia siódmy podgatunek – B. b. bannermani z Wysp Zielonego Przylądka, ale jego status jest sporny, np. IOC klasyfikuje go jako odrębny gatunek a autorzy Kompletnej listy ptaków świata uznają go za podgatunek kurhannika (B. rufinus)

[madohora]

W Polsce średnio liczny ptak lęgowy, stosunkowo najbardziej rozpowszechniony spośród wszystkich ptaków drapieżnych, jednak lokalnie bywa nieliczny. Gniazduje tu około 48–55 tysięcy par. Można go spotkać w całym kraju, również na wyżynach i w górach. Na zachodzie kraju zasiedla głównie krajobraz rolniczy. Na obszarach o największym zagęszczeniu na 100 km² znajduje się 90 par lęgowych. Przybywa do Polski też w czasie przelotów, od końca lutego do marca, połowy kwietnia, i jesienią od września do listopada, a nawet do pierwszych dni grudnia. Migrują wtedy przez kraj ptaki z północnej i północno-wschodniej Europy, najliczniej wzdłuż Wybrzeża (zdarzały się przypadki stwierdzeń 100–200 osobników w ciągu jednego dnia), dolin rzecznych i górskich przełęczy. Przeloty w głębi lądu są mniej zauważalne. Jest ptakiem częściowo wędrownym, niektóre osobniki pozostają na zimę w kraju, inne we wrześniu odlatują do południowo-zachodniej Europy, np. Francji. Najchłodniejszą porę roku większość pozostałych drapieżników spędza w zachodniej Polsce, dużo rzadziej w północno-wschodniej.

[madohora]

Buteo buteo pojana – Korsyka, Sardynia, Sycylia, środkowe i południowe Włochy.

[madohora]

myszołów wschodni (Buteo buteo vulpinus) – północna i wschodnia Europa, Azja Środkowa. Zimuje głównie we wschodniej i południowej Afryce oraz w południowej Azji. W Polsce dawniej sporadycznie gniazdował, obecnie zalatuje

[madohora]

Wierzch jest ciemniejszy od spodu. Dziób ciemny (popielaty) na końcu czarny o żółtej woskówce, krótka szyja, nogi żółte z upierzonym tylko w górnej części skokiem. U dorosłych tęczówka ciemnobrązowa, u młodych piwna[11]. Na piersi jasna plama w kształcie podkowy (może nie być widoczna u jasno ubarwionych osobników). Lotki i sterówki prążkowane. Szerokie, zaokrąglone skrzydła trzyma w locie lekko uniesione na kształt litery V, a krótki ogon jest wachlarzowato rozłożony. Nadaje mu to zwartą sylwetkę. W powietrzu może poruszać się dość ociężale, jednak potrafi sprawnie wykorzystywać prądy powietrza do szybowania. Wypatrując zdobyczy potrafi również zawisać w powietrzu trzepocząc skrzydłami, podobnie jak to czynią m.in. pustułka i myszołów włochaty, jednak zdarza mu się to rzadziej od wymienionych gatunków. Wędruje indywidualnie lub w grupach liczących do 30 osobników. Pierzenie odbywa od marca do listopada

[madohora]

Otwarte tereny w pobliżu lasu lub ze śródpolnymi zadrzewieniami, kępami i szpalerami drzew, gdzie gniazduje. Preferuje ich obrzeża lub kompleksy bardziej rozrzedzone. Miejscem polowań są głównie pola, łąki, stepy, bagna na nizinach i terenach górskich. Spotykany też w wiejskich parkach. Pierwotnym siedliskiem myszołowa były położone w głębi fragmenty obszarów leśnych, gdzie niektóre z nich również obecnie tam przebywają. Jest jednym z najczęściej widywanych ptaków w trakcie jazdy samochodem, przesiaduje na przydrożnych drzewach i słupach.

[madohora]

Podczas łączenia się w pary wiosną ptaki wykonują imponujące loty na dużych wysokościach. W trakcie tego podniebnego krążenia co jakiś czas pikują pionowo na ziemię. W ten sposób wyznaczają obszar swego terytorium i przy okazji odstraszają inne myszołowy. Słychać jednocześnie ich daleko niosący się przeciągły głos, przypominający miauczenie, podobne do „hije-hije-hije” (sójka potrafi go naśladować, więc może być źle interpretowany). Wyżej i dłużej odzywa się samica, krótszy i niższy jest głos samca. Rzadziej usłyszeć można słabe „gek-gek-gek”. W późniejszym okresie gniazdowania myszołowy prowadzą już mniej rzucający się w oczy tryb życia, bardziej związany z kompleksami leśnymi. Są bowiem ptakami płochliwymi. Monogamiczne pary są sobie wierne przez długi czas, czasem nawet do końca życia.

[madohora]

W ciągu roku wyprowadza jeden lęg w kwietniu lub maju, składając 2 do 4 jaj o różnym ubarwieniu, zwykle koloru białawego lub zielonawego, mniej lub bardziej upstrzonych szaro-fioletowymi, żółtawymi, rdzawymi i ciemnobrązowymi plamami. Mają wymiary około 55,8 na 44,6 mm. Na wielkość lęgu oraz sukces lęgowy wpływa liczebność populacji myszy polnych na danym terenie.

[madohora]

Drobne kręgowce chwytane na ziemi. Jeśli ma okazję, zjada padlinę. Badania składu diety myszołowa dowiodły, że 70% pożywienia stanowią norniki zwyczajne, a tylko 30% mniejsze ptaki, krety, płazy, gady, dżdżownice, ślimaki i większe owady np. chrząszcze. Na ptaki, dochodzące do wielkości gołębia, poluje przeważnie w trakcie śnieżnych i srogich zim, gwałtownym atakiem z góry. Identyfikowano też resztki zwierzyny łownej m.in. resztki dzikich królików, kuropatw, bażantów i zajęcy (przeważnie zimą), ale ptak polował wtedy głównie na osobniki chore lub zjadał wcześniej już padnięte ofiary innych drapieżników. Potrafił też złowić nawet łasicę lub gronostaja. Niestrawione resztki pokarmu zwraca w postaci wypluwek.

[madohora]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje myszołowa za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). Liczebność światowej populacji, obliczona w oparciu o szacunki organizacji BirdLife International dla Europy z 2021 roku, mieści się w przedziale 2,0–3,5 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznaje się za wzrostowy

[madohora]

[madohora]

Afrojeż białobrzuchy zamieszkuje obszary suche: tereny otwarte, trawiaste sawanny, świetliste lasy, półpustynie, obszary skaliste. Unika obszarów wilgotnych – lasów tropikalnych i bagien. W górach spotykany do wysokości około 2000 m. n.p.m. W sytuacji zagrożenia zwija się w kulkę najeżoną kolcami. Prowadzi naziemny i nocny tryb życia. Dzień spędza w ukryciu (w norach). Jest samotnikiem. Przy niesprzyjających warunkach zapada w stan odrętwienia (estywacje lub hibernację).

[madohora]

Stepojeż uszaty należy do rodziny jeżowate (Erinaceinae). Jest jednym z dwóch gatunków w rodzaju. Uszy długie, spiczaste. Głowa klinowata, zakończona jest wydłużonym ryjkiem. Oczy małe i ciemne. Ciało krępe. Grzbiet ciała pokryty kolcami. Kolce są ciemne u podstawy, z jasnym zakończeniem. Kończyny są dosyć długie. Ogon jest bardzo krótki.

[madohora]

Stepojeż uszaty jest owadożerny. W głównej mierze żywi się zwierzętami bezkręgowymi (owadami, pajęczakami, mięczakami, pierścienicami). Ponadto w jego diecie znaleźć można również drobne kręgowce (drobne ssaki, ptaki i ich jaja, gady, płazy) i padlinę. Sporadycznie żywi się pokarmem roślinnym (nasionami, owocami). Potrafi przetrwać bez pożywienia do 10 tygodni.

[madohora]

Areał występowania jeża europejskiego obejmuje niemal całą Europę i umiarkowaną strefę Azji. Granicę występowania obu podgatunków – wschodnio – i zachodnioeuropejskiego stanowi Odra, a strefa ich wspólnego występowania jest bardzo wąska. W górach dochodzi do 2000 m n.p.m. Jest zwierzęciem szeroko rozprzestrzenionym i licznym, w Polsce chronionym.

[madohora]

Okres rozrodczy jeża europejskiego trwa od maja do września. W ciągu roku ma miejsce 1 lub 2 mioty. Po 5 -6 tygodniowej ciąży rodzi się 3 -8 nagich i ślepych młodych, które szybko pokrywają się miękkimi kolcami. Twarde i ostre kolce pojawiają się dopiero w 6 tygodniu życia. Dojrzałość płciową młode jeże europejskie osiągają w wieku 10 -12 miesięcy. W niewoli żyją ok. 8 -10 lat.

[madohora]

Skoro już poświęcam tyle miejsca tej jakże wyjątkowej strukturze, to może teraz o jej funkcji. Ta jest obronna, co już wyżej zostało wspomniane. Ale pozostaje jeszcze kwestia tego, jak to działa? W obliczu zagrożenia ssak zwija się w kulkę. Jest silnie zaciśnięty, tak że bardzo trudno go “rozwinąć”. Taki stan rzeczy jest zasługą dobrze rozbudowanego okrężnego mięśnia podskórnego, który pod wpływem bodźców niebezpieczeństwa uruchamia mechanizm obronny zwierzęcia. Jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki nagle jeż zamienia się w jednorodną kulę pokrytą kolcami. Podczas kontaktu z psem czy kotem urządzenie to bez wątpienia da lekcję, którą czworonogi zapamiętają na długie, długie lata. To cecha nie tyle przypisana konkretnemu gatunkowi, co całej rodzinie jeży. A z jakimi różnicami mamy do czynienia w przypadku jeża wschodniego oraz zachodniego. Jeż zachodni ma ciemniejsze – brązowe lub ciemnobrązowe włosy na brzuchu.

[madohora]

Obecność jeży w naszych ogrodach jest pokłosiem urbanizacji. Pośród betonowych pustyni tworzymy enklawy zieleni, bo brakuje nam drzew, łąk i lasów, czyli środowiska, z którego pierwotnie się wywodzimy. Z tych zielonych fragmentów miast korzysta wiele zwierząt, w tym jeże. Czy tego chcemy, czy nie, zwierzęta będą żyły obok nas, dlatego warto zastanowić się nad tym, jak stworzyć ogród przyjazny dla nich przez cały rok. Istnieje wiele możliwości, które pozwolą przetrwać jeżom, i to w taki sposób, aby ich obecność nie była uciążliwa dla nas czy też dla naszych sąsiadów. Warto pomyśleć o skonstruowaniu domku. Można wykonać go z kilku pozostałych cegieł po budowie domu, albo kamieni, które były przeznaczone na skalniak, albo zbudować drewnianą skrzynkę wyścieloną w środku sianem, liśćmi lub innym materiałem, który będzie dobrym izolatorem ciepła. Z takiej kryjówki ssaki będą korzystały zarówno w okresie wiosenno-letnim, jak również jesienno-zimowym. W tym pierwszym będą przebywały tam za dnia, czyli wtedy kiedy odpoczywają, natomiast resztę roku spędzą, by móc bezpiecznie hibernować i dotrwać do kolejnej wiosny. Takie budki będą także dobrym miejscem na poród. Samica rodzi w ciągu jednego sezonu dwa mioty liczące nawet 7 młodych. Ciąża trwa około dwóch miesięcy. Pierwsze małe jeże przychodzą na świat w maju/czerwcu, natomiast kolejny poród ma miejsce we wrześniu. O ile młode z pierwszego miotu zdążą zgromadzić zapas tłuszczu, urosnąć, a następnie zgromadzone zapasy wykorzystać do zimowania, o tyle jeżyki z drugiego często bywają pacjentami ośrodków rehabilitacji dla zwierząt m.in. z powodu niedowagi

[madohora]

Jak przez mgłę pamiętam z dzieciństwa bajkę o mysikróliku

[madohora]

Wyróżniono kilkanaście podgatunków R. regulus:
mysikrólik (zwyczajny), mysikrólik[4] (Regulus regulus regulus) – Europa i zachodnia Syberia.

[madohora]

Regulus regulus azoricus – São Miguel (wschodnie Azory).

[madohora]

Regulus regulus buturlini – Krym, Anatolia i obszar Kaukazu.

[madohora]

Regulus regulus himalayensis – wschodni Afganistan do zachodnich Himalajów.

[madohora]

Regulus regulus japonensis – południowo-wschodnia Syberia, północno-wschodnie Chiny, Korea i Japonia.