Karol Godulla

[ballest]

Juz dawno chcialem ten watek tu wlozyc, bo on nalezy do najciekawszych
postaci Slaskiej historii.
Nie chodzi mi o to, ze swoja KARIERE BALLESTREMOM zawdziecza, ale to byl
SLONZOK z krwi i kosci a on naprawde cos POTRAFIL.
Swoja kariere zaczal w PLAWNIOWITZACH.
Przeczytajcie o Bytomiu tez sie tam wspomina:
free.ngo.pl/godula/kr%F3l.htm

[Gość: Schomberg]

Jego dynkmal i Łon som leży we kościele na Szombiyrkach.

Trza by iść tam z kwiotkami!

[ballest]

Mosz recht, porzykaj za niego, bo uon cos zrobiou do Slonska

[klausberg]

Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa
41-907 Bytom Szombierki ul. Modrzewskiego 2

Bydzie ciźba!?

[Gość: Pytek]

Jak sie wszystke Ślonzoki sjadom moge być ciźba w kościele!

[ballest]

Chpcy tyn lin se straciou, ale tukej mocie cos na tyn tymat:

KAROL GODULA
Bill Gates jest współczesnym przykładem geniusza, który dzięki swym przymiotom
umysłu i ducha, ale przede wszystkim dzięki twórczej pracy w sposób pozytywny
buduje imperium gospodarcze, które wpływa na zmianę postrzegania rzeczywistości
przez pokolenie teraźniejsze i przyszłe.
Historia świata pełna jest przykładów ludzkiego geniuszu. Niestety medialnie
bardziej popularne są jednostki, które swe talenty angażuje w destrukcję.
Historia Śląska pierwszej połowy XIX wieku obfituje w wiele przykładów
tytanicznej twórczej pracy. Górny Śląsk, Zagłębie Ruhry, Manchester były wtedy
tym dla historii świata, czym dzisiaj jest Dolina Krzemowa.
Jedną z postaci, która w tym czasie dokonała przyspieszenia industrialnego, a
zarazem cywilizacyjnego tej części Europy był Karol Godula.
Karol Godula (pisany po niemiecku Godulla) urodził się 8 listopada 1781 r w
Makoszowach (obecna południowa dzielnica Zabrza). Został ochrzczony w
drewnianym kościółku w Przyszowicach, który to kościółek został później
przeniesiony do Borowej Wsi, gdzie stoi do dnia dzisiejszego. Ojcem chrzestnym
był właściciel Bujakowa August von Werner.
Rodzice Karola Goduli - Józef Godula i Franciszka z domu Hanisz - posiadali w
Kuźni Raciborskiej gospodarstwo rolne, które wydzierżawili z powodu
zamieszkania w Gaszowicach. Józef Godula pełnił funkcje oficjalisty leśnego,
dochodząc do godności nadleśniczego w lasach przyszowickich i
makoszowskich.Około roku 1784 wziął w dzierżawę dwa majątki rycerskie w
Makoszowach i Ligocie Zabrskiej, podwyższając w ten sposób swój status
społeczny. Według ówczesnych kryteriów Godulowie byli zaliczani do stanu
średniego mieszczaństwa, zatem utrzymywali kontakty z osobami swojej klasy;
nauczycielami, proboszczami, urzędnikami, a także z rodzinami członków szlachty
ziemiańskiej. Matka Goduli zmarła w roku 1813, a ojciec w 1816 r. Oboje są
pochowani na cmentarzu w Lyskach (Lisski).
Oprócz Karola Godulowie mieli jeszcze jednego młodszego syna Ernesta i trzy
starsze córki - Marinnę, Joannę i Franciszkę. Najstarsza siostra Marianna
wyszła za mąż za szlachcica Lengsfelda z Kęt, Joanna poślubiła Ferdynanda
Gottwalda z Raciborza, Franciszka wzięła sobie za męża Johana Neuveryta z
Frysztatu. Natomiast najmłodszy Ernest do końca życia pozostał bezżenny.
Pod względem parafialnym ówczesne Makoszowy należały do Przyszowic, gdzie
również mieściła się szkoła ludowa, do której do 1792 r uczęszczał Karol
Godula.W roku następnym młody Karol Godula przeniósł się do szkoły realnej przy
klasztorze cystersów w Rudach Raciborskich. Gimnazjum OO. Cystersów była
wówczas jedyną szkołą średnią na Górnym Śląsku na prawym brzegu Odry. Poziom
nauczania w tejże szkole był nad wyraz wysoki, m.in. dzięki bogatej bibliotece,
na którą składało się 10 tys. woluminów. Szkołę średnią ukończył w 1798 r.
Swoje wykształcenie uzupełniał również w szkole średniej w Opawie, gdzie
prawdopodobnie ukończył klasę piątą.
Od roku 1801 Karol Godula podjął pracę zawodową u hrabiego Karola Franciszka
von Ballestrema, dziedzica majoratu (niepodzielnego majątku), w skład którego
wchodziły majątki Pławniowice, Ruda i Biskupice. Początkowo Godula pełnił
funkcję pisarza sądu patrymonialnego w Pławniowicach. Następnie został kasjerem
majątku w Rudzie Śląskiej. Dzięki zaletom swego charakteru i ciężkiej pracy w
roku 1809 został rządcą całego majoratu (Oberamtmann), zastępując na tym
stanowisku zarządcę Karwata.
W roku 1815 hrabia Karol Franciszek Ballestrem von Plavniowitz major
Królewskiej Armii Pruskiej wystawił akt darowizny, w którym dał swemu zarządcy
28 z łącznej sumy 128 udziałów huty cynku „Karol” w Rudzie Śląskiej.
Pomysłodawcą i główną siłą sprawczą projektu był właśnie Karol Godula, jednakże
swoją nazwę huta nie wzięła od imienia projektodawcy lecz zawdzięcza ją jednemu
z Ballestremów. Cynkownia powstała według projektu królewskiego budowniczego J.
F. Weddinga. W roku 1821, gdy doszło do rozbudowy zakładu, Godula otrzymał od
hrabiego kolejne 28 udziałów. Po kolejnej przebudowie w roku 1825 cynkownia
stała się największym i najnowocześniejszym zakładem tego typu w Europie.
Ówcześnie cynkownię okrzyknięto ósmym cudem świata, a jego twórcę uważano za
człowieka niesamowitego.
Udziały w cynkowni „Karol” stały się zaczątkiem fortuny Karola Goduli.
Dzięki wielkiej umiejętności dobierania sobie pracowników znalazł dobrego
poszukiwacza rud metali nazwiskiem Mańka, który odkrył w Miechowicach bardzo
bogate pokłady galmanu. Chcąc posiadać niezależne źródła rudy cynku dla
cynkowni „Karol” Godula do spółki, z właścicielem folwarku Miechowice
Franciszkiem Aresinem,uruchomił kopalnię galmanu – na cześć żony Aresina
nazwana „Marią” (kopalnia działała w latach 1823-1895). Następnie wchodził w
spółki z właścicielami innych kopalń galmanu i kopalń węgla kamiennego, a nawet
budował własne kopalnie węgla - ulokowane głównie w Rudzie Śląskiej.
W roku 1826 zakupił zbankrutowane majątki Szombierki (dzisiejsza dzielnica
Bytomia) i Orzegów (dzisiejszy teren dzielnic Rudy Śląskiej - Orzegowa, Goduli
i Chebzia) i przejął w dzierżawę Rudę i Biskupice (dzisiejsza dzielnica
Zabrza). W tym czasie rozwiązał swój stosunek służbowy z Ballestremem,
pozostając jednak nadal doradcą gospodarczym swojego dotychczasowego
pracodawcy. Kupno majątków podniosło prestiż Goduli, ale i również dało prawa
dominalne do połowy własności nadań górniczych z tytułu własności gruntów.
Godula dążąc do stworzenia kompleksu przemysłowego, chciał posiadać wszystkie
kopalnie w okolicy wraz z gruntami. Dlatego też wroku 1840 nabył dobra Bobrek
(dzisiejsza dzielnica Bytomia), a w roku 1848 kupił wieś Bujaków (obenie część
miasta Mikołowa), przejmując lub wykupując huty i kopalnie leżące na ich
terenach.
Karol Godula zmarł na chorobę nerek 6 lipca 1848 roku we Wrocławiu w
hotelu „Pod Złotą Gęsią” (w hotelu tym często się zatrzymywał goszczą w stolicy
Śląska w interesach). Został pochowany na wrocławskim cmentarzu św. Wojciecha.
Po wybudowaniu przez spadkobierczynię Goduli kościoła p.w. Najświętszego Serca
Pana Jezusa w Szombierkach, prochy jego zostały przewiezione dnia 2 września
1909 r i złożone w podziemiach świątyni. Oprócz niego w podziemiach kościoła
spoczywają prochy generalnego dyrektora zakładów przemysłowych Schaffgotchów
dr. Bernarda Stephana.
Podupadający folwark w Rudzie i Biskupicach Karol Godula doprowadził do
rozkwitu stosując mechanizację oraz nowe rozwiązania agrarne używane w Anglii
(np. uprawa koniczyny, czy hodowla bydła rasowego). Był pierwszym na Górnym
Śląsku przemysłowcem, który urzeczywistnił ideę współdziałania różnych gałęzi
przemysłu - powiązał z sobą rolnictwo, leśnictwo, eksploatację glinki,
transport, górnictwo i hutnictwo oraz handel. Popierał angielską formę płacenia
tzw. trucksystem, który polegał na tym, że pracownicy poszczególnych dziedzin
nie dostawali pieniędzy, ale w sklepach należących do Goduli zaopatrywali się w
artykuły przemysłowe bądź żywnościowe (rozwiązanie takie być może budzi dzisiaj
zdziwienie, bądź niesmak, jednak system taki był ówcześnie dość
rozpowszechniony, a tłumaczono to tym, iż robotnicy zamiast inwestować w
rodzinę, trwonili je w knajpach, jednak głównym motorem tego typu rozwiązań,
był oczywiście zysk).Z drugiej strony Godula należał do pierwszych
indywidualnych przedsiębiorców, którzy zbudowali domy mieszkalne dla robotników
swoich zakładów. Ponadto wprowadził bezpłatną opiekę lekarską dla swoich
pracowników. Był jedynym przemysłowcem na Górnym Śląsku, który w okresie Wiosny
Ludów, czyli ekonomicznego krachu, pomimo dużych strat finansowych, nie zamykał
swoich zakładów przemysłowych, a zatem nie zwalniał robotników. Rok wcześniej,
czyli w 1847 r. podczas epidemii

[ballest]

Widze, ze sie nie zmiescila, a wiec pod tym adresem c.d.:
www.boardy.de/showthread.php3?threadid=34040058&pagenumber=4

[klausberg]

www.podstawa.de/godullapol.html

[klausberg]

free.ngo.pl/godula/

[ballest]

Dzieki Klausberg !!! to jest Twoj link:

free.ngo.pl/godula/biogr.html