Heraldyka

[vratislavius]

Swego czasu, gdy forum żagańskie jaeszce nie istniało korzystałem z
gościnności forum żarskiego. Jednym z pasjonującuch mnie wątków była dyskusja
prowadzona przede wszystkim z dzisiejszym administratorem żarskiego forum -
croolickiem. Chciałbym w tym wątku zainteresować mieszkańców Żagania i
powiatu żagańskiego "mową herbów". Mile widziane będą wypowiedzi i komentarze.

[vratislavius]

W swoim "Alfabecie heraldycznym" Paweł Dudziński napisał, że "herby mówią,
tylko trzeba nauczyć się ich słuchać". W herbach zamkinięta jest historia
miasta, bądź rodu. A cóż takiego mówi herb Żagania?
Zacznijmy od tego, który uchwałą rady miejskiej obowiązuje obecnie. Został on
zaczerpnięty z pieczęci odciśniętej na XIII dokumencie, przechowywanym w
archiwum w Zielonej Górze.
Na tarczy przedstawiono w polu czerwonym bramę miejską z wieżą. Znak to widomy
miejskiego harakteru miasta i faktu posiadania przezeń fortyfikacji miejskich.
W bramie miejskiej widnieje postać księcia w postawie suwerena, z tarczą i
włócznią. Po obu stonach wieży umieszczono: po stronie prawej (heraldycznej)
herb ze strusimi piórami - klejnotem rodowym Piastów Śląskich- niestety
przedstawienia herbu, które są dostępne przeciętnemu obywatelowi, nawet przy
dużej dozie wyobraźni nie pozwalają dostrzec na herbie naszego miasta pawich
piór. Kiedyś w dyskusji na żarskim forum użyłem porównania tego czegoś, do
grzebienia jaszczurów z Galapagos, czym wywołałem wesołość croolicka. Po lewej
stronie wieżuy umieszczono tarczę herbową z herbem Dolnego Śląska. I
choćby "Gazeta Lubuska" oraz inni niedouczeni obywatele, nie wiem jak
długo "gęgali" o "ziemii lubuskiej" (która notabene także stanowiła część
Śląska), to w herbie Żagania zapisano dowód na przynależność Ziemii Żagańskiej
do wspaniałej historią i dokonaniami ziemii śląskiej.
Poniżej zamieszczam link, z którego można dowiedzieć się , jak ewoluował śląski
orzeł.
akromer.republika.pl/ter_slask.html
Śląskiego (dolnośląskiego) orła w herbie oprócz Żagania mają także
inne "lubuskie" miasta: Bytom Odrz.,Krosno Odrz., Nowa Sól, Nowe Miasteczko,
Sulechów, Szprotawa, Świebodzin I wreszczie "stolica Ziemii Lubuskiej" (zawsze
myślałem, że jest nią Lubusz) - Zielona Góra. A oto link dla niedowiarków:
akromer.republika.pl/woj_lubuskie.html
Poniżej adres, pod którym można zobaczyć herb dolnego Śląska w pełnej krasie:
www.ngw.nl/indexgb.htm
Herb niestety pochodzi sz czasów monarchii habsburskiej, ale spełnia wszystkie
wymagania heraldyczne. Z czasów Habsburskich zostala mu na głowie korona,
której żaden ze śląskich orłów nie miał. Ów błąd powtórzono na pomniku
Chrystusa na pl. Wolności. No cóż mniemam, że w dobrej wierze.

[vratislavius]

ale próbuję dalej.
territories and claims used by the Emperor in his official title.
Po odnalezieniu Austrii należy kliknąć na napis "ziemie dawnego imperium", a
następnie odnaleźć "Lower Silesia". Powodzenia!

[vratislavius]

Gość portalu: a napisał(a):

> Inny bardziej prozaicznym wytlumaczeniem zlotego pola moze byc rowniez takie
> jakie wyczytalem w objasnieniu pochodzenia kolorystyk herbow dolnoslaskiego i
> gormoslaskiego, ze zlote tlo bylo popularne w krajach niemieckich i tam gdzie
> niemieckie wplywy kulturowe byly silne.
Oczywiście masz rację, Ale kombinacja barw złota i czerni nie wynikała z tego,
że takie barwy były popularne w krajach niemieckich, a właściwie należałby
powiedzieć: w cesarstwie, a to z wielu powoidów. Kombinacja czerni i złota
oznacza w heraldyce "starożytność rodu". Piastowie Śląscy po oderwaniu Śląska
od królestwa polskiego pragnęli uwierzytelnić swoje rządy na Ślasku. Odwoływali
się więc do swoich protoplastów - Piastów w Polsce, ale także sugerowali, że
ich władza pochodzi od najwyższej władzy świeckiej - od cesarza, co zresztą
(zgrubsza biorąc) było prawdą. Symbolika cesarska także posługiwała się
kombinacją złota i czerni. Wszak cesarze niemieccy wywodzili swoje prawa do
władzy zwierzchniej nad ludami i monarchiami Europy, jeszcze ze starożytnego
Cesarstwa Rzymskiego!
> Reasumujac herb dolnoslaski to orzel
> piastowski przemalowany wg "mody" niemieckiej, a gornoslaski wg "mody"
> francuskiej.
No i tu się mylisz! To śląski orzeł (ten czarny), został jak
piszesz "przemalowany", na polskiego. Pisze o tym prof. Haisig w swej
pracy "Ślaski rodowód państwowego godła Polski", Wrocław 1993. Są oczywiście
także inne teorie, reprezentowane np. przez A. Jaworską, która twierdzi, że oba
znaki powstały i rozwijały się niezależnie od siebie, przy czym podaje
przykład "orła" z denara B. Chrobrego. Wziąłem "orła" w cudzysłów,bo o to co
jest przedstawione na tej monecie spory trwają do dziś. Nie miejsce tu na
przytaczaniu wszystkich hipotez, powiem tylko, że jedna z nich zakłada, że może
to być... paw! Co by nie pisać, to nie ulega kwestii, że Piastowie na Ślasku
znacznie wcześniej zaczęli używać znaku orła niż ich kuzyni w Polsce.
Co do orła górnośląskiego, to rzeczywiście masz rację. Wielu heraldyków
dopatruje się wpływów francuskich w górnośląskim herbie, ale nie bardzo wie
dlaczego. Ja też nie.

> Ale oczywiscie to tylko jedna z mozliwosci na wytlumaczenie zlotego tla herbu
> lubuskiego.
Oczywiście to możliwe, wszak Ziemia Lubuska była częścia Dolnego Śląska -
zastawił ją u biskupów brandenburskich książę legnicki Bolesław Rogatka,
musiała woięc należeć do niego.
Jeśli dalej będziesz tą problematyką zainteresowany - obiecuję kopać razem z
Tobą. Co Ty na to?