cziste
22.09.05, 09:37
Przemysław Iwańczyk:Zasady Etyki Piłkarskiej uratują futbol?!, "gazeta
Wyborcza" z 22 września 2005 r.
Dotarliśmy do Zasad Etyki Piłkarskiej, które zdaniem PZPN mają uratować
polski futbol. - Należy przestrzegać kanonów gościnności. Gościnność wobec
obcych stanowiła historycznie pierwszy krok do wyjścia ze stanu pierwotnej
dzikości - tak stanowi jeden z 22 punktów.
Przez wiele lat miliony kibiców wierzyły, że piłka jest okrągła, bramki są
dwie, a wygrywa ta drużyna, która strzeli jednego gola więcej. Gdy jednak w
maju aresztowano za korupcję pierwszoligowych sędziów, a prezes GKS Katowice
Piotr Dziurowicz przerwał zmowę milczenia i ujawnił "Gazecie", że w Polsce
meczów się nie wygrywa, tylko kupuje, szef PZPN Michał Listkiewicz doznał
olśnienia. Dla naprawy futbolu powołał Komisję Etyki. Teraz uznał, że
spełniła już swoje zadanie, a owocem jej trzymiesięcznego wysiłku są Zasady
Etyki Piłkarskiej. W poniedziałek zajmie się nimi Zarząd PZPN.
Zasady Etyki Piłkarskiej
1. Piłka nożna jest sportem, toteż nie należy jej traktować ani wyżej od
ważnych spraw życia, indywidualnych i społecznych, ani też niżej, degradując
ją do poziomu niskich instynktów, handlu lub uprzedmiotowienia człowieka
(ZASADA WŁAŚCIWEJ PROPORCJI).
2. Futbol jest najpopularniejszym sportem na świecie i w kraju, toteż
spoczywa na nim odpowiednio zwiększona odpowiedzialność za cały sport oraz za
zdrowotne i moralne wychowanie młodzieży (ZASADA PODWYŻSZONEJ
ODPOWIEDZIALNOŚCI).
3. Na boisku piłkarskim spotykają się zawsze rywale, którzy jako ludzie są
tacy sami po obu stronach. Aby mecze miały sens, wszystkich muszą obowiązywać
równe prawa i równe obowiązki (ZASAD RÓWNOŚCI).
4. Każdy uczestnik meczu zobowiązuje się przestrzegać przepisów i reguł
kultury, oczekując zarazem, iż przeciwnicy także zajmą podobną postawę
(ZASADA WZAJEMNOŚCI).
5. Należy przestrzegać kanonów gościnności, pamiętając, iż obowiązuje ona
obie strony. Gościnność wobec obcych stanowiła historycznie pierwszy krok do
wyjścia ze stanu pierwotnej dzikości i do dziś stanowi kryterium solidarności
międzyludzkiej. Norma ta winna obowiązywać nie tylko sportowców, ale i
wszystkich widzów (ZASADA GOŚCINNOŚCI).
6.Kto łamie przepisy regulaminu gry, powinien podlegać odpowiedniej i
identycznej dla wszystkich karze, kto zaś wykorzysta swą przewagę i sytuacje
strzeleckie, musi być nagrodzony uznaniem prawidłowo zdobytych goli, punktów
i miejsc w tabelach (ZASADA SPRAWIEDLIWOŚCI).
7. Poza literą przepisów - od piłkarzy oczekuje się rycerskiej
postawy "czystej gry". Przede wszystkim nie wykorzystywania losowych przewag
i nieuwagi sędziów (ZASADA FAIR PLAY).
8.Piłkarze nie mogą być kłamcami, symulantami i komediantami, z zamiarem
wyciągania korzyści z oszustw i błazenady, przeciwnie muszą zawsze być gotowi
do przyznania się do błędu lub faulu, nawet wtedy, gdy przynosi to określoną
stratę drużynie (ZASADA PRAWDY).
9.Trenerzy zobowiązani są wpajać i egzekwować zachowanie zgodnie z duchem
sportu, bezwzględnie zaś odsuwać od gry osobników, którzy nie rozumieją sensu
piłki nożnej jako sportu i notorycznie sprzeniewierzają się jej wartościom
(ZASADA RZETELNOŚCI TRENERSKIEJ).
10. Nauczycieli, instruktorów i trenerów obowiązuje obiektywizm w ocenie
szans i poziomu gry zawodników, połączony z maksymalną życzliwością wobec
podopiecznych, pozwalającą wykorzystać wszystkie ich możliwości i szanse dla
dobra piłkarstwa klubów i samych sportowców. Od menagerów i lekarzy żądać
należy bezwzględnego poszanowania zdrowia zawodników (ZASADA ŻYCZLIWEJ
OPIEKUŃCZOŚCI).
11. Działacze, sponsorzy i opiekunowie drużyn nie mogą nigdy i pod żadnym
pozorem żądać od piłkarzy i szkoleniowców zachowań niezgodnych z etyką
sportową. Dotyczy to zarówno stosowania środków dopingujących, jak i
kupczenia wynikami. Sportowcy powinni solidarnie odmawiać poleceń lub życzeń,
które godzą w ich honor i częstość reguł gry (ZASADA UCZCIWOŚCI)
12. Na każdym szczeblu piłkarskiej drabiny - od dziecięcych zespołów po
profesjonalny wyczyn - obowiązywać musi poszanowanie godności ludzkiej, z
odrzuceniem dyskryminacji ze względu na rasę, wyznanie, narodowość i stan
majątkowy (ZASADA GODNOŚCI).
13. Piłkarze i szkoleniowcy winni być zdyscyplinowani i wierni podjętym
zobowiązaniom wobec kraju, który reprezentują, klubu, kolegów i środowiska
(ZASADA LOJALNOŚCI).
14. Piłkarze winni być koleżeńscy poza boiskiem i podczas gry, okazywanym
zaufaniem do partnerów wzmacniając ich poczucie własnej wartości i
przyczyniając się tym samym do zwiększania siły i wartości zespołu. Konflikty
i zawiści muszą pozostać poza futbolem (ZASADA KOLEŻEŃSTWA).
15. Zarówno zawodnicy jak i szkoleniowcy muszą zachowywać środowiskową
solidarność, nie godząc się nigdy na zdobywanie awansów i robienie kariery
kosztem swych kolegów z boiska i ławy trenerskiej (ZASADA SOLIDARNOŚCI)
l6. Każdy musi pamiętać, że własna praca, zaangażowanie i obowiązkowość
tworzą nie tylko osobistą pozycję, ale i poziom drużyny, klubu oraz kraju.
Dotyczy to zarówno piłkarzy, jak i szkoleniowców, którzy są zobowiązani do
stałego doskonalenia swego warsztatu (ZASADA SYSTEMATYCZNEJ PRACOWITOŚCI).
17. Jeśli w ferworze walki popełni się wykroczenie, należy z pokorą przyjąć
regulaminową karę. Wykluczyć należy jakiekolwiek faule taktyczne, jako
niezgodne z duchem sportu, który nie dopuszcza relatywizmu etycznego
typu "cel uświęca środki" (ZASADA BEZWZGLĘDNOŚCI NORM).
18. Trzeba umieć wygrywać na boisku bez poniżania rywala, trzeba też umieć
honorowo i przegrywać, bez poczucia krzywdy, niesprawiedliwości losu i żądzy
pozasportowej pomsty (ZASADA HONORU SPORTOWEGO).
19. Każdy kto podjął się trudnych obowiązków sędziego piłkarskiego, musi w
każdym meczu być arbitrem nieprzekupnym, absolutnie sprawiedliwym, wyzutym z
jakiejkolwiek stronniczości, dokładając zawsze starań, by sprostać kanonom
obiektywizmu ocen wobec wszystkich sytuacji na boisku (ZASADA BEZSTRONNOŚCI
SĘDZIOWSKIEJ).
20. Widzowie piłkarscy winni postępować w myśl ogólnego kodeksu sportowego:
gorąco wspomagać własną drużynę, ale z uznawaniem klasy przeciwnika, życzyć
zwycięstwa ulubieńcom, ale uczciwie gratulować sukcesu lepszemu rywalowi. W
żadnym przypadku nie należy tolerować fauli kibicowskich w postaci obelg,
szyderstw i gróźb. Szowinizm, chamstwo, agresja, a zwłaszcza pospolity
bandytyzm to oczywiste formy zachowań wymierzonych w ideę sportu, (ZASADA
KULTURALNEGO DOPINGU).
21. Organizatorom imprez piłkarskich, sponsorom, działaczom, spikerom
stadionowym, podobnie jak zawodnikom i trenerom, nie wolno w żadnej formie
tolerować obecności w futbolu i wokół niego jego autentycznych wrogów i
szkodników, poszukujących w sporcie miejsca dla realizacji nieczystych
interesów, ekspresji atawizmów i leczenia kompleksów (ZASADA SPORTOWEJ
SOLENNOŚCI).
22. Dziennikarze zajmujący się futbolem winni przestrzegać w najwyższym
stopniu regule etycznej poprawności, walcząc z wszelkimi przejawami zła na
boiskach i wokół nich, pamiętając o promowaniu szlachetnego współzawodnictwa,
czystości reguł i obiektywizmu oraz o potędze posiadanych środków
wychowawczych (ZASADA MEDIALNEJ WSPÓŁODPOWIEDZIALNOŚCI ETYCZNO-EDUKACYJNEJ).
Komentarz końcowy:
Zasady etyczne i obyczajowe tworzące podstawy kodeksu piłkarskiego obejmują
tutaj symbolicznie 22 punkty, tyle ilu jest piłkarzy, dwóch walczących
zespołów. Wartości i norm, stosowanych w praktyce futbolowej jest,
oczywiście, o wiele więcej. ich zagęszczenie występuje zwłaszcza w sytuacjach
gdy dochodzi do konfliktów między głosem sumienia etycznego, a innymi
wartościami na przykład ekonomicznymi czy politycznymi. Piłkarz jak każdy
człowiek, musi niejednokrotnie wybierać między uczciwością a szansą
zarobienia większych pieniędzy, między solidarnością sportową, a korzyściami
ze sprzedaży usług jakiejś sile finansow
