Zeszycik Łusi

Polskie radio

[the_dzidka]

Dzisiaj rano była dyskusja o przeCZkolach.
Ja się nie czepiam, ale radiowiec (prawdziwy, nie mówimy o
komercyjnym bełkocie dzw. didzejów) jakąś dykcję powinien mieć?!

[uccello]

the_dzidka napisała:

> Dzisiaj rano była dyskusja o przeCZkolach.

Pytanie z gatunku szczwanych. Jak Twoim zdniem powinno wymawiać się
słowo przedszkole?

[nessie-jp]

> Pytanie z gatunku szczwanych. Jak Twoim zdniem powinno wymawiać się
> słowo przedszkole?

Hm, a to są jakieś wątpliwości? Zgodnie z regułami fonetyki to by było
pszet-szkole (ubezdźwięczniamy 'rz', bo jest obok 'p', ubezdźwięczniamy 'd', bo
jest koło sz).

[uccello]

dowiedziałam się dzisiaj ,że dopuszczalną potoczną formą jest też

[przeczszkole].


choć oczywiście radiowiec powinien być lepiej [potszkolony:] niż
reszta społeczeństwa.

[klymenystra]

Chyba, ze jestes w Malopolsce :) Ja zawsze bede mowic przeczkole, dzewo, czy i
dzwi. I nie jest to bledem :)

[nessie-jp]

Mnie nie przeszkadza gwara małopolska w sytuacjach, że tak powiem, nieformalnych

[uccello]

Mnie też forma [pszeczszkole] nie drze w uszy tak bardzo, jako żem
lajkonik

dlatego zapytałam o prawidłową wymowę słowa przedszkole, i -o cudzie
dostałam niemal natychmiast odpowiedź:

zasady poprawnej wymowy dopuszczają dwa warianty tego wyrazu:
staranny [pszetszkole] oraz potoczny [przeczszkole].
Natomiast wymowa będąca wynikiem zbyt daleko idącego uproszczenia
artykulacji ![przeczkole], podobnie jak daleko uproszczona wymowa
grup spółgłoskowych pisanych jako tsz, drz, np. ![czy] = trzy
(poprawnie [tszy] a. [czszy]) lub ![czeba] = trzeba (popr. [tszeba]
a. [czszeba]), ![dżewo] = drzewo (popr. [d-rzewo] a. [dż-żewo]),
jest niepoprawna.
Łączę pozdrowienia -
prof. dr hab. Mirosław Skarżyński

[klymenystra]

Za przeproszeniem mam gdzies pana profesora. Jego punkt widzenia jest taki, ktos
inny bedzie twierdzil co innego. Jezykoznawstwo jest nauka bardzo relatywna (cos
o tym wiem), a poza tym pan profesor sie musi pogodzic z uzusem, chocby i ten
uzus nie stal sie norma. O.

[klymenystra]

Ja sie z Toba zgadzam :)

[the_dzidka]

> Jak Twoim zdniem powinno wymawiać się
> słowo przedszkole?

JA wymawiam przeTSZkole. Naprawdę!

[lezbobimbo]

Ja wymawiam dosc dokladnie, pszeDszkole :) a takze jaBko, d-rzewo. 3 u mnie to
tszy, a 300 to czyste "trzysta". Jestem z tych poznanskich twardzieli od glizdy
i jezdem ;)
Wydaje mi sie, ze Wielkopolska uzywa chetnie twardych, dzwiecznych glosek i
ukatrupiania dyftongów (mogem, zrobiem, idem).
A te miekkie bybloteka, elyta, kontrol, mogie, przerwie i dzwi to malopolskie,
ja? :) Czy sie myle?

Czesto mi sie tez wydaje, ze w niektórych slowach jest za malo liter, na
przyklad w "piedziesiat" czy "jakis tam ludzi" (chetnie bym napisala
pieCdziesiat albo jakisch ;)

[dakota77]

lezbobimbo napisała:
> A te miekkie bybloteka, elyta, kontrol, mogie, przerwie i dzwi to
malopolskie,ja? :) Czy sie myle?

Dla mnie warszawskie, zwlaszcza jak chodzi o bybloteke, ynteligenta i elyte.
Reszta to juz moim zdaniem nie gwarowe, a wynikajace z nieznajomosci ojczystego
jezyka. Typowo malopolskie jest "czy" zamiast trzy, "szczykawka" zamiast
strzykawka itd.:-)

[niq_miejski]

lezbobimbo, ja jestem dokładniej z tej samej szkoły jeśli chodzi o dykcję!
ale przepadam z krakusizmami. najbardziej lubię, gdy "idą na pole" :-) :-)

[jota-40]

A czy w Krakowie mówią "borówki" na czarne jagody, czy to się kończy na Podhalu?
A jak mówią na borówki? Brusznice, czy co?... Nie pamiętam.

Mnie też się wydaje, że te "elyty", "ekerka" etc. - to chyba specyfika warszawska.

[klymenystra]

Mamy tez cumelka, odgapianie i zastrugaczke:p

[lezbobimbo]

W Wielkopolsce za to mamy kąpiółke, patrzydła i ostrzytko :))))

[ananke666]

lezbobimbo napisała:

> W Wielkopolsce za to mamy kąpiółke, patrzydła i ostrzytko :))))

Ostrzytko, o rany! I to jeszcze wymawiane jak "oszczytko". Zbaraniałam w pierwszej chwili, jak ode mnie zażądano...

[dakota77]

Mowia borowki, jak najbardziej:-)

Coś wy ściemniacie z tą borówką... :)˛

[nessie-jp]

Jeśli na jagody się mówi borówki, to jak się mówi na borówki?

O takie:
tinyurl.com/62aq3x
Hę? Ze się tak niegrzecznie spytam? Ktoś tu coś bardzo miesza i już sama nie
wiem, co mam w sosie cumberlandzkim :)))

[alitzja]

To jak nic - krakowska brusznica.
Bardzo wiele tych wyrazów jest przepięknie wyłuszczonych pod hasłem
"prowincjonalizmy" w "Słowniku mitów i tradycji kultury" nieodżałowanego śp.
Kopalińskiego.
Akurat o borówkach i brusznicach pisze pod "O" (owoce?):
Warszawa: czarne jagody; Kraków: borówki (czarne jagody); Poznań: czarne jagody.
Warszawa: borówki; Kraków: (czerwone) borówki albo brusznice; Poznań: borówki.
Żeby nie było tak łatwo, w Poznaniu "czerwone jagody" to nazwa na... poziomki:-)
I bądź tu mądry, i kup, co potrzeba;-)

[nessie-jp]

O święta Matyldo... :) A jeszcze jest bodajże borówka amerykańska, czyli coś w
rodzaju małego czarnego agrestu, co tylko po wierzchu wygląda jak czarne jagody
(borówki)...

[jota-40]

Nessie, widzę, że rzucone przeze mnie ziarno wydało piękny plon ;))). Borówka
amerykańska jest oczywiście bardzo smacznym owockiem (soczysta i tak dalej), ale
kudy jej tam do brusznicy, w W-wie zwanej po prostu borówką ;).
A jest tez żurawina... Ciekawe, jak się na nią mówi w Małopolsce?...
Tak czy owak - zgadzam się, że regionalizmy są piękne. Różnorodne. Wprowadzają
straszne zamieszanie, budują komedię omyłek i od razu jest mniej nudno...

[dakota77]

Na zurawine w Malopolsce mowi sie zurawina:)

[jota-40]

Ufff, przynajmniej tyle ;)).

[teklat]

No, oczywiście, że żurawina, która, nota bene, jest jednym z gatunków borówki.
Jak podaje Encyklopedia PWN tych gatunków jest 5: oprócz czarnej, tej, co to w
Galicji się ją nazywa borówką (i słusznie! :))) ), wymieniona tam jest też
borówka czerwona zwana borówką brusznicą. Mnie sie spodobała trzecia z
wymienionych, borówka bagienna, zwana pijanicą.

A do zeszyciku Łusi dopisałabym jeszcze pompatycznie zawsze dla mnie brzmiące (i
w mowie, i w piśmie) słowo "Witam" na początku mniej lub bardziej urzędowego
mejla, ale też używane jako powitanie w mowie potocznej. Zawsze wtedy mam ochotę
dopowiedzieć "i o zdrowie pytam!". Bardzo często po tak uroczystym mejlowym
powitaniu następuje pełen błędów stylistycznych (i niekiedy ortograficznych)
ciąg dalszy.
Acha. I jeszcze mówienie o swojej żonie "moja małżonka".

[mamalilki]

A "mój wspolmalzonek"? Czy to nie jest piękna forma?
Ostatnio do przyjaciólki przyszedł mail od redakcji gazety, w ktorej
przyjaciólka miala zamieścić artykuł. Przyjaciólka napisała "Szanowna pani", do
pani redaktor, a dostała odpowiedź zaczynającą się od słów "Pani Kasiu".

[jota-40]

Pijanica, zwana też łochynią! Przepyszna, niestety, o ile dobrze pamiętam - jest
pod ochroną i zrywać jej nie wolno. O czym nie miałam pojęcia, kiedy obżerałam
się na całego pod Sejnami.

Dziś zanotowałam śliczny lapsus w ustach straszliwego babona, który nieopodal
sprzedaje marchew i ziemniaki: "No, mówię pani, do ramy przyłóż, do ramy
przyłóż!!" ;)) ( zamiast, rzecz jasna, "do rany")

[lezbobimbo]

Pijanica-lochynia! W ogóle polskie nazwy fachowo-botaniczne sa przeboskie :))
Pamietacie moze z Dlugiego Deszczowego Tygodnia jak sie tam pieknie obrzucali
inwektywami typu "kocanku piaskowy! Grzybie niedoskonaly!" itd? :)

jota-40 napisała:
> Dziś zanotowałam śliczny lapsus w ustach straszliwego babona

Uwielbiam pasjami podsluchiwac straszliwe babony, one sa takie street i ich
slowotwórstwo nie ma sobie równych! Tozto ta nasza polszczyzna zywa i krwista
jak zywe mieso!
Przylóz do ramy nerke, wez na kolana kota.. (wybaczcie nie moglam sie powstrzymac:)

[kalina.tatry]

Na Podhalu normalnie brzmi pytanie "idziesz na nogach?" w
znaczeniu "idziesz pieszo". Przeprowadziłam się tu 14 lat temu, a
jeszcze ciągle mam ochotę odpowiedzieć: "nie, na rękach".

[klymenystra]

Ja tez w Krakowie chodze na nogach :)

[klymenystra]

Warszawskie przeciez :) I a wlasne uszy slyszalam! :)

[karolina_w_gazecie]

lezbobimbo napisała:
> chetnie bym napisala pieCdziesiat albo jakisch ;)

A dlaczego miałabyś nie napisać tak właśnie, Lezbobimbo? :)
Pięćdziesiąt. Nie chce być inaczej.
Chyba, że ja już nie chwytam jakichś (sic!) subtelnych ironizmów ;))

Swoją drogą - uwielbiam wszelkie językowe smaczki. Regionalizmy i takie tam.
Ponieważ jestem prawie jak Chopin („rodem Warszawianin, sercem Polak, a talentem świata obywatel”...hmmm to ostatnie nie bardzo, ale napisałam wszak „prawie” ;) – miałam okazję zetknąć się (i zmierzyć) z całą gamą „specyfizmów”. Dziesięć lat na Mazowszu, kilka na Lubelszczyźnie, kilkanaście w Galicji. I do tego rodzina z Podlasia, a korzenie kresowe. Plus sąsiedzi Ślązacy (że o przyjaciołach „różnostrańcach” nie wspomnę;)
Nosiłam już i kapcie, i ciapy, bambosze, laczki i pantofle. Wychodziłam i na dwór, i na podwórko, i na pole. Kupowałam i bułkę wrocławską, i paryską, i wekę. I jagody, i borówki.
Miałam potargane zarówno włosy, jak i kartkę. Gumką i ścierałam, i mazałam. A ołówek mogę naostrzyć zarówno temperówką, jak i (za)strugaczką. Gdy jeszcze nie jeździłam samochodem (autem) – okazywałam kontrolerowi (kanarowi) bilet miesięczny, nie przejmując się faktem, czy jest to „karta” czy „migawa”.
Nie dziwi mnie nic – czy to trzy czy czy.
Czysta równie dobrze może być i wódką, i trzema setkami ;)

Kocham Polskę!

[ananke666]

"Lubartów czydzieści czy... Czy co?... Nie czy pytajne, tylko czy wzięte liczebniczo... ;)"

[karolina_w_gazecie]

"- Ale czi Kuuubaaa???"
:)

[ananke666]

"Czy to jest może łyżew? (...) No, ostatecznie może być sweter. Albo bulgot. Albo taki mały, biały dupelek. Słuchaj, tylko broń Boże jajnik!"

[dakota77]

Moj ukochany polski skecz:-)))

[niq_miejski]

karolina_w_gazecie napisała:

> Swoją drogą - uwielbiam wszelkie językowe smaczki. Regionalizmy i takie tam.
[...]

>
> Kocham Polskę!

Ja też! Kocham, przepadam, uwielbiam. Lubię też to co Chaciński nazywa młodą
polszczyzną. Lubię powtarzane słowa-mantry, wyrwane z kontekstu, takie jak
centralnie, kolosalnie. Lubię sposób, w jaki mówi Bodzio.
Polszczyzna jest super.

[karolina_w_gazecie]

niq_miejski napisała:
> Lubię powtarzane słowa-mantry, wyrwane z kontekstu, takie jak
> centralnie, kolosalnie. Lubię sposób, w jaki mówi Bodzio.
> Polszczyzna jest super.

No, raczej ;)

[idomeneo]

Cytatniq_miejski napisała:

Lubię sposób, w jaki mówi Bodzio. Polszczyzna jest super.

OT - a podoba Ci się Maria Awaria?

[niq_miejski]

idomeneo napisała:

>
> OT - a podoba Ci się Maria Awaria?

Przyznac wstyd, ale jeszcze nie przesłuchałam... W święta nadrobię!

[kebbe]

PrzeDszkole. Elita siedzi za drzwiami w bibliotece :). Zdecydowanie. A poza tym,
zawsze mi się wydawało, że na Lubelszczyźnie, skąd pochodzę, mówi się bardzo
ładną polszczyzną. I wcale nie miękką ze wchodnim akcentem, niczym mały
Ignaś-"Rusek". Choć mi osobiście wschodni akcent bardzo się podoba, uważam że
jest piękny.
A jak mówicie: "na dworze", czy "na dworzu"?
(Nie pytam Forumowiczów, którzy tak czy owak mówią "na polu" ;) )

[taria]

U mnie w domu zdecydowanie mówiło się: "na dworze" :)

[lezbobimbo]

kebbe napisała:
> A jak mówicie: "na dworze", czy "na dworzu"?
> (Nie pytam Forumowiczów, którzy tak czy owak mówią "na polu" ;) )

Na dworzE tylko i li!!
Jak slysze na dworzU to mie kuzwica strzela ;P Dla mnie to blad jak pozwul albo
pahnidlo. Zwlaszcza gdy ktos strzeli tym "dworzem" w radiu!!

[dakota77]

Ja co prawda teoretycznie z tych, co mowia "na pole"- pisze teoretycznie, bo
chyba od dziecinstwa tak nie mowilam;-). Ale uwazam "na dworzu" za powazny blad.
Zdecydowanie "na dworze". Swoja droga w doroslym zyciu mowie raczej "na
zewnatrz", albo po prostu informuje, dokad wychodze:-)

[alitzja]

Tylko "na dworze". I tępię "na dworzu".
Najciekawsze są jednak zaimki.
W pracach literackich moich uczniów pastwię się okrutnie nad ich nagminnym
nadużywaniem (coś w stylu: "Ten człowiek dał temu koledze ten długopis" etc.).
Nie mogę też wbić im do głów, że nie mówi się "owy", tylko "ów" (o, jak ładnie
mi się zrymowało).
Ale najbardziej cieszą mnie zdania typu: "I Ci ludzie...", no bo przecież
wiadomo, że "Ci" trzeba wielką literą;-)

[nessie-jp]

> W pracach literackich moich uczniów pastwię się okrutnie nad ich nagminnym
> nadużywaniem (coś w stylu: "Ten człowiek dał temu koledze ten długopis" etc.).

A to swoją drogą ciekawe zjawisko gramatyczne, wskazujące na dążenie języka do
wykształcenia obligatoryjnych rodzajników albo przedimków określonych (die der
das, the, i tak dalej).

Nie uczyłam się nigdy historii gramatyki polskiej, więc nie wiem, czyśmy te
obowiązkowe rodzajniki mieli i zatracili, czy nigdy nie mieliśmy, a teraz nam
się pojawiają jako gramatyczna zjawa.

[klymenystra]

O ile wiem, to nie bylo. Byly w PIE, dzieki nim powstaly rodzaje, potem
zniknely, to co jest teraz w germanskich i romanskich to raczej nowinka
jezykowa. Z drugiej strony, jezyk dazy do uproszczenia, wiec ja sie wcale nie
zdziwie, jak za pareset lat zostanie nam jeden/dwa przypadki, a funkcja w zdaniu
bedzie okreslana rodzajnikiem kombinowanym z przyimkiem.

[kebbe]

Dziękuję! Jest to słuszna postawa! Też miałam z tym problem wobec od 100 pokoleń
warszawskiej rodziny męża (oni "dworzu", ja "dworze", ale to w końcu ja jestem z
prowincji :) ). No, ale wygląda na to, że już niedługo ten kłopot sam się
rozwiąże...

Always look at the bright side of life...w końcu. :(

[karolina_w_gazecie]

Kebbe napisała: zawsze mi się wydawało, że na Lubelszczyźnie, skąd
pochodzę, mówi się bardzo ładną polszczyzną. I wcale nie miękką ze wchodnim
akcentem, niczym mały Ignaś-"Rusek".

Mnie „miękkość” lubelska uderzyła dopiero po przyjeździe do Krakowa. Mieszkając
w Lublinie zupełnie nie zauważałam jakiejś szczególnej melodii lokalnego języka.
Może dlatego, że bliższa była mazowieckiej, do której przywykłam, niż
krakowskiej – której wtedy jeszcze nie zaznałam; ) I – podobnie jak Kebbe -
„polszczyzna z Lubelszczyzny” wydaje mi się czysta i piękna (Łusia
doprecyzowałaby, że czysta i piękna jest polszczyzna, nie Kebbe, ale ja nie
będę, bo kto wie... ;)
Natomiast obecnie (po latach bombardowania uszu krakowską twardością) –
bezbłędnie rozpoznaję „lubelaków”. Po prostu słyszę ich inaczej. To nie jest
„wschodni akcent”, brzmi inaczej niż jawne zaciąganie moich wujów spod
Terespola, to jest po prostu taka przyjemna miękkość ;) Dla równowagi – moi
lubelscy znajomi twierdzą, że czasami „zaciągam po krakowsku”.

[taria]

Właśnie usłyszałam to w reklamie telewizyjnej i dziwnie mną
wstrząsnęło:
"Potrzebuję telefon. Nie zabawkę, telefon".
Czy czasownik "potrzebować" łączymy z biernikiem? W mojej głowie
jedyną poprawną formą jest dopełniacz: "potrzebuję telefonu,
zabawki, dziecka".

[dakota77]

No i masz racje, w przeciwienstwie do copywritera.

[monikate]

Często słyszę tak oto wymawiane słowa: bybloteka, kontrol, przerwię,
brr...

[altariel2]

Z etykietki soczku: Tatuaż pod najkeljkou"

[frigideira]

Łusia mówi, że nadużywa się dziś zdrobnień, zwłaszcza "pieniążków". a jak o tych
pieniążkach się mówi!
-dwadzieścia siedem złoty
złotyCH, złotyCH, litości!

[niq_miejski]

Ja też chodzę pościanach kiedy słyszę "pieniążki". Też mi obiekt do zdrabniania!
Może i non olent, ale to jest max z mojej strony szacunu, zdrabniać nie będę ani
też nabożnie słuchać audycji Mosza, Tadeusza, bo od tego włos mi rzednie, psują
mi się zeby przednie.

[niq_miejski]

po ścianach
osobno
moja klawiatura nie ja temu winna

[kebbe]

"Pieniążki" brrr...mam podobnie.
Wiem,że to nie powód do chluby, ale nadal regularnie czytuję
wiadomości na onet.pl. (nie tylko z działu Nauka i Kultura, jam nie
Bominek, niestety :( ), a co za tym idzie powodów do frustracji
językowych mam mnóstwo codziennie. Nie wiem kto u licha redaguje te
teksty, czasem mam wrażenie, że jakieś mało bystre przedszkolaki. Aż
roi się od tragicznych błedów, albo nawet humorystycznych pomyłek.
Dziś dowiedziałam się, że syn Lennona nie opłakuje już śmieci
ojca...do tej pory stał nad kontenerem i szlochał, wrażliwiec.
Mi też się zdarzają literówki i błędy, ale ja nie udaję
dziennikarza ;).

[mmaupa]

No i zapomnialam dopisac wczoraj w nocy do zeszyciku Lusi nastepujace przyklady:

- Cos wazy cztery gram, piec gram
- Cos kosztuje Siedem zloty
- Nie zrozum tego "opatrznie"
- Zmora forumowa: dekold, branzoletka
- Najmniejsza linia oporu
- Ignorancja jako rzeczownik od slowa "zignorowac"
- Ta pora (roslinka do zupy)

Przyklady z zycia:

Wlascicielka cukierni: Mariola, zwaz tego torta!

Pan krawiec pyta, czy spodnie maja byc "z lampasamy", po otrzymaniu odpowiedzi
twierdzacej zapisuje: Z LAMPASAMY.

[niq_miejski]

Cytatmmaupa napisała:

- Nie zrozum tego "opatrznie"


genialne! :-D

Cytatmmaupa napisała:
Pan krawiec pyta, czy spodnie maja byc "z lampasamy", po otrzymaniu odpowiedzi
twierdzacej zapisuje: Z LAMPASAMY.


może krawiec jest z Warszawy?

[mmaupa]

A nie, niqu, krawiec z Tczewa!