Gość: rydzyk antypolak
IP: *.rdu.bellsouth.net
26.08.04, 02:29
Miłosz i jego wrogowie
Od ogłoszenia w mediach listu polskich pisarzy i intelektualistów
domagających się pochowania Czesława Miłosza w krypcie kościoła Na Skałce
nasila się kampania przeciwników tej idei, którzy nie przebierają w środkach
i nie cofają się przed niczym, aby osobę wielkiego Poety i Człowieka
zniesławić i zohydzić w oczach społeczeństwa.
Niestety, znalazł się wśród nich także emerytowany pracownik Instytutu
Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego dr hab. Jan Majda, który w wywiadzie
dla "Naszego Dziennika", na podstawie licznych wyrwanych z kontekstu cytatów
prezentujących rzekome stanowisko Poety, oskarżył go wręcz o antypolskość. Są
to działania haniebne. Czesław Miłosz należał do ludzi śmiało krytykujących
to, co mu się w polskim życiu publicznym nie podobało, był jednak człowiekiem
najgłębiej w interes kraju zaangażowanym, niezwykle zasłużonym w dziele
propagowania polskiej literatury i kultury na całym świecie. Ten, kto tego
nie dostrzega i myli ksenofobiczny nacjonalizm, którego Poeta nie znosił, z
polskością, której służył, a której najpiękniejszą tradycją jest tolerancja i
otwartość na innych, zdradza, iż nie tyle "dokonał głębokiej analizy pism
Czesława Miłosza", ile że niczego z jego przesłania nie zrozumiał. Można się
z Miłoszem w wielu kwestiach spierać, źle jest jednak, gdy ludzie małego
formatu próbują rozprawiać się z nim po swojemu metodą manipulacji i
oszczerstw.
W prawdziwe jednak osłupienie wprawia zestaw nazwisk osób, które podpisały
protest przeciwko pochowaniu Poety na Skałce. Są to w większości ludzie albo
opinii publicznej zupełnie nieznani, albo pamiętni z kompromitujących
zachowań w czasach komunizmu, a szczególnie w okresie stanu wojennego. Nie
przypadkiem ton tego apelu przypomina do złudzenia połajanki, których nie
szczędzili kiedyś Poecie dyspozycyjni propagandziści PRL. Pozwala to sądzić,
że głównym motorem tej akcji jest resentyment, chęć "odegrania się" za własne
klęski moralne na wybitnym autorytecie, sponiewierania go, sprowadzenia do
własnego poziomu. Przedstawiciele tych politycznych sił, czy to o prawicowym,
czy lewicowym rodowodzie, nie od dziś lubią przypisywać sobie
miano "prawdziwych Polaków". W rzeczywistości ich działania prowadzą nie do
pomnożenia narodowego dobra, lecz do jego niszczenia.
Jednym bowiem z największych skarbów, jakie naród posiada, są jego wybitni
przedstawiciele, powszechnie w świecie uznane autorytety. Ich zaś
najważniejsza rola, wbrew temu, co wielu sądzi, nie polega bynajmniej na tym,
że utwierdzają swych ziomków w dobrym samopoczuciu. Istotne naprawdę jest to,
że autorytety wobec własnego społeczeństwa mogą sobie pozwolić na skuteczną
krytykę, mogą wytykać występki, pobudzać do refleksji i bolesnych czasem
rachunków sumienia. Taką rolę krytyków i budzicieli sumień pełnili wobec
Polaków Kochanowski, Słowacki, Norwid, Wyspiański czy Żeromski; taką rolę
pełnił też Czesław Miłosz. Naród, który ma tylko klakierów i zacietrzewionych
obrońców, nie ma zaś budzicieli sumień, jest głęboko chory.
Różne są formy miłości ojczyzny i różne rodzaje względem niej zasług. Zasługą
Miłosza było, że swoją refleksją kształtował niepodległość intelektualną
Polaków, że z niezwykłą przenikliwością analizował totalitarne zniewolenie
umysłów, że ze wspaniałą siłą wyrazu ukazywał fascynacje i udręki, a w późnej
swej twórczości także poszukiwania religijne współczesnego człowieka; że
polskiemu słowu poetyckiemu nadał czystość i dźwięk najwyższej mocy, że
wyraził w polszczyźnie najgłębszą afirmację życia, że rozsławił jak nikt
przed nim poezję polską na świecie. Ojczyzną Miłosza był język polski; i
trudno o bardziej poruszające wyznanie miłości niż to, które zawarł w jednym
ze swoich wierszy:
"Wiernie służyłem polskiemu językowi
Pośród wielu języków jest dla mnie jedyny
I wzywa, nakazuje, żeby go uświetniać,
Bo mówi nim za dużo małpoludów.
Do których, nie ukrywam, mam odrazę,
Ale też wiele istot tak dobrych i czystych,
Że ich modlitwy powinny świat zmienić.
Toteż polszczyzna jest zobowiązaniem,
A dla niektórych pasją. Nie oddałbym jej
Za arcydzieła najmądrzejszych krajów."
Atak na Miłosza godzi w poczucie tożsamości i system wartości, jakim kieruje
się większość krakowskiego środowiska polonistycznego, z którego wywodzą się
autorzy wielu książek poświęconych twórczości Noblisty; jest też kolejną
próbą niszczenia rzeczywistych wielkości i autorytetów. Ci, co ją podejmują,
niszczą w istocie żywotne siły polskiej kultury. Dla własnych interesów
politycznych i osobistych obsesji biorą udział w destrukcji fundamentów, na
których wspiera się społeczny ład i poczucie sensu; ich dziełem jest
powszechna w wielu kręgach dezorientacja i niewiara w jakiekolwiek trwałe i
nieskompromitowane wartości. Tym destruktywnym działaniom chcemy
przeciwstawić się z całą mocą i jak najsilniej je potępić. Niech te głosy
z "polskiego piekła" nie zakłócają żałoby po największym polskim poecie XX
wieku.
W imieniu dyrekcji Instytutu Polonistyki UJ
prof. UJ dr hab. Jacek Popiel
prof. UJ dr hab. Teresa Walas
W imieniu profesorów Instytutu Polonistyki UJ
prof. dr hab. Stanisław Balbus
prof. dr hab. Andrzej Borowski
prof. dr hab. Aleksander Fiut
prof. dr hab. Jerzy Jarzębski
prof. dr hab. Halina Kurek
prof. UJ dr hab. Anna Łebkowska
prof. dr Henryk Markiewicz
prof. dr hab. Ewa Miodońska- -Brookes
prof. dr hab. Ryszard Nycz
prof. dr hab. Maria Podraza-Kwiatkowska
prof. dr hab. Marian Stala
prof. dr hab. Marta Wyka
prof. dr hab. Franciszek Ziejka
