Gość: http://wiem.onet.pl/
IP: 213.199.193.*
08.11.03, 02:53
http://wiem.onet.pl/wiem/00af7e.html
Miasta i miejscowości, Polska
Wrocław
Informacje ogólne
Wrocław, rynek http://wiem.onet.pl/wiem/01717f.html
Rynek, sukiennice
Ratusz
Wrocław, miasto wojewódzkie nad Odrą na Nizinie Śląskiej. ok.
650 tys. mieszkańców (2001).
Historia
Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Wrocławia pochodzą z
neolitu. W VIII-VII w. p.n.e. osiedliła się nad Odrą ludność
kultury łużyckiej, która wzniosła 2 grody. We wczesnym
średniowieczu obszar obecnego Wrocławia zamieszkiwało plemię
Ślężan. Na Ostrowiu Tumskim w VIII-IX w. istniał gród,
rozbudowany w X w. Przypuszczalnie pod koniec IX w. wszedł w
skład Państwa Wielkomorawskiego, później pozostawał pod
zwierzchnictwem książąt czeskich. Przed 990 włączony do państwa
Piastów, stał się ich siedzibą. Pierwsza pisemna wzmianka o
Wrocławiu pochodzi z 1000 w związku z utworzeniem biskupstwa
wrocławskiego podległego archidiecezji gnieźnieńskiej.
Wrocław, starówka
Wrocław, ulica św. Józefa
Most Grunwaldzki
Most Tumski
Teatr Lalek
W XI i XII w. Wrocław rozszerzył się na oba brzegi Odry i wyspę
Piasek, powstały osady targowe i rzemieślnicze. Rozwój miasta
zapoczątkowało m.in. zwycięstwo Bolesława III Krzywoustego w
1109 na Psim Polu (obecnie dzielnica Wrocławia) nad wojskami
cesarza Henryka V. Wkrótce po ustanowieniu biskupstwa król
Bolesław I Chrobry polecił wznieść na Ostrowie Tumskim katedrę
Św. Jana Chrzciciela. W XII w. znajdowały się na nim dwa
kościoły: Św. Idziego i Św. Piotra i Pawła, murowana kaplica
grodowa Św. Marcina oraz druga z kolei, kamienna katedra
wzniesiona przez biskupa Waltera. W połowie XII w. na sąsiednim
Ostrowie Piaskowym powstał kamienny kościół Panny Marii z
klasztorem Augustianów, a na prawym brzegu Odry opactwo
Benedyktynów z kościołem Św. Wincentego. Postępujący od 2.
połowy XII w. intensywny rozwój osadnictwa na lewym brzegu Odry
wiązał się ze wzrostem handlu na szlaku z Rusi i Krakowa na
zachód.
W początkach XIII w. Henryk I Brodaty dokonał nowego
rozplanowania lewobrzeżnego miasta, które ok. 1214 miało statut
wzorowany na prawie magdeburskim. Dwór Henryka I Brodatego
przebudowano, otoczono wałami obronnymi i przekształcono w
zamek. 1242 ponowna lokacja miasta (zatwierdzona 1283), które
rozplanowano na nowo i otoczono murami obronnymi. 1244
rozpoczęto budowę nowej katedry, którą ukończono w XIV w. W
końcu XIV w. wzniesiono nowe fortyfikacje miejskie.
Po śmierci Henryka IV Prawego (1290) gród książęcy na Ostrowie
Tumskim utracił dawną funkcję, wyspa przeszła na własność
biskupstwa. Rezydencją książąt stał się zamek położony na lewym
brzegu Odry. 1335 zmarł Henryk VI, ostatni książę wrocławski z
dynastii Piastów. Po jego śmierci księstwo weszło w skład
królestwa czeskiego, a po śmierci króla Czech i Węgier, Ludwika
II Jagiellończyka (1526), wraz z całym Śląskiem dostało się pod
panowanie Habsburgów.
W XIV-XVI w. rozwinęło się rzemiosło (sukiennictwo,
browarnictwo) i handel, m.in. z krajami bałtyckimi, a także
nauka i kultura. Od 1526 ośrodek reformacji. 1668 oddano do
użytku kanał Odra-Sprewa, który przyczynił się do ożywienia
żeglugi na Odrze, na Wyspie Mieszczańskiej zbudowano pierwszy
port.
W rezultacie wojen śląskich (1740-1748) Wrocław wraz z całym
Śląskiem przeszedł w posiadanie pruskie (1741). 1768-1783
otoczono miasto systemem nowoczesnych obwarowań, które do
połowy XIX w., wraz ze średniowiecznymi murami obronnymi
wyburzono. 1811 powstał Uniwersytet Wrocławski. 1842 oddano do
użytku pierwszą linię kolejową do Oławy. Wraz z rozwijającym
się przemysłem szybko zwiększała się liczba mieszkańców, w
połowie XIX w. Wrocław liczył ok. 112 tys. mieszkańców, w 1928
ich liczba wzrosła do 563 tys. Mimo przynależności do Niemiec,
od połowy XIX w. i w okresie międzywojennym ośrodek polskich
organizacji i instytucji (m.in.: Towarzystwa Polskich
Górnoślązaków, Towarzystwa Akademików Górnośląskich, Domu
Polskiego), zlikwidowanych we wrześniu 1939.
Kamienica Pod Złotym Słońcem, rynek
Wrocław, Plac Solny - fontanna
Pergola, Wrocław
Pręgierz, Wrocław
Dom manierystyczny, rynek
Podczas II wojny światowej we Wrocławiu działały 4 podobozy
obozu koncentracyjnego w Rogoźnicy, 25 obozów pracy
przymusowej, więzienie karne. Pod koniec II wojny światowej
miasto przekształcono w twierdzę, zdobytą przez Rosjan 6 maja
1945 po 3-miesięcznym oblężeniu. Po zakończeniu wojny Wrocław
powrócił do Polski i został odbudowany. W trakcie walk
zniszczonych zostało 60% budynków. Do końca lat 50.
zrekonstruowano wszystkie najcenniejsze obiekty zabytkowe,
m.in.: katedrę, ponad 20 kościołów, wiele klasztorów,
uniwersytet, ratusz, arsenał, szereg pałaców. 1954-1960
przeprowadzono odbudowę rejonu Rynku i placu Solnego. W 1997 we
Wrocławiu odbył się 46. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny,
w którym uczestniczył papież Jan Paweł II. W lipcu i sierpniu
tegoż roku miasto nawiedziła powódź - największa w Polsce od
stuleci - która zalała ok. 30% miasta niszcząc m.in. dzielnicę
Kozanów. 1 I 1999 Wrocław został stolicą nowo powstałego
województwa dolnośląskiego.
Gospodarka
Ogród zoologiczny
Duży ośrodek kulturalny, naukowy i gospodarczy. Siedziba 13
szkół wyższych (m.in. Uniwersytet Wrocławski, Politechnika
Wrocławska), licznych instytutów naukowych (m.in. Oddział PAN,
Zakład Narodowy imienia Ossolińskich). Opera, operetka,
filharmonia, 5 teatrów, Wrocławski Teatr Pantomimy, Wytwórnia
Filmów Fabularnych. Ośrodek radiowy i telewizyjny. Miejsce
organizacji słynnych imprez kulturalnych, m.in.:
Międzynarodowego Festiwalu Oratoryjno-Kantatowego Wratislavia
Cantans, Międzynarodowego Festiwalu Jazz nad Odrą, Przeglądu
Piosenki Aktorskiej. Przemysł środków transportu (fabryka
wagonów kolejowych Pafawag), elektroniczny, metalowy, hutnictwo
metali nieżelaznych, elektrotechniczny, poligraficzny,
odzieżowy, maszynowy, chemiczny, włókienniczy, spożywczy. Port
lotniczy i rzeczny. Ośrodek turystyczny. Ogrody - botaniczny i
zoologiczny, tor wyścigów konnych.
Zabytki
Wrocław, kościół św. Marii Magdaleny
Sakramentarium w kościele św. Marii Magdaleny
Katedra św. Jana Chrzciciela
Katedra św. Jana Chrzciciela, wnętrze
Kościół św. Elżbiety, wnętrze
Kościół św. Elżbiety, portal
Kościół św. Elżbiety
Zabudowa Ostrowa Tumskiego - katedra św. Jana Chrzciciela (XII,
XIV w.), z kaplicami św. Elżbiety (1680-1686) i Elektorską
(1716-1724), kościoły - św. Krzyża (1287-1359), św. Idziego
(1218-1228), ośmioboczny św. Marcina (XIII-XIV, rozbudowany w
XVI w.), św. Piotra i Pawła (XV w.), zespół kanonii (XIV-XV
w.), dom kapituły, obecnie Muzeum Archidiecezjalne (1519-1520),
pałac sufraganów, tzw. Prepozytówka (XVIII w.) z parkiem
geometrycznym, dawny pałac biskupi (po 1791, fragmenty z XIII-
XVI w.). Kościoły Starego i Nowego Miasta poza Ostrowem
Tumskim - św. Wincentego (XIII w., restaurowany i przebudowany
w XIV w.), św. Macieja (XIII-XVI w.), Dominikanów św. Wojciecha
(1226-1260, rozbudowywany XIV-XV w.), Dominikanek św. Katarzyny
(1314-1378, przebudowany w XV- XVIII w.), NMP na Piasku (1334-
1430) z barokowym budynkiem dawnego klasztoru Augustianów,
obecnie Biblioteka Uniwersytecka (1709-1715), św. Marii
Magdaleny (1342-1360) z portalem romańskim z końca XII w.,
przeniesionym w 1546 z kościoła Benedyktynów w Ołbiniu, św.
Doroty (XIV-XV w.), Joannitów Bożego Ciała (XIV-XV w.), św.
Elżbiety (XIV, XV w.), kościół św. Klary (XIII w.) i klasztor
Klarysek, obecnie Urszulanek (1693-1699), św. Krzysztofa,
obecnie ewangelicki (XV, XVI w.), św. Barbary, obecnie cerkiew
(XV w.).
Kościół Bożego Ciała
Kościół Bożego Ciała, wnętrze
Kościół św. Marcina
Kościół św. Idziego
Kościół św. Doroty, ołtarz główny
Kościół św. Wojciecha, wnętrze
Kościół św. Krzysztofa, obecnie ewangelicki
Kościół NMP na Piasku z barokowym budynk