może się przyda

[serafin666]

4 października 2007 r. Prezydent RP podpisał ustawę z 7 września
2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności
nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu
terytorialnego. Dotyczy ona nieruchomości, które mają nieaktualne
wpisy w księgach wieczystych oraz tych, których stan prawny jest
nieuregulowany i ma stanowić panaceum na wykorzystywanie zaniedbań w
uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości. Dotychczas często bowiem
dochodziło do sprzedaży nieruchomości należących faktycznie do
Skarbu Państwa przez jedynie formalnych właścicieli, w oparciu o
rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. W ten sposób dokonywano
skutecznego przeniesienia własności nieruchomości, mimo zawarcia
umowy z osobą, która de facto nie była właścicielem nieruchomości.
Trzeba podkreślić, że – zgodnie z art. 5 i 6 ust. 1 ustawy, z 6
lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r.,
nr 124, poz. 1361 ze zm.) – w razie niezgodności między stanem
prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym
stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez
czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył
własność lub inne prawo rzeczowe, o ile nie dotyczy to
rozporządzenia nieodpłatnego albo dokonanego na rzecz nabywcy
działającego w złej wierze. Tym samym osoba, która kupiła
nieruchomość od innej osoby (widniejącej w księdze wieczystej),
nawet jeśli w rzeczywistości osoba ta już nie była właścicielem,
jest chroniona przed utratą nabytego prawa własności – o ile nie
doszło do wyłączenia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Trzeba równocześnie podkreślić, że – niezależnie od powyższych
zastrzeżeń – rękojmia ma olbrzymie znaczenie dla zagwarantowania
pewności obrotu nieruchomościami. Przy tym winno się dążyć do tego,
by stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej pokrywał
się z rzeczywistym stanem prawnym.
Zgodnie z cytowaną ustawą starostowie poszczególnych powiatów, w
terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tejże ustawy, sporządzą
i przekażą właściwym organom wykaz nieruchomości, które przeszły na
własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, albo
też tych, których stan prawny jest nieuregulowany, a w których
lokale są zajmowane przez osoby objęte przepisami ustawy, z 21
czerwca 2001 r., o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym
gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz.
266 ze zm.). Następnie po upływie miesiąca właściwi wojewodowie
sporządzą i przekażą ministrowi właściwemu do spraw administracji
publicznej zestawienie zbiorcze takich nieruchomości z obszaru
danego województwa. Zaś minister – w terminie do 2 miesięcy –
sporządzi ogólnokrajową inwentaryzację tych nieruchomości. Całość
wyżej opisanego procesu winna więc zająć najwyżej do 9 miesięcy.
Jednocześnie w terminie do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności
nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu
terytorialnego, starostowie złożą we właściwych Sądach Rejonowych
wnioski o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności
nieruchomości Skarbu Państwa. W podobnym terminie 12 miesięcy
postąpią właściwe w sprawach gospodarowania nieruchomościami organy
jednostek samorządu terytorialnego, względem nieruchomości
stanowiących własność tych jednostek. Trzeba zauważyć, że już
złożenie stosownego wniosku, co skutkuje jego odnotowaniem w dziale
II księgi wieczystej, spowoduje wyłączenie rękojmi wiary publicznej
ksiąg wieczystych. Uniemożliwi to sprzedaż takiej nieruchomości ze
względu na możliwą późniejszą utratę jej własności.
Wnioski mające na celu regulację stanu prawnego ujawnionego w
księgach wieczystych będą składane przez wskazane organy wraz z
dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu własności, przy czym, jeśli
podstawę taką stanowić by miało orzeczenie Sądu, stwierdzające
nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, to termin 12 miesięcy
stanowić będzie termin do złożenia wniosku do właściwego Sądu o
stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. W
takiej sytuacji termin do złożenia wniosku do ksiąg wieczystych
wynosić będzie miesiąc od uprawomocnienia się orzeczenia Sądu
stwierdzającego nabycie własności. W wypadku złożenia apelacji
całość procedury może więc ulec znacznemu przedłużeniu. Trzeba
podkreślić, że brak nałożenia na starostów obowiązku wpisu do księgi
wieczystej stosownego ostrzeżenia o niezgodności między ujawnionym w
księdze wieczystej stanem prawnym nieruchomości a rzeczywistym
stanem prawnym, przy długości postępowań, a także przyjętych przez
ustawę terminów, może rodzić chęć szybkiego wykorzystania instytucji
rękojmi do nabycia nieruchomości, które de facto należą do Skarbu
Państwa, mimo że ten wszczął już procedurę regulacji ich stanu
prawnego ujawnionego w księgach wieczystych.
Jak wskazano wyżej, głównym celem ustawy jest udokumentowanie
własności nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu
terytorialnego. Oczywiście w sytuacji, w której proces ten zostanie
dokonany skrupulatnie, szybko i bez nadużyć, ta bardzo trafna idea
ułatwi obrót i utrwali pewność i zaufanie do ksiąg wieczystych. Tym
samym winna korzystnie wpłynąć na rynek nieruchomości. Wydaje się
jednak, że ze względu na instrukcyjność istniejących w ustawie
terminów, przewlekłość procedur oraz brak obowiązku niezwłocznego
ujawnienia ostrzeżenia w danej księdze wieczystej, może dojść do
prób szybkiego i taniego nabycia własności nieruchomości od
niewłaścicieli, kosztem Skarbu Państwa. A przecież temu właśnie
miała zapobiec omówiona wyżej ustawa.

Oczywiście przepisów nowej ustawy nie stosuje się do nieruchomości
objętych przepisami dekretu, z 26 października 1945 r., o własności
i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r.,
nr 50, poz. 279 ze zm.).

Źródło: KRN.pl, 2007.10.17