Tadeusz Różewicz

[ulisses-achaj]

Zmarł jeszcze jeden prawdziwie wielki poeta. Robi się pusto...

Czas na mnie
czas nagli

co ze sobą zabrać
na tamten brzeg

nic

więc to już
wszystko
mamo

tak synku
to już wszystko

a więc to tylko tyle

tylko tyle

więc to jest całe życie

tak całe życie
.....................................

[kicho_nor]

A wiesz co Ulissesie. Tym wierszem wprowadziłeś mnie w
zastanawianie co bym też zabrał na tamten brzeg.
I najlepsze co mi przyszło, to wziąć pod pachę taką kaczkę dziwaczkę
co piszczy przy naciśnięciu i tak nią popiskując iść se na tamten brzeg.

[ulisses-achaj]

Nawet nie wiesz, Kichonorze, jak mnie ująłeś tym, co napisałeś...

[poi-poe]

Nieważne, co się zabiera - ważne co pozostawia ... a jak rzekł był inny wielki nasz poeta: "z rzeczy świata tego pozostaną miłość i poezja ... a jeszcze inny: "miłość chroni przed śmiercią, a śmierć przed miłością"

[ulisses-achaj]

"Nieważne, co się zabiera - ważne co pozostawia" ....
Czy ja wiem? ...

Poezja, taka jak różewiczowska, to dla mnie jedno z niewielu zjawisk niepodlegających relatywizacji. Czytasz i wiesz, z czym się stykasz ...

[poi-poe]

Nie znam się na poezji, ale jako odbiorcy, poezja "przemyślana" mi nie leży - wolę prozę.
Nie rozumiem, co masz na myśli pisząc o relatywizacji - na tym świecie wszystko jest relatywne - i w przyrodzie i w umysłach.

[ulisses-achaj]

"na tym świecie wszystko jest relatywne - i w przyrodzie i w umysłach" - nie będziesz w stanie tego udowodnić i dobrze o tym wiesz. napisałeś o swoim przezywaniu świata.
Czym jest/ co to jest poezja "przemyślana"?

[poi-poe]

Nic nie muszę udowadniać - podaj choć jedną wielkość absolutną, to zmienię zdanie.
Tak określam "strumień świadomości" w przeciwieństwie do "strumienia podświadomości", którym jest poezja.

[ulisses-achaj]

OK . rozumiem, że to jest Twa własna kategoryzacja. A "Iliada" np to wedle niej strumien świadomości, czy podświadomości? A "Monolog Molly"? Albo "Dzyń"?
Ulisses

[poi-poe]

To nie moja kategoryzacja, lecz Platona.
Ów monolog, na ile pamiętam, jest wg mnie, strumieniem podświadomości - jest częścią dzieła, więc czym by był pozostały tekst, jeśli monolog byłby strumieniem świadomości?
O Iliadzie przy okazji.

[ulisses-achaj]

Obaj wiemy, że to podział sztuczny i "robiony siekierą". Zwłaszcza w odniesieniu do literatury współczesnej i nie tylko. Poza tym, chyba nieco twórczo poglądy Platona rozwinąłeś i na potrzeby tej rozmowy "przykroiłeś"

[ulisses-achaj]

"Nic nie muszę udowadniać - podaj choć jedną wielkość absolutną, to zmienię zdanie". Pewnie że nie musisz. To niemożliwe. Co nie jest relatywne z perspektywy jednostki/jednostek - bo o tym tu, o sztuce mowa? A bardzo wiele być to może rzeczy. Na przykład przekonanie, że wszystko jest relatywne...

[poi-poe]

Tak samo niemożliwe jak podanie wielkości bezwzględnej; i ponieważ ze względnością spotykamy się na każdym kroku, a bezwzględność należy do metafizyki, więc chyba racjonalniejsze jest moje twierdzenie, niż Twoje?

[ulisses-achaj]

Zaczyna sie erystyka.. czy ja gdzieś postulowałem matematyczną bezwzględność? Nie, to Ty ja wprowadziłeś. Od kiedy zaś kategoria "racjonalniejsze" znaczy "lepsze"?

[poi-poe]

Wartościowanie lepsze-gorsze należy do innej bajki; chodziło Ci o mniej irracjonalne?
Coś Ty z tą matematyką? Bezwzględność to inaczej Absolut

[ulisses-achaj]

No widzisz, nawet słowom w określonym kontekście można nadawać różne konotacje. Poi, założyłem ten watek z jednego powodu: odczułem śmierć Różewicza jako rzeczywistą, w moim mikrokosmosie stratę i chciałem - może błędnie i niepotrzebnie - podzielić się z Wami tym uczuciem. Wierz mi, potrafię i o metafizyce i Absolucie także .. ale "nie o to" nie o to wszak ...

[ulisses-achaj]

PS "niemożliwe jak podanie wielkości bezwzględnej"

Czy to nie brzmiało matematycznie?

[poi-poe]

"wartość bezwzględna" - to brzmi matematycznie
No dobra, skończmy z tym, bo Różewicz wielkim humanistą był - chyba ocierał się parę razy o Nobla, a przecież Akademia na poezji się zna.
Kiedyś była taka czwórka Amerykanów w prozie, a nasza poezyjna czwórka chyba jest ewenementem w skali światowej.
Ponadczasowość jest wartością bezwzględną.
Cześć Jego pamięci!

[ulisses-achaj]

Oj Poi ("ponadczasowość jest wartością bezwzględną"), .....
A współczesna polska poezja starszego/średniego pokolenia - tak jest znakomita w skali świata. Bez żadnej przesady.

[k.karen]

Wielcy poeci, tak jak wszyscy wielcy ludzie, zawsze odchodzą za wcześnie

"Oblicze ojczyzny"

Ojczyzna to kraj dzieciństwa
Miejsce urodzenia
To jest ta mała najbliższa
Ojczyzna

Miasto miasteczko wieś
Ulica dom podwórko

Pierwsza miłość
Las na horyzoncie
Groby

W dzieciństwie poznaje się
Kwiaty zioła zboża
Zwierzęta
Pola łąki
Słowa owoce

Ojczyzna się śmieje

Na początku ojczyzna
Jest blisko
Na wyciągnięcie ręki

Dopiero później rośnie
Krwawi
Boli
--

[1zorro-bis]

robi sie pusto. Fakt. Ale mysle, ze mlodzi nadejda....

[1agfa]

Zawsze nadchodzą młodzi, nowi, inni. Będą dla nowych, innych.
Ktoś zostawia dla nich niezatarty ślad.

1zorro-bis napisał:

> robi sie pusto. Fakt. Ale mysle, ze mlodzi nadejda....

[1agfa]

"...Tak długo kształtowałem
siebie
na kształt i podobieństwo
niczego
formowałem to oblicze
na kształt i podobieństwo
wszystkiego
wreszcie zacierają się rysy
moje słowa
nie dziwią się sobie..."
(...)

[1agfa]

www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/950782,Nie-zyje-Tadeusz-Rozewicz-wybitny-polski-poeta
"... Spotkanie poetów
Tadeusz Różewicz, o czym dobrze wiedzą osoby, które go znały, nie lubił udzielać wywiadów. Te, które udało się zarejestrować są zdawkowe. Prawdziwym skarbem w Archiwum Polskiego Radia jest rozmowa, którą przeprowadziła z Tadeuszem Różewiczem oraz Czesławem Miłoszem Renata Gorczyńska. Nagranie "Dialogi poetów" zostało zarejestrowane w krakowskim Teatrze im. Juliusza Słowackiego latem 1999 roku.

Sceneria rozmowy była niezwykła. Poeci zasiedli w garderobie słynnego aktora Ludwika Solskiego.
- Dla mnie jest to niespodzianka – stwierdził Tadeusz Różewicz. - Nie zbadane są wyroki, nie spodziewałem się, że będę z Czesławem Miłoszem w garderobie Solskiego siedział na kanapie..."
(...)
"..."Nie ma polskiej poezji i polskiej mowy bez Tadeusza Różewicza", powiedział kiedyś Kazimierz Wyka, i trudno o lepszą syntezę znaczenia jego twórczości dla rodzimej literatury...."
(...)

[1agfa]

W linku radiowym powyżej są Dialogi Poetów, zatytułowane:
Część 1 - o teatrze,
Część 2 - o szukaniu formy,
Część 3 - o emigracji, partyzantce i szkolnych podręcznikach,
Część 4 - o Krakowie,
Część 5 - o wzajemnym podziwie

Prawdziwa to rzadkość...
Różewicz i Miłosz, w rozmowie

> "... Spotkanie poetów
www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/950782,Nie-zyje-Tadeusz-Rozewicz-wybitny-polski-poeta

[wscieklyuklad]

Różewicz Tadeusz

Przyszli żeby zobaczyć poetę

przyszli żeby zobaczyć poetę
i co zobaczyli?

zobaczyli człowieka
siedzącego na krześle
który zakrył twarz

a po chwili powiedział
szkoda że nie przyszliście
do mnie przed dwudziestu laty

wtedy jeden z młodzieńców
odpowiedział
nie było nas jeszcze
na świecie

przyglądałem się
czterem twarzom
odbitym w zamglonym lustrze
mojego życia
usłyszałem
z bardzo daleka
ich głosy czyste i mocne

nad czym pan teraz pracuje
co pan robi

odpowiedziałem
nic nie robię
dojrzewałem przez pięćdziesiąt lat
do tego trudnego zadania
kiedy "nic nie robię" robię NIC

usłyszałem śmiech
kiedy nic nie robię
jestem w środku
widzę wyraźnie tych
co wybrali działanie

widzę byle jakie działanie
przed byle jakim myśleniem

byle jaki Gustaw
przemienia się
w byle jakiego Konrada

byle jaki felietonista
w byle jakiego moralistę

słyszę
jak byle kto mówi byle co
do byle kogo

bylejakość ogarnia masy i elity

ale to dopiero początek...


Początek końca. A przecież i kres tego co było u zarania.
Miał nauczyć się umierać świadomie, rozsądnie, bez trwonienia chwil, bez przeciekania czasu pomiędzy palcami. Zawrzeć je, by czerpać esencję wydarzeń.
Kto wie, może "tuż tuż przed" znów zobaczył pokój z "Kartoteki"? Chór starców i kolejne postaci przechodzące przez pokój dojrzałego niedorostka doświadczonego wojną.
Może przypomniał sobie rozmowę z Miłoszem w mieście, z którego - niczym współczesny bezdomny musiał wyjechać?
Może to wtedy pociąg skojarzył mu się z poetą, dał asumpt do napisania kolejnego wiersza?

Na odejście poety i pociągu osobowego

"Nie wie
jaki będzie jego ostatni wiersz
i
jaki będzie pierwszy dzień
na świecie bez poezji

pewnie będzie padał deszcz
w teatrze będą grali Szekspira
na obiad będzie zupa pomidorowa

albo na obiad będzie rosół z makaronem
w teatrze będą grali Szekspira
będzie padał deszcz

muzy nie dały mu gwarancji
że z ostatnim tchnieniem
wypowie coś budującego
jasnego
więcej światła i tak dalej

prawdopodobnie
odejdzie
tak
jak odchodzi opóźniony
pociąg osobowy
z Radomska do Paryża
przez Zebrzydowice..."


A przecież śmierć jest pociągiem, który zawsze odjeżdża zbyt wcześnie

[ulisses-achaj]

"Kto wie, może "tuż tuż przed" znów zobaczył pokój z "Kartoteki"? Chór starców i
kolejne postaci przechodzące przez pokój dojrzałego niedorostka doświadczonego
> wojną. Może przypomniał sobie rozmowę z Miłoszem w mieście, z którego - niczym współczesny bezdomny musiał wyjechać?"

Rzecz właśnie w tym, Wściekły, że wielka poezja nie potrzebuje takich dopowiedzeń, ani żadnych szczudeł. W tym, co przytoczyłeś, jest odpowiedź na to, co chciałeś dopowiedzieć.