Dodaj do ulubionych

cmentarz żydowski

26.02.10, 13:47
Może ktoś zauważył, że mur cmentarza żydowskiego przy ul. Lipowej jest
rozbijan. Co i raz pojawia się kolejna dziura. Czy komuś są potrzebne cegły?
Czy jest jakiś inny powód?
Obserwuj wątek
    • milena666 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 13:59
      wiadomosci.wpr24.pl/cmentarz_zydowski_szuka_wlasciciela
    • swistak133 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 14:01
      Zauważył. Osobiście podejrzewam wandali. Spomiędzy cegieł wykrusza się zaprawa i żeby zrobić dziurę, wystarczy go mocniej kopnąć. Kiedy byłem tam ostatnio, wszystkie cegły z otworu po prostu leżały na ziemi - nikt ich nie zabrał.

      Oczywiście kilku buraków zdążyło już wrzucić przez otwór worki ze śmieciami.

      No, ale sprawę tego cmentarza olewają równo wszyscy. Zarówno władze Pruszkowa, jak i organizacje żydowskie. Wiem, bo próbowałem zachęcić jednych i drugich do działania - odzew był zerowy.
      • swistak133 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 14:31
        fotoforum.gazeta.pl/72,2,731,103185183,103185183,0,2.html?v=2&noi=1
        • leo48 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 14:45
          Temat z zadziwiającą "przypadkowością" pojawił się nagle i wszędzie a od kilku
          dni jest tak intensywnie eksploatowany, że już dwa dni temu uznałem za stosowne
          napisać parę słów na jednym z moich blogów.

          leo-blog.blog.onet.pl/Radio-TOK-FM-moralnosc-rozdwoj,2,ID401332002,n
          Nie sądzę, żeby za tą akcją stały czyste intencje. Tylko czyje ?
          Wypraszam sobie ewentualne oskarżenia o antysemityzm.
          • swistak133 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 15:51
            TUTAJ temat dotyczył chyba tylko TEGO cmentarza. Jaka akcja?
            • leo48 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 16:11
              leo-blog.blog.onet.pl/Radio-TOK-FM-moralnosc-rozdwoj,2,ID401332002,n
          • pigwaa Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 16:31
            Ręce opadają... A właściwe to jest śmieszne.
            Przejeżdżam koło tego cmentarza i denerwują mnie dziury w murze. Nie ma
            znaczenia czy to jest cmentarz żydowski, jakby był prawosławny czy jakikolwiek
            inny też by mnie to denerwowało.
            A tu nagle pojawiły się nieczyste intencje?!
            Ło matko...
            • leo48 Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 16:57
              Po prostu zastanowiło mnie, że jsakiś temat pojawia się nagle i w wielu mediach
              jednocześnie. Jesteśmy bardzo podatni na manipulację. Ktoś nam robi "wrzutkę" i
              natychmiast mamy odzew od mediów ogólnopolskich aż po gazetki ścienne.

              Najnowszym manipulacyjnym szlagierem jest książka, której jeszcze nie ma a
              wszyscy o niej trąbią. Rozgłos wokół "Kapuściński nonn fiction" Domosławskiego
              spowoduje, że za parę dni w wielu egzemplarzach zostanie sprzedane coś, co być
              może zalegałoby w księgarniach a sprzeciw wdowy po pisarzu może okaza ć się
              chwytem marketingowym. Znamienne jest, że w temacie wypowiadają się luminarze
              kultury polskiej oraz koryfeusze dziennikarstwa i bez żenady przyznają, że
              "dzieła" jeszcze nie czytali.

              Na marginesie tematu cmentarzy chciałem tylko zwrócić uwagę na takie
              manipulacje. Ja również podobne refleksje miałbym, gdyby to dotyczyło innych np
              prawosławnych czy ewangelickich.
              • zibi-pruszkow Re: cmentarz żydowski 26.02.10, 18:13
                co do ksiazek, to wystarczy sobie obrac jakas wybitna osobowosc,
                spedzic troche czasu w IPNie i gotowe ... skoro jakis nedzny
                studencina moze opluwac legende solidarnosci, to juz nic mnie nie
                zdziwi ... tak samo jak nie dziwia mnie Zydzi walacy statkami,
                samochodami i samolotami do Oswiecimia, a nawet palcem nie kiwna w
                sprawie takiego cmentarza jak ten w Pruszkowie, poprostu ten typ tak
                ma.
    • apurimac Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 07:40
      Gmina Żydowska ze względu na brak środków nie dba szczególnie o należące do niej tereny. Nic dziwnego, że są dewastowane. Ten cmentarzyk, jak cała masa innych żydowskich miejsc spoczynku, to zachaszczona ruina, a sami Żydzi liczą, że znajdzie się ktoś, kto będzie finansował jej utrzymanie. Oczywiście może to być nasze miasto, choć przyznam że mam co do tego mieszane uczucia, bo z jednej strony jest to po prostu cmentarz wyznaniowy i Żydzi powinni o niego odpowiednio zadbać, z drugiej stanowi jednak jakiś symbol i dziedzictwo miasta i jako taki powinien chyba podlegać ochronie na koszt wszystkich obywateli.

      -----------------------------------------
      Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj! (Rz 12,21)
      • swistak133 Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 08:04
        To typowa "spychologia", tym razem w wydaniu polsko-żydowskim. Odchodzi przepychanka historyczno-polityczno-ekonomiczna okraszana co najwyżej jakąś religijną szopką, podczas gdy pamięć o tamtych ludziach, którzy tutaj przecież mieszkali tworząc historię tego miasta, zapada się pod ziemię.

        Osobiście mam żal zarówno do jednej, jak i drugiej strony.
        • apurimac Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 08:17
          Wydaje mi się, że problem wynika z tego głównie, że w Pruszkowie nie
          ma już ani jednego Żyda.

          -----------------------------------------
          Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj! (Rz 12,21)
        • pigwaa Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 11:52
          Zgadzam się. Chodzi o pamięć ludzi, którzy tu mieszkali. Niestety, nie obchodzą
          już ani władz miasta ani gminy żydowskiej. Mam tylko nadzieję, że nie chodzi o
          uzyskanie terenu pod developerkę.
          • zibi-pruszkow Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 14:06
            kolejny wątek roszczeniowy ... zydzi nie chca, nasi nie chca, a czy
            my chcemy? jezeli chcemy to zrobmy cos.

            ostatnio to forum przypomina sciane placzu w Jerozolimie, wszyscy
            sie zala, wysuwaja zadania czy skladaja zyczenia, a nikt nie pomysli
            o tym co powiedzial Kennedy:
            "Nie pytaj, co Ameryka może zrobić dla ciebie, ale co ty możesz
            zrobić dla Ameryki."
            A ja Wam mówię:
            "Nie jesteśmy Ameryką, ale bardzo chcemy być, mieć taki poziom życia
            jak oni, takie zarobki ... i zawsze bedziemy chciec, bo nigdy nie
            bedziemy mieć."
            • swistak133 Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 14:43
              Zibi, a czy za Ciebie ktoś robi robotę? Bo za mnie nie. Uważam, że nie należy wyręczać ludzi, którzy są za coś odpowiedzialni, a motywować ich w ten, czy inny sposób do roboty.
              • zibi-pruszkow Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 16:45
                rozumiem, ze w tej konkretnie sytuacji, nic nie zostanie zrobione, a
                temat bedzie wracal jak bumerang, coz, samo zycie.
                • leo48 Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 17:00
                  Z dotychczasowej dyskusji w tym wątku wyłania się pewien wniosek natury ogólnej. Polscy Żydzi w stosunku do miejsc pochówku swych przodków wykazują zdumiewającą obojętność. Rzecz bowiem dotyczy nie tylko Pruszkowa. Jeżdżąc po Polsce odwiedzam czasem różne cmentarzyki w poszukiwaniu motywów do ciekawego zdjęcia. Jednak cmentarze żydowdkie wszędzie przedstawiają taki sam obraz dewastacji i zapomnienia.

                  Smarkaczom hasającym po takich nekropoliach nawet trudno byłoby postawić zarzut zbezczeszczenia bo oni widząc taki obraz nie zawsze są w stanie uświadomić sobie powagę należną temu miejscu. Na takich cmentarzach nie udało mi się znaleźć nawet pojedynczych zadbanych i posprzątanych mogił.

                  Aż takiego stanu rzeczy nie usprawiedliwiają żadne dziejowe zawieruchy. Ludzie są rozproszeni po całym świecie, to prawda. Ale ja mogę wskazać na cmentarzach katolickich groby, gdzie rodzina zza Wielkiej Wody przyjażdża raz na ileś lat ale tu na miejscu za niewielką opłatą jakaś rencistka pielęgnuje polecony jej opiecegrób równie pieczołowicie jak mogiły swoich bliskich.

                  Zwrócono tu uwagę na masowość przyjazdów do Oświęcimia. Równie licznie Żydzi z całego świata w rocznicę urodzin swych duchowych przewodników spotykają się w miejscu ich narodzenia lub pochówku. Doskonale pamiętają o pozostawionych w Polsce kamienicach i poprzez amerykańskie kancelarie adwokackie składają pozwy o ich zwrot. Dlaczego zatem nie pamiętają o miejscach. gdzie spoczywają prochy ich bliskich ? Gminy żydowskie zasilane funduszami zza Oceanu mogłyby ten stan choć trochę poprawić. Istnieją również bardzo bogate fundacje żydowskie (Nożyków, Nissenbaumów), które mają swoje świątynie w Polsce. Czy ich troska o pamięć po zmarłych powinna się ograniczać jedynie do utrzymania tych kilku reprezentacyjnych miejsc, gdzie odbywają się uroczystości na wielą skalkę ?
                  • humptyangel Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 17:14
                    I ta kwestia jest polem do wykazania się działaniu stowaryszeń
                    lokalnych tj. 5plus czy Forum Pruszków, czy nawet obydwu.

                    Aby jakiś radny nie
                    pisał, iż aktywność mieszkańców
                    sprowadza się do gderania na forum.

                    Proszę o zainicjowanie akcji, np. spotykamy się za 2 tyg w sobotę z
                    piłami, workami na śmieci, grabiami itp. Czyścicimy, sprzątamy.

                    Wcześniej należy:
                    - zrobić wizję lokalną i ocenić niezbędne prace
                    - poprosić miasto o podstawienie kontenera na śmieci

                    Proszę.
                    • leo48 Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 17:30
                      napisał:

                      I ta kwestia jest polem do wykazania się działaniu stowaryszeń lokalnych tj.
                      5plus czy Forum Pruszków, czy nawet obydwu.

                      Interesująca koncepcja.
                      >
                    • apurimac Re: cmentarz żydowski 27.02.10, 18:16
                      > spotykamy się za 2 tyg w sobotę z
                      > piłami, workami na śmieci, grabiami itp. Czyścicimy, sprzątamy.

                      Bez sensu. Puste, egzaltowane akty.

                      -----------------------------------------
                      Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj! (Rz 12,21)
                      • humptyangel Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 00:53
                        apurimac napisał:
                        >
                        > Bez sensu. Puste, egzaltowane akty.
                        >
                        Zatem co proponujesz? Jeśli krytyka, to konstruktywna...

                        Kto chce szuka sposobu, kto nie chce szuka powodu.
                        (Grzegorz Turniak, BNI Polska)
                        • leo48 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 07:30
                          Robi się szalenie interesująco.
                          Jeśli chodzi o mnie - byłbym ZA.
                          Zaczynam ładowanie akumulatorów
                          do fotoaparatów (uwiecznię to).
                          • kecaj61 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 07:47
                            Kurde! Ładna pogoda więc chyba się tam wybiorę na niedzielny spacerek i organoleptycznie sprawdzę stan faktyczny, gdyż przyznam się szczerze, że bardzo dawno tam nie byłem a po przeczytaniu tej dyskusji różne sprzeczne myśli w głowie mi się kłębią. Nie ma tu wypowiedzi, której nie przyznałbym racji.
                        • apurimac Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 09:10
                          Chodzi o to, że sprzątanie, zwłaszcza jako akcja jednorazowa, a o to
                          jestem się gotów w tym przypadku założyć, w żaden sposób nie
                          załatwia problemu cmentarza - patrz załączony do wątku artykuł. Ot
                          trochę rozrywki i poczucia taniego heroizmu dla grupki, która się za
                          to weźmie.

                          Jeśli jakieś stowarzyszenie naprawdę chciałoby pomóc, powinno zrobić
                          to w sposób systemowy, czyli najpierw nawiązać kontakt z miastem i
                          gminą żydowską. Następnie zapoznać się z faktycznym stanem rozmów i
                          zaawansowaniem spraw. A na koniec z planami tych podmiotów odnośnie
                          cmentarza. Posiadając tą wiedzę, stowarzyszenie powinno ustalić w
                          jaki sposób mogłoby wesprzeć rewitalizację oraz bieżącą konserwację
                          cmentarza. Być może wystarczyłoby tylko naciskać regularnie na ww.
                          podmioty, aby sprawy znalazły szczęśliwy finał. Być może
                          stowarzyszenie mogłoby zająć się popularyzacją wiedzy o cmentarzu
                          wśród pruszkowian, aktywnym pozyskiwaniem środków finansowych na
                          ochronę i konserwację, współpracą przy inwentaryzacji (o ile uda się
                          znaleźć konserwatora), zachęcaniem pruszkowskich szkół do
                          współudziału w opiece nad tym zabytkiem (szkoły mogłyby pomóc w tym
                          całym sprzątaniu) itp., itd.

                          Oczywiście jeśli stowarzyszenie miałoby się zająć tylko tym
                          cmentarzem, to również byłoby bez sensu i miało charakter akcji w
                          rodzaju "huzia na Juzia". No chyba, że zostałoby przemianowane na
                          towarzystwo opieki nad cmentarzem żydowskim. Dlatego uważam, że
                          baczną obserwacją stowarzyszenia powinny wtedy zostać objęte
                          wszystkie zabytki, miejsca pamięci, a być może i pomniki przyrody w
                          Pruszkowie. Pozwoliłoby mi to nabrać poczucia, że istnieje jakaś
                          grupa, która faktycznie dba w imieniu społeczeństwa o należytą
                          opiekę nad, że tak powiem, spuścizną kulturową miasta i szybko
                          zareaguje, gdy coś złego się będzie działo. Na takie stowarzyszenie
                          to nawet mógłbym się dobrowolnie opodatkować.



                          -----------------------------------------
                          Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj! (Rz 12,21)
                          • leo48 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 10:49
                            Mirosławie, jesteś niepoprawny i niereformowalny.

                            Wody z ogniem nie pogodzisz. Jesteś skrajnym optymistą co do celów i
                            jednocześnie racjonalistą co do metod. A takie połączenie jest sprzeczne z naszą
                            polską naturą. Myśmy są romantycy. Tu trzeba znaleźć jakiś łzawy wątek np
                            nieszczęśliwej miłości i opisać jakieś związane z tym zapomniane miejsce a my
                            natychmiast z szablami na czołgi tzn z maczetami na te chaszcze hurmem ruszymy.

                            To musi być akcja jednorazowa na parę godzin zaledwie, żebyśmy pruszkowskim
                            stowarzyszeniowym obyczajem w poczuciu godnie wypełnionej powinności gromko
                            zawołali : "popatrzcie, jacy jesteśmy fajni !"

                            A ja nie chciałbym nic z tego widowiska uronić. Dlatego może pójdę za pomysłem
                            kecaja i zajrzę tam dzisiaj bo pogoda sprzyja wykonaniu paru fotografii
                            dokumentujących "stan wyjściowy".

                            Gotów jednak jestem iść o zakład, że zgodnie z tradycją tego forum jest to
                            kolejne inicjowanie inicjatyey bez ciągu dalszego czyli bicie piany.
                            • humptyangel Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 11:59
                              Teraz, jak apurimac wytłumaczył o co chodzi, zaczynam rozumieć jego
                              przekaz.

                              Rzuciłem pomysł - czy go wykorzystacie zależy od Was. W sile dwoch
                              stowarzyszeń wydaje mi się, że można zebrać grupę ludzi.
                              Porozumienie ponad podziałami.

                              co do kwestii działań formalnych, na rzecz ustalenia
                              zarządcy/podmiotu odpoowedzialnego - jestem jak najbardziej za. Moim
                              zdaniem należy działań wielotorowo. Tylko trzeba to zapoczątkować.

                              Oczywiście, te posty są sugestią dla stowarzyszeń, broń Boże nie
                              chcę ingerować w waszą autonomię.
    • kecaj61 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 08:20
      kirkuty.xip.pl/pruszkow.html
      • leo48 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 16:47
        Byłem dziś na tym cmentarzu na Lipowej i zrobiłem parę zdjęć.

        picasaweb.google.com/leoleo48/ZydowskiCmentarzPruszkow#
        Moja ocena jest taka, że pomijając większe remonty, można bezkosztowo parę
        rzeczy zrobić. Zanim wyrosną nowe chaszcze można wygrabić wiosna stara mierzwę
        oraz wyprostować parę tablic nim się zawalą oraz trochę je umyć. Kępy brzóz
        samosiejek dodaja temu miejscu nawet pewnedo uroku.

        A tych kilka prostych czynności może dokonać jednego dnia ekipa paruosobowa.
        Dopiero dalsza fachowa renowacja wymaga przedsięwzięć organizacyjnych, o jakich
        piszą apurimac i humtyangel.

        Ciekawostka - z niemal pustej ulicy pojawiła się jednak para przechodniów z
        pytaniem o cel mojego myszkowania po cmentarzu.
        • swistak133 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 17:12
          Jak byłem kilka miesięcy temu w tamtej okolicy, dziura była zasłonięta jakąś dyktą. Widzę, że znowu ktoś nie wytrzymał i ją roz...

          Teraz to i tak wygląda dobrze. Jesienią wszystko było jeszcze okrutnie zarośnięte. Było tam dużo jakichś krzewów (akacji?) z kolcami. Myślałem, nawet, żeby samemu zaatakować je sekatorem, ale stwierdziłem, że będą odstraszać ewentualnych wandali. Sam się o nie pokaleczyłem.

          Posprzątać oczywiście można - ja w to wchodzę - proponuję połowę marca, po zapowiadanym ataku zimy. Dodatkowo, trzeba naciskać na kogo trzeba, by również miasto i organizacje żydowskie zainteresować tematem. To w końcu zabytek, który, w pewnym sensie, należy do nas wszystkich.

          Pomysł apurimaca na społeczną grupę opiekującą się zabytkami uważam za bardzo dobry.
          • leo48 Re: cmentarz żydowski 28.02.10, 17:40
            Dziura o której piszesz jest nadal zabita arkuszem blachy (cud, że jeszcze się
            blacha nikomu nie przydała) a ta sfotografowana przeze nie sąsiaduje z nią o
            niecały metr. Jest zupełnie nowiutka, mało używana.

            Tych kolczastych krzewów jest sporo ale zanim wypuszczą liście, jedt łatwy
            dostęp z sekatorem. Nie miej złudzeń, że krzewy odstręczą wandali. A ja na swoim
            ogródku, niewiele mniejszym od tego obiektu wycinałem już nie takie rzeczy.

            Jeśli chodzi o wszelkie formy organizacyjne to mam tu uczucia ambiwalentne czyli
            mocno wymieszane. Te dziury w murze, które majster murarski za pomocą zaprawy
            urabianej betoniarką na jakiejś sąsiedniej posesji, załatałby w ciągu jednego
            przedpołudnia, oddane w gestię urzędasów urosną do rangi niebywałego problemu.
            Trzeba będzie wykonać ekspertyzy, sporządzić dokumentację, może jakiś konkurs,
            albo szemrany przetarg...

            I jeszcze jedno. Deklarujesz, że piszesz się na to. Jako kto ? Zwykły
            mieszkaniec ? Bez fanfar i organizacyjnych emblematów, tak po prostu. I nie
            zapisałbyś sobie jakiejś chwały gdzieś tam ? Takie spontaniczne działania są
            sprzeczne z tradycjami naszego społeczeństwa. A tym samym są podejrzane.

            Tak na marginesie. Czy grywasz w golfa albo jeździsz na narty do Zieleńca ?
      • miroslaw.szczepanski Re: cmentarz żydowski 01.03.10, 07:14
        A tutaj (za wikipedią) spis zabytków do objęcia opieką i monitoringiem (jakby jakieś stowarzyszenie miało na to ochotę):

        Centrum miasta:
        kościół par. p.w. sw. Kazimierza, ul. Hubala, pocz. XX, nr rej.: 1091/1041 z 27.12.1973
        cmentarz par. rzym.-kat., ul. Cmentarna, 1914, nr rej.: 1338 z 5.09.1988
        mauzoleum Bielawskich, nr rej.: j.w.
        cmentarz żydowski, ul. Lipowa 50, pocz. XX, nr rej.: 1339 z 27.12.1988
        dom pogrzebowy, nr rej.: j.w.
        dworzec kolejowy, ul. Sienkiewicza 2, 1924, nr rej.: A-778 z 7.01.2008
        budynek gospodarczy, 1924, nr rej.: j.w.
        wodociagowa wieża ciśnień, 1924-30, nr rej.: j.w.
        willa „Orleówka” z ogrodem, ul. Dąbrowskiego 3, 1930, nr rej.: 1272-A z 23.09.1985
        pałacyk „Sokoła”, ul. Kosciuszki 41, 1867, nr rej.: A-664 z 4.01.2006
        zespół dworski Potulickich, ul. Prusa / Kościuszki, XIX, nr rej.: 1089/491/62 z 26.03.1962:
        pałacyk
        park
        lodownia, ul. Prusa 9, nr rej.: 1287 z 16.02.1987
        pałac, ul. 17 Stycznia 77 / Prusa 25/27, 1900, nr rej.: 889 z 24.05.1976

        Żbików:
        Zakłady Napraw Taboru Kolejowego, ul. 3 Maja 8, k. XIX-XX, nr rej.: 1-A z 29.03.1999:
        budynek dyrekcji
        park
        kuźnia
        odlewnia
        modelarnia
        obręczarnia
        hala remontu obrabiarek
        hala napraw wagonów osobowych
        hala napraw wagonów towarowych
        bocznica kolej. z pomnikiem
        brama z fragm. ogrodzenia
        bunkier
        3 wieżyczki strzelnicze
        kościół par. p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP, ul. 3 Maja 126, pocz. XX, nr rej.: 1092/1042 z 27.12.1973
        cmentarz par. rzym.-kat., ul. Domaniewska, 1 poł. XVIII - XX, nr rej.: 1472 z 20.02.1991
        zespół ogrodniczy Hosera, ul. Żbikowska 56, 1898-XX:
        willa, nr rej.: 1501-A z 8.01.1992
        park-arboretum, nr rej.: j.w.
        ogrodzenie z brama, nr rej.: j.w.
        ogrodnictwo, nr rej.: 1500-A z 8.01.1992:
        budynek zarządcy
        szklarnia
        stajnia
        piwnica
        wiatrak
        transformator
        ogród
        ogrodzenie

        Tworki:
        zespół urbanistyczno-architektoniczny szpitala, ul. Partyzantów 2/4, 1881-XX, nr rej.: 1281 z 2.01.1987:
        22 budynki
        cerkiew, ob. kościół rzym.-kat
        cmentarz z 1939 r.
        ogrodzenie
        cmentarz przy szpitalu psychiatrycznym, ul. Partyzantów 9, nr rej.: 1342 z 27.09.1988
        kaplica, nr rej.: j.w.
Inne wątki na temat:

Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się


Nakarm Pajacyka