Bukowina

[trevistas]

''Porewolucyjne dekady (1848r.), byly decydujace w uksztaltowaniu sie bukowinskiej spolecznosci w postaci, ktora zdefiniowala jej obraz I spadek: unikalny wielonarodowy mikrokosmos austriackiej czesci monarchii, w ktorej zadna etniczna/narodowa grupa nie dominowala - slowem, bukowinski mit'' (cytat).
Od 1772 r. Bukowina byla czescia cesarstwa austriackiego, graniczyla ona od wschodu z Besarabia (ros.) I Rosja, od poludnia z Rumunia (Moldawia), od zachodu z wegierskim Siedmiogrodem I od polnocy ze Wschodnia Galicja, (byla jej administracyjna czescia w latach 1772 - 1861). Caly region wowczas liczyl 75 tys. mieszkancow. Stolica byly Czerniowce (2 tys. mieszk. w 1780 r.), pozostale miasta to: Sereth (2500 mieszk.), Sadogora (1000 mieszk.) I Suczawa (4000 mieszk.). Wiekszosc spoleczenstwa stanowili prawoslawni rusini I rumuni.
Najwieksze rzeki to: Prut, Sereth, Suczawa I Zlota Bystrzyca.
W 1910 roku Bukowina liczyla 800 tys. mieszkancow, tym: 9% niemcow, 13% zydow, 4.5% polakow, 34% rumunow I 38% rusinow. Czerniowce liczyly wowczas 67 tys. mieszkancow I byly najszybciej rozwiajacym sie miastem w austriackiej czesci cesarstwa; w 1875 r. zalozono tam uniwersytet. Od XVIII w. utrzymywala sie silna imigracja z Galicji Wschodniej (glownie zydowska).

[trevistas]

Nie jest przypadkowym, ze widoczny antysemityzm w Bukowinie pochodzil ze strony rumunskiej I niemieckiej raczej, niz ze stron polskiej czy rusinskiej; ostatnie dwie grupy nie pozostawaly w bezposredniej konkurencji o wplywy polityczne z zydami. W odroznieniu do Galicji I innych polskich ziem, malo bylo znakow wskazujacych na antysemityzm posrod 15 tys. grupy polakow w Bukowinie, (z czego 40% mieszkalo w Czerniowcach), skladali sie oni glownie z malej burzuazji, prawnikow, kleru I rzemieslnikow. Bukowina nigdy nie byla czescia polskiego terytorium I polacy nie mieli wiekszych tytulow do tych ziem niz zydzi; polacy rowniez nie wykazywali zadnych oznak irredentystycznych - choc zachowywali bliskie zwiazki z sasiadujaca Galicja. Jako mniejszosc etniczna znacznie mniejsza niz zydowska, podobnie jak oni, polacy byli lojalni wobec Habsburgow I elastyczni w wyborze politycznych sojuszy.

[teodor_jeske_choinski_1]

Po co ta wstawka o polskim antysemityźmie?
Michnik zażądał, czy napletek utraciłeś w dzieciństwie?

[trevistas]

teodor_jeske_choinski_1 napisał(a):

> Po co ta wstawka o polskim antysemityźmie?
> Dla porzadku historycznego.
>
>
>

[teodor_jeske_choinski_1]

Tobie jednak czegos brak; klepki, albo napletka..

[trevistas]

W Bukowinie podczas lat I wojny swiatowej, rumunska dzialalnosc nacjonalistyczna byla umiarkowana. Do roku 1916 wiekszosc rumunskich zolnierzy I ludnosci cywilnej pozostawala lojalna wobec Austrii. Rumunscy deputowani w parlamencie w Wiedniu pozostawali lojalni az do 22 pazdziernika 1918 r. Rumunscy polityczni przywodcy w Bukowinie utworzyli 27 pazdziernika 1918 r. - zgromadzenie konstytucyjne, ktore wylonilo Rumunska Rade Narodowa z I. Flondorem na czele, ktory przeciwstawial sie podzialowi Bukowiny pomiedzy Rumunie I Ukraine. Siodmego listopada 1918 r. Rada wezwala rzad rumunski do wyslania wojsk do Bukowiny, 11 go listopada wojska rumunskie wkroczyly do Czerniowiec, natomiast wojska ukrainskie wycofaly sie do Galicji, nie stawiajac oporu. 28 go listopada Rumunska Rada Narodowa jednoglosnie glosowala za przylaczeniem calej Bukowiny do Rumunii. 19 grudnia 1918 r. dekret rzadu rumunskiego wlaczyl Bukowine do Rumunii.

[apersona]

gdzie w tym rejonie była Huculszczyzna?

[trevistas]

apersona napisała:

> gdzie w tym rejonie była Huculszczyzna?
Huculszczyzna, to byl teren pograniczny wowczas: pld czesc b. woj stanislawowskiego, polnocna czesc Bukowiny (tereny na pln od Czerniowiec), pln - wsch czesc b. Rusi Zakarpackiej.

[trevistas]

Do jesieni 1920 r. w wyniku miedzynarodowych zgod I traktatow Rumunia dodala 156 tys km2 oraz 8.5 mln osob do swego obszaru I ludnosci z 1914 r. Poza panstwem rumunskim pozostalo 600 tys. rumunow. Jednak w wyniku powiekszenia swego obszary Rumunia pozyskala rowniez znaczace ilosci mniejszosci narodowych; w 1920 r. prawie 30% ludnosci Rumunii stanowily mniejszosci narodowe, a w tym: 9.3% wegrzy, 5.3% zydzi , 4.7% ukraincy I 4.3% niemcy

[trevistas]

26 czerwca 1940 r. sowiecki minister S.Z. Molotow wrecza rumunskiemu ministrowi S. Z. - G. Davidescu note z zadaniem zcedowania na rzecz ZSRR: Besarabii I pln. Bukowiny. Nie majac zadnego zewnetrznego wsparcia, krol Karol zgadza sie na ''cesje'' zadanych obszarow. 28 czerwca sowieckie oddzialy wkraczaja na ''zcedowane'' tereny. Rumunia traci: 44.42 tys km2 I 3.2 mln mieszkancow w Besarabii oraz 5.5 tys km2 I 500 tys. mieszkancow w pln. Bukowinie.
W wyniku Traktatu w Krajowej (7 wrzesnia 1940) Rumunia traci na rzecz Bulgarii tzw. Pld. Dobrudze. I 7.4 tys km2 oraz 360 tys. mieszkancow.

[trevistas]

Na skutek Arbitrazu Wiedenskiego (30 wrzesien 1940) Rumunia utracila na rzecz Wegier polnocna czesc Siedmiogrodu od Aradu do Maramures oraz po zachodnie czesci Karpat. Razem stanowilo to 42.43 tys. km2 oraz 2.6 mln mieszkancow (w tym 50% pochodzenia rumunskiego I 37% pochodzenia wegierskiego I szeklerskiego).
Na skutek swych 'cesji' terytorialnych w 1940 r. wobec ZSRR, Wegier I Bulgarii, Rumunia utracila zarowno 1/3 swego terytorium (99.79 tys. km2) jak i ludnosci (6.16 mln).

[trevistas]

Na mocy konwencji z Tinghu (30 sierpien 1941), Rumunia weszla w posiadanie Transnistrii, (tereny na wschod od Besarabii, polozone pomiedzy Dniestrem a starym Bugiem), aczkolwiek wym. Konwencja nie dawala Rumunii prawa do permanentnego posiadania tego terenu. Rumunski cywilny gubernator wykonywal polecenia niemieckich dowodcow wojskowych.
Armia rumunska brala tez udzial w zdobyciu Odessy (sierpien - pazdziernik 1941).