Dawid Gilly w Kaliszu

[greffen]

Słyszałem ostatnio hipotezę że projektantem wytyczenia alei Luizy (pierwotnie
Fryderyka Wilhelma potem Józefiny obecnie wolności)był David Gilly. Czy ktoś
wie coś więcej na ten temat?

[wielkopolskawschodnia]

Moim zdaniem istnieje tylko przypuszczenie, że założenie Nowego
Miasta (jak wówczas nazywano dzielnicę, której oś miała stanowić
Aleja Józefiny) jest dziełem Dawida Gillego.

Spotkałem się również z twierdzeniem, że Dawid Gilly jest autorem
przebudowy kompleksu pojezuickiego dla potrzeb Korpusu Kadetów, ale -
co chciałbym podkreślić - są to źródła poznańskie (w których czytamy
na przykład, że Aleję założono w miejscu dawnych murów miejskich, co
przecież jest piramidalną bzdurą). Ale np. w Płocku pewne realizacje
w oparciu o materiały źródłowe potwierdzono jako dzieła Gillego.

Powiem wprost: jedyną rzetelną pracą dotyczącą architektury i
urbanistyki Kalisza jest praca pani dr Iwony Barańskiej poświęcona
kaliskiemu klasycyzmowi doby Królestwa Polskiego. O innych okresach
w dziejach architektury i urbanistyki Kalisza nie będziemy wiedzieli
nic pewnego do czasu, aż nie doczekamy się kolejnych rzeczowych prac
innych autorów.

[greffen]

A czy mogę prosić o przypis bibliograficzny.

[ok333]

W Plocku ten architekt zbudowal ( na pruska modle ) wiezienie min.
dla ... zwariowanych KZ.

miasta.gazeta.pl/plock/1,39368,1170329.html

[wielkopolskawschodnia]

Katalog Zabytków Sztuki w Polsce (KZSwP), tom V, zeszyt 6, Powiat
kaliski, Warszawa 1960, str. 34, C. Zabudowania pojezuickie; tam:
"...oddane Korpusowi Kadetów i przebudowane być może wg projektu
arch. Dawida Gilly, pod kierownictwem majora Schaka."

Klause G.[abriela], Roger Sławski, Poznań 1999, str. 168; w opisie
Kaliskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu: "Budynek usytuowany
został na prostokątnej działce przy ulicy wytyczonej przez D.
Gilly'ego w 1800 r., na miejscu zburzonych obwarowań miejskich."

Pani Klause, poznanianka (!), popełnia błąd per analogiam sugerując,
że Aleja Józefiny powstała w miejscu itd. Kierowała się zapewne
przekonaniem, że skoro rzecz taka miała miejsce w Poznaniu (dziś tam
al. Marcinkowskiego), to miała miejsce również wszędzie indziej. To
typowe dla poznanian przekonanie, że świat wygląda lub powinenien
wygladać na poznańską modłę, a jak nie wyglada, to jest beee.

Podobnie rzecz ma się z "Dziejami Kalisza" Rusińskiego, gdzie roi
się od błędów merytorycznych.

Ja sam (dla siebie) poddaję w wątpliwość datę wytyczenia Alei jako
rok 1800. We wcześniejszych opracowaniach najczęściej pisano "około
roku 1800", później pojawiało się "zapewne w 1800" a obecnie coraz
częściej samo "1800". To błąd generalizacyjny widoczny jak na dłoni.

[wielkopolskawschodnia]

Tak na marginesie: odnoszę wrażenie, że polscy historycy sztuki (w
tym i kaliscy, bo poznańscy trochę mniej) traktują Dawida Gillego po
macoszemu, prawie jako element wrogiego nam żywiołu germańskiego.

A przecież trzeba pamiętać, że to był Francuz (David Gilly!), choć
jego ojciec, hugenocki uchodźca, osiadł na Pomorzu Szczecińskim i
został poddanym króla pruskiego (w Szczecinie była silna społeczność
francuska, istnieje tam zresztą do dzisiaj!), a rodzina zaczęła się
zniemczać dopiero w trzecim pokoleniu.

[ok333]

wielkopolskawschodnia napisał:

>
> Klause G.[abriela], Roger Sławski, Poznań 1999, str. 168; w opisie
> Kaliskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu: "Budynek usytuowany
> został na prostokątnej działce przy ulicy wytyczonej przez D.
> Gilly'ego w 1800 r., na miejscu zburzonych obwarowań miejskich."

Mam zapytanie - czy KTWK miescilo sie w budynku , ktory pozniej
zajmowal Bank PKO BP ???

> Ja sam (dla siebie) poddaję w wątpliwość datę wytyczenia Alei jako
> rok 1800. We wcześniejszych opracowaniach najczęściej
pisano "około
> roku 1800", później pojawiało się "zapewne w 1800" a obecnie coraz
> częściej samo "1800". To błąd generalizacyjny widoczny jak na
dłoni.

Czyli wszyscy daza to tego by postarzac wlasne grody , wlasne
dzieje nie patrzac na rzetelnosc badacza !

[wielkopolskawschodnia]

Tak, Kaliskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu to właśnie ten budynek,
przy al. Wolności 11, zaraz obok Pałacu Trybunalskiego. Na Galerii
są zdjęcia KTWK zrobione przez Ksienztwo.

Nie wszyscy. Ale książka dr Barańskiej to p-i-e-r-w-s-z-a znana mi
praca rzetelna, oparta na zawodowym warsztacie badawczym i źródłach
archiwalnych, to przykład nieocenionej i niedocenianej działalności
członków Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Moim zdaniem (ale tylko moim i opartym na pośrednich przesłankach)
Aleja Józefiny została wytyczona przed 1800, niedługo po przęjeciu
miasta przez Prusaków w 1795 i rozpoczęciu prac regulacyjnych.

W 1800 nastąpiło załamanie kariery Gillego (spowodowane śmiercią 28-
letniego syna, też architekta), lata 1803-1804 spedził w Paryżu, a
zmarł cztery lata później w Berlinie, w 1808. Zatem po 1800 nie było
już miejsca na jego działalność w Kaliszu. Korpus Kadetów
przebudowano w latach 1795-1797, więc najprawdopodobniej wtedy Gilly
działał w Kaliszu i najprawdopodobniej wtedy też wytyczył Nowe
Miasto.

Źródło mojego domniemania: de.wikipedia.org/wiki/David_Gilly

Ksiazka Baranskiej

[kalamata99]

Calkowicie sie z Toba zgadzam z ocena ksiazki p. Iwony Baranskiej o
architekturze Kalisza w dobie Krolestwa Kongresowego. Dla mnie ta
ksiazka byla rewelacja; otworzyla mi oczy na plan urbanistyczny
Kalisza, nie mowiac juz o dziejach i architekturze poszczegolnych
budynkow. Swietna praca ze znakomita dokumentacja. Wiecej takich nam
potrzeba np. o odbudowie Kalisza po 1918 roku.

[o00]

Zgubił mi się wątek o Starym Parku, a chciałem wam pokazać, jak o
historię swoich parków, także tych, które już nie istnieją, dbają
warszawianie: www.sztukakrajobrazu.pl/konf58.htm

[o00]

A jeśli ktoś jest równie świrnięty na p-u-n-k-c-i-e, to... Nie wiem
jeszcze w którym zeszycie "Rejestru ogrodów polskich" sporządzonych
na Politechnice Warszawskiej, ale z pewnością w którymś z nich jest
szczegółowy opis Starego i Nowego Parku w Kaliszu sporządzony według
dawnych planów. W Bibliotece Narodowej są tylko trzy zeszyty, na
jednej z aukcji wypłynął właśnie zeszyt 2gi z 1964. Niom, niom. :)

[ok333]

Kiedys napewno byl artykul o naszym parku w ,,Spotkaniach z
Zabytkami'' ( TOnZ ) , chyba z 1993 roku . Mialem ten numer ,ale
gdzies mi ,,wcielo'' przy remoncie .

[ok333]

DG tez nam umyka, wiec upuje.

[gladki0]

ok333 napisał:

> DG tez nam umyka, wiec upuje.

Działał także w Łodzi .

[o00]

Tzn. kto działał w Łodzi – Gilly?

[gladki0]

o00 napisał:

> Tzn. kto działał w Łodzi – Gilly?

Mhmm. mam nawet ściągnięte jegp plany Łodzi.

[gladki0]

gladki0 napisał:

> o00 napisał:
>
> > Tzn. kto działał w Łodzi – Gilly?
>
> Mhmm. mam nawet ściągnięte jegp plany Łodzi.

... oraz w Stargardzie :
www.stargard.pl/index.php?idg=strony&idstr=standard&ids=315&m=turyst

[wielkopolskawschodnia]

Greffen, hotel "Europa" został założony w 1799, tu link:

www.hotel-europa.pl/pl/index.html

Jeśli uznać, że hotel założony został w obecnym miejscu (ale mogło
być tak, że najpierw funkcjonował gdzieś indziej), a budynek stoi w
pierzei wytyczonej przy wytyczaniu alei, to moja "teza" o tym, że
aleję wytyczono przed wyjazdem Gillego z Prus Południowych może się
okazać prawdziwa.

[greffen]

E tam to chyba raczej oni tak twierdzą taj jak poczta Polska twierdzi że została
założona w 16 w. W budynku tym hotel mieści się najwcześniej od 100 lat.

[gladki0]

Ten link to jest adres do wiedzy Bryńskiego?
:)