Jak bajtle po bosoku kulały felga.

[hans-jurgen]

Wystawa, ktora na pewno warto zobaczyc.

" O tym, jak bajtle po bosoku kulały felga, czyli jak dzieci na bosaka toczyły obręcz, a także jak się je dawniej na Górnym Śląsku wychowywało i bawiło, opowiada wystawa "Dziecko w rodzinie górniczej" przygotowana w zabrzańskim Muzeum Górnictwa Węglowego.
Zabrzańskie muzeum zgromadziło m.in. szereg sprzętów, ubranek, zabawek i innych sprzętów potrzebnych dawniej do odchowania śląskich dzieci. Przygotowana przez Bogusławę Brol-Pawlicką i zaaranżowana przez Bożenę Mazur czasowa wystawa przypomina m.in. że znaczną część tych przedmiotów sporządzały domowym sposobem zapobiegliwe matki i babcie ".

wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,7584799,W_Zabrzu_wystawa__jak_bajtle_po_bosoku_kulaly_felga.html

[annak12]

"Jak zaznaczają muzealnicy, np. ubranka, wózki, łóżeczka lub rowerki (dreirady)
zwykle dziedziczono po starszym rodzeństwie, a potem odstępowano dzieciom z
dalszej rodziny"

Tera to koło niy wyczimie ani jednygo użytkownika.Zapomnieli jeszcze napisac o
podryncznikach szkolnych,kere se miało po starszym bracie.Teraz co roku majom
nowe(kejnedy yno numer zadań zmiyniony),szkoda ,co tych fyjlerow tam nie
poprawiajom (szczegolnie dotyczy historii).

Myślam iże dali se odstympuje to co dobre,zwłaszcza dlo tych bajtli do 3
lot,potym już w przedszkolu zaczyno se rewia markowych ciuchow.

[hans-jurgen]

Jak kogos interesuje, to tu znajdzie kilka zdjec:

muzeumgornictwa.pl/galeria-zdjec-wydarzenia.php?a=galeria&id_galerii=133
Warto rowniez zobaczyc wiecej o dzialalnosci muzeum.

www.muzeumgornictwa.pl/

[anton_28]

hans-jurgen napisał:

> Wystawa, ktora na pewno warto zobaczyc.

Mosz prawie, Hansi! jo se pou na polskich a pou na niymieckych
zabawkach wychowou, ale wdycko mama musiaua je kupowac, niyros za
droge piniondze!

wtedy uech niyporadziou uwierzic, kej mama mie uosprawiaua ze jak
boua mauo - to niy bouo takich drogich spielzeugoow jak jo miou, a
bajtle se i tak czyms bawiyli - einfach bescheidene, meistyns samymu
zrobione spielsachen - i mieli dabei wiyncy spassu jak jo z mojymi
moderne autos abo fußbällen

Ciekawiouo bymie tyn ausstellung zoboczyc - na Ostern planuja byc na
Sloonsku - also bydzie uokazjo do Zobrzo zajechac ;)

[gryfny]

cos miou Anton ,szlojder abo proca,hihi

[szwager_z_laband]

jeszcze boua gabla!

[anton_28]

gryfny napisał:

> cos miou Anton ,szlojder abo proca,hihi

Gryfny, szlojder na gable miouech - bo tyn na kizloki niy smiouech

Potyn tajak Szwager godo, w kapsle my na piosku grali, po stromach
se uajziouo, saletroom se kapsle z gorzouy szczylauo, jak bouy budy
to platzpatrony bouy in, a potyn to jusz high-tech bou -
ferngesteuerte autos, adidas fußball, und so weiter

[szwager_z_laband]

jeszcze my sztrajhecle po dyszczu puszczali na ulicy pszi
krawynzniku = kero piyrszo do gulika dopuynoua:)

[gryfny]

anton_28 napisał:
> Gryfny, szlojder na gable miouech - bo tyn na kizloki niy smiouech

Jo mysla o tym na hoki z druta,gabla to boua proca ,po polsku

[anton_28]

a u nos gable to bouy gynau te wygiynte jeguy i s tego se szczylauo

[szwager_z_laband]

uodki my se z kory robiyli, starsze chopcy robiyli gokardy
(gokarty:), w kapsle my grali od rana do wieczora - do kapsla sie
dowauo namalowano mauo fana jakegos panstwa i potym leko woskym
zalywauo coby bouo jeszcze ta fana poznac, no i sie po "trasie"
pstrykauo kto piyrszy do mety:)

latawce my se same robiyli, szczylali my ze sznorka take "bonki"
drzewniane(zapomniouch jak sie to miabnuje ...?)

rakety my robiyli ze pustych szprajow(rajn sie dowauo saletra
zmiyszano ze cukrym!)

telefony my se robiyli ze biksow od "gutaliny" i ciynkego sznurka
(cfyrn)

kadzidua my robiyli ze starych puszkow po farbach i konska drutu
(dziury sie robiouo z boku gwozdziym!

wpierony pomysuow my mieli ...:)

[cirano]

Lotanie za felgom z extra wygiyntym hokym z kajnerowego drotu zrobiyło zymie
sprintera. Żodyn mi niy uciyk, a szczylali my z puszek po farbie, z karbitym,
abo kluczym z dziurkom i gwozdziym. Pamiyntocie jak sie robi pistolet na groch z
gumkom z batkow?

[szwager_z_laband]

jeszcze pokryjomu my "s'ruby szczylali" i "szczylali" my puszki po
farbie ze karbidym(karbitym;) i trocha wodom:)

ale to bouo zabronione!


;)

[anton_28]

GYNAU, Szwager:
mie Vater uosprawiou ze uoni wdycko na Silverster karbitym s kany na
mlyko szczylali

BITTE szryfnij sam jak to funktionuje s tym karbitym!!

Jou bych to chyntnie wyprobowou. Idzie w NIymcach karbit kupic?

[szwager_z_laband]

niywia kaj sam karbid kupisz

powia Ci nojajnfachowsze szczylanie:)

wezniesz staro puszka po farbie, trocha do niyj napinkosz:)), potym
wciepniesz pryndko karbidu, zawrzesz fest i gibko, i sie stoniesz za
drzewo ...

;)

[anton_28]

i niy cza tego podpolac?

[szwager_z_laband]

myslouech ze to sam kajs juz ktos szkryfnou:)

mauo dziurka we deklu i podpolic

[anton_28]

tera kapuja!

ale jak we deklu ze kany uod mlyka tak na wartko dziura zrobic i
podpolic?

do Silvestra mom czas moj nowy "karbitspielzeug" narychtowac! Kana
na mlyko zech jusz znod 30 litrowo - ale bydzie BUMMM!!!!!

[szwager_z_laband]

kedys kolyjorze mieli take ekstra biksy juz narichtowane orginalnie
do szczylania i kozdy droznik miou to w bodce, coby jak "cos" to mog
szczelic na alarm np coby to suyszou tyn co jechou we lokomotywie -
to bouo take oszczeganie o niybezpieczynstwie!

[hans-jurgen]

szwager_z_laband napisał:

> kedys kolyjorze mieli take ekstra biksy juz narichtowane orginalnie
> do szczylania i kozdy droznik miou to w bodce,
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
Pozwolisz, ze Cie poprawie, ta " biksa ", to jest tylko
opakowanie na konkretnie: trzy petardy, ktore
sie wykladalo na szyny w odstepach co kilka metrow.
Takie " byksy " mieli nie tylko druznicy na przejazdach,
ale kierownicy pociagow, maszynisci na lokomotywach
i dyzurni ruchu na stacjach.

Slusznie napisales, ze chodzilo tu o danie sygnalu alarmowego.

[szwager_z_laband]

mozliwe, jo bou mauy synek jak zech to widziou:)

[hans-jurgen]

anton_28 napisał:

ale bydzie BUMMM!!!!!
--------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------
Co by ino potym niy bolo placzu, jak Ci ta kana rozerwie i kogo
okaleczy abo i zabije.
Jak zech jeszcze do podstawowki chodziol, to bolech swiadkiem,
jak jednymu synkowi co z klucza szczylol, oko wybiolo.
Za duzo siarki ze sztrajchecli napchol do klucza i go rozerwalo,
a konsek metalu oko przebiol, tak, ze wyplynylo.

[anton_28]

Ja, s tym niyma szpasu! cza byc pieronowo vorsichtig dabei

Jo jescze niymiou gelegenheit s karbitu szczylac, bo juzech
feuerwerki miou (zanim zech 18 bou - to je Papa kupowou)

Ale na uostatniym silvester boua godka gynau uo karbit, i mie to tak
zaciekawiouo - jak idzie s kany szczylac :)

[hans-jurgen]

Za moich czasow, starali my se spatrzec lont z kopalni, dalo
to nam czas aby sie kajs skryc, bo czynsto bylo tak, ze nim
ta biksa wystrzelola, to sie przedtym zaczyna kryncic i niy
bylo wiadomo kaj tyn dekel poleci.

[szwager_z_laband]

to sie do rury dowauo ta puszka

[anton_28]

mom 30 litrowo kana. Wiela poczebuja karbitu, wiela wody i kedy co
pomiyszac?

Hans, dej sam jakijs Rezept:


--
Gruß
Anton

[szwager_z_laband]

niywia:)


pierona tosz to couke Laband w luft wyleci:))

[anton_28]

szwager_z_laband napisał:

pierona tosz to couke Laband w luft wyleci:))

:))))nojpszood ale Slonzokow w bespieczne miyjsce wywiezam, a potyn
co 10 metrow jedna kana !!!

[bratjakuba]

anton_28 napisał:

> mom 30 litrowo kana. Wiela poczebuja karbitu, wiela wody i kedy co
> pomiyszac?
>
> Hans, dej sam jakijs Rezept:

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Jak eś nigdy nie szczyloł z karbitym to nejprzod sprobuj od myńszej biksy co bys
oboczoł jak to funguje.Bo jak wszystko niebezpieczne, karbit ist ein guter Knecht aber ein szlechter Meister.
Weż nejprzod tako litrowo biksa z wyrżnytym jednym dynkym.
W drugim dynku zrob w pojstrzodku gwożdziym dziura.
Teraz musisz se spatrzyć trocha karbitu,tak z 10 konskow jak te drobniejsze wongle do pieca.
Musisz też miec flaszka z wodom i taki Feuerzeug na gaz ale z długim szaftym,taki do zapolanio gazu.
Z tym wszystkim pudziesz do zegrodki jak mosz,abo kajś dali od ludzi aby nie mysleli,że chcesz rozfechtować wojna.
Dobrze jest to robic we Sandgrubie abo w takej lekszej ziymi pod lasym.
W ziymi trza wykopac dołek dwa razy szyrszy niż ta biksa i 10 -15 cm głumboki.
Tyn wykopany piosek musisz odkłodać blisko tego dołka bo bydzie potrzebny.
Na dno dołka trza położyc 2 abo 3 konski karbitu,poloc lekko wodom i nasadzić ta biksa tom dziurkom do wiyrchu.
Boki biksy gibko obsypać tym wykopanym pioskym i trocha ubic.
Za poł abo jedna minuta odchylić głowa i wszystko inksze jak najdali od tej biksy
i wyciongnytom rynkom zapolić tyn Feuerzeug i przibliżyć do dziurki coś jom zrobioł w deklu.
Rozlegnie sie huk jak z armaty a biksa wyleci do gory jak raketa,nikiej jake 20 metrow.
Ale jak bydziesz za wczas zapoloł to ci sie zrobi karbitka-lampa.
Bydzie sie polić jak świyczka ale nie wybuchnie.Znaczy,że bylo jeszcze za mało gazu.Nazywo sie acetylen,tyn gaz.Azethylen po nimiecku.
Jak już bydziesz wprawiony to mogesz ta biksa prziwionzać mocnym szpagatym(tak z 5 metrow) do kołka we ziymi.
Nie bydziesz ji musioł daleko szukać ale stopiyń niebezpieczyństwa wzrośnie.
Jak bydziesz dali obstowoł przi szczylaniu z tej kany to dej znać,bo mom też wyprobowano tako "high tech" metoda ze zundkerzom ze możesz to odpolić z 5 metrow, skowany za jakimś murym,bo taki ladong już je fest gefaerlich.

DANKE BRACIE !!

[anton_28]

wielke dankeschön za gynaustens wyklarowany rezept!!! :))

chyba ze 3 razy zech to pszeczytou i jak mi zodyn z mojich niy
bydzie chciou pomoc to se zameldujam u Ciebie !

also ta kana bydzie furgac - abo ja uozerwie??

Ze sandgruboom niybydzie problyma i w Niymcach i na Sloonsku wiym
mindestens 3 kaj som !!

yno kaj tyn karbit znejs?

[hans-jurgen]

anton_28 napisał:

> yno kaj tyn karbit znejs?
-------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------
Toni, kukni sam:

www.swistak.pl/a5291082,Karbid-na-krety-wytwornica-acetylenu-na-kg.html#

[hans-jurgen]

Mozesz tyz w Niemczech dostac:

www.speleo-concepts.com/assets/s2dmain.html?http://www.speleo-concepts.com/lampen/karbidlampen/karbid/5016799524103a233.html
http://www.google.de/products?hl=de&client=firefox-a&rls=org.mozilla:de:official&q=karbid+kaufen&revid=62066132&resnum=0&um=1&ie=UTF-8&ei=kVeBS-qQFozcsAadr43NBA&sa=X&oi=product_result_group&ct=title&resnum=3&ved=0CCIQrQQwAg

Popytaj w jakims sklepie o chemikaliami, musisz ino uwazac
coby terrorfandery Cie na oko niy wziely, tak jak tych
z tzw, Sauerland Gruppe.

[anton_28]

kule, niywiedziouech ze tak einfach idzie karbit kupic :)

also, do Silvestra mom czas :)

A Terrorfahndery to mie niy bydom szukac - nawet niy wiedzom kaj ta
zandgruba je :)))

[anton_28]

a jak se s tego klucza szczylo??

[bratjakuba]

anton_28 napisał:

> a jak se s tego klucza szczylo??
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Tym to se ani nie zawrocej głowy.To je take szczylanie choby z platzpatronow i
przistoi synkom,takim wele 10,12 lot.
Teraz ani ni ma takich zapałek co by szczylały bo zawiyrajom
antydetonator.Choć som ech tego nie wypobowoł.
A to z tym kluczym to jest tako przenośnia.
Downi były klucze do dwiyrzi abo szranczkow wywiertane w pojstrzodku.Trza było
znejść pasowny gwożdż do te tulejki.
Po tym do pojstrzodka nakruszyć 4,5 głowek od zapałek.Wsadzało sie sztrajchecle
do tej rułki i obrocało aź sie wykruszyły.Teraz eno gwożdż rajn,walnyć o mur i
szczylało.
Że nikiej tyn klucz rozerwało to wionzało sie go na dość dłogim drocie i tym
drotym sie szlojdrowało zza roga domu.
Jak byś chcioł poeksperymentować to trza wzioć stary młotek.
W jego głowce wywiertać dziura fi=3 mm i 4 cm głymboko po tym
nakruszyć zapałkow,tyn gwożdż 3 mm i walić o ściana.

[anton_28]

ze kluczym to se dom lepi pokoj, trocha to mie se za kompliziert
wydowo

ale fajno metoda je, musza pedziec

Jak jusz bouy feuerwerki, to my do klopsztangi z jedny strony kizlok
wrozali, a z drugi mocno petarda wciepywali!!

10 sekund i kizlok wylotywou jak z armaty!

[szwager_z_laband]

to je miyjwiyncyj tak jak te moje szczylanie ze srubow ze "mutrami"

no i niy ciepali my to o mur ino o asfalt/chodnik ...

juz ale niypamiyntom jak to bouo z tymi dwoma mutrami na tyj
srubie ...(?)
zno to ktos jeszcze??

[bratjakuba]

szwager_z_laband napisał:

> to je miyjwiyncyj tak jak te moje szczylanie ze srubow ze "mutrami"
>
> no i niy ciepali my to o mur ino o asfalt/chodnik ...
>
> juz ale niypamiyntom jak to bouo z tymi dwoma mutrami na tyj
> srubie ...(?)
> zno to ktos jeszcze??
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Zakryncało sie poleku placpatrony pod gwint a po tym sie srubom ciepalo o beton abo asfalt.

[gryfny]

bratjakuba napisał:

>
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
> Zakryncało sie poleku placpatrony pod gwint a po tym sie srubom
ciepalo o beton
> abo asfalt.

placpatrony robiouy larmo bez srubow,mie sie zdo co tam siarka
zeskrobano dowauo,ale genau juz nie wia

[szwager_z_laband]

ja my tam sirak ze sztrajhecli zdropywali do tego:)

[gryfny]

a z odpustu te patrony do pistole pamietosz?
Jak pistola byoua kaput tysz sie te dinga skubauo i ciepauo o zoll

[szwager_z_laband]

jak bouech mauy to zowdy na odpuscie se kupowouech tako choby
blaszka ze (chyba) foliom w srodku - to sie dowauo na podniybiynie i
take maszkytne guosy wyuaziouy z gymby:)

pamiyntocie to?

[anton_28]

spod budoow to pamiyntom te dziobuy, co jak mu se ueb scisuo to taki
dugi jynzor wyuajzioou :)))))

abo te czorne szpiny co se kablym plompauo i skokauy ;))))

tych blaszkoow niy pamiyntom, Szwager

[szwager_z_laband]

podobne dziobua kupiouech se kedys na Majorce:))

ino onymu, jak sie go nacisuo) to wylazywou "interes";)

[anton_28]

:)))

[hans-jurgen]

szwager_z_laband napisał:

w kapsle my grali od rana do wieczora
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
Jak ja bylem bajtlem, to kapsli se jakos nie moge przypomniec,
ale za to my calymi dniami grali w cymbergaja starymi monetami,
oczywiscie felga byla i z grubszego drutu zrobione takie
prowadzenie, jak sie z ta felga lecialo ( prowadzilo ) to
straszny halas to robilo i jak Vater mial nocka to nie wolno
bylo sie tym bawic, aby go nie obudzic z popoludniowego spania.
Byly tez Bleisoldaten i nikt sie nie bal, ze ktos zachoruje
na olowice.
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
> rakety my robiyli ze pustych szprajow(rajn sie dowauo saletra
> zmiyszano ze cukrym!)
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
Labyndziok, karbitem sie strzelalo, a jeszcze wczesniej, to
byle gdzie niewybuchy lezaly, ale musialo sie uwazac, bo jak
starzy przylapali to szmary murowane byly, no i Stubenarrest,
przynajmni tydzien.
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
> wpierony pomysuow my mieli ...:)
------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------
Tu masz 100% recht, a co najwazniejsze nikt w izbie nie siedzial,
bylo sie calymi dniami na dworze i w ruchu, nie tak jak dzis
bajtle siedza tylko przed komputerem.

Pamietam takze, ze matka szyla, na starej " Singerce ", ktora
Rusy nie znalezli, szmaciane albo trocinowe lalki dla moich
mlodszych kuzynek.

[szwager_z_laband]

www.echoslonska.com/0112/vita/011202vt_Szwager_Cymbergajiinksze.htm

[kubissreaktywacja]

Fajne macie wspomnienia z dziecinstwa .

[anton_28]

kubissreaktywacja napisał:

> Fajne macie wspomnienia z dziecinstwa .

Kubiss, a s czego Tyjs szczylou za bajtla??

[cirano]

Cymbra grali my tysz w szkolnych przerwach. Mieli my jednego co mu w gornyj
szczynie fszyske 4 pszednie ciucioki (zymby) wyleciały. Jak przichodziyło do
szczylanio bramki, a grali my na katedrze nauczyciela, (boua prosto i plaskato),
wołali my go, a uon (za cigareta), przikłodoł sfoja szczyrbato szczyna do blata.
"Ball" lecioł mu niyros do gardła...ale cigareta zarobiou.
Fto chce sie poszczylaćmoże sprobować acetylynym i balonym abo gumowym
Handschuhym. Podpolić idzie na dystans rozgrzonym drutym.
Uwaga! pieronym mocne

[seppel]

O graniu f Klipa jusz kery naschkryflou?

[kubissreaktywacja]

kubissreaktywacja napisał:
> Fajne macie wspomnienia z dziecinstwa .
Kubiss, a s czego Tyjs szczylou za bajtla??

$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$

Ja troche przed 18 -stkom lubilem extremalne rozrywki .
Za komuny nie bylo nic oprocz kina co moglo by mi dac spaB .
Wiec jako jeden z kilku nielicznych jezdzilem na dachu aufzugu :-)
To byla Extrema ktora pozwalala zapomniec o otaczajacej komunie i dawala potezna
dawke andrenaliny ..... :-)

[anton_28]

naja, za bespieczne to niy bouo na aufzugu jejzdzic!

a na wtore piyntro zejs nojwiyncy zajechou?

[kubissreaktywacja]

anton_28 napisał:
> naja, za bespieczne to niy bouo na aufzugu jejzdzic!
> a na wtore piyntro zejs nojwiyncy zajechou?
$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$
Na ostatnie :-)
To zadna sztuka ani niebezpieczenstwo gdyz na ostatnim pietrze masz okolo 2
metry przestrzeni .
Ale nie zapomne jak straszylem tych co jechali zgodnie z przepisami a ja nad
nimi :-)
No taki juz bylem ze interesowalem sie automatyka i lubilem rozrywke ktorej
komuna nie dostarczala nikomu ..... :-)

[anton_28]

respekt, nata idea bych niy wloz

na czym my jejzdzili to na mopliku psziwionzany za autym - prawie
100 na godzina! inos wtedy niy smiou biegu wciepnonc !

[kubissreaktywacja]

Autor: anton_28 22.02.10, 19:45
respekt, nata idea bych niy wloz

na czym my jejzdzili to na mopliku psziwionzany za autym - prawie
100 na godzina! inos wtedy niy smiou biegu wciepnonc !

$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$
Dlatego byc moze czesto snilo mi sie ze wsiadam do aufzugu co nie ma scian i mam
stracha :-)
Jezeli jechaliscie za autym 100 na godzina to bylo wieksze ryzyko niz moja jazda
. Tylko powiedz mi co to jest moplig ?

[hans-jurgen]

kubissreaktywacja napisał:

> . Tylko powiedz mi co to jest moplig ?
--------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------
Co Ty Kubiss, " komarka " nie widziales?

[kubissreaktywacja]

hans-jurgen napisał:

> kubissreaktywacja napisał:
. Tylko powiedz mi co to jest moplig ?
> Co Ty Kubiss, " komarka " nie widziales?

Wiec moplig to motorower Komar :-)
No to fajna nazwa na motorowerek .
Juz bede wiedzial co to ..... :-)

[bratjakuba]

seppel napisał:

> O graniu f Klipa jusz kery naschkryflou?
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Ja klipa i szuparga-kreisla to były graczki jak sie ni miało bala
do kopanio.
Na lewym brzegu Odry na zachod od Raciborza powszechno była gra w Schlagball.Tako miyszanka kriketa i baseballa.Mało kto tu grol fusbal
a w tym schlagballu to jedna wieś doszła do finału ogólnoniymieckigo.
Grali finał w Hamburgu i polegli........w burdelu,kiery im przeciwnicy zafundowali w nocy przed decydujoncom rozgrywkom.

[szwager_z_laband]

to my tysz grali niykedy - ale jakos to nom sie niy widziauo i
zapomnieli my o tym z czasym ...

[hans-jurgen]

" biga " znocie? ( robiylo sie jom zima )
Jazda na " szmalytce " wtos pamiynto? ( chopcy z Sosnicy i Maciejowa )