Sentymenty, resentymenty

[Gość: J.S.]

Czytam ksiazke Milosza “Szukanie Ojczyzny”. Zaraz na poczatku padlo
stwierdzenie ze kazdy bodaj pisarz ma dom swojej wyobrazni. Dla Mickiewicza
bylo to Nowogrodzkie, dla Orzeszkowej Grodzienszczyzna, dla Rodziewiczownej
Polesie.
Nagle zaczalem zastanawic sie nad kwestia sentymentu lub resentymentu. Jaki
stosunek do tzw. Kresow, Wschodniej Galicji czy Wilenszczyzny ma pokolenie
lub pokolenia forumowiczow.
Zaczne pierwszy. Na forum reprezentuje pewnie starsza generacje. Z domu nie
wynioslem w tej materii zadnej wiedzy bo zarowno ze strony rodziny Taty czy
Mamy nie bylo przodkow pochodzacych z obszarow Rzeczpospolitej Wielu Narodow.
Komunistyczna szkola panicznie unikala tego tematu. Stalem sie
chyba „kosmopolita”, bo chociaz Litwe uwazalem w pewnym sensie za Ojczyzne
(to za Mickiewiczem i Sienkiewiczem), Lwow budzil sentyment z powodu ciezaru
gatunkowego kultury polskiej i ludzi ktorzy ja tworzyli, to samo Wilno, to
tak naprawde bylo to jakby echo historii. W pewnym sensie nie wycofuje sie z
tych pozycji, bo dla mnie granice to sprawa umowna, a najlepiej gdyby ich nie
bylo.
Pozostaje jednak pytanie czy jest naszym obowiazkiem i do jakiego stopnia
powinnismy sie angazowac by slady polskosci nie zostaly wymazane z tych
obszarow. Czy wogole „szum Prutu ” budzi jakies emocje wsrod mlodszej
genercji Polakow.
J.S. (jot-es)

[muszek0]

nie czuję żadnych sentymentów.
może zabrzmi to brutalnie, ale "polskość" np. lwowa traktuję na zasadzie faktu
historycznego. mniej więcej tak jak fakt uczestnictwa polskich legionów w
walkach na haiti.
po prostu tak a nie inaczej potoczył się bieg historii.
wydaje mi się to naturalne. tak jak naturalnym był inny stosunek do drugiej
wojny światowej mojego nieżyjącego dziadka niż mój. moich przyszłych wnuków ten
stosunek będzie jeszcze inny. chrzest polski, bitwa pod grunwaldem, druga wojna
światowa to będą dla nich fakty historyczne do nauczenia w szkole.
natomiast co do śladów polskiej kultury. należy je pielęgnować. zarówno w
polsce jak i w miarę możliwości na świecie. po prostu. z czystego poczucia
obowiązku.

[Gość: Marlena]

Moj ojciec urodzil sie na Wolyniu ,i w moim rodzinnym domu czesto slyszalam o
lwowiakach ,wygnancach,krzywdach i zbrodniach.Od kilku lat moj ojciec jest
nawet dosc aktywnie zaangazowany w dzialalnosc roznych " wygnanczych "
organizyacji ,czesto jezdzi na Ukraine.Ja osobiscie nie mam zadnych sentymentow
do Kresow ,Lwow traktuje jak miasto lezace poza granicami POlski ,ktore napewno
warto zwiedzic tak jek zwiedza sie Paryz czy Prage i tyle. Powiem szczerze ze
to sentymentalne podejscie do bylych ziem denerwuje mnie ,zwlaszcza ze ludzie
zywiacy te sentymenty kieruja sie raczej jakims idealistyczno-romantycznym
wyobrazeniem o tych terenach niz realnymi wspomnieniami.

pozdrwiam

[kreska1952]

Moi rodzice pochodzą z Wilna, z którego zostali wyrzuceni w czasie II wojny.
Mieli po kilkanaście lat, a do tej pory czują się z tym miastem bardzo mocno
związani. Ja nie odczuwam żadnych powiązań, nawet mnie tam za bardzo nie
ciągnie.... jestem bezduszna????

[sagan2]

mysle, ze nie jestes bezduszna :)
po prostu masz zupelnie odmienne doswiadczenia, niz Twoi
rodzice czy dziadkowie.
swiatopoglad i emocje czlowieka sa w jakis sposob
ksztaltowane przez to, co przezyl i sam doswiadczyl i nie
zawsze mozna to od siebie oddzielic. moze to zabrzmi
glupio, ale mam wrazenie, ze gdyby wikszosc z tych ludzi
nie przezyla wygnania z rodzinnego miasta, tylko
zwyczajnie wyjechala (z dowolnych, _dobrowolnych_)
powodow, to ich sentyment bylby duzo mniejszy. ot,
podjeli jeszcze jedna decyzje w swoim zyciu i zmienilo
miejsce zamieszkania. natomiast fakt wygnania bedzie dla
niz zawsze kojarzyl sie z odebraniem czegos niezwykle
cennego, z rajem utraconym. dlatego pewnie te sprawy
wzbudzaja w nich tak wiele emocji.
a w nas juz nie.

[Gość: J.S.]

Ups, wydaje sie ze zalozylem watek “malo nosny”. Szczerze mowiac przerazila
mnie rowniez „obojetnosc” tych forumowiczow ktorzy odpowiedzieli. Wyglada na to
ze historia jest tylko zbiorem faktow tak jak prawo zbiorem suchych regul czy
ustaw. Mnie sie wydawalo ze historia powinna budzic emocje. Winna byc
czynnikiem zmuszajacym do zastanowienia i samookreslenia. Milosz cytowany w
moim poczatkowym poscie pisal ze kazdy szuka swoich korzeni. Na podstawie
odpowiedzi nie wydaje sie by mial racje. Gdy mamy mieszkanie, samochod,
mozliwosc spedzenia wakacji nad cieplym morzem i duzy szmal w kieszeni to malo
jest wazne czy Polska istnieje na mapie Europy czy jej nie ma. Zaczynam
rozumiec ten caly bajer ktory niektorzy odstawiaja z UE. Tu nie chodzi o
rozmycie kulturowe czy utrate tozsamosci narodowej tu idzie gra o forse.
Zarobimy na tym czy stracimy? Mysle oczywiscie o tych przy korycie.
Tylko pozornie odbieglem od tematu. Bo jezeli jest nam obojetna historia to
mamy taki sam stosunek do literatury ktora ja opisuje. Czyli znieczulica
obejmuje epoke romantyzmu z Mickiewiczem na czele, Sienkiewicza,
Rodziewiczowne, Orzeszkowa lacznie ze wspolczesnym Odojewskim. Dlatego dla mnie
osobiscie inny ladunek emocjonalny ma zwiedzanie Paryza a inny Lwowa. Choc w
Paryzu i Wersal i Luwr i ekspresjonisci i Picasso, to we Lwowie byl slynny
Uniwersytet Jana Kazimierza z plejada wspanialych polskich naukowcow, ciagle
eksponuje sie druga po krakowskiej teatralna kurtyne Simiradzkiego, jest
cmentarz Polskich Orlat, pomnik Mickiewicza, katedra do ktorej cudowne a nie
zrealizowane witraze zaprojektowala Wyspianski. Czy ktos z was widzial szkice
projektow, czy ktos odwiedzil lwowskie muzea pelne ciagle polskiej tworczosci?
To samo moglbym napisac o Wilnie i Grodnie.
To na razie tyle jesli ten watek jeszcze przetrwa.
J.S.(jot-es)
PS. Zagladnalem na internetowa strone Yohoo. Wpisalem haslo „Szum Prutu”,
wyskoczylo ponad siedemdziesiat hasel. Przypuszczam ze wiekszosc z nich dotyczy
znanej piosenki harcerskiej, ale pewno sa tez inne. Nie sprawdzalem na
razie.

[muszek0]

Gość portalu: J.S. napisał(a):

> Ups, wydaje sie ze zalozylem watek “malo nosny”. Szczerze mowiac pr
> zerazila
> mnie rowniez „obojetnosc” tych forumowiczow ktorzy odpowiedzieli. W
> yglada na to
> ze historia jest tylko zbiorem faktow tak jak prawo zbiorem suchych regul czy
> ustaw. Mnie sie wydawalo ze historia powinna budzic emocje. Winna byc
> czynnikiem zmuszajacym do zastanowienia i samookreslenia. Milosz cytowany w
> moim poczatkowym poscie pisal ze kazdy szuka swoich korzeni. Na podstawie
> odpowiedzi nie wydaje sie by mial racje. Gdy mamy mieszkanie, samochod,
> mozliwosc spedzenia wakacji nad cieplym morzem i duzy szmal w kieszeni to
malo
> jest wazne czy Polska istnieje na mapie Europy czy jej nie ma. Zaczynam
> rozumiec ten caly bajer ktory niektorzy odstawiaja z UE. Tu nie chodzi o
> rozmycie kulturowe czy utrate tozsamosci narodowej tu idzie gra o forse.
> Zarobimy na tym czy stracimy? Mysle oczywiscie o tych przy korycie.
> Tylko pozornie odbieglem od tematu. Bo jezeli jest nam obojetna historia to
> mamy taki sam stosunek do literatury ktora ja opisuje. Czyli znieczulica
> obejmuje epoke romantyzmu z Mickiewiczem na czele, Sienkiewicza,
> Rodziewiczowne, Orzeszkowa lacznie ze wspolczesnym Odojewskim. Dlatego dla
mnie
>
> osobiscie inny ladunek emocjonalny ma zwiedzanie Paryza a inny Lwowa. Choc w
> Paryzu i Wersal i Luwr i ekspresjonisci i Picasso, to we Lwowie byl slynny
> Uniwersytet Jana Kazimierza z plejada wspanialych polskich naukowcow, ciagle
> eksponuje sie druga po krakowskiej teatralna kurtyne Simiradzkiego, jest
> cmentarz Polskich Orlat, pomnik Mickiewicza, katedra do ktorej cudowne a nie
> zrealizowane witraze zaprojektowala Wyspianski. Czy ktos z was widzial szkice
> projektow, czy ktos odwiedzil lwowskie muzea pelne ciagle polskiej
tworczosci?
> To samo moglbym napisac o Wilnie i Grodnie.
> To na razie tyle jesli ten watek jeszcze przetrwa.
> J.S.(jot-es)
> PS. Zagladnalem na internetowa strone Yohoo. Wpisalem haslo „Szum Prutu&#
> 8221;,
> wyskoczylo ponad siedemdziesiat hasel. Przypuszczam ze wiekszosc z nich
dotyczy
>
> znanej piosenki harcerskiej, ale pewno sa tez inne. Nie sprawdzalem na
> razie.


Zatytułowałeś swój wątek 'sentymenty, resentymenty'. Słowo 'sentyment' ma dla
mnie jednoznaczne znaczenie. Nie widzę nic dziwnego w tym, że spora grupa
Polaków, szczególnie młodego pokolenia, nie czuje żadnego sentymentu do tych
ziem. Gdbyby jeszcze dziadkowie, czy pradziadkowie byli przesiedleńcami, może
można byłoby się dziwić.
Mówisz, że dla niektórych historia jest zbiorem suchych faktów. Może to być
wynik marnego nauczania w szkole. "Suche fakty", żeby miały sens, muszą być
powiązane z geografią polityczną, geografią gospodarczą, nurtami
filozoficznymi, ideologiami, socjologią, sztuką. Coś wynika z czegoś. Istnieje
zależność:przyczyna-skutek. Historia dostarcza nam nie tylko "suchych faktów",
ale rzecz ważniejszą, wiedzę o człowieku. "Suche fakty" to jeno kalendarium
wydarzeń. Można starać się zrozumieć w jaki sposób toczył się bieg historii i
wyciągać wnioski na przyszłość, ale nie można miec pretensji o brak poczucia
sentymentu do określonych miejsc.
Mogę zrozumieć, że Lem może czuć sentyment do Lwowa. Tam spędził dzieciństwo,
tam mieszkał. Ale mogę też zrozumieć nastolatka, który do Lwowa nie czuje
szczególnych sentymentów. Bo i z jakiej przyczyny? Ważnym jest, aby odwiedzając
na przykład Cmentarz Łyczakowski wiedział jak skomplikowane były losy tego
miasta, gdzie razem mieszkali nie tylko Polacy, ale również Ukraińcy, Żydzi,
Ormianie i przedstawiciele innych nacji. Zeby wiedział o zrywach powstańczych w
czasie zaborów, o przykrych doświadczeniach drugiej wojny światowej, o
konfliktach narodowościowych, o historii Ukrainy i Związku Radzieckiego.
Powiązał pewne fakty i wyciągnął z tego wnioski. A sentymenty? Sentymenty
zostawmy Lemowi, Miłoszowi i wielu innym ludziom starszego pokolenia.

Z wyrazami szacunku muszek0

[Gość: flip]

Bardzo lubimy jezdzic do Lwowa, nieco mniej do Wilna - bo lubimy ladne miasta.
Akurat Lwow to przy okazji jest jedno z niewielu prawdziwie zachodnich miast,
ktore powstaly w obrebie historycznej Rzeczypospolitej i to powoduje, ze mamy
do niego stosunek szczegolny. Lwow to jest tez kawal naszej prywatnej historii,
kiedysmy wyrabywali sobie dostep do informacji o nim w czasach, gdy panoszyla
sie tam Wielka Moskwa. Nie lubimy jednak narodowopatriotycznego
rozpamietywania, tym bardziej ze wielokrotnie opiera sie ono na mitach i
nienajlpeszych intencjach. Lwow jest wazny w sposob uniwersalny - i juz. Wilno
tez, chociaz jest bardziej prowincjonalne.

[Gość: J.S.]

Gość portalu: flip napisał(a):

> Bardzo lubimy jezdzic do Lwowa, nieco mniej do Wilna - bo lubimy ladne
miasta.
> Akurat Lwow to przy okazji jest jedno z niewielu prawdziwie zachodnich miast,
> ktore powstaly w obrebie historycznej Rzeczypospolitej i to powoduje, ze mamy
> do niego stosunek szczegolny. Lwow to jest tez kawal naszej prywatnej
historii,
>
> kiedysmy wyrabywali sobie dostep do informacji o nim w czasach, gdy panoszyla
> sie tam Wielka Moskwa. Nie lubimy jednak narodowopatriotycznego
> rozpamietywania, tym bardziej ze wielokrotnie opiera sie ono na mitach i
> nienajlpeszych intencjach. Lwow jest wazny w sposob uniwersalny - i juz.
Wilno
> tez, chociaz jest bardziej prowincjonalne.
****
Zgadza sie i wlasnie o to mi chodzi. Tu gdzie zyje na obczyznie mam kontakt z
Polakiem 85-letnim obecnie, ktory co roku leci przez Atlantyk by odwiedzic
Stanislawow (obecnie Iwano-Frankowsko). Zbiera od nas (Polakow) pieniadze a to
na polska szkole, polskie ksiazki, renowacje cmentarza czy kosciola. Rozlicza
sie z tego skurupulatnie przywozac zwrotne potwierdzenia od dyrektora szkoly
czy proboszcza parafi. Ja w tym z checia partycypuje, ale ciagle zastanawiam
sie czy nie przykladam reki do jakis "narodowosciowych" sentymentow.
W twojej wypowiedzi tez sa widoczne "rozterki"; porownajmy fragmenty - Lwow to
przy okazji jest jedno z niewielu prawdziwie zachodnich miast, ktore powstaly w
obrebie historycznej Rzeczypospolitej i to powoduje, ze mamy do niego stosunek
szczegolny. Lwow to jest tez kawal naszej prywatnej historii. A dalej piszesz -
Lwow jest wazny w sposob uniwersalny - i juz.
A propos chodzilo ci raczej o kawal naszej wlasnej historii.
pozdrawiam,
J.S.

[Gość: flip]

Nie da sie i nie ma po co odcinac korzeni. One sa faktem i nim zostana. Nie
biore udzialu w dzialalnosci charytatywnej, ale gdybym wzial, to niezbyt
chetnie w tej, ktora miala by byc ona skierowana tylko do Polakow. Niech bedzie
skierowana do tych, ktorym jest tam najgorzej. Niezbyt chetnie, bo z reguly
ludzie, ktorzy ja organizuja sa wlasnie skorzy do rozpamietywania polskosci i
innych takich rzeczy. Dla mnie Lwow to jest przede wszystkim kawal przyzwoitego
miasta, nienajgorzej - wbrew twierdzeniom zlosliwcow - utrzymanego, a to, ze
jest tam akurat polski Cmentarz Orlat nie ma pierwszorzednego znaczenia.
Podchodze do tego z dystansem, duzo wiekszym niz do architektury. Ale to jest
moje prywatne przekonanie - ja po prostu bardziej interesuje sie kamieniami niz
ludzmi.

[ypsilon]

Każdy ma prawo do własnego zdania. Rodowody moich rodziców wiążą się z Kresami
i z Krakowem. Znam je z opowiadań, filmów, a ostatnio również ze swoich
wyjazdów. Odbieram je inaczej niż inne zwiedzane miasta, właśnie z sentymentem,
że chodzę po miejscach, gdzie są ślady mojej rodziny. Tak samo z przyjemnością
wracam do mego miasta rodzinnego. Bardzo dobrze się tu czuję, momo że widzę
wszystkie jego braki. Pokazuję dzieciom miejsca ważne dla mnie jako dziecka.
One to czują.
Kiedyś pewien lekarz powiedział mi, że najlepsza terapia to powrót do miejsc
dzieciństwa. To sie sprawdza.