Listy czytelników: Dyskusja o lustracji czyli "...

[ika13]

Zadziwiające... "Za co najmniej intelektualny skandal uważam pogląd, iż
podpisanie oświadczenia, iż nie było się świnią ma coś wspólnego z "łamaniem
sumienia" lub stanowi "powód do wstydu"
To nie w tym rzecz, lecz w sposobie działania naszej władzy, w
niedemokratycznym obrzydliwym przymusie i poczuciu, ze PiS jest jedynym
majacym monopol na rację i świętość. Nie chcę miec takich przywódców, juz raz
ich miałam - myslałam, że odeszli na zawsze... Koło historii sie obrócilo raz
jeszcze tylko bardziej zgrzyta i śmierdzi

Głos osobny

[ford.ka]

Drogi Panie Wojciechu,

Nikt Pana nie poprosił (ani w ustawie, ani w życiu, jak się domyślam), by
zaświadczył Pan, że nie był Pan świnią. Jeśli złoży Pan podobne oświadczenie,
Pana pracodawca może uznać, a IPN zrobi to z całą pewnością, że odmówił Pan
wykonania ustawowego obowiązku i usunąć Pana z pracy. A teraz, kiedy
opublikował Pan swój list, podlega Pan lustracji, więc nic Pana od złożenia
tego oświadczenia nie zwalnia.
Musi Pan zatem zaświadczyć, że nie był pan "agentem w rozumieniu ustawy"
(Czytał Pan? Ja próbowałem i nic nie rozumiem, a muszę przecież zaświadczyć,
że się z nią zapoznałem), którego to "rozumienia" nie są w stanie jasno
przedstawić nawet odpowiedzialni za to pracownicy IPN (vide wywiad z dr.
Dudkiem w "Polityce"). Z ich wypowiedzi daje się wyciągnąć jeden wniosek -
"nie wiemy, co mamy robić, ale będziemy realizować ustawę." Autorzy ustawy
opowiadają w takich sytuacjach coś o "sumieniu" (senator Szmit w tej
samej "Polityce"), w którym mamy oto zadecydować, czy n.p. profesor wracający
ze stypendium składał na jego temat raport na swoim uniwersytecie w dobrej
wierze czy jednak raczej przeciwko demokracji. Sam profesor może na dodatek
teraz zgadywać, czy jego raporty docierały do SB dzięki pomocy jego kolegów
czy jednak nie. Taka zgaduj zgadula. Jasna jest tylko sprawa red.
Kaczyńskiego, który co prawda zanosił Tygodnik Solidarność do cenzury, ale
wiadomo powszechnie, że się tym i sobą samym brzydził.
Zarzuci Pan mi tu pewnie, że wymyślam wątpliwe przypadki, żeby walczyć ze
słuszną regułą ogólną. Otóż świat składa się wyłącznie z indywidualnych
przypadków, a świat PRL był w tworzeniu sytuacji wyjątkowych i do niedawna
niewyobrażalnych bardzo zdolny. Kwestię tę podnoszono już po wielokroć, więc
nie będę się tu zbytnio rozpisywał. W naszym kraju nie dzieje się (i nie
działo się od wielu lat) nic, co w najmniejszym choćby stopniu zezwalałoby na
wprowadzania regulacji umożliwiających teoretycznie nawet nieindywidualne
traktowanie choćby jednego obywatela. Działalność agend rządowych dowiodła
tego w ostatnim czasie ponad wszelką wątpliwość – CBA wykazała, że lekarze
biorą łapówki, a minister Macierewicz, że w tajnych służbach nie działają
grzeczne przedszkolaki. Realnych zagrożeń znaleźć się nie udało.
Wróćmy zatem do naszej ustawy. "Rozumienie" to będą teraz ustalać osoby,
którym za ewentualny błąd nie grozi dziesięć lat bezrobocia (zna Pan jakieś
przyjemne zastępcze zawody dla ichtiologów skazanych na publiczny niebyt?), a
które w większości nic o epoce, na której temat tak dzielnie się wypowiadają
(n.p. poseł Mularczyk ale nie jest tu wyjątkiem) nie wiedzą, bo nie mogą, a
dla których wiarygodnym i jedynym znanym świadectwem PRL są filmy Bareji -
czyli było śmiesznie, ale w sumie niegroźnie. Kwalifikacje intelektualne
posła Mularczyka oraz jego wiedza historyczna pozostają jego słodką
tajemnicą, ale dziwnie bliskie poglądy wypowiada dr hab. nauk
historycznych: "Według mojej wiedzy, grożenie śmiercią na wielką skalę miało
miejsce przede wszystkim w czasach stalinowskich. Później znacznie częściej
pozyskiwano ludzi za pomocą perswazji i rozmaitych bonusów" czyli było prawie
jak w Szwajcarii. Jeśli człowiek nie domagał się zaraz, żeby mu dziecko
przyjęto na studia, nic nie musiał. A przecież ze studiami sprawa jasna -
wychodzą z nich wykształciuchy. Tyle dr hab. Antoni Dudek, rocznik 1966.
Sprawa nie dotyczy grupki herosów (choć prawo nasze coraz piękniej próbuje
ustawiać postawy heroiczne, jaką jedyną dopuszczalną normę - wymuszając n.p.
donoszenie ciąży mimo zagrożenia życia matki) którzy chcą zaistnieć w
polityce ale ogromnej rzeszy zwyczajnych ludzi. Którzy dokonywali czasami
błędnych wyborów, stając tak jak my dzisiaj wobec machiny państwa. I którzy
teraz czują równą a pewnie o wiele trudniejszą do zniesienia bezsilność.
Trudniejszą, bo uwierzyli, że są już we własnym domu, który zmienia się na
ich oczach w PRL pis.
Nie mają też co wierzyć w bezstronne sądy, które na pocieszenie obiecują im
lustratorzy. Jeśli w ogóle zdołają doczekać procesów, wyszkoleni przez IPN
sędziowie wytłumaczą "zbrodniarzom" jak premier Gilowskiej, że "każdy mądry
człowiek wiedział, że nie należy gadać ze znajomymi o pracy". Najpewniej w
ogóle. Jeśli ktoś się wybroni, z naszych podatków trzeba im będzie wypłacać
odszkodowania. Przyszło Panu n.p. do głowy, że człowiek, który ma mieszkanie
na kredyt, straci je na pewno przed rozstrzygnięciem? Zna Pan jakiś bank,
który wstrzyma spłatę kredytu na czas rozstrzygnięcia? Nie można tu nawet
liczyć na litość byłych SBeków, PT prawodawca starannie się przed nią
zabezpieczył. Czytał Pan?
Jeśli Pan wie, co SB na Pana uzbierało to należy Pan do chlubnych wyjątków,
większość nie wie, ale musi trafić we właściwą odpowiedź, bo jak nie, to
śmierć z głodu (ile można zakładać pasmanterii?). Jeśli wychodzi Panu, że
bardziej prawdopodobna jest odpowiedź „współpracowałem” wylatuje Pan od razu,
jeśli „nie współpracowałem” czeka Pan na wyrok do emerytury, a właściwie do
śmierci, bo emeryturę też można w nowym sprawiedliwym systemie odebrać. Kiedy
wyrok już zapadnie, nie dowie się Pan być może nawet, na jakiej podstawie, bo
jako kłamcy nie przysługuje Panu wgląd w akta. Na pocieszenie pozostaje
świadomość, że IV RP powstaje w oparciu o wielką prozę światową, jeśli komuś
mogą się nie podobać reguły z „Procesu” Kafki.
Przeciwko Panu staje Państwo, ale nie Prawo, bo lustratorzy nie zadali sobie
przecież trudu, bo poprawić odpowiednie ustawy i wszechmocny IPN, nad którym
nie ma żadnej kontroli, którego nie obowiązują żadne terminy ani jawne listy
kolejności. W większości przypadków wątpliwości nie będzie, wszystkie tajne
akta są prawdziwe, ponieważ SB dobrze wiedziała na wiele lat naprzód, kto
będzie członkiem PiS i tylko takim fałszowała teczki. O reszcie pisała sama
prawdę. Chyba ze jest Pan członkiem...
Sama lustracja niczemu nie służy, a próby jej umotywowania mogą budzić
jedynie pusty śmiech. Dekretowanie moralności nigdy nie dało żadnych
rezultatów, a robienie tego mocą prawa wstecz (bo nie mamy tu stwierdzać
stanu na dzień dzisiejszy, ale na co najmniej dwadzieścia lat wstecz) jest
błazeństwem. Współpraca lub jej brak z SB żadną miarą moralności nie jest - a
co jeśli, ktoś poszedł na współpracę, by chronić swoich bliskich? A jeśli nie
poszedł i ktoś z jego krewnych czy choćby znajomych zapłacił za to karierą?
Czuje się Pan na siłach rozstrzygać takie dylematy ustawowo?
Zresztą sama ustawa szerokością zastawionych sideł ośmiesza ową "moralność" -
czy moralność aby na pewno musi być cechą kwalifikującą członka Komitetu
Ochrony Zabytków Krakowa? A może przydałby się ktoś niemoralny, kto potrafi
zdobywać środki na ochronę rzeczonych zabytków? Czy jest Pan zwolennikiem
koncepcji - niech się świat zatraci, byle wszyscy byli moralni - którą zdają
się wyznawać autorzy ustawy?
Marzy mi się rząd składający się wyłącznie z osób głęboko niemoralnych, które
kierując się własnym partykularnym interesem, jakim jest mieszkanie w bogatym
kraju wśród zadowolonych ludzi, dokończą w końcu reformy w Polsce zamiast
rozliczać średniowiecze z zakresu dostępnych wolności obywatelskich. Rząd
snobów dumnych z tego, że mogą przynajmniej obcować z elitami, a nie
parobków, których celem jest zniszczenie elit, do których nie mają szansy
dołączyć. Rozpustnych libertynów którzy tak zreformują prawo, że wszelkie
kwestie intymne w ogóle nie będą podlegać państwu. Antyklerykalnych ateuszy
co to nie będą się bali przedstawicieli żadnych religii, kiedy przyjdzie do
podejmowania decyzji, które mogą dotyczyć wyznawców innych a nawet żadnej
religii.
Straszy się nas możliwością szantażu byłych współpracowników. Przez blisko
osiemnaście lat jakiej takiej niepodległości doszło do kilku prób szantażu
współpracą ze służbami(Ma

[ford.ka]

PS Nauczka, żeby nie wklejać, bo obetnie ;)
To polowanie nie jest skierowane przeciwko nam konkretnie, ale to nie jest
zaraz powód, żeby dołączać się do nagonki. Choćby ze względu na własne
bezpieczeństwo i dobre samopoczucie. Lustracyjni myśliwi strzelają mocno
niecelnie, by przypomnieć tu choćby publikacje o Kuroniu czy Herbercie. A za
parę lat pewnie będzie Pan mógł spojrzeć sobie w oczy w lustrze bez myśli - jak
to możliwe, że dałem z siebie zrobić tak potwornego durnia? Dlaczego tak łatwo
dałem się poszczuć?

Pozdrawiam elitarnie

[fraktal12]

"Dekretowanie moralności nigdy nie dało żadnych rezultatów ..."

Szanowny Panie,

Jest dla mnie oczywiste, ze nie można nikogo zmusić by był moralny, bo to musi
wypływać z wewnętrznej wolności (czym innym jest mówiąc nieco żartobliwie
kwestia zmuszenia kogoś by zachowywał sie moralnie), ale można jednak jako
wspólnota żyjąca na danym obszarze (w tym przypadku społeczeństwo) próbować
sformułować zasady współżycia tak, aby wzorcem były zachowania szlachetne, a
nie podłość i cynizm. Jako osoba raczej łagodna i świadoma swojej ułomności
nie odczuwam żadnych potrzeb zaglądania w czyjekolwiek sumienie z wyjątkiem
własnego, ale mimo wszystko chciałbym, aby ludzie reprezentujący mnie jako
członka danej wspólnoty (państwa, miasta, kościoła czy wreszcie grupy
zawodowej) posiadali więcej przymiotów szlachetnych, niż tych przeciwnych.
Ponadto trwam w (być może śmiesznym) przekonaniu, że odpowiedzialność nie jest
rozłożona równomiernie - jej miarą są m. in. zdolności, które się (za darmo)
otrzymało i które nie są żadną osobistą zasługą, więc nie mogą logicznie być
powodem do chluby. (Chlubą może być natomiast posiadana mądrość, rozumiana jako
zdolność wyboru dobra. Niestety wg mnie nie da się sformułować, żadnego silnego
prawa łączącego inteligencję z mądrością, może z wyjątkiem hipotezy, że
inteligentnym powinno być łatwiej - mi jest trudno). Uważam zatem, że mam prawo
oczekiwać, żeby standardy obowiązujące tych, którzy z racji posiadanych
zdolności (lub całkiem abstrakcyjnie - demokratycznych wyborów) wzięli na
siebie odpowiedzialność reprezentowania danej wspólnoty były wyższe niż
przeciętne. Nawet gdybym nie znajdował dla tego uzasadnień moralnych, to
wystarczyłaby mi motywacja czysto estetyczna - miał głęboką rację wg mnie
Herbert pisząc Potęgę smaku. Konkluzją z tego płynącą jest przekonanie, że
osoby piastujące odpowiedzialne stanowiska w danej wspólnocie powinny być
poddane ponadstandardowej ocenie, obejmującej nie tylko kwestie donoszenia na
innych, ale wszelkie formy szkodzenia bliźnim. Dotyczy to oczywiście nie tylko
rektorów Uczelni, ale i innych, np. (z całą świadomością skali porównania)
pewnych wicepremierów. Posiadając jakiś stopień pewności, że szczególnie ważne
dla funkcjonownia organizmu tkanki są stabilne, nie rozciągałbym z praktycznych
względów takiej oceny na całość danego środowiska, żywiąc drobną nadzieję, że
się jakoś samo pozbędzie elementów szczególnie szkodliwych. O poziomie prawnym
ustawy lustracyjnej nie ma co się wypowiadać, bo wiadomo, że jest fatalny (np.
oczywista kwestia niewsółmierności winy do kary - utrata pracy). Niemniej
ogłaszanie buntu przeciwko Państwu jest wg mnie zupełnie nieadekwatne do skali
całego problemu. Raczej należy spokojnie domagać się poprawy jej poziomu
prawnego, zachowując świadomość posiadania większej odpowiedzialności za słowo
(nie mówiąc już o niestwarzaniu wrażenia prywaty).

pozdrawiam serdecznie
Wojciech Kowalewski

Pan udaje, czy rzeczywiscie Pan nie rozumie...

[przemek05]

ze nie tu chodzi o to czy ktos bym swinia i donosil na kolegow
roznoszacych "bibule". Takich w naszym srodowisku (prac. naukowych) prawie nie
bylo. Byli ludzie przesluchiwani w roznych sprawach, ktorym po przsluchaniach
zakladano jakies teczki, ale skad oni maja teraz wiedziec jakie? Byly osoby
ostrzegane przed wyjazdem za granice o mozliwej aktywnosci obcych sluzb, a po
powrocie staranie sprawdzane czy nie zostali obcymi szpiegami. Jakie im
kontrwywiad zalozyl teczki? Mogl zalozyc takie, na jakie byl popyt. Jesli
szefostwu zalezalo na wylapywaniu elementow antysocjalistycznych, to maja
teczki takowych. Jesli na rozbudowie agentury, to maja teczki TW. A ci biedacy
maja teraz zgadnac, jak postapil przesluchujacy ich komunistyczny
funkcjonariusz. Nie zgadna, to traca prace. Nie lepiej juz rzucac moneta, orzel
czy reszka :-)