Getto w Legionowie

[dziadek_pl]

Na oficjalnej stronie miasta czytamy :
" Okres okupacji w pamięci mieszkańców zapisał się przede wszystkim
wspaniałą postawą nauczycieli tajnego nauczania, ofiarnymi walkami
żołnierzy Armii Krajowej Rejonu I Marianowo-Brzozów VII Obwodu
podczas powstania na terenie Legionowa (1-4 sierpnia 1944 roku) oraz
pacyfikacja miejscowego getta. 28 października 1944 roku do
Legionowa wkroczyły pierwsze odziały radzieckiej 47 Armii."
Nawet mnie jak nie Żydowi rzuciło się to w oczy , trzy słowa o
Getcie a całe zdanie o Armii Radzieckiej.
Przychodzą mi różne myśli ale powstrzymam się od komentarza zamiast
tego poszperam trochę w necie o tym Getcie.

[dziadek_pl]

Powinno być :
„ pacyfikacja miejscowego getta w którym zginęło tyle a tyle osób w
tym tylu a tylu mieszkańców Legionowa , tablica pamiątkowa znajduje
się tu i tu, .
28 października 1944 roku do Legionowa wkroczyły pierwsze odziały
radzieckiej okupacyjnej , bolszewickiej 47 Armii.

[ralphie]

Przyznam, że nie znalazłem wiele informacji w necie o getcie ale przy okazji
zapytam. Natknąłem się ostatnio na informacje o istnieniu w Jabłonnie-Legionowie
Dulag'u 240. Z tego co udało się ustalić to umiejscowiony był prawdopodobnie na
terenach pałacu w Jabłonnie, a jego istnienie datuje się na lipiec 1941 i tego
samego miesiąca i roku koniec jego istnienia. Co to był za obóz?

[kasiaole63]

na terenach pałacu w Jabłonnie było coś w rodzaju więzienia dla jeńców
wojennych,był tam więziony mój dziadek,ale niestety nie wiem wiele na ten temat;
gdzieś w rodzinnych archiwum mam papierek potwierdzający wypuszczenie go z tego
więzienia

[ralphie]

Właśnie. Dowiedziałem się, że Dulag, to skrót od Durchganglager, czyli obóz
przejściowy dla jeńców wojennych. Niektóre źródła podają, ze istniał od kwietnia
do lipca 1941 roku. Znalazłem też informację, że wszyscy(!) jeńcy z tego obozu
trafili do Treblinki, skąd nie wrócili...

[dziadek_pl]

W zeszłym roku minęła 65. rocznica likwidacji getta legionowskiego w
Ludwisinie, która została
przemilczana. 4 października 1942 roku Niemcy wywieźli stad do
Treblinki około 1500 —Żydów
pochodzących z Legionowa i okolicy, a także z miasteczek Mazowsza
włączonych do Rzeszy. Około 200 osób zamordowano na miejscu i tu
pogrzebano
Przed wojna w Legionowie mieszkało około 2000 —Żydów. Zajmowali się
przede wszystkim drobnym handlem, rzemiosłem i usługami. Getto
powstało 15 listopada 1940 roku na terenie Ludwisina,ograniczonego
dzisiejszymi ulicami Sobieskiego, Mieszka I,
Prymasowska,Kozietulskiego, Pomorska, Zygmuntowska. Judenrat przy
Chrobrego
Oprócz legionowian umieszczono tu także ludność żydowską z
okolicznych gmin: Jabłonny i Nieporętu, a nawet z Nowego Dworu,
Serocka, —Żuromina, Sierpca, Rypina, Zegrza, Łomianek i innych
miejscowości.
Cześć —Żydów legionowskich znalazła się w getcie warszawskim. Często
getto stanowiło dla tych ludzi etap w podróży - przeprowadzano się
do Warszawy lub z pomocą przewodnika uciekało się do Rosji.
Stan ludności getta wahał się od 1000 do 3000 osób. Funkcjonował
Judenrat pod przewodnictwem Chila
Rosenberga przy ulicy Chrobrego 77 (budynek istnieje do dziś) .
Zorganizowano przy pomocy Jointu
kuchnie, w której wydawano ubogim gorace posiłki za darmo lub
niewielka opłata. Kierownikiem był
Baum Leo, a miesciła sie przy ul. Sobieskiego 65. Działał szpitalik
pod zarzadem dr. Finkelsztajna, który
ze wszystkich sił starał sie pomóc każdemu, pomimo skromnych srodków.
Getto nie było ogrodzone. Oprócz policji żydowskiej i granatowej,
jedynie tablice przy wychodzacych z niego uliczkach przypominały, .e
każdy Żyd złapany poza jego terenem bedzie rozstrzelany. Wiele
dzieci, zajmujacych sie szmuglem do getta, po złapaniu było
rozstrzeliwane.
Ostatni dzien Kuczek
Likwidacja getta odbyła sie, jak to - dla wiekszego zaskoczenia -
Niemcy mieli w zwyczaju, w dniu żydowskiego swieta. Policjanci
granatowi, już o północy uprzedzali znajomych —Żydów o zbliżajacym
sie wysiedleniu. Wielu uciekło prosto przed siebie, aby jak najdalej
od Ludwisina. W ostatnim dniu Kuczek
(tj. Simchet Tora – Radosc Tory, dzien radosci, który
charakteryzuje uroczyste procesje w synagogach ze zwojami Tory) ,
tj. 4 pazdziernika 1942 o 4 rano pod getto podjechały furmanki z
całej okolicy, samochodami zas Niemcy z psami i Ukraincy. W
Judenracie zjawił sie SS-man, żadajac stawienia sie wszystkich na
centralnym placu. Stwierdziwszy, .e żydowskich policjantów jest zbyt
wielu, zostawił tylko kilkunastu, reszte usunał z zajmowanych
stanowisk i dołaczył do reszty. Policjanci rozbiegli sie po getcie
wzywajac do stawienia sie na placu. Ludziom tłumaczono, .e zostana
przeniesieni do lepszego getta, do Warszawy, o czym zawiadamiała
gmina żydowska. Wielu jednak wiedziało, co sie dzieje,
ociagało sie ze stawieniem i ukrywało sie. Niemcy, biciem,
strzałami, podpaleniami, wypedzali ludzi z domów. Niektórzy stracili
przy tym życie. Zwłoki ich zostały zakopane w rowie melioracyjnym
biegnacym do Jabłonny i w pobliskich zagajnikach na górkach.
Kobiety, starców i dzieci załadowano na furmanki, zas meżczyzn na
piechote popedzono przez Struge do Radzymina, gdzie równie. tego
dnia odbyła sie akcja. Tam wszystkich załadowano do wagonów
bydlecych i transportem wysłano do Treblinki.

toiowo.eu/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=1379