prawo magdeburskie na Litwie

[petronella.kozlowska]

Troki - miasto na Litwie otrzymało w 1409 roku prawo magdeburskie.

W Trokach była spora gmina karaimska która też w roku 1441 otrzymała prawa magdeburskie, czyli mamy do czynienia z jednym miastem i dwoma prawami magdeburskimi.


karaimi.org/wydarzenia/2014/item/134-troki
cytat:
Najstarszym zachowanym dokumentem dotyczącym karaimskiej społeczności z Trok jest przywilej Kazimierza Jagiellończyka z roku 1441 nadający jej prawo magdeburskie. Karaimi mieli odtąd własnego wójta, który kierował gminą i rozsądzał spory wśród współwyznawców, a odpowiedzialny był jedynie przez księciem i jego sądem.



pl.wikipedia.org/wiki/Karaimi
www.wiadomosci24.pl/artykul/karaimi_emigranci_ktorzy_strzegli_ksiecia_156636.html
www.pomocdzieciomwiejskim.org/fundacja/index.php?option=com_content&view=article&id=59&Itemid=72

[petronella.kozlowska]

Czy zasadźcą w Trokach na pewno był Niemiec?

[petronella.kozlowska]

W 1680 r. mieszkało w Trokach 30 rodzin karaimskich, czyli w chwili nadania prawa magdeburskiego dla Karaimów trockich było ich mniej.

Zamieszkiwali jedną ulicę poza miastem.

Tutaj dokładnie widać, że miasto rosło na południe, a Karaimowie mieszkali w swoim osiedlu-ulicy poza miastem:

www.google.de/maps/place/Traku+istorijos+muziejus,+karaimu+etnografine+paroda/@54.6491499,24.9281437,15z/data=!4m2!3m1!1s0x0:0x7bf7830dfd8f5c5d

Ulica ta istnieje, oczywiście w zmienionej formie do dzisiaj, a podobno niemiecki zasadźca zawsze wytyczał prostokątny rynek - w tym wypadku może dla 20 domów lub nawet mniej, czyli po każdej stronie rynku byłoby 5 chatek, no i żaden ulicy odchodzącej od rynku.


www.google.de/search?q=ulica+karaimska+w+trokach&biw=1536&bih=747&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=b_j5VOpRi-w7q8iB-Ac&ved=0CAcQ_AUoAjgK

wschody.blogspot.de/2011/06/karaimi-troki-czerwiec-2011.html




www.google.de/?gws_rd=ssl#q=karaimi+troki+mieszka%C5%82o&start=60
religie.wiara.pl/doc/472373.Karaimski-Zwiazek-Religijny

Sokołów Podlaski

[petronella.kozlowska]

Przywilej lokacyjny dla (wówczas litewskiego) miasta Sokołowa Podlaskiego wystawił wielki książę litewski Witold Aleksander w roku 1424.
Wersja łacińska jest dostępna w wikipedii, tłumaczenie polskie niestety nie.

W tekście przywileju Sokołów jest określany jako oppidum - miasto. Sokołów składał się z dwóch dzielnic polskiej i ruskiej, połączył je wspólny rynek zbudowany po przejściu na prawo niemieckie.
Zauważmy że prawo polskie było rozpowszechnione również na Litwie.


tutaj nadaje Witold szlachcicowi i jego sukcesorom “miasto nasze Sokolow z wioskami naszymi Kupiatin i Rogow na ziemi drohiczyńskiej”

sibi et suis successoribus legitimis oppidum nostrum Sokolow cum villis nostris Kupiatin et Rogow in terra Drohiciensi sitis

miasto Sokolow z wioskami Kupiatin i Rogow otrzymują prawo niemieckie średzkie, a likwidowane są dotychczasowe prawa polskie i ruskie

oppidum Sokolow cum villis Kupiatin et Rogow eo citius ingabitare valeant hominibus et locari ipsa et eorum quovis incolas, oppidanos, villanos, hortulanos, tabernatores, Polonos vel Theutonicos, Ruthenisis tantum exceptis, quos in eorum iure volumus remanere de iure Polonico et Ruthernico in ius Theutonicum, quod Sredense

la.wikisource.org/wiki/Locatio_oppidi_Sokolow,_terra_Podlassia
www.google.de/?gws_rd=ssl#tbm=bks&q=%22oppidum+nostrum+Sokolow%22

pl.wikipedia.org/wiki/Soko%C5%82%C3%B3w_Podlaski#Historia
www.zsokolowa.com/index.php?option=com_content&view=article&id=54:nowa-monografia-spokoowa-podlaskiego&catid=3:skarbiec-ziemi&Itemid=4

Bielsk Podlaski i Drohiczyn

[petronella.kozlowska]

Podobnie jak i w Sokołowie prawo niemieckie połączyło dwa osobno egzystujące miasta/dzielnice w innych miastach na pograniczu polsko-ruskim jak np. w Bielsku Podlaskim lub Drohiczynie.

Wiele lat przed nadaniem prawa chełmskiego dla tych miast posiadały one wójtostwa Drohiczyn (1498 r.) na wzór Lublina od 1428 a Bielsk (1495 r.) od 1430 r.
Drohiczyn otrzymał w 1454 r. przywileje miejskie litewskie.

Proszę zwrócić uwagę na burzliwe dzieje Drohiczyna ongiś stolicy księstwa, a stolica z pewnością nie była malutką wioską.


gunthera.wordpress.com/sekcja-archeo/drohiczyn-2/
pl.wikipedia.org/wiki/Drohiczyn_(wojew%C3%B3dztwo_podlaskie)
kultura-drohiczyn.pl/historia-drohiczyna/chronologia-drohiczynska.html

Narew - nieudana lokacja miasta

[petronella.kozlowska]

link do artykułu dr Doroty Michaluk o prawie chełmińskim dla Narwi 1514 r. oraz o prawie magdeburskim dlatego miasteczka z 1529 r.
Artykuł zawiera obydwa przywileje - pierwszy jest w języku białoruskim, drugi w łacińskim, obydwa są przetłumaczone na język polski.
Nie ma możliwości ich skopiowania.
Miasto było otwarte bez murów obronnych, pierwszym wójtem był Tomek Sawicki.
Mimo dogodnych warunków - port, przejazd promem, karczowanie puszczy miasto nie rozwinęło się w 1580 r. liczyło ok 750 mieszkańców.

W 1616 roku na 263 rodziny 27% trudniło się rolnictwem, było to biedne miasteczko o charakterze agrarnym. Nawet kościoły budowano tam drewniane.


pbc.biaman.pl/Content/16481/Z%20Dziej%C3%B3w%20Narwi%20i%20Okolic.pdf
galeria zdjęć -zabudowa drewniania

www.mapofpoland.pl/Narew,galeria.html#galeria

[petronella.kozlowska]

w lokacji nie ma mowy o osadnikach z obcych krajów, miasteczko stanowiło centrum dla terenów rolniczych

Na fotografii widać kościół drewniany i obok niego plac, to pozostałość dawnego rynku - jak widać miasteczko nie rozrosło się wokół niego.

www.wrotapodlasia.pl/pl/adm/powiaty_gminy/hajnowski/gmina_narew/
Fragment ulicy Kościelnej istniejącej już w XVI wieku, kościół był fundowany jeszcze przed lokacją.

commons.wikimedia.org/wiki/File:Podlaskie_-_Narew_-_Narew_-_Ko%C5%9Bcielna_20110910_01.JPG

pl.wikipedia.org/wiki/Narew_(wojew%C3%B3dztwo_podlaskie)

[petronella.kozlowska]

.