fiat lux

[amoremio]

Nie, nie aftomaszina, ino:

Jako to bylo z tom elektryfikacjom
w tej naszej kochanej Krolhucie ?
(poczontek gdzie, jak, kiedy ?)

[eichendorff]

Elektrownia powstała w 1898 r. (w tym samym roku co w Zabrzu).
Chyba na samym początku XX wieku jeździły już elektryczne tramwaje.
Moja babcia (rocznik 1920) opowiadała mi o szaltrach, które załączając światło
w jednej izbie, wyłączały jednocześnie w drugiej. Można wnioskować na tej
podstawie o braku jakichkolwiek zabezpieczeń (bezpieczników), małym przekroju
przewodów spowodowanym pewnie wysoką ceną, oraz niskiej mocy elektrowni.
Na tamte czasy była jednak bardzo nowoczesna. Teraz wróciła do tych tradycji,
gdyż jest obecnie (a przynajmniej była 2 lata temu) najnowocześniejszą
elektrownią węglową w Europie.

[amoremio]

Szybka, kompetentna, b.ciekawa reakcja - piynknedziynki.

[drozdp]

Chorzów elektryfikowany był przez szereg dostawców energii elektrycznej.
Poza elektrownią z Chorzowa Starego energia elektryczna dostarczana była przez
elektrownie przyzakładowe.
Do lat 60 - tych nie było więc w mieście jednolitego napięcia. Dostarczane
napiecie było od 75 do 220 volt. Najpopularniejsze było 110 volt. Czasami było
tak, że jedna strona ulicy miała inne napięcie niż druga. Rodziło to pewne
komplikacje. Np. żarówki każdy musiał mieć na swoje napięcie. Sprzęt radiowy -
tu potrzebne były transformatory. Dobry biznes robiły zakłady przewijające
silniki elektryczne na określone napięcie. Do dziś gdzieś na strychu mam
działający przedwojenny odkurzacz firmy eletrolux na 110 V przwinięty na 220 V.
Ale nafajniejszy był licznik prądu u mojego kolegi na Wolce. Był to niemiecki
licznik przedpłatowy. To jest trzeba było wrzucic 50 fenigów i prąd przez jakiś
czas był. Oczywiście miał też normalny licznik pokazujący zużycie prądu i na
tej podstawie się płaciło za "prąd". Ale obok licznika leżało owe 50 fenigów i
trzeba było je wrzucić, bo licznik nie pracował!! Oczywiście dolny pojemnik na
monety był zdemontowany i posługiwało się tą jedną, jakże cenną monetą.
Instalacje były, zgodnie z niemieckimi przepisami zabezpieczone bezpiecznikami
na które popularnie mówiono "korki". Jeden szalter był dlatego, że wiele lamp
miało swoja własne wyłaczniki przy oprawce na żarówkę. W latach 50 w domu było
jedno - dwa gniazdka i wystarczało, bo ilość odbiorników energii elektrycznej
była ograniczona - zazwyczaj radio, maszynka elektryczna (jednopalnikowa
kuchenka z odkrytą spiralą grzejną w szamotowej płytce, czasami stojąca lampa i
żelazko - tyle)
No i to, że w Chorzowie prąd elektryczny dostarczany był do wszystkich domów, w
Polsce nie było tak oczywiste....
Na Śląsku dostarczanie prądu do mieszkań w okresie mięzywojennym było zadaniem
własnym Sejmu Śląskiego i dlatego w domach ten prąd był.
A przedtem mieszkania oświetlane były gazem. Instalację taką widziałem w jednym
mieszkaniu na Sobieskiego, lecz lampy (niestety, teraz to by była nielada
atrakcja) przerobione były na prąd elektryczny.

[amoremio]

A to ciekawe. Dzieki za te b."plastyczne" historie.

[amoremio]

A sztrasnbana ?
- lod kiedy ?
- skond pront ?

[palec1]

... a dzisioj czasami taki ciemny