dobrowoj
24.02.07, 01:39
www.pporthodoxia.com.pl/artykul.php?id=1434
Nie jest on stały. Modelują go silnie politycy, wynika z artykułu Marka
Strąkowskiego „Doświadczenie rosyjskiego stereotypu”, zamieszczonego w drugim
numerze z 2006 roku kwartalnika „Kronika miasta Łodzi”.
Jak go teraz postrzegamy? „Okrutny, prymitywny, dziki, ciemny, wiarołomny,
z niewolniczą duszą, ze skłonnością do pijaństwa”. W tym stereotypie Rosja
jest wyłączona poza obręb kultury europejskiej. To Azja. Azja nie jest
pojęciem geograficznym. To kraina poza obszarem poznania, stająca się
synonimem zła i szatana. Taki obraz Rosji i Rosjanina – komentuje autor – jest
wdrukowany w polską świadomość narodową. Wzmacnia go polska literatura. Jeden
z nielicznych przykładów pozytywne go stereotypu Rosjanina w polskiej
literaturze występuje u Adama Mickiewicza w wierszu „Do przyjaciół Moskali”.
Wpływ tego utworu, wobec modelu obowiązującego w kulturze polskiego
romantyzmu, był jednak żaden. W tamtej kulturze przeciwstawiano zsakralizowany
obraz Polski caratowi, szlachecki etos Rzeczypospolitej ruskiemu wrogowi.
Romantyczni poeci stworzyli stereotyp Polak-katolik.
Gorliwe rosyjskie prawosławie – dodaje autor – miało reprezentować
antychrysta. Z czasem religijne animozje staną się główną przyczyną polskiej
ksenofobii.
Badania jednak wskazują, że były lata, kiedy w Polsce Rosjan szanowano! Na
liście narodów obdarzonych sympatią znaleźli się oni nawet na drugiej pozycji,
przed Amerykanami i Anglikami! Tylko Francuzów postrzegano wtedy jako
sympatyczniejszych od Rosjan. Kiedy tak było? W latach 60. ubiegłego wieku.
Czyżby zaważyła polityka Gomułki i emisja „Czterech pancernych i psa”? Od
połowy lat 70. sympatia zaczyna sukcesywnie spadać, aż w 1993 roku do
pozytywnych uczuć wobec Rosjan przyznało się 19 proc. polskich respondentów. A
w szczycie sympatii ten wskaźnik sięgnął 59 proc.
Stereotyp Rosjan ma dziś charakter jednolicie wyrazisty. Częściej od innych
narodów Polacy określają Rosjan jako brudnych, bałaganiarzy, leniwych,
nadużywających alkoholu, biednych, lubiących się bawić, zaniedbanych,
niegospodarnych, zacofanych, podstępnych, niekulturalnych, niewierzących,
niemoralnych. W porównaniu z rankingiem innych narodów, te cechy Polacy
najchętniej przyklejają do Rosjan.
Ten stereotyp jest już silnie utrwalony – pisze Marek Strąkowski. W
stereotypowym myśleniu o Rosjaninie widać wyraźnie jego negatywny obraz
kulturowy i obyczajowy. To homo sovieticus. (tekst z Przegląd Prawosławny )
I co mam dodać po tym? Nie wiem. Musze pomyśleć
