Czarna Polewka - Adam Mickiewicz

[limotini]

Tyle się wątków nam tutaj namnożyło, że nie widziałam gdzie to przyczepić.
Jedną z niewątpliwych zalet Czarnej Polewki, jest to, że zaczęłam się baczniej
przyglądać twórczości polskiego wieszcza, za którą nigdy nie przepadałam. No i
jeden z utworów zrobił na mnie spore wrażenia (prorok czy co ;) ) i chciałam
się nim z Wami podzielić.

(według www.mickiewicz.art.pl/text/teksty/utwory/dolaury.htm)
Adam Mickiewicz
Do Laury

Ledwiem ciebie zobaczyl, juzem sie zaplonil,
W nieznanym oku dawnej znajomosci pytal;
I z twych jagod wzajemny rumieniec wykwital
Jak z rozy, ktorej piersi zaranek odslonil.

Ledwies piosnke zaczela, juzem lzy uronil,
Twoj glos wnikal do serca i za dusze chwytal;
Zdalo sie, ze ja aniol po imieniu wital
I w zegar niebios chwile zbawienia zadzwonil.

O luba! niech twe oczy przyznac sie nie boja,
Jesli cie mym spojrzeniem, jesli glosem wzrusze;
Nie dbam, ze los i ludzie przeciwko nam stoja,

Ze uciekac i kochac bez nadziei musze.
Niech slub ziemski innego darzy reka twoja,
Tylko wyznaj, ze Bog mi poslubil twa dusze.

[limotini]

A to z dedykacją dla obu Ignaców:
www.mickiewicz.art.pl/text/teksty/utwory/wizyty.htm

Zygmunt Krasiński

[slotna]

To ja wam wkleje moj ulubiony wiersz mojego ulubionego z trzech wieszczow. Dodam, ze kiedy pilowali nas romantyzmem na monologach i scenach, naprawde polubilam niektore dziela, inne po prostu zrozumialam, a jeszcze w liceum przeciez kpilam w zywe oczy z nauczycielki, upierajac sie np. ze Mickiewicz przepowiedzial internet (spólnymi łańcuchy opaszmy ziemskie kolisko! Zestrzelmy myśli w jedno ognisko;)) Jawnie sobie bimbalam:) A teraz - uwielbiam to wlasnie:

"Nad miastem chmury..."

Nad miastem chmury apokaliptyczne,
W mieście waśń, ogień, gwałt, mordy uliczne,
Wiedeń się trzęsie i tarza, i zżyma,
Woła: "Ratunku, bo biada mi, biada!"
A grzmot Wiedniowi z niebios odpowiada:
Na dziś, o Wiedniu, Sobieskiego nie ma!

I noc się wzmaga – nie będzie już rana;
Wiedeń zbladł, krzyknął – i padł na kolana-
Z nałogu patrzy obłędu oczyma
W stronę łask polskich, w Kalenbergu stronę,
Lecz w wichrach tylko słyszy powtórzone:
"Na dziś, o Wiedniu, Sobieskiego nie ma!"

Tłum – zgiełk – strach - ludu pienią się bałwany –
Węgry, Włochowie, Słowianie, Ormiany;
Wewnątrz i zewnątrz murów – stronnictw parcie,
Spoju tych plemion sądne wszechrozdarcie,
Szklanne bagnetów pryskających dźwięki,
Gwizd bomb – brzęk siekier – świst kos – dzwonów jęki –
Druga odmętem ginąca Solyma
Za mord proroków, za obłud swych grzechy!
I wciąż wichrowe śpiewają oddechy!
"Na dziś, o Wiedniu, Sobieskiego nie ma!"

Krew – krew – krew – płomień – płomień – płomień tylko!
I z każdą coraz pewniejszy zgon chwilką,
Zgon bez zmartwychwstań – ten, co wiecznie wnika
Po niewdzięczności dniach w pierś niewdzięcznika.
Perzyn zasłona naokół się wzdyma –
Dzieci i starcy, męże i niewiasty
Pospołem leżą, jak skoszone chwasty –
"Na dziś, o Wiedniu, Sobieskiego nie ma!"

Co innych zbawia, znieść tego nie może
Ta bez ojczyzny niemiecka Sodoma!
Wolność, jak pożar, w jej wnętrznościach górze
I od wolności pójdzie w dym, jak słoma;
W gruz dom po domie – śród min i dział huku
Pałaców głazy sypią się do bruku!
Gdzie tan był skocznic, fletów syk wesoły,
Jutro pustynia i czarne popioły,
Skończonych dziejów jutro będzie zima –
Lody wieczności – bożych gniewów znamię!
Żadnych już zbawców nie zbawi cię ramię
"Na dziś, o Wiedniu, Sobieskiego nie ma!"

1848 r. 15 oktobra – w niewiedzy, co się z Wiedniem stało

Zagadka

[limotini]

A zgadnijcie czyje to (autor ma u mnie dużego plusa za ten leciutki utworek):

Komar, niewielkie licho, lecz bardzo czupurne,
Wyciągnąwszy różeczki i skrzydła poczwórne,
I żądełko krwi chciwe, latał ponad śpiącym
I "Krwi, krwi, krwi, krwi!" wołał głosem bzykającym.

"Drżyj, człowieku, wybiła ostatnia godzina,
Jestem Marat owadow, lotna gilotyna".
Az przebudził się człowiek, czatowal po głosie
I za pierwszym ukłuciem pac, zabił na nosie.

Szedł z nieboszczykiem w okno, nie mogl znaleźć śladów
Tej lotnej gilotyny, Marata owadów,
Człowiek, gniotąc go w palcach: "Nie budź śpiących, bracie,
Atomie terroryzmu, owadów Maracie

Kiedyś tak małe licho, nie rób tyle krzyku,
A kiedy chcesz ukąsic, kąsajże bez bzyku.
Jeśli ci krwi potrzeba, gdzie chcesz nos mi wtykaj,
Tylko, kiedyś tak mały, kąsaj, a nie bzykaj".

[slotna]

:))) Jedna moja kolezanka to mowila kiedys na monologach, pieknie jej to wychodzilo, ale mistrzostwo osiagnela w "Koza, kózka i wilk" - tegoz autora (polecam! univ.gda.pl/~literat/amwiersz/0071.htm ).

[slotna]

Zapomnialam o nawiazaniu do MM!!!

forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=25788&w=26386197&a=43657028

[limotini]

Ale i do CP by to pasowało! Matka rozwódka wyjeżdżająca "w las zbierać na domu
potrzebę" i wilk próbujący się przedostać do zamkniętej w domu córki...

[slotna]

No jasne, nasz Wolf! Brawooo limotini! :)))

[the_dzidka]

To wszystko tak się zazębia, że to nie może być przypadek :)

[agnieszka_azj]

limotini napisała:

> Ale i do CP by to pasowało! Matka rozwódka wyjeżdżająca "w las zbierać na domu
> potrzebę"

To by pasowało i do "Brulionu" - Józefina była rozwódką i udała się za
ocean "zbierać na domu potrzebę", a koza miała na imię Bebe ;-)))

[slotna]

Tylko gdzie tam wilk? :) Chyba, ze Aniela, glos mamy udawala, i nawet w jej klapeczkach chodzila:))

[ready4freddy]

> Ledwiem ciebie zobaczyl, juzem sie zaplonil,
> W nieznanym oku dawnej znajomosci pytal;
> I z twych jagod wzajemny rumieniec wykwital
> Jak z rozy, ktorej piersi zaranek odslonil.

zaraz, zaraz.. to Laury, czy Rozy..? ;) rzeczywiscie sie wszystko zazebia, toz
to opis poranka, kiedy Frycek budzi sie w obserwatorium, zlapany w pulapke
biologiczna ;)

[meduza7]

to zapowiada grzeszną miłość Frycelka do szwagierki w kolejnej części.

[ready4freddy]

o, to mi sie podoba! zwlaszcza ze szwagierka kojarzy mi sie jednoznacznie z
"rzymska" czescia "nocy na ziemi" Jarmuscha (aha! Pulpecja! Baltona-kinoman!
wszystko sie zazebia, wszystko!)..

[deina_kmf]

teraz to mnie zatrwożyłeś poważnie...szwagierka, szwagierką, ale czy to oznacza,
że rozwój emocjonalny Frycelka obejmował także ekhem...owieczkę...?

[ready4freddy]

..i dynie? :)

[deina_kmf]

w sumie dynia czy ja wiem...moze i faktycznie pasuje do jego ducha teoretyka;
eksperymentatora i penetratora galaktyk? Mam tylko nadzieje ze w mlodosci
wczesnej nie czytal Kompleksu Portnoya i nie czerpał stamtąd innych pomysłów...w
sumie jakos przez ten ciag skojarzen zaczelam znienacka dziwnie wspolczuc Rozy;)

Jedno wiadomo na pewno: dynia nikogo nie wpedzi w pulapke biologiczna!

[limotini]

Przejrzałam kilka wierszy Mickiewicza i mam wrażenie, że wszędzie, gdzie pojawia
się Laura, jest też porównanie do Róży...

A w ogóle nie wydaje się Wam, że druga zwrotka dokładnie opisuje reakcję
Wolfiego, gdy pierwszy raz zobaczył i usłyszał Laurę (z Żabie)? Czy też tylko ja
mam takie skojarzenia?

[k_linka]

A te strofy to jakby o Gabryjeli i Miagwie

DO MATKI POLKI


O matko Polko! gdy u syna twego
W źrenicach błyszczy genijuszu świetność,
Jeśli mu patrzy z czoła dziecinnego
Dawnych Polaków duma i szlachetność;


Jeśli rzuciwszy rówienników grono
Do starca bieży, co mu dumy pieje,
Jeżeli słucha z głową pochyloną,
Kiedy mu przodków powiadają dzieje


O matko Polko! źle się twój syn bawi!
Klęknij przed Matki Boleśnej obrazem
I na miecz patrzaj, co Jej serce krwawi:
Takim wróg piersi twe przeszyje razem!(...)

[limotini]

k_linka, mnie też się ten fragment niesamowicie spodobał!

I nie mówcie, że duch w narodzie ginie, gdy my się tu z radością (i chyba
skutecznie, no nie?) doszukujemy powiązań między słowami wieszcza, a literaturą
współczesną!

[k_linka]

Ale nie wiem czy ktos kojarzy te scene (chyba z NiN), kiedy Gabrysia nie moze
zasnac i rozmysla o przyszlosci malego Ignaca, martwi sie o to, ze moze zginac
w wojnie... Ten wiersz (juz w calosci) bylby dobrym podkladem do tych
rozmyslan...

[limotini]

Oczywiście, że kojarzy! To jedna w ogóle z piękniejszych i mądrzejszych scen z
Jeżycjady. Głęboko mi zapadła w pamięć i zastanawiałam się nad nią nie raz.

I wiem, że początek wiersza do Matki Polki jest wyrwany z kontekstu, ale przez
to porównanie jest zabawne. A wiersz przecież smutny...

[anutek115]

Nie wiem, czy jest zabawne... Moim zdaniem smutne raczej- bo ta Matka Polka nie
widzi, że "źle się syn jej bawi", a przecież chyba powinna zwrócic na to
uwagę... Jej przemyślenia w "NiN" były naprawdę piękne - i co? Tyle z nich
zostało? Smutne...
Też mam małego synka i przemyslenia kubek w kubek podobne. Tylko się bac, że
skończą się też podobnie...

[limotini]

Zaraz wytłumaczę, dlaczego to zestawienie wydało mi się zabawne.

Otóż na tym forum już parę razy pojawiły się głosy, że starszy Ignacy ma zły
wpływ na wnuka i że Gabriela powinna zwracać baczniejszą uwagę na postępowanie
syna. W tym sensie jest to zgodne ze stwierdzeniem Mickiewicza, że syn się źle bawi.

Natomist gdy się doczyta wiersz do końca, to rozumiemy, że tak naprawdę
Mickiewicz uważa za coś bardzo, bardzo pozytywnego to że syn rzuca rówieśników
grono, że do starca bieży, że z pokorą słucha dawnych dziejów. A to "źle się
bawi" to jest ostrzeżenie przed czekającym syna cierpieniem, cierpieniem
wynikającym z tego, z opisanych wyżej cech na pewno wyniknie chęć obrony ojczyzny.

Tak więc Mickiewicz tak naprawdę popiera postępowanie syna, a tym samym Matki.
Czyli dokładnie przeciwnie, niż Ty. Na tym moim zdaniem polega komizm tego
porównania.

[anutek115]

To prawda...
Ale we mnie na starośc coraz więcej się robi pozytywisty, a coraz mniej
romantyka, więc Wieszcz nie może przemówic w pełni do mego serca (nawiasem
mówiąc, nawet gdy byłam wiośnianym dziewczęciem, tym wierszem nie przemawiał
nigdy).

[zdzicha.tramwajara]

wierszyk ten zapewne pani MM skwapliwie wykorzysta na przyszla jesien ;-))