Co myslicie o Melchiorze Wankowiczu ?

[mister1]

mam wielki szacunek do Mistrza, ale niekiedy sam nie wiem...

[Gość: acoto]

nie rozumiem, czego nie wiesz?

[sandra_may]

Wg mnnie geniusz

[mister1]

przyginanie rzeczywistosci do reportazu - zrobil to miedzy innymi z " Monte
Cassino".
PS
pewno jestem jednym z niewielu z tego forum, ktory mial szczescie spotkac
Wankowicza na spotkaniu autorskim ( marzec 1968 - Klub Literata)

[yanga]

To samo mówił wtedy mój teść, uczestnik bitwy pod "Monte Cassino". W "Zielu"
także naginał trochę rzeczywistość, niektóre opisywane tam osoby znałam
osobiście, inne z opowiadań. Ale literacko - faktycznie geniusz, zwłaszcza
(mimo wszystko)w "Zielu" i "Szczenięcych latach". Zwłaszcza uwagi warsztatowe -
jak uczył Tili sztuki pisania reportażu - niejeden dziennikarz powinien uważnie
przestudiować.

[oja83]

dla mnie Mistrz szczegytaniu ''Tworzywa''
polecam też korespondencję Wańkowiczów ''Królik i King''

na nim nauczyłam się czytać:)

[rrooda]

na "ZnK", konkretnie.uwielbiam.nawet listy sobie kupiłaam :)

[venus22]

przestal mi sie podobac od kiedy przeczytalam jak z radoscia przejechal weza
gdzies w Ameryce.

Venus

[troubleska]

venus22 napisała:

> przestal mi sie podobac od kiedy przeczytalam jak z radoscia przejechal weza
> gdzies w Ameryce.

???

Ja z zachwytem czytałam Ziele na kraterze i Szczenięce lata.

[yanga]

Och, tak, ta korespondencja jest świetnym uzupełnieniem "Ziela". Czytałam z
zapartym tchem.

[yanga]

Oczywiście w złym miejscu wydrukowało. Miałam na myśli korespondencję Królika z
Kingiem.

pisarz

[paternostwer]

pisarz to on dobry był, nie ma co. I reporter wnikliwy też.
Ponadto umiał robić pieniądze (Wydawnictwo Rój).
Ale czasem, kiedy go czytam, a czytam wnikliwie, to zgrzyta mi jego człowieczeństwo.
Niemniej powinien być klasykiem, bo ten człowiek wiedział wszystko o tzw
pisarskim rzemiośle. Normalnie wszystko.

[yanga]

No patrzcie, kto się odezwał! Witaj, Nosferatu!:-))) Tak jest, mnie tez jego
człowieczeństwo mocno zgrzyta. Zwłaszcza po lekturze tych listów. Zwłaszcza po
lekturze listów jego żony. Ileż tam można wyczytać między wierszami...
Natomiast ona sama jako człowiek... no to kryształ był po prostu.

[yanga]

A i jeszcze po lekturze książki Bartoszewskiego też mi mocno zgrzytnęło. Mam na
myśli to, co pisze o zachowaniu W. wobec Jasienicy. Potwierdza to także Ewa
Beynar-Czeczott w swoich wspomnieniach.

[paternostwer]

witaj yango, kopę postów minęło co?:-)
ja nie czytałam listów i teraz wiem, po twoim poście, że je z całą pewnością
przeczytam. Ale pamiętam, jak W. pisał o Krysi, gdy już nie żyła, że jednak była
zdolniejsza od Tili, że dobrze pisała, a on inwestował w młodszą.
Kiedy tak go czytam, mam wrażenie że jego pisanie zjadło jego samego i jego rodzinę.
On wszystko przerabiał na pisanie, jak kurcze kompostownik, swoje cudze,
wszystko. I choć ja pooootwornie cenię sobie jego warsztat, jego punkt widzenia
czasem też, często humor, to zwyczajnie jako człowiek, kobieta oraz matka,
czytam go z przerażeniem.
natomiast nie wiem jak to jest z atakami na niego (różne kompromitacje w cudzych
wspomnieniach). On był nielubiany, czasem dlatego że robił forsę (rój miał
mnóstwo wrogów), potem dlatego, że wrócił, dostał mieszkanie przecież, nakłady.
Czytałam też " ludzie wojna medycyna" i stosowny o Wańkowiczu fragment wydawał
mi się, hmm raczej złośliwym. To trochę tak jakbym ja pisała, że jadę w tramwaju
z hmmm jakąś gwiazdą i co tam ta gwiazda dziwnego robiła, o nuciła fałszywie.
Jeśli chodzi o wspominki o W. więc stosuję gęste sito.

[yanga]

No i tak właśnie trzeba. A "Listy" - obowiązkowo!

[mister1]

...wielokrotnie przeze mnie czytanych ksiażek o działaniach polskich wojsk na
Zachodzie jest ta autorstwa Adama Majewskiego p.t.: "Wojna, ludzie i medycyna".
Jest w niej fragment o pisaniu przez Wańkowicza swojej epopei - przyznam, że
czytałem go z narastającym niesmakiem. Pozwolę sobie go przytoczyć jako
ciekawostkę.
Wańkowicz chodził pomiędzy łóżkami rannych uczestników bitwy i zadawał różne
pytania. Pewnego razu znalazł się obok podporucznika z 5 dywizji, mającego
kilkanaście ran odłamkowych i amputowaną nogę, przez co niesamowicie cierpiał
wijąc się z bólu. Wańkowicz bardzo szczegółowo wypytywał owego żołnierza,
jednak to, co porucznik mówił, zupełnie nie pasowało do planu bitwy
nakreślonego w sztabie korpusu. Nagle pisarz wybuchnął:
- Co pan opowiada, pan widział tylko odcinek swojego plutonu, a ja mam rzut oka
na akcję całego korpusu i dlatego wiem to lepiej niż pan!
Ranny zbolałym głosem spytał wówczas:
- Jeżeli pan lepiej wie niż ja, to po co pan mnie męczy?
Po tym incydencie zniesmaczony Majewski, który również był w tej sali,
odpowiadał Wańkowiczowi jedynie monosylabami

(Stanczyk)

[peek-a-boo]

A mnie tylko dziwi, ze tak kompletnie zniknał z półek ksiegarń. na próbe
wpisałam jego nazwisko w wyszukiwanie na empiku-wyszło 0...

[agnieszka_azj]

To zniknięcie może przyczyny "pozarynkowe" tzn. nie związane z popytem na jego
książki.
Nie tak dawno zmarła jedna z jego wnuczek - Anna Erdman - Walendowska. Może
spadkobiercy Mistrza nie mogą się dogadać w kwestiach wydawniczych ?

[Gość: sherman-doberman]

Hmm. Ziele na kraterze bardzo mnie cieszyło, zwłaszcza językowo.
"Na tropach smętka" - brr. Niby Niemcy go za to wpisali na czarną listę, ale prawie równie dobrze
mógł to napisać na zamówienie Gomułki w celu pognębiebia rewanżystów zachodnioniemeckich.
Natomiast nie mogę przeboleć, że ktoś mi świsnął w latach 80tych tomik
Wańkowicza "Zupa na gwoździu", którego potem nigdy nie udało mi się odnaleźć
w żadnych księgariach i antykwariatach.
Ot, po prostu człowiek. Tyle że utalentowany.

[venus22]

a tak w ktorejs z ksiazek gdzie opisuje swoje podroze po ameryce napisal o
przejechaniu weza na drodze i ze "gadzina wila sie..." co i jak dokldanie nie
pamietam bo to czytalam ze 35 lat temu.

Poza tym czytalam jego 'Droga do Urzedowa'- to byla interesujaca ksiazka.

Venus

Monte Cassino - prawda i legenda wankowiczowska

[mister1]

"Pierwszym polskim żołnierzem, który wszedł w ruiny klasztorne na Monte Cassino
byl podporucznik Kazimierz Gurbiel z 12. Pułku Ułanów Podolskich" ("Ułani na
Monte Cassino", Express Wieczorny 1986, Nr 100). Podobnie pisali inni. Sam
Gurbiel mówił: "Nie ja pierwszy wszedłem do klasztoru i nie ja zawiesiłem
proporczyk. Tu Wańkowicz grubo przesadził. Pierwsi weszli a nie "wpadli" moi
ułani. No bo kto rozsądny "wpada" na nie rozpoznane pole minowe lub wchodzi pod
górę biegiem?" Zresztą, jeśli chodzi o "wpadanie", Wańkowicz też nie jest
konsekwentny, ponieważ w innym miejscu sam sobie zaprzecza pisząc o patrolu
Gurbiela: "Szli jak słonie na butelkach w cyrku - dołami po wybuchłych
pociskach i głazami, na których widać było, że min nie ma". To porównanie
świadczy o tym, że patrol Gurbiela musiał podchodzić do klasztoru ostrożnie i
rozważnie a nie biec na oślep, co groziło niechybną śmiercią.Skoro więc ppor.
Gurbiel nie byt pierwszym polskim żołnierzem, który postawił stopę na podwórcu
klasztornym to komu zatem należy się palma pierwszeństwa? Ppor. Gurbiel tak
relacjonował tamto wydarzenie:

"18 maja, około 7 rano, przybiegł do mnie goniec dowódcy szwadronu i
zameldował: - Panie poruczniku, ma się pan natychmiast stawić u porucznika
Sandera! Nie wiedząc o co chodzi poszedłem tak jak stałem. Bez żelaznego
kapelusza, bez tomigana, tylko w furażerce i koszuli, z przypiętym do pasa
rewolwerem. - Kaziu! - zwrócił sio do mnie por. Sander. - Wachmistrz Wróblewski
zmontował dla ciebie patrol z 13 ułanów. Prowadź na klasztor i zobacz co się
tam dzieje. Mamy meldunki, że Niemców już nie ma, ale bądź ostrożny, bo wiesz
jak to z meldunkami bywa. Jak któremu ułanowi włos z głowy spadnie, ty
odpowiadasz gardłem. Pamiętaj, tyle będziemy warci ilu nas wróci. - Kiedy
wykonanie? - zapytałem. - Natychmiast! - odpowiedział Sander. Objąłem dowództwo
i ruszyliśmy szykiem familijnym w kierunku klasztoru (...). Weszliśmy na pole
minowe. Niemcy założyli sterty min i nie wszystkie były wybuchłe. Szliśmy wolno
i ostrożnie ale zdecydowanie. Tuż przed klasztorem powiedziałem do swojego
zastępcy wachm. Wróblewskiego: - Antoś, bierz erkaem i ułana. Ubezpieczaj!
(...). Ale stary przyjaciel stanowczo odmówił. - Gdzie ty, Kaziu, tam i ja.
Albo razem wejdziemy albo razem zginiemy. Co miałem robić? Zostawiłem w osłonie
pchor. Pietruskiego, a sami podeszliśmy pod klasztor. St. uł. Wilhelm Wadas,
Ślązak z pochodzenia, wspiął się na barkach wachm. Wróblewskiego przełazł
pierwszy przez mur i dopadając jakiejś furtki krzyknął "Hande hoch und heraus!"
(...). W kwadrans po naszym wkroczeniu do klasztoru nadbiegł ułan Józef
Bruliński, goniec od por. Hrynkiewicza. który z drugim patrolem szedł tuż za
nami. Bruliński przyniósł zaimprowizowany proporczyk 12 Pułku Ułanów Podolskich
zrobiony naprędce z dwóch chust w kolorach amarantowym i navy-blue. Białą żyłkę
biegnącą przez środek proporca dorobiono ze zwykłego żołnierskiego bandaża. Gdy
Bruliński chciał mi oddać proporczyk podesłany przez Hrynkiewicza,
powiedziałem: Józku skoro sam ten proporczyk tu przyniosłeś, to i sam go
wetknij! Rozkazu nie trzeba było chłopcu powtarzać. Bruliński wgramolił się na
sam szczyt klasztornych gruzów i zatknął tam proporczyk na kawałku gałęzi
znalezionej gdzieś po drodze. Dochodziła dziesiąta. Dopiero później, około
dwunastej, gdy nas w klasztorze już nie było, zawieszono tam flagę polską a
obok niej brytyjską (...)".

[melena2]

No, cóż - mnie przestał się podobać po przeczytaniu wspomnień Szymona
Kobylińskiego. On tam wspomina, że Wańkowicz go przerażał. W "Zielu" chociażby,
jest jakiś list Krysi, bodajże do matki pisany - i z prośbą, żeby ojcu nie
pokazywać. A ten go przytacza zniejakim tryumfem - jest! stało się zadość
reporterskeimu obowiązkowi! Kobyliński porónał go wówczas do Kronosa
pożerającego własne dzieci.
I jeszcze jedno zdarzenie - też Kobyliński. Przyprowadził do mistrza dawną
mistrza koleżankę, cieszył się na niespodziankę, bo to jedna z tych opisanych w
"Szczenięcych latach" a mistrz potraktował ją zimno i mało grzecznie. Po prostu
zaliczył ją do osób nieprzydatnych - książka była już napisana... Wizyta
należała do mało przyjemnych.

[sto100]

szacunek - tak, z dużą przyjemnością. Wcale mi nie przeszkadza podbarwianie.
Strzeżmy się tych wszystkich prawdoustych, tylko ona, e tam. Słowo pisane ma
swoje prawa, Wańkowicz świetnie to rozumiał. I tak pisał. Bez patosu. Na szczęście.
A z "Ziela" ulubione moje(jego) powiedzonko, o smrodku dydaktycznym. Ono mnie
nieraz sprowadza na realną drogę życia. Cześć panie Melchiorze, jak widzisz
dzisiejszy świat? Ile w nim smrodku.

[yodogimi]

Zgadzam się z przedmówcą. Ktoś powiedział górnolotnie że artyści kłamią żeby
mówić prawdę. Nie chodzi o to w literaturze żeby opisać kropka w kropkę po
kolei jak było. Wańskowicza podziwiam, zresztą podejrzewam, że był bardzo
świadomy swoich kreacji literackich, robił to z pełną premedytacją i niekiedy
prowokacyjnie.