jerzy.wozniak
29.11.05, 08:07
Ponieważ ciągle powtarzają się wątki o palmach wstawiam najobszerniejszy
artykuł o tych roślinach nie tylko w polskim necie, ale też w polskiej
prasie. Macie tu wszystko o palmach. Jeśli więc ktoś zapyta o te rośliny
odeślijcie go do tego wątku.
Z musu podzieliłem go na trzy części, ma bowiem naście tysięcy znaków!
Jurek
Pod palmami
Od zawsze były symbolem egzotycznych krajów upalnego słońca i wymarzonych
wakacji. Czegoś co jeszcze nie tak dawno dane było przeżyć tylko nielicznym.
Może dlatego tak często palmy są uprawiane w ,mieszkaniach, mimo tego że to w
większości duże rośliny które rozwijają się prawidłowo tylko w przestronnej
szklarni. Jeszcze nie tak dawno panowała moda na ozdabianie salonu dla gości
ogromną palmą. W ostatnich latach zaczęto wprowadzać do sprzedaży również
niewielkie gatunki tych roślin które nawet w naturze nie osiągają więcej niż
2 metry wysokości. Nadają się wiec nawet do naszych niewielkich mieszkań.
Co to są palmy?
Palmy to oddzielna rodzina, podobnie jak trawy czy agawy są roślinami
jednoliściennymi to znaczy z młoda roślina wyrastająca z nasiona ma tylko
liścień, a nie dwa. Pojawiły się na ziemi około 80 milionów lat temu, ale ich
gwałtowny rozwój nastąpił wraz ze zmierzchem świata dinozaurów. Od 55
milionów lat są w wielu rejonach świata bardzo często spotykanymi roślinami.
Występują zarówno w trzęsawiskach lasów mangrowych, jak i na największej
pustyni świata Saharze, jedyną rzeczą która zatrzymuje ich ekspansję jest
mróz, gdyż ze względu na swoja budowę nie mogą przetrwać długich okresów
zimna. Niektóre gatunki jak na przykład występująca w południowej europie
niewielka krzaczasta palma Chamareops humilis znoszą jedynie niewielkie
mrozy. Reszta gatunków pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych części
świata. Większość gatunków palm, a jest ich około 2800 to rośliny bardzo
podobne do siebie, stąd tez klienci kwiaciarni zwykle nie zwracają uwagi jak
gatunek kupują. Gatunki tych roślin nie tylko różnią się wielkością, ale
przede wszystkim wymaganiami uprawowymi. Sprzedawane palmy pochodzą z różnych
rejonów świata, część to tropikalne rośliny rosnące w poszyciu lasów
deszczowych, inne jak palma daktylowa rośnie w suchych i spalonych słońcem
piaskach północnej Afryki. W krajach gdzie nie ma mroźnych zim palmy są
podstawowymi roślinami do dekoracji nie tylko otoczenia hoteli, ale niemal
każdej ulicy. Są roślinami szybko rosnącymi i nie kłopotliwymi w uprawie
jednak posadzone w ciasnej doniczce ustawione w ciemnym pokoju sprawiają swym
właścicielom wiele kłopotów. Przed przyniesieniem więc powiewu egzzotyki do
mieszkania przeczytajmy uważnie jak się nimi opiekować i jakie wymagania maja
poszczególne gatunki tych roślin.
Karły i giganty - przegląd najczęściej sprzedawanych gatunków.
Palma daktylowa (Phenix dactilifera).
Ze względu na łatwo kiełkujące nasiona pozostałość po smacznych owocach
gatunek ten jest najczęściej hodowany w mieszkaniach. Palma daktylowa jest
jedna z roślin najodporniejszych na suszę i niesprzyjające warunki, potrafi
rosnąc w miejscach gdzie nie występują inne gatunki roślin. Gdzie tylko
pojawi się choćby odrobina wody wyrastają palmy daktylowe w cieniu których
może rozwijać się także inna roślinność. Występuje w północnej Afryce, a
ponieważ jest od tysiącleci uprawiana jako roślina użytkowa o wszechstronnym
zastosowaniu orzynano około 500 jej odmian. Suszone jagody – daktyle- od
wieków są cenionym smakołykiem nie tylko krajach arabskich.
Palma daktylowa jest roślina bardzo dużą, a jej “pień” a właściwie poprawnie
kłodzina, może osiągnąć nawet 30 metrów wysokości! Sztywne liście mają do 5
metrów długości. W mieszkaniu rośnie bardzo dobrze i szybko osiąga znaczne
rozmiary. W przeciwieństwie do wielu gatunków nie boi się słońca i suchego
powietrza. Jest też odporna na zimno i dobrze rośnie nawet w temperaturach
naszego kapryśnego lata. W wielu krajach jest uprawiana w ogromnych donicach
i od wiosny do jesieni staje się egzotycznym elementem ogrodu. Zimą roślin
powinniśmy ustawić w chłodniejszym miejscu, co powoduje zatrzymanie wzrostu.
Podobnie jak w wypadku wszystkich roślin rozwijających się prawidłowo tylko
przy silnym oświetleniu, w zimowe dni musimy ograniczyć im wzrost, gdyż
inaczej ich rozwój będzie nieprawidłowy. Dlatego w zimie o ile jest to
możliwe palma daktylowa nie powinna rosnąć. Podlewanie w tym okresie powinno
być dostosowane do temperatury. w chłodnym pomieszczeniu wierzchnia warstw
ziemi powinna być sucha w ciepłym podlewamy rośliny tak aby była lekko
wilgotna. W okresie wegetacji palmę daktylową ustawiamy w słonecznym (tylko
siewki i młode rośliny powinniśmy chronić przed bezpośrednim
nasłonecznieniem) i ciepłym miejscu. podlewamy obficie ale tak aby ziemia
nigdy nie była mokra. Doniczki powinny być duże i wysokie. najlepiej kupić
gotową ziemie do palm do której można dodać perlitu i gruboziarnistego
piasku. Warto tez dodać do ziemi wolnorozkładających się nawozów (Osmocote).
palmy rosną bardzo intensywnie więc należy je często przesadzać. młode
egzemplarze co roku starsze co 3-4 lata. przesadzamy zawsze w marcu lub
kwietniu. jeśli nie przesadzamy roślin warto wymienić im górna warstwę ziemi.
należy uważać aby nie uszkodzić korzeni. palma daktylowa doskonale rośnie w
ogrodzie lub tarasie. jednak powinniśmy wybierać dla niej miejsce zaciszne
gdyż silne wiatry mogą połamać jaj liście. Zawsze wystawiamy rośliny podczas
pochmurnej pogody, gdyż ostre kwietniowe słonce może uszkodzić im liście.
Przez pierwsze 2-3 tygodnie powinniśmy je cieniować okrywając w słoneczne dni
szarym papierem lub włókniną.
Palma kanaryjska (daktylowiec kanaryjski)(Phoenix canariensis).
palma ta kiedyś rosła wyłącznie na wyspach kanaryjskich obecnie ze względu na
swe walory dekoracyjne jest jedna z najczęściej spotykanych palm. Ocenia się
ze obecnie na świecie uprawia się ponad 100.000 razy więcej palm niż ich
rośnie na naturalnych stanowiskach. Różni się od palmy daktylowej, grubym
pniem osiągającym nawet metr średnicy. ponieważ same palma jest o wiele
niższa od swej afrykańskiej kuzynki i rzadko przekracza 15m wysokości jest
więc łatwa do odróżnienia. Wbrew temu co piszą niektóre poradniki nie rośnie
w wilgotnych lasach, gdyż takie nie występują na wyspach Kanaryjskich, lecz
na dobrze nasłonecznionych zboczach gór nawet do wysokości 1200npm, oraz w
górskich wąwozach. jest podobnie jak palma daktylowa odporna na susze i silna
operacje słoneczna. W uprawie doniczkowej jest bardziej efektowna roślina ze
względu na ładniejsze liście i gruby “pień”, który tworzy się znacznie
szybciej niż u palmy daktylowej. Uprawiamy ja podobnie jak palmę daktylową
dobrze znosi niskie temperatury nawet poniżej 0°C. Ponieważ jest wrażliwa na
brak światła a rośnie nawet w stosunkowo niskich temperaturach, dobrze jest
doświetlać ja w pochmurne zimowe dni żarówkami dla roślin. Ze względu
na “pień’ powinniśmy ja sadzić do szerokich doniczek, nie powinny być to
wąskie i wysokie donice palmowe, ale duże pojemniki słabo zwężające się ku
dołowi. Do podłoża dobrze jest dodać keramzytu lub drobnego żwiru.
Daktylowiec karłowaty (palma pigmej)(Phoenix roebelenii).
jeden z najlepszych gatunków do uprawy doniczkowej. ta niewielka osiągająca
najwyżej 2m wysokości palma której liście rzadko przekraczają 1 metr
długości, jest miniatura palmy i nawet w doniczce jaj kłodzina może mieć metr
wysokości i około 25cm średnicy. jedna z nielicznych palm które w mieszkaniu
wyglądają tak jak w naturze. jej wada w porównaniu z gatunkami wymienionymi
powyżej jest wiêksza wrażliwość na suche powietrze. palma ta rośnie w
Wietnamie i sąsiednich krajach w poszyciu leśnym. Chociaż rośliny te znoszą
niskie temperatury, zimie nie powinna ona spadać poniżej 14°C. Roślina ta ma
znacznie delikatniejsze liście i powin